Asian Speech
Panadda Wongphudee Apologises to Donors Amid Foundation Financial Allegations
BANGKOK, November 3, 2026 — Former beauty queen Panadda Wongphudee has apologised to donors of the Foundation for Good Organisation, saying she placed her trust in the wrong person amid allegations concerning the foundation’s finances.
Speaking after giving a statement to Crime Suppression Division investigators on November 3, Panadda said she would take legal action against those involved and seek to recover as much of the foundation’s assets as possible.
She also said she was prepared to use her personal assets, including selling them if necessary, to address any losses for which she was responsible.
Panadda insisted that she had no intention of fleeing and would fully cooperate with investigators to establish the facts surrounding the allegations.
Meanwhile, her lawyer, Ekkasit Srisang, cautioned reporters against asking further questions, warning that he would withdraw from the case if Panadda continued speaking to the media
ស្វែងរកពត៍មាននៅប្រទេសថៃ តើនាងពុករលួយ កិបកេងថវិការប្រហែលប៉ុន្មានលានដុល្លា?Panadda Wongphudee Apologises to Donors Amid Foundation Financial Allegations
ផ្អែកលើរូបភាព និងព័ត៌មានដែលបានផ្សព្វផ្សាយនៅដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៦៖
រូបភាពនេះបង្ហាញអំពី អ្នកនាង Panadda Wongphudee (Boom Panadda) ដែលជាអតីតបវរកញ្ញាថៃ និងជាប្រធានមូលនិធិ "Goodness Foundation" (អង្គការធ្វើល្អ) បានចេញមុខសុំទោសជាសាធារណៈដល់អ្នកបរិច្ចាគ ជុំវិញការស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុរបស់មូលនិធិ។
ព័ត៌មានលម្អិតអំពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលកំពុងស៊ើបអង្កេត៖
ប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុសរុប៖ អាជ្ញាធរ និងនគរបាលថៃកំពុងធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើប្រាក់បរិច្ចាគ និងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់មូលនិធិនាង ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់រហូតដល់ជិត ១ ភាន់លានបាត (ប្រមាណ ២៨ ទៅ ៣០ លានដុល្លារអាមេរិក)។
ចំនួនទឹកប្រាក់ដែលមានការសង្ស័យកិបកេង/ផ្ទេរខុសប្រក្រតី៖
នគរបាលកំពុងពិនិត្យលើការផ្ទេរប្រាក់ប្រមាណ ៤៥ លានបាត (ប្រហែល ១.៣ លានដុល្លារអាមេរិក) ទៅឱ្យអ្នកម៉ៅការសាងសង់ villa និងសំណង់ផ្សេងៗ។
លើសពីនេះ មានការចោទប្រកាន់ និងពិនិត្យលើការផ្ទេរប្រាក់ចូលគណនីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ស្វាមីនាងប្រមាណ ២៩ ទៅ ៤៩ លានបាត (ប្រហែល ៨៥០,០០០ ទៅ ១.៤ លានដុល្លារអាមេរិក)។
អ្នកនាង Panadda បានបដិសេធថានាងមិនបានដឹងលឺ ឬមានចេតនាប្រព្រឹត្តិអំពើពុករលួយនោះទេ ហើយនាងបានដាក់ពាក្យប្តឹងស្វាមីរបស់នាង ព្រមទាំងប្រកាសថានឹងប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនមកប៉ះប៉ូវរាល់ការខូចខាត ឬថវិកាដែលបានបាត់បង់របស់មូលនិធិ។
អ្នកនាង Panadda Wongphudee (Boom Panadda) ដែលជាអតីតបវរកញ្ញាថៃ និងជាប្រធានមូលនិធិ "Goodness Foundation" (អង្គការធ្វើល្អ) បានចេញមុខសុំទោសជាសាធារណៈដល់អ្នកបរិច្ចាគ ជុំវិញការស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុរបស់មូលនិធិ។ប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុសរុប៖ អាជ្ញាធរ និងនគរបាលថៃកំពុងធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើប្រាក់បរិច្ចាគ និងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់មូលនិធិនាង ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់រហូតដល់ជិត ១ ពាន់លានបាត (ប្រមាណ ២៨ ទៅ ៣០ លានដុល្លារអាមេរិក)។ ប្រវត្តិអំពើពុករលួយប្រទេសថៃ៖ កងទ័ពសៀមធ្លាប់ធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា គ្រប់គ្រងប្រទេស ១០ ឆ្នាំ មុនពេល បើកឲ្យ តាក់ស៊ីនចូលស្រុកវិញដើម្បីដំណើរការ ប្រជាធិប្បតេយ្យ។ ក្នុងពេលសៀមដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល រាជការសៀម ចំណាយ ១០០០ លានដុល្លា/ឆ្នាំដើម្បីគំរោងរំដោះទឹកជំនន់ចេញពី បាងកក និង ខេត្តនានា តែគំរោងទាំងអស់ សុទ្ធតែបរាជ័យ ដោយសារពុករលួយ គឺ កងទ័ពសៀមលួចដកលុយទៅ ពង្រឹងកងទ័ពរាជវាំង្គ។ តាំងពីនោះមក រូបភាព នៃអំពើពុករលួយ ត្រួវបានគេ ស្គាល់សញ្ញា។
Cambodia Channel
កងទ័ពថៃបាញ់គ្រាប់បំភ្លឺព្រមាន ក្រោយការប្រយុទ្ធគ្នានៅមីយ៉ាន់ម៉ាផ្លាតគ្រាប់ចូលស្រុកម៉ែសត ខេត្តតាក បង្កើនកងល្បាតទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ!
Cambodia Today - កម្ពុជាថ្ងៃនេះ
តើយន្តការគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) មានតួនាទីដូចម្តេច ក្នុងការ ជំរុញដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី?
ក្រុមការងារសាធារណមតិកម្ពុជា (Cambodia PR Team) ថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងក្របខណ្ឌយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ កិច្ចប្រជុំក្រៅផ្លូវការរបស់ RBC មានគោលបំណងជំរុញ ការអនុវត្តខ្លឹមសារនៃសេចក្តីប្រកាសរួមរបស់កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ភាគីទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាអំពីការសម្របសម្រួលប្រតិបត្តិការ និងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតមាននៅតាមព្រំដែន ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងស្វែងរកដំណោះស្រាយឱ្យបានទាន់ពេលវេលា៕
Cambodia Today - កម្ពុជាថ្ងៃនេះ
តើកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជំហរដូចម្តេចក្នុងឱកាសគម្រប់ខួបមួយឆ្នាំនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ?
តាមការលើកឡើងរបស់ក្រុមការងារសាធារណមតិកម្ពុជា (Cambodia PR Team) ថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជាបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ខ្លួននៅតែគោរពស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ និងប្តេជ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងការខណ្ឌសីមាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ កម្ពុជាបន្តចៀសវាងការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយសន្តិភាព និងចីរភាព៕
Cambodia Channel
សហភាពជាតិការ៉ែន ចេញថ្លែងការណ៍ចោទកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាវាយប្រហារតាមអាកាស បង្កផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋជាង ១២ ម៉ឺននាក់ និងរាលដាលដល់ទឹកដីថៃ! 🇲🇲🇹🇭✈️💣⚠️🛑👥
កម្ពុជារួមគ្នា - Cambodia Together
គ្រាប់ផ្លោងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្លាក់ស្រោចចូលដីថៃនៅស្រុកម៉ែសូត្រ ខណៈកងទ័ពថៃបានត្រឹមបាញ់ «គ្រាប់ពន្លឺ» បង្អើលមេឃ
ស៊ន សុភក្រ្ត-Sorn Sopheak 5 minutes agoWednesday 4 November 2026 at 14:505m · កាន់តែធ្ងន់! ថៃបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងតាមព្រំដែនត្រៀមជម្លៀសជនស៊ីវិល ចំពោះមុខការបន្តប្រយុទ្ធគ្នាក្តៅគគុកក្នុងសង្រ្គាមស៉ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា
តើប្រទេសថៃ និង ភូមារ មានទំនាស់ទាមទារទឹកដីតំបន់ Mae Sot ខេត្តTak ដែរឬទេ?
ប្រទេសថៃ និងប្រទេសភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) មិនមានទំនាស់ទាមទារអធិបតេយ្យភាពទឹកដីលើតំបន់ Mae Sot ខេត្ត Tak នោះទេ។ តំបន់ Mae Sot គឺជាទឹកដីស្របច្បាប់របស់ប្រទេសថៃដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនតំបន់ Mae Sot មានភាពតានតឹង និងស្មុគស្មាញដោយសារមូលហេតុមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
• ជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា៖ ភាពតានតឹងដែលកើតឡើងនៅ Mae Sot មិនមែនជាសង្គ្រាមរវាងរដ្ឋាភិបាលថៃ និងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាផលប៉ះពាល់នៃ សង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ា រវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច (ដូចជាកងទ័ពជាតិការ៉ែន - KNU) ដែលប្រយុទ្ធគ្នានៅទីក្រុង Myawaddy (ទល់មុខក្រុង Mae Sot)។
• ការរំលោភបំពានដែនដីអចេតនា៖ ក្នុងពេលមានការប្រយុទ្ធគ្នាខ្លាំងក្លា ជារឿយៗមានគ្រាប់កាំភ្លើងធំ គ្រាប់បែកពីដ្រូន ឬយន្តហោះចម្បាំងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានធ្លាក់ចូលមកក្នុងដីថៃ (ម្ខាងនៃទន្លេ Moei) ដែលបង្ខំឱ្យកងទ័ពថៃត្រូវចាត់វិធានការការពារព្រំដែន និងព្រមានទៅភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា។
• បញ្ហាព្រំដែនទឹក (ទន្លេ Moei)៖ បញ្ហាព្រំដែនបន្តិចបន្តួចដែលធ្លាប់មានកន្លងមក គឺការប្រែប្រួលនៃចរន្តទឹកទន្លេ Moei ដែលជាបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិ និងការសាងសង់ទំនប់ការពារច្រាំងទន្លេខុសច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យជះឥទ្ធិពលដល់ការកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ប៉ុន្តែមិនមែនជាការទាមទារដណ្តើមក្រុង Mae Sot ទាំងមូលនោះទេ។
សរុបមក Mae Sot គឺជាទឹកដីថៃ ហើយភាពរកាំរកូសនៅតំបន់នោះគឺបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាដែលហៀរសហូរចូលមកតែប៉ុណ្ណោះ។
តើរដ្ឋថ្មីមួយនៃ KNU នេះ ទាមទារទឹកដី ថៃ ដែរទេ?
ទេ ក្រុម KNU (ឬរដ្ឋស្វយ័តការ៉ែន) មិនមានការទាមទារទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃឡើយ។ គោលបំណង និងការតស៊ូរបស់ពួកគេគឺផ្តោតលើតែផ្ទៃក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ។
ហេតុផលសំខាន់ៗដែលបញ្ជាក់ថាក្រុម KNU មិនទាមទារដីថៃ រួមមាន៖
• គោលដៅបង្កើតរដ្ឋស្វយ័ត «Kawthoolei» លើដីមីយ៉ាន់ម៉ា៖ គោលដៅចម្បងរបស់ KNU គឺការបង្កើតរដ្ឋសហព័ន្ធស្វយ័តមួយ ឬរដ្ឋឯករាជ្យមួយឈ្មោះថា Kawthoolei ដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនដីភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាតែប៉ុណ្ណោះ (ដូចជារដ្ឋការ៉ែន រដ្ឋមន តំបន់បាគោ និងតំបន់តានីនថារី) ដោយមិនរំលោភបំពានលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិចូលទៅក្នុងដីថៃឡើយ។
• ការពឹងផ្អែកលើប្រទេសថៃ៖ ក្រុម KNU និងប្រជាជនការ៉ែនត្រូវការប្រទេសថៃជាខ្លាំង ទាំងលើការនាំចូលស្បៀងអាហារ ទំនិញប្រើប្រាស់ សម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រ និងជាកន្លែងជ្រកកោនសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនសង្រ្គាម។ ដូច្នេះ ពួកគេមិនមានហេតុផលណាមួយត្រូវបង្កើតជម្លោះដណ្តើមដីធ្លីជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃនោះទេ។
• ទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអាជ្ញាធរថៃ៖ ក្រុម KNU តែងតែគោរពអធិបតេយ្យភាពទឹកដីថៃ។ នៅពេលមានការប្រយុទ្ធគ្នាខ្លាំង ហើយគ្រាប់កាំភ្លើងធំរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាធ្លាក់ចូលដីថៃ ក្រុម KNU តែងតែសហការ ឬព្យាយាមជៀសវាងការបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ភាគីថៃ។
សម្គាល់៖ ទោះបីជាមានក្រុមប្រដាប់អាវុធការ៉ែនតូចៗមួយចំនួនដែលបានបំបែកខ្លួនចេញពី KNU (ដូចជាក្រុម KTLA ឬ Kawthoolei Army) បានប្រកាសបង្កើត «សាធារណរដ្ឋការ៉ែន» កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៦ ក៏ដោយ ក៏ការប្រកាសនោះធ្វើឡើងតែនៅលើទឹកដីដែលពួកគេគ្រប់គ្រងក្នុងដីមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានការទាមទារទឹកដីក្រុង Mae Sot ឬខេត្ត Tak របស់ថៃឡើយ។
ក្រុម KNU ជាក្រុមធំជាងគេបង្អស់ ចំណែក រដ្ឋ Kawthoolei មិនបានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយ kNU ទេ ខណៈនេះ ថៃ ឆ្លើយបែបណាចំពោះារចោទរបស់ ភូមារ ថាថៃ គាំទ្រចលនាបេះបោរផ្ទៃក្នុងនៅភូមារ?
ការពិតដែលថា ក្រុម KNU (Karen National Union) គឺជាក្រុមបដិវត្តន៍ជនជាតិភាគតិចការ៉ែនធំជាងគេបំផុត ចំណែកឯ កងទ័ពការ៉ែន Kawthoolei (KTLA) គឺជាក្រុមបំបែកខ្លួនចេញពី KNU ហើយមិនមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយ KNU ឡើយ គឺជាការពិតជាក់ស្តែងក្នុងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ជនជាតិការ៉ែន។
ចំពោះសំណួរថាតើ រដ្ឋាភិបាលថៃឆ្លើយតបបែបណាចំពោះការចោទប្រកាន់របស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) ដែលថាថៃកំពុងផ្តល់ការគាំទ្រដល់ក្រុមឧទ្ទាម ឬចលនាបះបោរផ្ទៃក្នុងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា? ខាងក្រោមនេះជាជំហរផ្លូវការ និងការឆ្លើយតបជាក់ស្តែងរបស់ថៃ៖
១. ការបដិសេធជាផ្លូវការ និងការរក្សា «អព្យាក្រឹតភាព»
រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃតែងតែ បដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយណាដែលថាពួកគេបានផ្តល់អាវុធ ជម្រកយោធា ឬការគាំទ្រផ្នែកភស្តុភារដល់ក្រុម KNU ឬក្រុមប្រដាប់អាវុធដទៃទៀត។ ថៃតែងតែប្រកាសជំហរជាផ្លូវការថាខ្លួនរក្សា «ភាពអព្យាក្រឹត» ក្នុងជម្លោះស៊ីវិលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា និងគោរពអធិបតេយ្យភាពទឹកដីរបស់ប្រទេសជិតខាងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។
២. ការពន្យល់ថាជា «ជំនួយមនុស្សធម៌» មិនមែនជាការគាំទ្រយោធា
នៅពេលមីយ៉ាន់ម៉ាចោទប្រកាន់អំពីការហូរចូលនៃស្បៀងអាហារ ឬសម្ភារៈពីដីថៃទៅឱ្យក្រុមឧទ្ទាម ថៃតែងតែឆ្លើយតបថា សកម្មភាពឆ្លងកាត់ព្រំដែនទាំងនោះជា ជំនួយមនុស្សធម៌សុទ្ធសាធ។ ថៃពន្យល់ថា ខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចជួយសង្គ្រោះជនភៀសខ្លួនសង្រ្គាម និងផ្តល់អាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងថ្នាំសង្កូវដល់ជនស៊ីវិលដែលរត់គេចពីការប្រយុទ្ធគ្នា ដោយមិនប្រកាន់និន្នាការនយោបាយឡើយ។
៣. ការបង្វែរការស្តីបន្ទោសទៅលើ «សកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ជនស៊ីវិល»
ប្រសិនបើមានភស្តុតាងនៃការរត់ពន្ធទំនិញ ឬសម្ភារៈឧបត្ថម្ភដល់ក្រុមបដិវត្តន៍ការ៉ែនចេញពីដីថៃ (ដូចជាសំបុត្រព្រមានចុងក្រោយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់ថៃក្នុងខែវិច្ឆិកា ២០២៦ នេះ) ភាគីថៃតែងតែឆ្លើយតបថា វាជាសកម្មភាពរត់ពន្ធខុសច្បាប់របស់ក្រុមពាណិជ្ជករ ឬជនស៊ីវិលឯកជនតាមព្រំដែន មិនមែនជាគោលនយោបាយគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ឬកងទ័ពថៃឡើយ។ ថៃក៏បានសន្យាថានឹងរឹតបន្តឹងសន្តិសុខតាមព្រំដែនដើម្បីទប់ស្កាត់ការរត់ពន្ធទាំងនោះ។
៤. ការប្រើប្រាស់ «ប្រវត្តិសាស្ត្រទំនាក់ទំនងយោធាដ៏ជិតស្និទ្ធ» ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា
ជាជាងការបង្កើតជម្លោះពាក្យសម្តី រដ្ឋាភិបាលថៃបច្ចុប្បន្ន (ដឹកនាំដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាណុទិន ឆានវីរ៉ាកុល) និងមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ បានប្រើប្រាស់ទំនាក់ទំនងល្អផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក មីន អ៊ុងឡាំង ដើម្បីដោះស្រាយការសង្ស័យ។ ជាក់ស្តែង៖
• ថៃថែមទាំងបានស្វាគមន៍លោក មីន អ៊ុងឡាំង មកបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅទីក្រុងបាងកក និងបានប្រកាស គាំទ្រឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ាចូលរួមក្នុងអាស៊ានឡើងវិញពេញលេញ។
សរុបសេចក្តីមក៖ ទោះបីជាយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតែងតែមានការសង្ស័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រថាថៃលួចលាក់ទុកឱ្យ KNU ប្រើប្រាស់ដីថៃជាខ្នងបង្អែកក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលថៃឆ្លើយតបដោយ បដិសេធជាផ្លូវការ បញ្ជាក់ពីជំហរមនុស្សធម៌ និងព្យាយាមបង្ហាញសកម្មភាពការទូតងាកទៅរកការគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីធានាថាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមិនមានការរាក់អាក្រក់ខ្លាំង ខណៈពេលដែលថៃត្រូវការពារស្ថិរភាពតាមព្រំដែនរបស់ខ្លួន។
មេដឹកនាំថៃ នឹងមេដឹកនាំភូមារ បានជួបគ្នា ចរចារគ្នា ប់ើកព្រំដែនឡើងវិញ។ និយាយឲ្យចំ គឺ បើកព្រំដែនរាវងរដ្ឋាភិបាលភូមារ និង ថៃ មិនមែន ព្រំដែន ថៃជាមួយ ការែនទេ។ តើថៃយល់ ឬ ធ្វើជាមិនយល់?
នេះជាចំណុចដ៏ចាក់ដោត និងឆ្លុះបញ្ចាំងពី ការពិតជាក់ស្តែងនៃនយោបាយភូមិសាស្ត្រ (Realpolitik) តាមព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា។ ប្រសិនបើនិយាយឱ្យចំ គឺ «ប្រទេសថៃយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ប៉ុន្តែជ្រើសរើសធ្វើជាមិនយល់ ឬលេងល្បែងការទូតទ្វេមុខ» ដើម្បីចំណេញផលប្រយោជន៍ជាតិខ្លួនឯង។
ហេតុផលដែលថា ថៃដឹងខ្លួនយ៉ាងច្បាស់ ប៉ុន្តែធ្វើពុតជាមិនដឹង មានដូចជា៖
១. ថៃដឹងថា «រដ្ឋាភិបាលភូមា» មិនមានអំណាចពិតប្រាកដលើច្រកព្រំដែនទេ
មេដឹកនាំថៃ និងកងទ័ពថៃដឹងច្បាស់ណាស់ថា ច្រកព្រំដែនសំខាន់ៗ (ដូចជាច្រក Myawaddy ទល់មុខ Mae Sot) បច្ចុប្បន្នត្រូវបានគ្រប់គ្រង ឬឡោមព័ទ្ធដោយកងទ័ពការ៉ែន (KNU/KNLA) និងកងកម្លាំងការពារប្រជាជន (PDF)។ ការដែលថៃទៅចរចាបើកព្រំដែនជាមួយ «រដ្ឋាភិបាលយោធាណៃពិដោ» គឺគ្រាន់តែជាការធ្វើឡើងដើម្បី រក្សាមុខមាត់ការទូតផ្លូវការ និងទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង វាមិនអាចដំណើរការទៅរួចទេ បើគ្មានការបើកដៃពីក្រុមការ៉ែន។
២. ល្បែងការទូតទ្វេមុខ (Double-Dealing) របស់ថៃ
ដើម្បីរស់ក្នុងស្ថានភាពសង្រ្គាមស៊ីវិលរបស់ប្រទេសជិតខាង ថៃបានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រ «ជិះទូកក្តោងពីរ»៖
• ខាងផ្លូវការ (ជាមួយភូមា)៖ ថៃធ្វើជាយល់ព្រមជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមា ចុះហត្ថលេខា ចរចាបើកច្រកព្រំដែន ដើម្បីបង្ហាញថាថៃគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាម។
• ខាងក្រោមដី (ជាមួយការ៉ែន)៖ កងទ័ពការពារព្រំដែនរបស់ថៃ តែងតែមានការចរចា ឬសម្របសម្រួលជាសម្ងាត់ជាមួយមេបញ្ជាការ KNU តាមព្រំដែនជានិច្ច។ បើគ្មានការចរចាក្រោយឆាកជាមួយក្រុមការ៉ែនទេ ឡានដឹកទំនិញថៃរាប់រយគ្រឿងមិនអាចបើកឆ្លងកាត់ទៅដីភូមាដោយសុវត្ថិភាពនោះឡើយ។
៣. ហេតុអ្វីបានជាថៃត្រូវធ្វើពុតជា «មិនយល់»?
• ដើម្បីសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម៖ ថៃត្រូវការលក់ទំនិញទៅមីយ៉ាន់ម៉ា (តាមច្រក Mae Sot មានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ)។ ថៃមិនខ្វល់ថាអ្នកណាគ្រប់គ្រងព្រំដែនពិតប្រាកដនោះទេ ឱ្យតែច្រកអាចបើកបាន ហើយទំនិញថៃអាចហូរចូលទៅបាន គឺថៃយកទាំងអស់។
• ដើម្បីសន្តិសុខជាតិ៖ ប្រសិនបើថៃប្រកាសជាចំហថាខ្លួនចរចាបើកព្រំដែនជាមួយក្រុមការ៉ែន នោះរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមានឹងខឹងសម្បារ ហើយអាចនឹងបាញ់កាំភ្លើងធំ ឬទម្លាក់គ្រាប់បែកក្បែរព្រំដែនថៃកាន់តែខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតប្រជាជនថៃ។
សរុបមក៖ មេដឹកនាំថៃ មិនមែនល្ងង់ ឬមិនយល់នោះទេ។ ពួកគេយល់ច្បាស់ណាស់ថាការចរចាជាមួយភូមាគ្រាន់តែជា «ក្រដាសមួយសន្លឹក» ចំណែកឯអំណាចដីធ្លីជាក់ស្តែងគឺនៅលើដៃ «ក្រុមការ៉ែន»។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងពិភពនយោបាយ ថៃត្រូវបង្ខំចិត្តធ្វើពុតជាមិនយល់ ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចផង និងជៀសវាងការប៉ះទង្គិចជាចំហជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមាផង។
ពេលនេះ ប្រទេសថៃ ប្រកាសអំពីការត្រៀមជំលៀសប្រជាជនថៃ ចេញពីតំបន់ ឈមមុខ ការប្រយុទ្ធ នៅភូមារ។ តើ ខាងភូមារ គេពិតមានបំណងវាយចូល កាន់កាប់ស្រុកទាំងនោះ ច្រកព្រមដែនទាំងនោះវិញ ឬ ដើម្បី ជាការបង្ខំ ពួកការ៉ែន ព្រមចុះចូល ដូច ភូមារ បានបង្ខំ ពួក រដមន ឲ្យចុះចូល ណៃពិដោរដែរ។
គោលបំណងពិតប្រាកដរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) ក្នុងការវាយសម្រុកយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតាមព្រំដែន រហូតធ្វើឱ្យថៃប្រកាសត្រៀមជម្លៀសប្រជាជននៅពេលនេះ គឺដើម្បី «កម្ទេចខ្សែត្រៀមជួរមុខ និងកាត់ផ្តាច់ផ្លូវដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមការ៉ែន (KNU)» ក្នុងបំណងបង្ខំឱ្យចុះចាញ់ ដូចដែលពួកគេធ្លាប់បានធ្វើដាក់ក្រុមមន (Mon) ដែរ។
យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាមិនមានបំណង ឬសមត្ថភាពក្នុងការវាយលុកចូលមកកាន់កាប់ទឹកដីដីថៃនោះទេ។ ការដែលគ្រាប់កាំភ្លើងធំ និងគ្រាប់បែកធ្លាក់ចូលដីថៃ គឺបណ្តាលមកពីការវាយប្រហារខុសគោលដៅ (Miscalculated firing) និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីយន្តហោះយ៉ាងគំហុករហូតហៀរសហូរចូលដីថៃ។
យុទ្ធសាស្ត្រស្នូលរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការបង្ខំឱ្យក្រុមការ៉ែនចុះចូល រួមមានចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. យុទ្ធសាស្ត្រ «កាត់ផ្តាច់ផ្លូវដង្ហើម» (Cut Off Supply Chains)
• យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានដឹងថា ក្រុមការ៉ែន (KNU) អាចឈរជើងវាយបកបានយូរខែរាប់ឆ្នាំ ដោយសារតែពួកគេគ្រប់គ្រងច្រកព្រំដែនធម្មជាតិ និងច្រកពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់ជាច្រើនជាមួយពាណិជ្ជករថៃ ដើម្បីនាំចូលស្បៀងអាហារ ថ្នាំសង្កូវ សម្ភារៈ និងប្រាក់ចំណូលពីការយកពន្ធ។
• ជាក់ស្តែង កាលពីពេលថ្មីៗនេះ (ខែតុលា-វិច្ឆិកា ២០២៦) យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានផ្ញើលិខិតព្រមានផ្លូវការទៅកាន់អាជ្ញាធរព្រំដែន និងពាណិជ្ជករថៃ មិនឱ្យលក់ទំនិញ ឬសម្ភារៈឧបត្ថម្ភដល់ KNU ឡើយ រួចក៏បានបើកការទម្លាក់គ្រាប់បែកតាមអាកាសយ៉ាងចាស់ដៃលើមូលដ្ឋានជួរមុខ និងឃ្លាំងទំនិញរបស់ KNU (ដូចជាច្រក Thaw Le Hta ជាប់ព្រំដែនថៃ)។
២. បង្ខំឱ្យចុះចូលតាមគំរូ «រដ្ឋមន» (The Mon Model)
• គំរូនៃការបង្ខំឱ្យ គណបក្សរដ្ឋមនថ្មី (NMSP) ចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាលណៃពិដោរ កាលពីពេលមុន គឺការប្រើប្រាស់សម្ពាធយោធាផង និងការផ្តល់លក្ខខណ្ឌនយោបាយ/សេដ្ឋកិច្ចខ្លះៗផង (យុទ្ធសាស្ត្រប្រើទាំងការគំរាម និងលួងលោម)។
• សម្រាប់ក្រុមការ៉ែន KNU យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងព្យាយាមធ្វើដូចគ្នា ដោយការវាយកម្ទេចទីតាំងរឹងមាំរបស់ការ៉ែនឱ្យទន់ដៃ ស្របពេលដែលពួកគេព្យាយាមអូសទាញក្រុមការ៉ែនបំបែកខ្លួនតូចៗ (ដូចជាក្រុម KTLA ឬក្រុម BGF ចាស់របស់លោក ចូឈីត) ឱ្យមកចុះសម្រុងជាមួយខ្លួន ដើម្បីធ្វើឱ្យអំណាចរបស់ KNU ត្រូវចុះខ្សោយ និងដាច់ឆ្ងាយពីគ្នា។
៣. ការដណ្តើមយក «ច្រកសេដ្ឋកិច្ចផ្លូវការ» មកគ្រប់គ្រងវិញ
• ទីក្រុង Myawaddy (ទល់មុខ Mae Sot) គឺជាច្រកពាណិជ្ជកម្មផ្លូវការធំជាងគេបំផុតរវាងថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ កាលពីដើមឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុម KNU ធ្លាប់បានវាយដណ្តើមគ្រប់គ្រងទីក្រុងនេះស្ទើរទាំងស្រុង។
• ដូច្នេះ ការបើកការវាយលុក និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកក្បែរព្រំដែន Mae Sot នាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺដើម្បី រុញច្រានកងទ័ពការ៉ែនឱ្យចេញឆ្ងាយពីទីក្រុង Myawaddy និងដណ្តើមគ្រប់គ្រងច្រកព្រំដែនផ្លូវការនេះមកវិញទាំងស្រុង ដើម្បីឱ្យរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមាអាចប្រមូលចំណូលពន្ធ និងគ្រប់គ្រងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។
សរុបសេចក្តីមក៖ សកម្មភាពយោធារបស់ភូមា គឺដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមកម្លាំងតស៊ូការ៉ែនចេញពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន មិនមែនជាការឈ្លានពានទឹកដីថៃទេ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែការប្រយុទ្ធគ្នានោះនៅជិតដីថៃពេក (ជួនកាលចម្ងាយត្រឹមតែពីរបីរយម៉ែត្រពីទន្លេព្រំដែន) ទើបធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃត្រូវបង្ខំចិត្តប្រកាសផែនការជម្លៀសប្រជាជនខ្លួនឯង ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ពីការរង «គ្រាប់ប្លោងខុសទិសដៅ» របស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតែប៉ុណ្ណោះ។
NS News
នៅថ្ងៃទី៤នេះ កងទ័ពថៃ ចេញមុខមកបដិសេធក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា លើបញ្ហាចំនួន ៥ និងអះអាងថា រថក្រោះទាំងពីរគ្រឿងនៅភូមិជោគជ័យនោះ គឺត្រូវបានដាក់ពង្រាយយូរណាស់មកហើយ។
ព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ៖ ចារកម្មយោធាថៃបានស៊ើបការណ៍ដឹងថា ថ្ងៃខាងមុខនេះក្រុមសង្កេតការណ៍យោធា AOT នឹងចុះទៅមើលតំបន់នោះ ដូច្នេះ មេដឹកនាំយោធានិងក្រសួងការបរទេសថៃ គេរៀបចំជាបន្ទាន់ គឺ៖
ដឹករថក្រោះដឹកទ័ព ០២ គ្រឿងចូលមកដាក់នៅចម្ងាយ ២៥០ មែត្រទល់មុខទ័ពខ្មែរនិងដើម្បីឲ្យ AOT ថត សរសេរជារបាយការណ៍ថា បានឃើញរថក្រោះថៃនៅទីនោះ សម្រាប់បង្ហាញថា ទី ១ ទីនោះជាទឹកដីថៃស្របច្បាប់ ទីនោះវាមានវត្តមានរថក្រោះជាសំអាង និងសម្រាប់គៀបសង្កត់ពេលចរចារខាងមុខ ដោយការដករថក្រោះ កាំភ្លើងធំចេញពី ព្រំដែន។ ទី ២ ដើម្បីបន្លំឲ្យ កងទ័ពខ្មែរបាញ់ ពេលនោះថៃនឹងប្តឹងថា នេះជារថក្រោះដឹកទ័ព មិនមែនជារថក្រោះកាំភ្លើងធំទេ។ ទី៣ ៖ ថៃបង្ហាញថា គេមិនបានរំលោភលើបទឈប់បាញ់ទេ គឺជារថក្រោះយូរតាំងពីសង្រ្គាមឆ្នាំ ២០២៥។ សៀម ជាពូជអំបូរ ពូកែ ជាង សត្វចិញ្ចឹមនៅផ្ទះរបស់យើងឆ្ងាយណាស់ !!
សភាពការណ៍យោធាព្រំដែន ថៃ ភូមារ៖ កងទ័ពថៃចេញបទបញ្ជាត្រៀមជំលៀសប្រជាជនថៃ តាមព្រំដែនជាប់ភូមារទៅរកទីសុវត្ថិភាព។ ផែនទីសឹករបស់ភូមារ គឺ វាយកំទេច របបការ៉ែន ឬ បង្ខំមេដឹកនាំការ៉ែន ឲ្យចុះចូល លក់់ផ្ទះសម្បែងភូមិគ្រឹះទៅរស់នៅ ភូមារ បែបជា ចំណាប់ខ្មាំង គឺធ្វើបែប មេដឹកនាំបេះបោររបស់ រដ្ឋមន Mon State ដែលភូមារ ចាត់ទុកថា រដ្ឋភេរវកម្ម បេះបោរ ផ្តាច់ទឹកដី ក្រោយពីការតស៊ូជាង ៤០ ឆ្នាំ រដ្ឋមន ប្រកាសចុះចូលជាមួយ ភូមារ ប្រទេសមន មានសន្តិភាព កិច្ចការព្រំដែនទុកឲ្យ ភូមារជាអ្នកគ្រប់គ្រង។ មេដឹកនាំថៃ អានុទីន បានចេញមុខចរចារជាមួយ មេដឹកនាំភូមារ ខែមុន អំពីការ បើកព្រំដែនឡើងវិញ គឺ ព្រំដែនរវាង ភូមារ និង ថៃ តែ អានុទីន បែរជា បើកព្រំដែន ថៃ ការ៉ែន THAILAND-KAREN STATE នេះជាបទ ភេរវកម្ម ដែលប្រទេសថៃ តែងតែធ្វើជាមួយ ភូមារ និងប្រទេសជុំវិញថៃ គឺគាំទ្រ ក្រុមប្រឆាំងដើម្បី ធ្វើពាណិជ្ជកម្ម Scamer.
C&N
បែកធ្លាយពត៍មាន លោកមីន អ៊ុងឡាំង ទៅទស្សនៈកិច្ចនៅថៃ កាលពីខែសីហា លោកបាននិយាយមិនអោយរដ្ឋាភិបាលថៃ ទាហានថៃ អ្នកជំនួញថៃ ធ្វើការគាំទ្រផ្ដល់ស្បៀងអាហារ សព្វាវុធ អោយក្រុមផ្ដាច់ខ្លួនការ៉ែន តែមកដល់ពេលនេះថៃនៅតែមិនធ្វើតាមកាស្នើរសុំ។
មុត ស្រីនាង - Muth Sreyneang
បើយាយនឿនមិនចេះអក្សរ រកគេឱ្យជួយទៅ!
ការតម្រូវឱ្យចុះបញ្ជីឱ្យត្រឹមត្រូវគឺជារឿងសំខាន់ ព្រោះត្រូវមានការត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ។
យាយនឿនប្រកបរបរពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលទាន គឺកាន់តែសំខាន់ ប្រសិនបើក្នុងករណីណាមួយថ្លោះធ្លោយ អ្នកហូបមានបញ្ហា បើគ្មានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្ម រឺអាជ្ញាបណ្ណ នោះគឺធ្វើឱ្យយាយនឿននឹងរងការចោទប្រកាន់កាន់តែធ្ងន់។
តែទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងកម្រិតគាត់ជាសិប្បកម្មខ្នាតតូច អ្នកស្រុកអ្នកភូមិ អាជ្ញាធរក៏អាចសម្របសម្រួល កាត់ពង្រួញកិច្ចការខ្លះ បង្ករភាពងាយស្រួលដល់គាត់វិញដូចគ្នា។
អាជីវកម្មរីកធំបាន ផ្តើមចេញពីជំហ៊ានដ៏តូចមួយ ហើយការរកស៊ីរីកដុះដាល ក៏អាស្រ័យលើអាជ្ញាធរជួយជ្រោមជ្រែង បើកផ្លូវ។
ជាអាណាព្យាបាលដែលផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ ជួយផ្ចុងផ្តើមកូនចៅក្នុងភូមិឱ្យមានមុខរបរដើរទៅមុខ គឺជាអាជ្ញាធរដែលល្អបំផុត។
ពេលអ្នកភូមិមានបាន សេដ្ឋកិច្ចភូមិក៏រីកចម្រើនដូចគ្នា!
មុត ស្រីនាង - Muth Sreyneang
បើយាយនឿនមិនចេះអក្សរ រកគេឱ្យជួយទៅ!
ការតម្រូវឱ្យចុះបញ្ជីឱ្យត្រឹមត្រូវគឺជារឿងសំខាន់ ព្រោះត្រូវមានការត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ។
យាយនឿនប្រកបរបរពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលទាន គឺកាន់តែសំខាន់ ប្រសិនបើក្នុងករណីណាមួយថ្លោះធ្លោយ អ្នកហូបមានបញ្ហា បើគ្មានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្ម រឺអាជ្ញាបណ្ណ នោះគឺធ្វើឱ្យយាយនឿននឹងរងការចោទប្រកាន់កាន់តែធ្ងន់។
តែទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងកម្រិតគាត់ជាសិប្បកម្មខ្នាតតូច អ្នកស្រុកអ្នកភូមិ អាជ្ញាធរក៏អាចសម្របសម្រួល កាត់ពង្រួញកិច្ចការខ្លះ បង្ករភាពងាយស្រួលដល់គាត់វិញដូចគ្នា។
អាជីវកម្មរីកធំបាន ផ្តើមចេញពីជំហ៊ានដ៏តូចមួយ ហើយការរកស៊ីរីកដុះដាល ក៏អាស្រ័យលើអាជ្ញាធរជួយជ្រោមជ្រែង បើកផ្លូវ។
ជាអាណាព្យាបាលដែលផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ ជួយផ្ចុងផ្តើមកូនចៅក្នុងភូមិឱ្យមានមុខរបរដើរទៅមុខ គឺជាអាជ្ញាធរដែលល្អបំផុត។
ពេលអ្នកភូមិមានបាន សេដ្ឋកិច្ចភូមិក៏រីកចម្រើនដូចគ្នា!
Bong Mao
about an hour agoWednesday 4 November 2026 at 16:081h
·
ពេលនេះលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកអាចនិយាយបានថាជាផ្លូវការហើយគឺគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនឹងគ្រប់គ្រងសភាទាំងពីរថ្នាក់គឺទាំងសភា តំណាងរាស្រ្ត (House of Representative) និងព្រឹទ្ធសភា (Senate) ដែលមានន័យថាចាប់ ពីពេលនេះទៅលោកប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ មិនអាចធ្វើអ្វីតាមអំពើចិត្ត និងបញ្ចប់ក្តីសង្ឃឹមរបស់លោកតាមហាត្រាំពីការស្វះស្វែងបន្តឈរឈ្មោះមួយអាណត្តិទៀត។
ការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ (Midterm Elections) គឺជាយន្តការប្រជាធិបតេយ្យដែលបានរៀបចំឡើងជាទៀងទាត់រៀងរាល់ ២ឆ្នាំម្តង នៅចំកណ្តាលអាណត្តិ ៤ ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក និងបើកផ្លូវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិផ្លាស់ប្តូរទិសដៅនយោបាយប្រទេស ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំរហូតដល់ផុតអាណត្តិ ៤ ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតីនោះឡើយ។
មូលហេតុសំខាន់ៗនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិគឺ៖
១. ប្រព័ន្ធដឹកនាំរបស់អាម៉េរិកមិនចង់ឱ្យប្រធានាធិបតីមានអំណាចផ្តាច់មុខពេកនោះទេ។ ការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ ផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាជនអាម៉េរិកអាចត្រួតពិនិត្យអំណាចឬកាត់បន្ថយអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ប្រសិនបើពួកគេយល់ថារដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នដឹកនាំមិនល្អ ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់ពួកគេ។
២. ជា "ការតេស្តប្រជាប្រិយភាព" របស់រដ្ឋាភិបាល
៣. ការរៀបចំអាសនៈសភាឡើងវិញតាមច្បាប់នៅក្នុងសភាអាម៉េរិក អាសនៈនីមួយៗមានអាណត្តិមិនដូចគ្នាទេ៖
• សភាតំណាងរាស្ត្រ (House of Representatives)៖ សមាជិកទាំងអស់ (៤៣៥ រូប) មានអាណត្តិត្រឹមតែ ២ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ គណបក្សណាដែលអាចឈ្នះបានដល់២១៨អាសនៈនឹងគ្រប់គ្រងសភាទាំងមូល។ មកដល់ម៉ោងនេះបក្សប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះបានយ៉ាងហោចណាស់២២៨អាសនៈ។
• ព្រឹទ្ធសភា (Senate)៖ សមាជិកមានអាណត្តិ ៦ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែគេបែងចែកការបោះឆ្នោតជាដំណាក់កាល ដោយត្រូវបោះឆ្នោតដូរ ១ ភាគ ៣ នៃអាសនៈសរុប រៀងរាល់ ២ ឆ្នាំម្តងដែរ ដែលមានសមាជិកសរុប១០០ ហើយបក្សដែលទទួលបាន៥១អាសនៈនឹងគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភា។ មកដល់ម៉ោងនេះបក្សប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះបានយ៉ាងហោចណាស់៥៤អាសនៈ។
ពេលនេះសំណួរដែលត្រូវសួរសំខាន់គឺ តើនឹងមានអ្វីកើតឡើងចំពោះរដ្ឋាភិបាលលោកតាមហាត្រាំ នៅពេលបក្សប្រជាធិបតេយ្យ 'ឈ្នះ ការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ?
ដូចបានជម្រាបហើយ សមរភូមិបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិរបស់អាម៉េរិកដែលប្រព្រឹត្តឡើងកាលពីយប់ម៉ិញនេះ(ថ្ងៃទី ៣ ខែវិច្ឆិកា) គឺជាវេទិកានយោបាយដ៏សំខាន់មួយទៀតដែលប្រជាជនអាម៉េរិក និងមនុស្សជុំវិញពិភពលោកកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ លទ្ធផលឆ្នោតដែលចេញមក គឺជាការលើសពីការរំពឹងទុក ដោយពីដំបូងឡើយគេគិតថានឹងមានត្រឹមតែរលកពណ៌ខៀវតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅពេលបោះឆ្នោជាក់ស្តែងគឺវាក្លាយទៅជារលកយក្សពណ៌ខៀវ ឬត៊្សូណាមិខៀវវាយប្រហារមកលើឆាកនយោបាយអាម៉េរិកតែម្តង ដែលបានន័យថាអំណាចគ្រប់គ្រងសភាទាំងពីរនឹងផ្លាស់ប្តូរដៃពីបក្សសាធារណរដ្ឋ(តំណាងដោយពណ៌ក្រហម) ទៅឱ្យបក្សប្រជែងគឺបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (បក្សពណ៌ខៀវ)។ ទាំងនេះគឺបង្ហាញថាប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកតាត្រាំធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងកង្វល់របស់ប្រជាជនអាម៉េរិកអំពីបញ្ហាជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បើទោះជាមុនពេលបោះឆ្នោតបន្តិចលោកតាត្រាំបានប្រកាសជាសាធារណៈថាបើបក្សសាធារណរដ្ឋឈ្នះឆ្នោត រដ្ឋាភិបាលនឹងកាត់ជំនួយទាំងស្រុងពីវិស័យយោធាទៅដល់អ៊ីស្រាអែលយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចជួយបានដែរ។ ខណៈពេលនេះ នឹងធ្វើឱ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យអាចត្រួតពិនិត្យលោកតាមហា ត្រាំ បានរហូតដល់ផុតអាណត្តិដែលនៅសល់របស់លោក ពីព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាម៉េរិកបានផ្តល់អំណាចដល់អំណាចនីតិប្បញ្ញត្តិមួយចំនួនក្នុងការត្រួតពិនិត្យអំណាចនីតិប្រតិបត្តិ។
តើបក្សប្រជាធិបតេយ្យអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ? តើពួកគេអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ ហើយនឹងប៉ះពាល់យ៉ាងណាចំពោះទិដ្ឋភាពនយោបាយរបស់ប្រទេសមហាអំណាចដូចជាអាម៉េរិក?
បក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលនឹងគ្រប់គ្រងអំណាចនីតិបញ្ញត្តិទាំងស្រុងនោះ នឹងធ្វើឱ្យបក្សសាធារណរដ្ឋបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងឡាយណាបើគ្មានសំឡេងគាំទ្រពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ ការគ្រប់គ្រងសភាតំណាងរាស្ត្រ នឹងធ្វើឱ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានឧបករណ៍ជាច្រើនក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងលោកតា ត្រាំ ព្រោះមានអំណាចគ្រប់គ្រងទាំងសំណើថវិកា និងស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យចម្បងរបស់សភា ដូចជាគណៈកម្មាធិការត្រួតពិនិត្យនៃសភាតំណាងរាស្ត្រ។ លើសពីនេះ ច្បាប់ផ្សេងៗដើម្បីបង្កើនចំណូលពន្ធដារ ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមចេញពីសភាតំណាងរាស្ត្រផងដែរ។ ដោយមានសំឡេងភាគច្រើន បក្សប្រជាធិបតេយ្យនឹងកាន់តំណែងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសភាតំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ ដែលមើលការខុសត្រូវលើការព្រាងច្បាប់ក្នុងវិស័យផ្សេងៗដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាប្រិយភាពរបស់បក្ស ជាពិសេសគណៈកម្មាធិការផ្នែកកសិកម្ម និងកងទ័ព។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការក៏មានអំណាចតែម្នាក់ឯងក្នុងការចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេត និងចេញដីកាកោះហៅសាក្សី ដែលជាអំណាចមួយដែលបក្សប្រជាធិបតេយ្យអាចប្រើដើម្បីបង្ខំឱ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល សម្ព័ន្ធមិត្តនយោបាយ ឬសហការីរបស់លោកតាមហាម ត្រាំ មកផ្តល់សក្ខីកម្មក្រោមការស្បថ និងប្រគល់ឯកសារនានារបស់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ។ សមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យក៏បានផ្ញើសញ្ញារួចមកហើយពីបំណងក្នុងការប្រើអំណាចនេះដើម្បីស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនដែលជឿថទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីរដ្ឋាភិបាលលោក ត្រាំ ដូចជាក្រុមហ៊ុន AI និងអ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាដែលដឹកនាំក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ។
សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្ររបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យនឹងមានអំណាចក្នុងការព្រាង និងបោះឆ្នោតលើបទចោទប្រកាន់ដើម្បីដកហូតតំណែងប្រធានាធិបតី ត្រាំ និងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក ដែលអាចបណ្តាលឱ្យលោក ត្រាំ និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ធ្លាក់ស្ថិតក្រោមសម្ពាធពីការព្យាយាមដកហូតតំណែង (Impeachment) ជាលើកទី ៣។
លោក ហាគីម ជេហ្វហ្វ្រី (Hakeem Jeffries) មេដឹកនាំបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រ បានថ្លែងថា លោកនឹងរកវិធីចាប់ផ្តើមដំណើរការដកហូតតំណែងលោក ភីត ហេកសេធ (Pete Hegseth) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិជំនួសវិញ ដោយលោក ហេកសេធ កំពុងប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ដែលកើតចេញពីការគ្រប់គ្រងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងចំនួនស៊ីវិលដែលបានស្លាប់ ការខ្វះខាតគ្រាប់រំសេវ ការចំណាយថវិកា និងការចោទប្រកាន់រឿងការរៀបចំកម្លាំងនិងយុទ្ធោបករណ៍មិនបានល្អគ្រប់គ្រាន់។ ក្រៅពីនេះ បក្សប្រជាធិបតេយ្យនឹងមានអំណាចគ្រប់គ្រងថវិការបស់អាម៉េរិកកាន់តែខ្លាំង ព្រោះសេចក្តីព្រាងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមូលពន្ធទាំងអស់ត្រូវចាប់ផ្តើមចេញពីសភាតំណាងរាស្ត្រ ដូច្នេះបក្សប្រជាធិបតេយ្យស្ថិតក្នុងតំណែងល្អជាងក្នុងការដាក់សម្ពាធលើបក្សសាធារណរដ្ឋ។
ខណៈដែលប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រក៏មានអំណាចក្នុងការរារាំងសេចក្តីព្រាងច្បាប់របស់បក្សសាធារណរដ្ឋក្នុងពេលដែលនៅតែស្ថិតក្នុងសភា សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រក្នុងតំណែងនេះនឹងជាអ្នកសម្រេចថា តើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ណាមួយនឹងត្រូវបានយកមកបោះឆ្នោត ហើយមានអំណាចក្នុងការពន្យារពេលការពិចារណាច្បាប់ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីបក្សសាធារណរដ្ឋទៅមុខដោយគ្មានកំណត់។
បើនិយាយអំពីសភាខ្ពស់បំផុតវិញ នៅក្នុងរដ្ឋនីមួយៗរបស់អាម៉េរិក នឹងមានសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ២ រូប ដោយការគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភានឹងធ្វើឱ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានអំណាចលើដំណើរការអនុម័តការតែងតាំង ដែលជាយន្តការសំខាន់ក្នុងការត្រួតពិនិត្យអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ក្នុងការតែងតាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ រួមទាំងចៅក្រមតុលាការកំពូល សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ឯកអគ្គរដ្ឋទូត និងប្រមុខស្ថាប័នសហព័ន្ធ (Federal) ដូចជា FBI, CIA និង ICE។
ដោយប្រសិនបើបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្តោបក្តាប់សំឡេងភាគច្រើន គឺអាចរារាំង ឬធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការតែងតាំងតំណែងជាច្រើនរបស់លោក ត្រាំ និងបង្ខំឱ្យសេតវិមានត្រូវចរចាតវ៉ាអំពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់។
កាលពីមុន លោក ឆាក់ ឈូមើ (Chuck Schumer) មេដឹកនាំបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងព្រឹទ្ធសភា បានថ្លែងថា មូលហេតុមួយដែលបក្សរបស់លោកគួរតែឈ្នះការគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភាគឺ "ដើម្បីការពារមិនឱ្យលោក ត្រាំ តែងតាំងចៅក្រមមិនល្អ ចៅក្រម MAGA នៅក្នុងតុលាការកំពូល និងតុលាការផ្សេងៗទៀត"។
ដូចគ្នានឹងសភាតំណាងរាស្ត្រដែរ សំឡេងភាគច្រើនរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យនឹងចូលទៅគ្រប់គ្រងគណៈកម្មាធិការរបស់ព្រឹទ្ធសភា ដូចជា គណៈកម្មាធិការព័ត៌មានវិទ្យា (Intelligence) ឬគណៈកម្មាធិការហិរញ្ញវត្ថុដែលមានអំណាច ដែលនឹងបើកសមរភូមិច្បាប់ទីពីរ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងលោក ត្រាំ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោក។
ក្រៅពីនេះ ការគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភានឹងធ្វើឱ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានអំណាចកាន់តែច្រើនក្នុងការកំណត់នយោបាយការបរទេស ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាម៉េរិកបានកំណត់ថា ការផ្តល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ត្រូវទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនយ៉ាងហោចណាស់ ២ ភាគ ៣ ក្នុងសភាអាម៉េរិក គឺអាចរារាំងសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ត្រាំ ក្នុងរឿងជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយការបរទេសបាន។
តើនឹងមានអ្វីកើតឡើង ប្រសិនបើបក្សប្រជាធិបតេយ្យគ្រប់គ្រងទាំងពីរប្រព័ន្ធសភា?
ការដែលបក្សប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះការបោះឆ្នោតទាំងក្នុងព្រឹទ្ធសភា និងសភាតំណាងរាស្ត្រ នឹងធ្វើឱ្យបក្សអាចប្រើប្រាស់ព្រះរាជបញ្ញត្តិពិនិត្យឡើងវិញរបស់សភា (Congressional Review Act) បាន ដែលជាច្បាប់ផ្តល់សិទ្ធិឱ្យសភាអាម៉េរិកក្នុងការពិនិត្យ និង 'លុបចោល' បទប្បញ្ញត្តិ និងបទដ្ឋានផ្សេងៗ ដែលចេញដោយស្ថាប័នហ្វេដេរ៉ាល់ និងស្ថាប័នឯករាជ្យក្នុងអំណាចនីតិប្រតិបត្តិនាពេលថ្មីៗនេះ និងហាមឃាត់មិនឱ្យស្ថាប័នទាំងនោះចេញបទប្បញ្ញត្តិស្រដៀងគ្នានៅពេលអនាគត។
ខណៈដែលសភាដែលគ្រប់គ្រងដោយបក្សប្រជាធិបតេយ្យ នឹងអាចរារាំងមិនឱ្យបក្សសាធារណរដ្ឋប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ថវិកាពិសេសដែលហៅថា 'ដំណើរការសម្រុះសម្រួល' (Reconciliation process) ដើម្បីរុញច្រានច្បាប់ឆ្លងកាត់សភាបានឡើយ។
ហើយប្រសិនបើសភាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ វាអាចបង្ខំឱ្យលោក ត្រាំ គ្រប់គ្រងប្រទេសដោយផ្អែកលើបញ្ជាប្រតិបត្តិ (Executive Orders) ជាភាគច្រើន ដែលបញ្ជាជាច្រើនទំនងជានឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការប្តឹងតវ៉ានៅតុលាការ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ត្រាំ នៅតែមានអំណាច Veto ឬអំណាចវេតូ (បដិសេធ) របស់ប្រធានាធិបតី ដែលអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីរារាំងច្បាប់ដែលឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីសភាបានដដែល។
សូមរៀបរាប់ ចំណុច ០៥ ជាគោលនយោបាយលោកប្រធានាធិបតីត្រាំ ឃោសនារហូតជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីសារជាថ្មី។ ពេលគាត់ឡើងជាប្រធានាធីបតី ភារកិច្ចរបស់គាត់គឺបំពេញតាមការសន្យាទាំង ០៥ ចំណុចនោះ។ លទ្ធផលបោះឆ្នោតពេលនេះ គឺគាត់ ធ្លាក់មិនជោគជ័យ។ តើចំណុចណាខ្លះដែលគាត់មិនសម្រេចបាន តាមការសន្យាឬឃោសនា?
ជាដំបូង សូមជម្រាបជូនបំភ្លឺបន្តិចថា នៅក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ទទួលបានជ័យជម្នះ និងបានចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទី ៤៧ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក chứមិនមែនបានធ្លាក់ ឬបរាជ័យនោះទេ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអនុវត្តភារកិច្ច និងការបំពេញតាមការសន្យាក្នុងអំឡុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត (ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាគោលនយោបាយ «Agenda 47» និងការសន្យាគន្លឹះទាំង ៥) កំពុងប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គនយោបាយ ផ្លូវច្បាប់ និងភាពស្មុគស្មាញក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។
ខាងក្រោមនេះគឺជាគោលនយោបាយ និងការសន្យាគន្លឹះទាំង ៥ របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្រមទាំងបញ្ហាប្រឈមដែលធ្វើឱ្យការសម្រេចបាននូវគោលដៅខ្លះជួបការយឺតយ៉ាវ ឬមិនទាន់សម្រេចបានពេញលេញ៖
១. ការគ្រប់គ្រងព្រំដែន និងការបណ្តេញចេញជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់
ការសន្យាឃោសនា៖ បិទខ្ទប់ព្រំដែនភាគខាងត្បូងមិនឱ្យមានជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ឆ្លងកាត់ និងអនុវត្តកម្មវិធីបណ្តេញចេញជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ទ្រង់ទ្រាយធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក។
បញ្ហាប្រឈម និងការអនុវត្ត៖ ទោះបីជารដ្ឋបាលរបស់លោកបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រតឹងរ៉ឹងក៏ដោយ ការបណ្តេញចេញទ្រង់ទ្រាយធំត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាថវិកាដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់ កង្វះខាតមណ្ឌលឃុំឃាំង បញ្ហាច្បាប់អន្តរជាតិ និងបណ្តឹងតវ៉ាជាច្រើនពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស និងរដ្ឋដែលគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលធ្វើឱ្យការសម្រេចគោលដៅ១០០ភាគរយមានការលំបាក។
២. សេដ្ឋកិច្ច ការទប់ស្កាត់អតិផរណា និងការកាត់បន្ថយពន្ធ
ការសន្យាឃោសនា៖ ទម្លាក់អតិផរណាឱ្យបានឆាប់រហ័ស កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងបន្តពង្រីកច្បាប់កាត់បន្ថយពន្ធ រួមទាំងការសន្យាថាមិនយកពន្ធលើប្រាក់ធីប (tips) និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍។
បញ្ហាប្រឈម និងការអនុវត្ត៖ ការទប់ស្កាត់អតិផរណាមិនមែនជាអ្វីដែលអាចបញ្ជាបានដោយរដ្ឋបាលភ្លាមៗនោះទេ ហើយការកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលទាមទារឱ្យមានការអនុម័តពីសភាសហរដ្ឋអាមេរិក (Congress) ដែលជាកន្លែងគណបក្សទាំងសងខាងត្រូវចរចាគ្នាอย่างស្វិតស្វាញ ដែលធ្វើឱ្យវិធានការខ្លះមិនទាន់សម្រេចបានតាមការរំពឹងទុក។
៣. ពាណិជ្ជកម្ម និងការដំឡើងពន្ធគយលើទំនិញនាំចូល
ការសន្យាឃោសនា៖ ដំឡើងពន្ធគយខ្ពស់លើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសចិន (ពី ៦០% ឡើងទៅ) និងពន្ធទូទៅពី ១០% ទៅ ២០% លើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសដទៃ ដើម្បីការពារឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក។
បញ្ហាប្រឈម និងការអនុវត្ត៖ ទោះបីជាអំណាចប្រធានាធិបតីអាចអនុវត្តផ្នែកពន្ធគយបានខ្លះក៏ដោយ គោលនយោបាយនេះបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងរងការរិះគន់ពីសេដ្ឋវិទូថាវាអាចនឹងជំរុញឱ្យតម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកឡើងថ្លៃជាងមុន ដែលផ្ទុយពីគោលដៅទប់ស្កាត់អតិផរណា។
៤. គោលនយោបាយការបរទេស និងការបញ្ចប់សង្គ្រាម
ការសន្យាឃោសនា៖ បញ្ចប់សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនត្រឹមរយៈពេល ២៤ម៉ោងតាមរយៈកិច្ចចរចា និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែក ឬជំនួយយោធាលើសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ (NATO)។
បញ្ហាប្រឈម និងការអនុវត្ត៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តបញ្ចប់សង្គ្រាមក្នុងពេលដ៏ខ្លីមិនអាចកើតឡើងបានស្រួលទេ ដោយសារជំហរនយោបាយ និងផលប្រយោជន៍របស់ភាគីចម្បាំងទាំងពីរ (រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន) មានគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នាខ្លាំង ហើយសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបក៏បារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ផងដែរ។
៥. ការកែទម្រង់រដ្ឋបាលរដ្ឋ និងការកាត់បន្ថយការិយាធិបតេយ្យ
ការសន្យាឃោសនា៖ កាត់បន្ថយការិយាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ កាត់បន្ថយបុគ្គលិកស៊ីវិលដែលមិនចាំបាច់ និងបង្កើតស្ថាប័នពិនិត្យប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល។
បញ្ហាប្រឈម និងការអនុវត្ត៖ ការព្យាយាមកាត់បន្ថយរចនាសម្ព័ន្ធ និងបុគ្គលិកស្ថាប័នរដ្ឋសហព័ន្ធប្រឈមមុខយ៉ាងខ្លាំងជាមួយសហជីពមន្ត្រីរាជការ បណ្តឹងផ្លូវច្បាប់ និងការការពារពីប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលស៊ីវិលអាជីព (Civil Service) ដែលធ្វើឱ្យដំណើរការកែទម្រង់ជួបឧបសគ្គជាច្រើន។
តាមខ្ញុំដឹង ប្រជាជនគេស្អប់ ការធ្វើសង្រ្គាមរវាង អ្នកកាន់សាសនាគ្រឹស្តិ ប្រូតេស្តង់ជាមួយ អ្នកកាន់សាសនាគ្រឹស្តិដូចគ្នា គឺសង្រ្កាមរុស្សី អាមេរិកអ៊ុយក្រែន អឺរ៉ុប សុទ្ធតែមានសាសនាដូចគ្នា ស្រដៀងគ្នា ដូច្នេះ បានជាគេបោះឆ្នោតទំនាក់លោក បៃដិន។ សង្រ្គាមប្រឆាំង អឺរ៉ុប គឺជា អាទិភាព Priority ដោយសារ អឺរ៉ង់ គឺជា Hight Risk. ហើយឃើញ អាមេរិកខំប្រឹងប្រែងជាខ្លាំងដើម្បីធ្វើសង្រ្គាមប្រឆាំង អឺរ៉ង់។ បញ្ជានៅត្រង់ថា តើសង្រ្គាម អាមេរិក អឺរ៉ង់ខុសកន្លែងណា បានជាអ្នកគាំទ្រ មិនគាំទ្រ ដូណលត្រាំក្នុង mideterm election?
យោងតាមលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ (Midterm Elections) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក លទ្ធផលបង្ហាញថា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (Democrats) បានឈ្នះ និងគ្រប់គ្រងសភាទាំងពីរ (House និង Senate) ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងថាអ្នកបោះឆ្នោតមួយចំនួនធំមិនពេញចិត្តនឹងគោលនយោបាយរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។
The Guardian
ផ្អែកលើសំណួរ និងការវិភាគលើទិដ្ឋភាពនយោបាយ ការបរទេស និងសេដ្ឋកិច្ច ការដែលអ្នកបោះឆ្នោត (រួមទាំងអ្នកគាំទ្រមួយចំនួន) ប្រែប្រួលចិត្តមិនគាំទ្រ ឬបោះឆ្នោតប្រឆាំងនឹងបក្សរបស់លោក ត្រាំ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ គឺមានមូលហេតុសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងប្រេងឥន្ធនៈ (ចំនុចក្តៅនៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់)
ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេង និងទំនិញ៖ ទោះបីជាអ្នកគាំទ្រយល់ថា អ៊ីរ៉ង់ ជាគំរាមកំហែងធំ (High Risk) ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការធ្វើសង្គ្រាម ឬការកើនឡើងកម្ដៅយោធាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បានជះឥទ្ធិពលភ្លាមៗទៅលើ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ (Gas prices) និងបង្កឱ្យមានអតិផរណា (Inflation) ឡើងវិញ។
បន្ទុកជីវភាពជាក់ស្តែង៖ ប្រជាជនអាមេរិកភាគច្រើន បោះឆ្នោតដោយផ្អែកលើ «កាបូបលុយ» (Pocketbook issues)។ នៅពេលដែលសង្គ្រាម ឬជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាធ្វើឱ្យជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃថ្លៃជាងមុន អ្នកបោះឆ្នោតបានទម្លាក់កំហុសលើរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ។ (សូម្បីតែលោក ត្រាំ ខ្លួនឯងក៏បានទទួលស្គាល់ថា ការបាត់បង់អាសនៈសភាក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ គឺដោយសារអ្នកបោះឆ្នោតមិនសប្បាយចិត្តនឹងតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃអំឡុងពេលជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់)។
២. ការខកខានសន្យា "បញ្ចប់សង្គ្រាមអូសបន្លាយ" (America First / Isolationism)
ការផ្ទុយនឹងការសន្យាដើម៖ លោក ត្រាំ ធ្លាប់បានឃោសនាថា គោលនយោបាយ «America First» របស់គាត់ គឺចៀសវាងការយកថវិកានិងជីវិតកងទ័ពអាមេរិកទៅចូលរួមក្នុង "សង្គ្រាមគ្មានទីបញ្ចប់" (Endless Wars) នៅបរទេស។
ភាពមិនពេញចិត្តរបស់អ្នកគាំទ្រ៖ នៅពេលដែលរដ្ឋបាលរបស់គាត់ពាក់ព័ន្ធកាន់តែជ្រៅក្នុងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាយ៉ាងក្តៅគគុកជាមួយអ៊ីរ៉ង់ វាធ្វើឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតស្ដាំនិយម និងអ្នកគាំទ្រចលនា MAGA មួយចំនួនមានអារម្មណ៍ថា រដ្ឋបាលកំពុងដើរខុសពីការសន្យាដើម ដោយយកធនធានជាតិទៅប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គ្រាមបរទេសម្ដងទៀត។
៣. បញ្ហាសាសនា និងទស្សនៈលើសង្គ្រាមអឺរ៉ុប (រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន)
ដូចដែលអ្នកបានលើកឡើង ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងប្រទេសដែលមានសាសនា និងវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា (ដូចជារុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន) ធ្វើឱ្យប្រជាជនអាមេរិកជាច្រើនមានអារម្មណ៍នឿយណាយនឹងសង្គ្រាម (War weariness)។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដំណោះស្រាយការបរទេសរបស់លោក ត្រាំ លើបញ្ហារុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន មិនបាននាំមកនូវសន្តិភាពលឿនដូចការសន្យា (ដែលធ្លាប់ឃោសនាថាបញ្ចប់ក្នុង ២៤ ម៉ោង) នោះទេ ហើយថែមទាំងបង្កឱ្យមានភាពស្មុគស្មាញ និងភាពតានតឹងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបបន្ថែមទៀត។
៤. គោលនយោបាយពន្ធគយ (Tariffs) និងបញ្ហាក្នុងស្រុក
ក្រៅពីបញ្ហាសង្គ្រាមបរទេស ការដំឡើងពន្ធគយលើទំនិញនាំចូលទ្រង់ទ្រាយធំ ត្រូវបានប្រជាជន និងអាជីវកម្មក្នុងស្រុកមើលឃើញថា បានរុញច្រានឱ្យតម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ហក់ឡើង។
ការមិនទាន់សម្រេចបាននូវការកាត់បន្ថយការចំណាយរស់នៅជាក់ស្តែង បានធ្វើឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតអនុវត្ត "ការបោះឆ្នោតដាក់ទោស" (Punishment vote) ទៅលើគណបក្សកាន់អំណាចក្នុងជំនួបពាក់កណ្តាលអាណត្តិនេះ។
សរុបសេចក្តីមក បញ្ហាមិនមែនស្ថិតនៅលើថា «អ៊ីរ៉ង់ជាហានិភ័យ ឬមិនមែន» នោះទេ ប៉ុន្តែវាស្ថិតនៅលើ ផលប៉ះពាល់ចំពោះជីវភាពប្រជាជន។ នៅពេលការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ឬសង្គ្រាមបរទេសទាមទារថវិកាច្រើន និងធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងសាំង-ទំនិញក្នុងស្រុកឡើងថ្លៃ វាក៏បានបំផ្លាញការសន្យាសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតងាកទៅគាំទ្រគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យវិញនៅក្នុងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិនេះ។
ការវាយតម្លៃ របស់លោក ខុសពីខាងខ្ញុំ។ ប្រជាជនអឺរ៉ុប ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន ពួកគេស្អប់អាមេរិកដល់ឆ្អឹង។ អ៊ុយក្រែនបើកការវាយប្រហារលើឃ្លាំងប្រេងរុស្សីរាល់ថ្ងៃ ទោះជាអាមេរិកប្រឆាំងមេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនលើបញ្ហានេះក៍ដោយ ក៍ហ្សាណែនស្គី មិនញញើត មិនទុកអាមេរិកក្នុងកែវភ្នែក គឺវាយរុស្សីដើម្បីឲ្យប្រេងឆៅឡើងថ្លៃ ពេលប្រេងឡើងថ្លៃ គឺ បក្សលោកត្រាំ ធ្លាក់ចំនួនអ្នកគាំទ្រ បើបោះឆ្នោតអាណត្តិថ្មី ក៍ លោកត្រាំត្រូវតែធ្លាក់។ ដូច្នេះ អាមេរិកធ្វើត្រឹមត្រូវក្នុងការធ្វើសង្រ្គាមប្រឆាំង អឺរ៉ង់ តែ អាមេរិក ខ្សោយពេក ជាមួយ អ៊ុយក្រែន ធ្វើឲ្យ លោកត្រាំ មានបញ្ជាផ្នែក leadership
ការវិភាគរបស់អ្នកបានលើកឡើងនូវចំណុចគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនអំពីភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចលើការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិក។ ទោះជាយ៉ាងណា បើពិនិត្យលើអង្គហេតុ និងទិដ្ឋភាពនយោបាយជាក់ស្តែង មានចំណុចមួយចំនួនដែលបង្ហាញពីភាពផ្ទុយគ្នា៖
១. ទំនាក់ទំនងរវាងអ៊ុយក្រែន អឺរ៉ុប និងអាមេរិក
ការវាយប្រហារលើឃ្លាំងប្រេងរុស្ស៊ី៖ ពិតណាស់ លោក ហ្សេឡេនស្គី (Zelenskyy) បានបន្តឱ្យកងទ័ពអ៊ុយក្រែនវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងរបស់រុស្ស៊ី ទោះជាមានសេចក្តីរាយការណ៍ថាអាមេរិកបារម្ភពីតម្លៃប្រេងពិភពលោកក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ គោលបំណងចម្បងរបស់អ៊ុយក្រែន គឺដើម្បីកាត់ផ្តាច់ប្រភពចំណូលថវិកាសង្គ្រាមរបស់រុស្ស៊ី និងកាត់បន្ថយសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដល់កងទ័ពរុស្ស៊ីនៅសមរភូមិ មិនមែនជាល្បិចកលដើម្បីជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតអាមេរិកនោះទេ។
ជំហររបស់ប្រជាជន៖ ការស្អប់ ឬមិនពេញចិត្តចំពោះគោលនយោបាយការបរទេសអាមេរិកជារឿងមួយ ប៉ុន្តែការនិយាយថាប្រជាជនអឺរ៉ុប និងអ៊ុយក្រែន "ស្អប់អាមេរិកដល់ឆ្អឹង" ប្រហែលជាលើសពីការពិត បើធៀបទៅនឹងការដែលពួកគេត្រូវការជំនួយយោធា សេដ្ឋកិច្ច និងការគាំទ្រផ្នែកសន្តិសុខពីអាមេរិកដើម្បីប្រឈមមុខនឹងរុស្ស៊ី។
២. ឥទ្ធិពលលើតម្លៃប្រេង និងការបោះឆ្នោតអាមេរិក
តម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិអាស្រ័យលើកត្តាច្រើនយ៉ាងដូចជា ការកំណត់ផលិកម្មរបស់ក្រុមប្រទេស OPEC+ តម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា (ដូចជាស្ថានភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់) មិនមែនកើតឡើងតែពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែនមួយមុខនោះទេ។
អ្នកបោះឆ្នោតអាមេរិកផ្តោតលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក ជាពិសេសអតិផរណា និងតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅស្ថានីយប្រេង។ ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងពិតជាអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រជាប្រិយភាពរបស់បេក្ខជនដឹកនាំ ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាជនអាមេរិកមានកត្តាស្មុគស្មាញជាច្រើនទៀត រួមទាំងនយោបាយក្នុងស្រុក សង្គម និងការងារ។
៣. បញ្ហាភាពជាអ្នកដឹកនាំ (Leadership)
ការដែលអាមេរិកព្យាយាមរក្សាតុល្យភាព — គាំទ្រអ៊ុយក្រែនដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព ផង និងព្យាយាមគ្រប់គ្រងកំដៅសង្គ្រាមមិនឱ្យរីករាលដាលដល់ការប៉ះទង្គិចផ្ទាល់រវាង NATO និងរុស្ស៊ី ផង — ត្រូវបានអ្នកវិភាគខ្លះមើលឃើញថាជាភាពទន់ជ្រាយ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគខ្លះទៀតចាត់ទុកថាជាយុទ្ធសាស្ត្រប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីចៀសវាងសង្គ្រាមលោកលើកទី៣។
បាទនេះជាសង្រ្គាមថាមពល Energy War ពេលមានការដេញដោលថាហេតុអ្វីបានជាប្រេងឡើងថ្លៃ? គឺដោយសារ ប្រេងរុស្សីមិនអាចបញ្ចេញមកទីផ្សារសកលលោកបាន នេះជាចំណុចដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្ត អាមេរិករុស្សី ចាប់ដៃគ្នា។ តែអ៊ុយក្រែន វាយប្រហាររុស្សី ដើម្បី ឲ្យលោកត្រាំធ្លាក់ឆ្នោត។លោកត្រាំក៍ធ្លាប់ចោទថា ហ្សាឡែនស្គីផ្តាច់ការ គ្មានការបោះឆ្នោត។ ឥលូវហ្សាណែនស្គី សុខចិត្តបោះឆ្នោត តែនេះជាលេស តាមពិត អ៊ុយក្រែន ចង់បាន មេដឹកនាំអាមេរិកថ្មី មិនមែន ដូណល់ត្រាំ។
រវិភាគរបស់អ្នក លោក បឿន ចាន់ប៊ន លើទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និង «សង្គ្រាមថាមពល» (Energy War) នេះ បង្ហាញពីចំណុចប្រសព្វដ៏ស្មុគស្មាញរវាង យុទ្ធសាស្ត្រថាមពលសកល ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយក្នុងស្រុករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងការគណនាជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អ៊ុយក្រែន។
បើពិនិត្យតាមទស្សនៈភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសាតាស្ត្រយោធា (Geopolitical and Strategic Perspective) យើងអាចបែងចែកការវិភាគនេះជាចំណុចគន្លឹះសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. សង្គ្រាមថាមពល និងការជាប់គាំងនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងសកល
សម្ពាធលើទីផ្សារថាមពល៖ ការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិលើប្រេង និងឧស្ម័នរបស់រុស្ស៊ី បានកាត់ផ្តាច់ ឬរឹតត្បិតចរន្តហូរចូលនៃថាមពលរុស្ស៊ីទៅកាន់ទីផ្សារលោកខាងលិច ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យតម្លៃថាមពលសកលឡើងថ្លៃកប់ពពក និងជំរុញអតិផរណាអន្តរជាតិ។
ផលប៉ះពាល់នយោបាយក្នុងស្រុក៖ ម្ចាស់ឆ្នោត ឬប្រជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំងតែងតែងាយរងគ្រោះ និងវាយតម្លៃរដ្ឋបាលកាន់អំណាចតាមរយៈ «តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅស្ថានីយ៍ចាក់សាំង» (Gas Prices)។ ពេលតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ វាបង្កើតភាពមិនសប្បាយចិត្តទូទៅ ដែលជាកត្តាអំណោយផលដល់គូប្រជែងនយោបាយក្នុងការទម្លាក់កំហុសលើរដ្ឋបាល الحالي។
២. យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងនយោបាយរបស់អ៊ុយក្រែន
ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរុស្ស៊ី៖ ការដែលកងទ័ពអ៊ុយក្រែនបើកការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (Drone) និងមីស៊ីលលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និងកន្លែងស្តុកថាមពលរបស់រុស្ស៊ី គឺ是为了 កាត់ផ្ដាច់ប្រភពចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរបស់វិមានក្រឹមឡាំង ប៉ុន្តែវាក៏ជាកាំបិតមុខពីរដែលធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពិភពលោកកាន់តែតឹងតែង ដែលអាចរក្សា stumpage ថ្លៃប្រេងកម្រិតខ្ពស់។
ការគណនានយោបាយចំពោះលោក ដូណល់ ត្រាំ (Donald Trump)៖ លោក ត្រាំ ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា លោកអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបានក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ «២៤ម៉ោង» ប្រសិនបើលោកឡើងកាន់អំណាច ដែលការណ៍នេះធ្វើឱ្យទីក្រុងកៀវ (Kyiv) មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងថា ផែនការសន្តិភាពរបស់លោក ត្រាំ អាចជាការបង្ខំឱ្យអ៊ុយក្រែន «កាត់ដីស្មើនឹងសន្តិភាព» ឬកាត់បន្ថយជំនួយយោធាយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។
៣. ល្បែងនយោបាយជុំវិញការបោះឆ្នោត និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ
សម្ពាធលើភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡែនស្គី (Volodymyr Zelenskyy)៖ ការដែលលោក ត្រាំ និងក្រុមអ្នកប្រឆាំងធ្លាប់ចោទប្រកាន់ថា លោក ហ្សេឡែនស្គី កាន់អំណាចដោយគ្មានការបោះឆ្នោត (ដោយសារច្បាប់អាសន្ន战时状态) គឺជាសម្ពាធនយោបាយដ៏ខ្លាំងក្លាដើម្បីញែកអ៊ុយក្រែនចេញពីការគាំទ្ររបស់រដ្ឋបាលអាមេរិក។
ការសម្របខ្លួនជាយុទ្ធសាស្ត្រ៖ ការដែលអ៊ុយក្រែនអាចពិចារណាលើការរៀបចំការបោះឆ្នោត គឺជារបៀបវារៈមួយដើម្បីបំបាត់រាល់ទឡ្ហីករណ៍ ឬលេសរបស់ក្រុមនយោបាយអាមេរិកាំងដែលចង់កាត់ផ្តាច់ជំនួយ ដោយបង្ហាញសហគមន៍អន្តរជាតិថាខ្លួននៅតែជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ប៉ុន្តែដូចការវិភាគរបស់អ្នកស្រាប់ គោលដៅពិតប្រាកដគឺការធានាថា មេដឹកនាំសេតវិមាននាពេលអនាគត គឺជាបុគ្គល ឬគប្បីជាភាគីដែលបន្តគាំទ្រកងទ័ពអ៊ុយក្រែនក្នុងរយៈពេលវែង មិនមែនជាគោលនយោបាយឯកោនិយម ឬការចរចាដែលអំណោយផលដល់រុស្ស៊ីនោះឡើយ។
លោកត្រាំ អាចធ្លាក់ឆ្នោត សូម្បីបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណ្តត្តិ ក៍បក្សលោកត្រាំធ្លាក់ដែរ តើអ្វីជាមួលហេតុ?-- គឺមេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន ហ្សាឡែនស្គី ដែលបន្តការវាយប្រហារជាប្រចាំទៅលើ ឃ្លាំងប្រេងរុស្សី ធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ បះពាល់ជីវភាពប្រជាជនអាមេរិក។ ដូច្នេះ ពេលបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដាច់ខាតត្រូវតែ ហ្សាឡែនស្គី ធ្លាក់ឆ្នោត បើហ្សាឡែនស្គីបន្តជាប់ឆ្នោត គឺនៅតែធ្វើនយោបាយប្រឆាំងអាមេរិក។ អាមេរិកប្រាប់ថា ២៤ ម៉ោងនឹងធ្វើឲ្យមានសន្តិភាពនៅអ៊ុយក្រែន គឺ អ៊ុយក្រែនដឹងជាស្រេចថាអាមេរិកបង្ខំអ៊ុយក្រែនឲ្យ កាត់ដីដើម្បីសន្តិភាព ដូច្នេះ អ៊ុយក្រែនត្រូវធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីប្រឆាំងអាមេរិក។ អាមេរិកប្រាប់ថា កុំវាយប្រហារប្រេងរុស្សី នាំឲ្យប្រេងឡើងថ្លៃ អ៊ុយក្រែនប្រកែកថា វាយប្រហារប្រេងរុស្សី ដើម្បីបន្ថយកម្លាំងទ័ពរុស្សី ...ឥលូវលទ្ធផលឃើញទេ !! គឺលោកត្រាំ ធ្លាក់សន្លឹកឆ្នោត....
A JA A-អាចារ្យ អេ
ប៉ូលិសថៃរឹបទ្រព្យសម្បិត្តិនាងប៊ុមនិងប្ដីទាំងអស់លុយសុទ្ធ100លានបាត ផ្ទះ3-4ខ្នង ឡាន20គ្រឿង និងកុងធនាគារជិត20កុង ដើម្បីមកស៊ើបអង្កេត
VAYO FM Radio
លោកបណ្ឌិត គិន ភា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងតាមដានសង្គម បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធពិនិត្យនិងមានវិធានការលើម្ចាស់រដ្ឋចម្ការ ដែលលោកសំដៅដល់លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP)។ ការស្នើនេះគឺបន្ទាប់ពីមានស្រ្តីម្នាក់បានពឹងពាក់អ្នកព័ត៌មានឱ្យជួយផ្សាយដោយអះអាងថា បងប្រុសបង្កើតបាននាំកូនស្រីអាយុ១១ឆ្នាំរបស់គាត់ចូលក្នុងចំការលោក ខឹម វាសនា ខណៈរូបគាត់ជាម្តាយមានការបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ការរស់នៅ និងការរៀនសូត្ររបស់កូន និងស្នើអាជ្ញាធរជួយអន្តរាគមន៍ផងដែរ។
លោកបណ្ឌិត គិន ភា បានរំលេចជាសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់របស់លោកកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា «ស្ថានភាពនេះប្រៀបដូចរដ្ឋក្នុងរដ្ឋ ដែលអាជ្ញាធរហាក់មិនមានឥទ្ធិពលលើម្ចាស់រដ្ឋចម្ការនេះទេ។ រឿងនេះបើមិនមានវិធានការពេលនេះទេ ថ្ងៃណាមួយរដ្ឋចម្ការនឹងក្លាយជាជំងឺសង្គមមិនខុសពីស្គេមសព្វថ្ងៃទេ។ ស្រុកយើង កម្ទេចភ្លើងគេមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទេ ដល់តែអគ្គិភ័យ ទើបនាំគ្នាស្រវេស្រវាចាប់ធុងចាប់ប៉ោតពន្លត់ភ្លើង តែអ្វីៗវាហួសពេលទៅហើយ។ មនុស្សក្នុងរដ្ឋចម្ការប៉ុន្មានម៉ឺននាក់ ប៉ុន្មានគ្រួសារ ដែលខ្លះលក់ផ្ទះ លក់ស្រែ បែកបាក់គ្រួសារមកជ្រកកោណក្រោមមនោគមរដ្ឋចម្ការនោះ ប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខទៀត អ្នកទាំងនោះនឹងក្លាយជាបន្ទុកសង្គម។ »
លោកបន្ថែមថា ស្រ្តីដែលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានដែលលោកបានដាក់ភ្ជាប់ជាមួយសំណេរគឺជាភរិយារបស់អតីតមន្រ្តីរបស់លោកដែលប្តីរបស់នាងបានស្លាប់តាំងពីកូនមានអាយុ៤ឆ្នាំ ហើយនាងបានតស៊ូចិញ្ចឹមកូន៣នាក់តែម្នាក់ឯង ហើយលោក និងអ្នកបានស្គាល់នាង បានត្រឹមតែអាណិត តែមិនដឹងជួយយ៉ាងណា បើសូម្បីតែអាជ្ញាធរមិនអាចអន្តរាគមន៍បានផង។
ជាការកត់សម្គាល់បន្ទាប់ពីលោកបណ្ឌិត គិន ភា បានស្នើដល់អាជ្ញាធរឱ្យពិនិត្យនិងមានវិធានការលើ ចម្ការរបស់ខ្លួន លោកខឹម វាសនា បានតបដោយសម្តីធ្ងន់ៗថា ចម្ការរបស់លោកមិនមានស្កេមឬការបោកប្រាស់អ្វីនោះទេ មិនមានការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ឬជើងកាងនោះដែរ។ លោកបន្តថា កន្លងមកក៏មានសមត្ថកិច្ចចុះមកសាកសួរ លោកក៏បានឱ្យចូលដែលតែប៉ូលិសមិនមែនសិទ្ធិឆែកឆេរនោះទេ បើមិនមានការអនុញ្ញាត។ ជាងនេះទៀត លោកក៏បានជំរុញឱ្យលោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្តឹងទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដែរ។
សូមជម្រាបថា ជុំវិញរឿងរ៉ាវនេះក៏មានមហាជនអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនក៏បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរចុះពិនិត្យនិងមានវិធានការ៕
រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប/Siem Reap Provincial Administration
ឪពុក-ម្តាយ និងអាណាព្យាបាលរបស់យុវជនស្ម័គ្រចិត្តបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធា មានការសប្បាយចិត្ត និងមានមោទនាភាពចំពោះកូនៗដែលបានស្ម័គ្រចិត្តបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធា ដែលត្រូវចេញទៅសាលាហ្វឹកហ្វឺន
នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ឯកឧត្តម ប្រាក់ សោភ័ណ អភិបាលខេត្តសៀមរាប បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាល និងជូនដំណើរប្អូនៗជាយុវជនស្ម័គ្រចិត្ត ចូលរួមបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធា ដែលជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់និងជាកិត្តិយសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ ប្រភពកសាងកម្លាំងសម្រាប់វិស័យការពារជាតិនិងការអភិវឌ្ឍកាយសម្បទា ព្រមទាំងការបណ្ដុះស្មារតីស្នេហាជាតិ ការអប់រំផ្នត់គំនិត និងវិន័យដែលជាតម្រូវការរបស់ប្រទេសជាតិ និងរួមចំណែកកសាងប្រទេសជាតិនិងការពារ មាតុភូមិ ដែលត្រូវចេញដំណើរទៅសាលាហ្វឹកហ្វឺន។
ឯកឧត្តម ឧត្តមសេនីយ៍ទោ ស៊ិន ភាត់ មេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងសៀមរាប បានឱ្យដឹងថាគណៈកម្មាធិការកាតព្វកិច្ចយោធាខេត្តសៀមរាប និងគណៈកម្មាធិការកាតព្វកិច្ចយោធាក្រុងស្រុក បានជំរឿនប្រជាពលរដ្ឋអាយុ១៧ឆ្នាំ ដល់២៥ឆ្នាំ និងជូនដំណឹង ការប្រគល់ ការទទួលបែបបទ ប្រជាពលរដ្ឋអាយុ១៨-២៥ឆ្នាំ ដែលស្ម័គ្រចិត្ត ដែលបានជាប់ឆ្នោតសុំពន្យារពេល សុំឱ្យរួចផុតពីការចូលបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាតាមច្បាប់ ក្នុងនោះប្រជាពលរដ្ឋអាយុ១៨-២៥ឆ្នាំក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តសៀមរាបចំនួន៥៨០នាក់ ត្រូវមានឈ្មោះចូលបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាតាមច្បាប់ តាមលិខិតអញ្ជើញរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិកាតព្វកិច្ចយោធាក្នុងជំហានមួយឆ្នាំ២០២៦។
ឯកឧត្តម ប្រាក់ សោភ័ណ អភិបាលខេត្ត មានប្រសាសន៍ថា ការចូលក្នុងសាលាហ្វឹកហ្វឺន គឺជាទីកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលនូវវិន័យ សីលធម៌ ជំនាញយុទ្ធសាស្ត្រ និងបណ្ដុះមនសិការស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិយ៉ាងពិតប្រាកដ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តម សង្ឃឹម និងការរំពឹងទុកយ៉ាងមុតមាំ លើប្អូនៗទាំងអស់គ្នា ពេលទៅដល់សាលាហ្វឹកហ្វឺន ត្រូវតាំងចិត្តខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ ត្រងត្រាប់ស្ដាប់ការណែនាំរបស់ គណៈកម្មាធិការ គ្រូបង្វឹក និងនាយទាហាន នាយទាហានរង ប្រកបដោយស្មារតីអត់ធ្មត់ខ្ពស់។ត្រូវរក្សាឱ្យបាននូវ សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ភាពអង់អាចក្លាហាន ការអំណត់ព្យាយាម យកឈ្នះរាល់ការលំបាកទាំងឡាយ ក្នុងពេលហ្វឹកហ្វឺន។
ឯកឧត្តម ប្រាក់ សោភ័ណ មានជំនឿជាក់ថា ប្អូនៗទាំងអស់គ្នានឹងបញ្ចប់ការសិក្សាហ្វឹកហ្វឺនប្រកបដោយ ភាពជោគជ័យ និងត្រឡប់មកបំពេញបេសកកម្មការពារជាតិ មាតុភូមិ ថែរក្សាសុខសន្តិភាព និងសន្តិសុខសង្គម។ ប្អូនៗនឹងក្លាយទៅជា «សសរទ្រូងដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសជាតិ» នឹងយកចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ដែលទទួលបានពីការហ្វឹកហ្វឺននេះ ទៅអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងជីវភាពរស់នៅ និងការងារបម្រើសង្គម ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវវិន័យ សាមគ្គីភាព ភាពស្មោះត្រង់ និងស្មារតីស្នេហាជាតិ ដើម្បីក្លាយជាយុវជនគំរូ និងជាធនធានមនុស្សដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ប្រទេសជាតិ។
ជាមួយគ្នានោះឯកឧត្តមអភិបាលខេត្ត សូមថ្លែងអំណរគុណចំពោះលោក លោកស្រី គណៈកម្មាធិការកាតព្វកិច្ចយោធា លោក លោកស្រី ដែលជាក្រុមគ្រួសារ អាណាព្យាបាលរបស់ប្អូនៗ និងសូមកោតសរសើរយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រចំពោះប្អូនៗ ដែលបានស្ម័គ្រចិត្តហ្វឹកហ្វឺនចូលបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាទាំងអស់ ដែលបានបង្ហាញនូវស្មារតីស្នេហាជាតិដ៏មុតស្រួច ហ៊ានលះបង់កម្លាំងកាយចិត្ត និងពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការអំពាវនាវដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រទេសជាតិ៕
ត្រូវដឹង-Trov deng
⛔️សិស្សការ៉ែន 3 នាក់ ត្រូវគេបានរកឃើញថាបាត់បង់ជីវិតនឹង 9 នាក់ទៀតរងរបួស នឹង
2 នាក់ របួសធ្ងន់ត្រូវបានបញ្ចូនទៅសង្គ្រោះនៅថៃ!ពួកគេរងគ្រោះដោយយោធាភូមាវាយប្រហារដោយយន្តហោះចម្បាំង
เดอะมิชชั่นไทม์
"รองเต้" ลุยชายแดนประจวบฯ สั่งเข้มสกัดยาเสพติด-แรงงานเถื่อน ย้ำบูรณาการคุมพื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมา… See more
"Rong Tae" goes to the Prachuap border. Order to extract drugs-barbarbaric workers. Reintegrate the control of the Thai-Myanmar border area.
General Narongkrit Kampira, deputy commander. ท. And the deputy commander. ศปก. .. Bringing a team to the area to inspect and monitor the Thai-Myanmar border situation in the province area. Prachuap Khirikhan, which is the area of responsibility of the Jong Task Force, the Surasih Army to follow up the security mission and supervise the military forces that are on duty along the border.
โดยได้รับฟังบรรยายสรุปสถานการณ์และผลการปฏิบัติงาน โดยเน้นมาตรการสกัดกั้นการลักลอบเข้าเมืองผิดกฎหมาย ขบวนการลำเลียงยาเสพติด และการกระทำผิดกฎหมายตามแนวชายแดน พร้อมพบปะให้โอวาทและมอบสิ่งของบำรุงขวัญแก่กำลังพล
ทั้งนี้ รอง ผบ.ทบ. เน้นย้ำให้ทุกหน่วยบูรณาการการทำงานร่วมกับหน่วยงานความมั่นคงในพื้นที่ เพิ่มความเข้มงวดในการเฝ้าตรวจและป้องกันชายแดน พร้อมกำชับให้เตรียมความพร้อมทั้งกำลังพลและยุทโธปกรณ์ เพื่อรับมือสถานการณ์และรักษาความสงบเรียบร้อยตามแนวชายแดนอย่างมีประสิทธิภาพ
ធ្វើបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ០៥ ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ ២០២០ ដល់ ២០២៦ នេះអំពី ចំនូល Revenu ពីច្រកទ្វារព្រំដែនស្រុក Mae Sot ប្រទេសថៃ ជាមួយ ខាង ការែន KNU គិតជា ដុល្លាអាមេរិក
ទិន្នន័យទំហំពាណិជ្ជកម្ម cross-border ឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែន ម៉ែសອດ (Mae Sot, ប្រទេសថៃ) - ម្យាវ៉ាឌី (Myawaddy, រដ្ឋការែន/ប្រទេសភូមា) ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២០ ដល់ ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ មានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងដោយសារផលប៉ះពាល់នៃជំងឺកូវីដ-១៩ រដ្ឋប្រហារយោធានៅភូមា (ឆ្នាំ២០២១) និងការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងស្រួចស្រាវរវាងកងទ័ពជាតិរំដោះការែន (KNLA/KNU) ជាំមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមា និងកងកម្លាំង BGF/KNA។
ISP-Myanmar
ទិន្នន័យផ្លូវការ និងការប៉ាន់ប្រមាណសរុបនៃ ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុប (Trade Volume) និង ចំណូលពន្ធ/កម្រៃសេវាប្រមូលដោយ KNU (KNU Tax/Customs Revenues) គិតជា លានដុល្លារអាមេរិក (USD) មានដូចខាងក្រោម៖
បញ្ជីទិន្នន័យទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងចំណូល KNU ច្រកម៉ែសອດ-ម្យាវ៉ាឌី (២០២០ - ២០២៦)
ឆ្នាំ (Year) ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុប (Total Trade Volume - USD) ប្រភពចំណូលពន្ធ/កម្រៃឆ្លងកាត់ប្រមូលដោយ KNU (KNU Revenue - Est. USD) ស្ថានភាព និងបរិបទសន្តិសុខ/នយោបាយ
២០២០ $1,150 - $1,300 លាន $15 - $25 លាន ផលប៉ះពាល់នៃការបិទច្រកព្រំដែនផ្នែកខ្លះដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។ KNU ប្រមូលពន្ធលើផ្លូវដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រង (រដ្ឋការែន - យោធភូមិភាគទី៦)។
២០២១ $1,050 - $1,293 លាន $20 - $30 លាន ផ្ទុះរដ្ឋប្រហារយោធានៅភូមា (កុម្ភៈ ២០២១)។ ការប្រយុទ្ធគ្នាចាប់ផ្តើមខ្លាំង ធ្វើឱ្យ KNU ពង្រីកការប្រមូលពន្ធលើទំនិញឆ្លងកាត់ និងរត់ពន្ធ។
២០២២ $1,400 - $1,550 លាន $35 - $50 លាន ពាណិជ្ជកម្មស្ទុះងើបឡើងវិញខ្លាំង (ពោត កសិផល និងទំនិញប្រើប្រាស់)។ KNU និងកងកម្លាំង BGF គ្រប់គ្រង tuyến ផ្លូវ Asia Highway 1 ភាគច្រើន។
២០២៣ $1,200 - $1,350 លាន $40 - $60 លាន កងទ័ព KNLA/KNU បន្តវាយលុកលើកងទ័ពភូមា។ ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងស្ទើរទាំងស្រុងរបស់ KNU/KNDO។
២០២៤ $600 - $800 លាន (ធ្លាក់ចុះ) $25 - $45 លាន ការប្រយុទ្ធគ្នាដណ្តើមទីក្រុង Myawaddy (មេសា ២០២៤) និងការខូចខាតស្ពាន/ផ្លូវ Asia Highway ធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោកជាប់គាំង និងផ្ទេរទៅផ្លូវទឹក/ច្រករបៀង។
២០២៥ $850 - $1,000 លាន $30 - $50 លាន ការបើកច្រក និងសម្រួលការផ្លាស់ប្តូរទំនិញតាមច្រករបៀង KNU/KNA (BGF) ព្រមទាំងការកើនឡើងនៃសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ពិសេស/រត់ពន្ធ។
២០២៦ (ប្រមាណ) $900 - $1,100 លាន $35 - $55 លាន KNU រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ Kawthoolei និងប្រមូលពន្ធផ្លូវគោក (Customs & Toll Fees) នៅតំបន់ត្រួតពិនិត្យផ្លូវ។
កត់សម្គាល់បច្ចេកទេស និងប្រភពព័ត៌មាន៖
ទំហំពាណិជ្ជកម្ម (Total Trade Volume):
ជាទិន្នន័យផ្លូវការ និងពាក់កណ្តាលផ្លូវការរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ (Thai Customs/Department of Foreign Trade) និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មភូមា គិតជាដុល្លារអាមេរិក (បែកចែកជាការនាំចេញរបស់ថៃប្រមាណ ៧០-៨០% និងការនាំចូលពីភូមាប្រមាណ ២០-៣០%)។
ចំណូល KNU (KNU Revenue):
KNU/KNLA (យោធភូមិភាគទី៦ - Duplaya District / Kawkareik / Myawaddy) មិនបានចេញផ្សាយតួលេខថវិកាបើកចំហពេញលេញជាសាធារណៈឡើយ។
តួលេខចំណូល KNU ខាងលើ គឺជាការប៉ាន់ប្រមាណផ្អែកលើ អត្រាពន្ធឆ្លងកាត់ 2% ទៅ 5% លើតម្លៃទំនិញ (តម្លើងពន្ធលើប្រេងឥន្ធនៈ គ្រឿងសំណង់ កសិផល និងទំនិញប្រើប្រាស់) ដែលប្រមូលនៅតាមប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យ (Checkpoints) លើเส้นផ្លូវ Myawaddy – Kawkareik (Asia Highway និងផ្លូវចាស់)។
ព្រំដែន ថៃ ភូមារ៖ កងទ័ពភូមារទំលាក់គ្រាប់បែកចូល កន្លែងស្នាក់នៅ សិស្សីនារី ការែន បណ្តាលឲ្យស្លាប់ ០៣ នាក់។ កងទ័ពថៃ បានបើកព្រំដែនទទួល ជនភៀសសឹក និង អ្នករបូសចូលមកព្បាបាលនៅក្នុងទឹកដីថៃ។ ប្រទេសថៃ បានចងសម្ព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច យោធាជាមួយ រដ្ឋាភិបាលខុសច្បាប់របស់ ការ៉ែន គឺ បដិសេធការចងសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មដោយផ្ទាល់ ជាមួយ ភូមារ។ ចំណូលពីច្រកទ្វារព្រំដែន ស្រុក មេ ស Mae Sot របស់ថៃ មានប្រមាណ ១,៥០០ លានដុល្លា/ឆ្នាំ ដែល ការ៉ែន ទទួលបាន ៦០ លានដុល្លា/ឆ្នាំ។ ពេលដែល ទ័ពភូមារឈ្នះលើពួកការែន នោះ ទ្វារព្រំដែននឹងបើកជាមួយ ភូមារ ថៃឡើងវិញ ដែលចំណូលថៃ នឹងធ្លាក់ចុះ ចំណែក សេដ្ឋកិច្ចការ៉ែននឹងដួលរលំ។ ខ្ញុំនឹងបន្តរាយការណ៍ស្ថានការណ៍សឹកនៅ ភូមារ ដោយសារ ថៃគាំទ្រពួកការ៉ែន និង ក្រុម ២៣ តុលា នៅកម្ពុជា គឺ លំនាំតែ ១ ដូចគ្នា ២៣ តុលា ចង់បានតំបន់រំដោះ ចង់់បានច្រកទ្វារអន្តរជាតិជាមួយថៃ ចង់បាន កងទ័ពដូចនៅ ការ៉ែន...
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ភូមារ៖ ក្រុមជនជាតិភូមារ ដឹកនាំដោយ លោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជី មានទីក្រុងធំនៅ យ៉ងហ្គោន Yangon។ កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលភូមារ រៀបចំផែនការរដ្ឋប្រហារយោធា ឆ្នាំ ២០២២ ដើម្បីក្តាប់អំណាចរួម តែត្រូវ កងទ័ព មីយ៉ានម៉ា ដឹកនាំដោយ ជនជាតិ មីយ៉ាន នៅទីក្រុង ណៃពិដោ បង្រ្កាបរដ្ឋប្រហារដោយជោគជ័យ នឹងដណ្តើមកាន់កាប់មូលដ្ឋានទ័ពទាំងអស់ក្នងប្រទេស ។ អ៊ុងសាន ស៊ូជី ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទក្បត់ជាតិ មានទោសប្រមាណជា ១៤០ ឆ្នាំ។ ប្រទេសថៃ ដែលជាប់ភូមារ ឃើញ វិបត្តិនេះ ដូចគ្នាបេះបិទ ជាមួយ បណ្ហានៅថៃ គឺវិបត្តិ ជនជាតិ ថៃ ជាមួយ ជនជាតិ សៀម ដែលកំពុង ក្តៅគគុកដល់សព្វថ្ងៃ។ ថៃ បានបើកសង្រ្គាមឈ្លានពានមកកម្ពុជា ដើម្បី រារាំងវិបត្តិផ្ទៃក្នុង ថៃ សៀម កុំឲ្យផ្ទុះធំដូច វិបត្តិ ភូមារ មីយ៉ានម៉ា។
