ព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ--ថ្ងៃទី ០៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦

 Khaosod English
#Peace Thai PM Anutin Charnvirakul and Cambodian PM Hun Manet agreed to rebuild trust and move forward peacefully following trilateral talks in Cebu hosted by Philippine President Bongbong Marcos ahead of the ASEAN Summit

Um Sam An 
អ្វីជាយន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំ (Compulsory Conciliation) ក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS ?
យន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំគឺជាយន្តការពិសេសមួយក្នុងអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទសមុទ្រដែលមានលក្ខណៈរសើប និងពិបាកយកទៅឱ្យតុលាការអន្តរជាតិកាត់សេចក្តី។ វាត្រូវបានហៅថា “បង្ខំ” ព្រោះរដ្ឋម្ខាងអាចបង្ខំឱ្យរដ្ឋម្ខាងទៀតចូលរួមក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សារបាន ប៉ុន្តែលទ្ធផលចុងក្រោយមិនមានអំណាចបង្ខំផ្លូវច្បាប់ឱ្យអនុវត្តតាមដូចសាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) តុលាការអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិ (PCA) និងតុលាការអន្តរជាតិសម្រាប់ច្បាប់សមុទ្រ (ITLOS) នោះទេ។
តាមមាត្រា ២៩៧ និង ២៩៨ នៃ UNCLOS រដ្ឋអាចដកខ្លួនមិនទទួលការកាត់សេចក្តីរបស់តុលាការអន្តរជាតិលើបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ វិស័យជលផល និងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រសមុទ្រ។ ក្នុងករណីបែបនេះ នីតិវិធីផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំក្លាយជាជម្រើសសម្រាប់ជួយឱ្យភាគីទាំងពីរបន្តចរចាដោយសន្តិវិធី។
ដំណើរការនេះត្រូវអនុវត្តដោយគណៈកម្មការផ្សះផ្សារឯករាជ្យ ៥ រូប ដែលមានភារកិច្ចស្តាប់ការលើកឡើងរបស់ភាគីទាំងសងខាង ពិនិត្យអង្គហេតុ និងផ្តល់អនុសាសន៍សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទ។ ទោះបីអនុសាសន៍នោះមិនមានអំណាចបង្ខំក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរនៅតែមានកាតព្វកិច្ចចរចាដោយស្មោះត្រង់។
ករណីល្បីបំផុតគឺវិវាទរវាងទីម័រឡេស្តេ និងអូស្ត្រាលី ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ស្តីពីការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ។ ទោះបីអូស្ត្រាលីមិនទទួលឱ្យតុលាការអន្តរជាតិកាត់ក្តីក៏ដោយ ទីម័រឡេស្តេបានប្រើនីតិវិធីនេះដើម្បីបង្ខំឱ្យមានការចរចា ហើយនៅទីបំផុត ប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។
ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត, ទីម័រខាងកើត និងអូស្ត្រាលី បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេ ដែលប្រើប្រាស់យន្តការនេះ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនសមុទ្រ។
ដំណើរការនេះ ត្រូវបានផ្ដើមឡើងដោយប្រទេសទីម័រខាងកើត នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីដោះស្រាយភាពជាប់គាំងដ៏រ៉ាំរ៉ៃ លើបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រទីម័រ។ យន្តការនេះ ត្រូវបានជំរុញឲ្យអនុវត្តឡើង ក្រោមឧបសម្ព័ន្ធទី៥ នៃអនុសញ្ញា UNCLOS ដោយសារតែកន្លងមក អូស្ត្រាលីបានដកវិវាទព្រំដែនសមុទ្រ ចេញពីសមត្ថកិច្ចរបស់ស្ថាប័នកាត់ក្ដីដែលបង្ខំឲ្យអនុវត្តតាម ដូចជាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ជាដើម។
កិច្ចសម្របសម្រួលនោះ បានឈានទៅដល់ការចុះហត្ថលេខា លើសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនសមុទ្រជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីស្នាក់ការកណ្ដាលអង្គការសហប្រជាជាតិដែលជាការកំណត់ព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍លើកដំបូង។
វាបង្កើតបាននូវរបបពិសេស Greater Sunrise សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នា និងការបែងចែកចំណូលពីប្រភពប្រេងកាត Sunrise និង Troubadour។
ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទីម័របានបញ្ចប់សន្ធិសញ្ញា ស្តីពីការរៀបចំសមុទ្រជាក់លាក់ក្នុងសមុទ្រទីម័រ (CMATS) ឆ្នាំ២០០៦ និងបានដកពាក្យបណ្ដឹងចំនួនពីរ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសអូស្ត្រាលី។
យន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំរវាងអូស្រ្តាលី និងទីម័រ គឺជាករណីដំបូងដែលប្រើយន្តការនេះ។
ប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះអំពី:
* ការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ
* សិទ្ធិលើប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងសមុទ្រទីម័រ
* តំបន់ប្រេងធំៗដូចជា Greater Sunrise
អូស្រ្តាលី និងទីម័របានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាបណ្ដោះអាសន្នជាច្រើន ប៉ុន្តែមិនអាចព្រមព្រៀងលើព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍បានទេ។
យន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំក្រោម UNCLOS
ក្រោមឧបសម្ពន្ធ័ទី៥នៃ UNCLOS ប្រសិនបើរដ្ឋមួយបដិសេធមិនទៅតុលាការអន្តរជាតិ ឬមិនអាចដោះស្រាយជម្លោះបាន រដ្ឋមួយទៀតអាចស្នើយន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំ។
ឆ្នាំ២០១៦ ប្រទេសទីម័របានដាក់សំណើជាផ្លូវការ ប្រឆាំងនឹងអូស្រ្តាលីក្រោម UNCLOS។ ទោះបី អូស្រ្តាលីមិនចង់ឲ្យមានការកាត់ក្តីលើព្រំដែនសមុទ្រក៏ដោយ ក៏វាត្រូវចូលរួមក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សានេះ ព្រោះ UNCLOS បង្ខំ។
គណៈកម្មការផ្សះផ្សាមានសមាជិក៥នាក់ ដែលមានតួនាទី:
* ស្តាប់ភាគីទាំងពីរ
* ជួយចរចា
* ផ្តល់អនុសាសន៍សម្រាប់ដំណោះស្រាយ
សំខាន់ណាស់៖
* គណៈកម្មការមិនអាចបង្ខំសេចក្តីសម្រេចដូចតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) បានទេ
* ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរត្រូវចូលរួមដោយសុចរិត
លទ្ធផល៖ នៅឆ្នាំ២០១៨ ភាគីទាំងពីរបានចុះ
លើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ
* កំណត់ព្រំដែនសមុទ្រថ្មី
* បែងចែកចំណូលប្រេង និងឧស្ម័ន
* បញ្ចប់ជម្លោះរយៈពេលយូរ
ករណីនេះបង្ហាញថា:
1. UNCLOS មានយន្តការបង្ខំឲ្យរដ្ឋចូលចរចាបាន
2. ប្រទេសតូចៗក៏អាចប្រើច្បាប់អន្តរជាតិប្រឆាំងប្រទេសធំបាន
3. ការផ្សះផ្សារ (Conciliation) ខុសពីអាជ្ញាកណ្តាល (Arbitration) ឬ ICJ ព្រោះវាផ្អែកលើការសម្របសម្រួល មិនមែនសេចក្តីសម្រេចចុងក្រោយបង្ខំទេ។ 
ករណីជម្លោះដែនសមុទ្រកម្ពុជានិងថៃ ប្រសិនបើថៃមិនទទួលយកអនុសាសន៍របស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS នោះកម្ពុជានិងថៃនឹងត្រូវត្រឡប់ទៅរកការចរចាទ្វេភាគីវិញឬឡើងទៅតុលាការអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែថៃប្រាកដជាមិនចង់ឡើងទៅតុលាការអន្តរជាតិនោះទេព្រោះប្រសិនបើថៃព្រមឡើងទៅតុលាការអន្តរជាតិ ថៃនឹងចាញ់ក្តីកម្ពុជាម្តងទៀតដូចករណីប្រាសាទព្រះវិហារនៅ ICJ ឆ្នាំ១៩៦២។
សរុបសេចក្តីមក

Smeyy  is with Smeyy Smeyy. 13m  · 🚨*ផ្សារថៃ 🇹🇭 ដែលខ្មែរ ធ្លាប់ចូលកកកុញ ដួលអស់ហើយ ប្រជាជនថៃ ដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលថៃ រឿងបើកច្រកព្រំដែន ថៃទាល់តម្រិះ ព្រោះវាជ្រុលខ្លួនបិទមុន ឥឡូវ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ ចង់សុំកម្ពុជា🇰🇭 ដាក់ទូតវិញ៕

1. Shell Color
2. Spike Density and Shape ក្រឡា និងបន្លា
3. Visibility of Seams ថ្នាំងនៅ ក ទង ផ្លែធុរេន
4. Crown មង្កុត ឬ បន្លាផ្លែធុរេនជុំវិញទង
5. Stem Length ប្រវែងទងវែង ឬ ទងខ្លី ?

As of May 2026, Monthong durian prices vary, with wholesale prices in Thailand around THB 175–195 per kg (approx. US$4.80–$5.35), while in China, they are retailing for around 28 yuan (about US$4.09) per kg. In Vietnam, high-quality Monthong has been noted around VND 145,000–179,000 per kg (approx. US$5.70–$7.00)

តម្លៃធុរេនថៃ នៅប្រទេសចិនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ត្រឹមតែ ៤ ដុល្លា/គីឡូក្រាមទាំងសំបក ខណៈដែលធុរេន នៅ ទីផ្សារថៃ ឡើងដល់ ៥ ដុល្លាទៅវិញ។ មូលហេតុដែលតម្លៃធ្លាក់ចុះនៅ ខេត្ត គូនមិញ ប្រទេសចិន ដោយសារ កត្តា ៣ ដែល ទី(១) ប្រទេសចិនប្រើ រថភ្លើងល្បឿនលឿន ពី ចិន មកដល់ប្រទេសឡាវ ដែលប្រើពេលត្រឹមតែ ២៦ ម៉ោង ប៉ុណ្ណោះ ធុរេននឹងទៅដល់ចិន ! ដូច្នេះ ធុរេន ថៃ លែងមានពេលយូរ ដើម្បី ថែមថ្នាំ ថែមពណ៍ដូចមុន ទី (២) ប្រទេសចិន ប្រើបច្ចេកវិជ្ជា 5G ដែល អតិថិជនចិន បញ្ជាទិញតាម ទូរស័ព្ទ ឃើញគ្នាផ្ទាល់ ដឹងចំការគ្នា បង់លុយ ឬ កក់ លុយ បញ្ជូនទំនិញទៅចិន ដូច្នេះដែរ ថែ លែងមានពេលវេលា លួចបន្លំ ថែមថ្នាំ ថែមពណ៍ គីមី....និងទី (៣) ធុរេនថៃ ជាធម្មតា យកធុរេនទុំ ទៅជ្រលក់ថ្នាំឲ្យ ខៀវតែសំបក ឯសាច់វា ស្អុយ ឡើងពណ៍ នាំឲ្យតម្លៃធ្លាក់ចុះ ៕

ក្រោយពីឃា ត់ខ្លួនអាឡែន សាលាដំបូងខេត្តបាត់ដំបងសម្រេចចោ ទ ប្រកា ន់ ឈ្មោះ ព្រុំ សុខណយ ហៅ យ៉ាដា អាយុ ២៦ ឆ្នាំ (គេ ចខ្លួន) ចោ ទពីបទផ្ដើមគំនិតនាំចូលទំនិញគេចពន្វ។

Chan Born 1m  · Shared with Public គេកំពុងតាមច្បាប់អ្នកនាំធូរេនថៃចូលស្រុកខ្មែរ-- ជាធម្មតា ខេត្តនីមួយៗមាន សេដ្ឋកិច្ចខេត្ត ពាណិជ្ជកម្មខេត្ត ដូច្នេះទំនិញឆ្លង ខេត្ត ១ ទៅខេត្ត ១ ត្រូវបង់់ពន្ធ មិនមែនអាងតែស្រុកខ្មែរ ចេះតែនាំទំនីញពីកន្លែងផ្សេងទៅលក់បានទេ។ ការនាំធុរេន ថៃ ចូលស្រុកខ្មែរ រឹតតែត្រូវ បង់ពន្ធទៀត បើមិនអីចឹងទេ ផលិតផលបរទេស វាដឹកយកមកចាក់ លក់ថោកៗនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ..ជាកស្តែង ខ្យល់ព្យុះប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ធុរេន ខ្ចី ចាស់ បាក់មែករាប់តោន ដែលថៃវាយកទៅ ជ្រលក់ថ្នាំឡើងទុំ !!!! នាំចូល.

Saroeurn Som
🚨 ថៃ🇹🇭គ្រោងបញ្ជូនមន្ត្រីទូត មកកាន់កម្ពុជា 🇰🇭ដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនង ទ្វេភាគី និងរៀបចំក្រុមការងារ បច្ចេកទេសសម្រាប់ចរចាបញ្ហាព្រំដែនគោក08/05/26

ប្រសាសន៍សម្ដេចសំខាន់ៗ  ·  Hot News KH  · 20h  · ✍️……….លោកបណ្ឌិត គិន ភា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិបានលើកឡើងថា ការដើរចេញជាឯកតោភាគីរបស់ថៃពីអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាស្តីពី«តំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតគ្នានៃខ្ពង់រាបបាតសមុទ្រ» ដែលចុះហត្ថលេខារវាងកម្ពុជា-ថៃកាលពីឆ្នាំ២០០១(MOU-2001)នេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ថៃបំពានគោលការណ៍គ្រឹះនៃច្បាប់អន្តរជាតិ, បំផ្លាញដៃគូដែលទុកចិត្តបាន, ផ្តល់ជាសញ្ញាដល់សហគមន៍អន្តរជាតិថានៅពេលគេចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឬMOUជាមួយថៃគឺគ្មានស្ថិរភាព, ការដើរចេញពីតុចរចារុញឱ្យថៃជារដ្ឋមួយត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជារដ្ឋបង្កបញ្ហា, បង្ហាញថាថៃកំពុងបដិសេធតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា និងនាំឱ្យបាត់ទំនុកចិត្តលើឆាកអន្តរជាតិ។

វិទ្យាសាស្រ្តយោធា ជាវិទ្យាសាស្រ្តច្រើនចម្រុះចូលគ្នា ធ្វើបែបណាដើម្បី ឈ្នះខាងយោធា។ បងប្អូនខ្មែរ បើនៅតែបន្តដាំធូរេនថៃ ឈ្មោះ មនថង Monthong , ធុរេនវៀតណាម ឈ្មោះ រី ៦ RI 6 ឬ ឈ្មោះ មូសាំងឃីង Mausang King/ Musang Queen  របស់ ម៉ាឡេស៊ី ថ្ងៃក្រោយមកបងប្អូននឹងវិនាសឈឺចាប់ ដោយសារ ខ្មែរត្រូវធូរេនខ្មែរមកពីកំពត កោះកុង កំពងចាម មេមត់ ថ្មដា ពោធិសាត់....។ មួយទៀត ធូរេន ១ ដើម វាឲ្យផល ៥០ ផ្លែ/ឆ្នាំ បើសិនជា បងប្អូនប្រើ ជីបុកខ្លាំង វាអាចឲ្យផលដល់ទៅ ២៥០ផ្លែ ទៅ ៣០០ ផ្លែ/ដើម តែអាយុដើមធុរេន រស់មិនបាន ២៥ ឆ្នាំទេ គឺត្រឹម ១០ ឆ្នាំ វាឡាប់បាត់ !! ដូចជា ស្រីក្រមុំ មាឌធំដំបង ស្អាត កាលនៅក្រមុំ តែ ដល់មានប្តី កូន ២ ក្នុងឆ្នាំ កូន ៥ ឆ្នាំជាប់គ្នា..គូទស្វិត មុខចាស់ជាង គូទ...🥰🤣

Um Sam An សមាជិកក្រុមក្បត់ជាតិ
យើងសូមអបអសាទរដែលថៃបានលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ឆ្នាំ២០០១ ព្រោះវាបើកឱកាសអោយកម្ពុជាប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ ដើម្បីទាមទារយក ២/៣នៃកោះគុតនិងដែនសមុទ្រទំហំ៤០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលលោក សុខ អាន បានកាត់អោយថៃ ត្រឡប់មកវិញ។ ប៉ុន្តែទាល់តែមានមេដឹកនាំថ្មី ទើបកម្ពុជាអាចប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិដើម្បីទាមទារយក ២/៣នៃកោះគុតនិងដែនសមុទ្រទំហំ៤០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលលោក សុខ អាន បានកាត់អោយថៃ ត្រឡប់មកវិញ។ ប្រសិនបើពឹងលើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គាត់នឹងមិនប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិនោះទេហើយគាត់ក៏នឹងមិនទាមទារយក ២/៣នៃកោះគុតនិងដែនសមុទ្រទំហំ៤០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលលោក សុខ អាន បានកាត់អោយថៃ ត្រឡប់មកវិញនោះដែរ។
រូបថតទី១ ផែនទីរបស់ថៃគូសដោយឯកតោភាគីឆ្នាំ១៩៣០ ខ្សែព្រំដែនសមុទ្រកម្ពុជា-ថៃគឺចេញពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៧៣នៅលើឆ្នេរសមុទ្រឆ្ពោះទៅចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុត។ រូបថតទី២ ផែនទីឧបសម្ពន្ធ័ភ្ជាប់សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧ គឺខ្សែព្រំដែនសមុទ្រកម្ពុជា-ថៃគឺចេញពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៧៣នៅលើឆ្នេរសមុទ្រឆ្ពោះទៅចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុត ដែលបញ្ជាក់ថាកោះគុតយ៉ាងហោចពាក់កណ្តាលជាកម្មសិទ្ធរបស់ខ្មែរ។ រូបថតទី៣ លោក សុខ អាន បានកាត់កោះគុតអោយថៃនៅឆ្នាំ២០០១ តាមបញ្ជាលោក ហ៊ុន សែន នេះបើយោងតាមផែនទីភ្ជាប់អនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ២០០១«MOU 44» (សូមមើលផែនទីភ្ជាប់ក្នុងរូបទី៣ គឺបន្ទាត់គូសវាងកោះគុតឬបន្ទាត់គូសផតចូលមកដែនសមុទ្រខ្មែរដើម្បីកាត់ឆ្វៀលកោះគុតចេញ។ តាម MOU 44 លោក សុខ អាន បានកាត់ដែនសមុទ្រខ្មែរអោយថៃដែលមានទំហំ៤០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (សូមមើលផែនទីភ្ជាប់ក្នុងរូបទី៣គឺចំណុចឆ្នូតៗ)។ តាម MOU 44 លោក សុខ អាន បានក៏ដាក់ដែនសមុទ្រខ្មែររួមគ្នាជាមួយថៃដែលមានទំហំ២២០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ(សូមមើលផែនទីភ្ជាប់ក្នុងរូបទី៣គឺចំណុចសដែលនៅក្រោមចំណុចឆ្នូតៗ)និងបានដាក់ប្រេងនិងឧស្ម័នរបស់ខ្មែរដែលមានតម្លៃ៣០០ពាន់លានដុល្លារួមគ្នាជាមួយថៃផងដែរ។
ហេតុនេះ ប្រសិនបើមានមេដឹកនាំថ្មី កម្ពុជានឹងប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិដើម្បីទាមទារយក ២/៣នៃកោះគុតនិងដែនសមុទ្រត្រួតសុីគ្នាទំហំ២៦០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ព្រមទាំងប្រេងនិងឧស្ម័នដែលមានតម្លៃ៣០០ពាន់លានដុល្លា ដោយប្រើច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧។ យ៉ាងក៏ដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងមិនប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិនោះទេហើយគាត់ក៏នឹងមិនទាមទារយក ២/៣នៃកោះគុតនិងដែនសមុទ្រដែលមានទំហំ៤០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលលោក សុខ អាន បានកាត់អោយថៃ ត្រឡប់មកវិញនោះដែរ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងទាមទារតែពាក់កណ្តាលនៃដែនសមុទ្រត្រួតសុីគ្នាទំហំ២២០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េនិងទាមទារតែពាក់កណ្តាលនៃប្រេងនិងឧស្ម័នដែលមានតម្លៃ៣០០ពាន់លានដុល្លាតាមរយៈយន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំឬតាមរយៈការចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃ។
គោលបំណងរបស់លោក អនុទីន ដែលបានលុបចោល MOU44 គឺថៃចង់សុីដាច់ដែនសមុទ្រត្រួតសុីគ្នាទំហំ២៦០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េនិងប្រេងនិងឧស្ម័នដែលមានតម្លៃ៣០០ពាន់លានដុល្លាដោយមិនចែកជាមួយកម្ពុជា។ រីឯកោះគុត លោក អនុទីន នឹងមិននិយាយឬចរចាជាមួយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នោះទេព្រោះលោក សុខ អាន បានកាត់កោះគុតអោយថៃហើយ។ ដូច្នេះ កម្ពុជាត្រូវការមេដឹកនាំថ្មី ទើបអាចការពារដែនសមុទ្រនិងកោះរបស់ខ្លួនបាន។

PR Cambodian Government   4h  · ជាង២៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ MoU-2001បានធ្វើឱ្យយើងបញ្ចៀសពីសង្គ្រាមលើដែនសមុទ្រ ដែលនេះផ្ទុយនឹងការឃោសនានយោបាយបែបជាតិនិយមជ្រុលរបស់លោក Anutin ដែលថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្មានប្រយោជន៍ ដោយលោកមិនខ្វល់ពីសណ្តាប់ធ្នាប់ និងសន្តិសុខតំបន់នោះទេ។ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ (អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយ)

សេនាប្រមុខ
ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនប្រើពាក្យ «ឈ្លានពាន» ចំៗ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅហ្វីលីពីន? យុទ្ធសាស្ត្រ «វាយលុកតាមផ្លូវច្បាប់» ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគួរយល់ដឹង
🇰🇭 ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅនេះ បងប្អូនជនរួមជាតិប្រាកដជាបានចាប់អារម្មណ៍ថា សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានប្រើពាក្យ «ថៃឈ្លានពាន» ចំៗនោះទេ ប៉ុន្តែលោកបានប្រើឃ្លាថា «កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដែលកើតចេញពីការទន្ទ្រានដោយកម្លាំងបាយឡើយ»។
តើហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាជ្រើសរើសការថ្លែងបែបនេះ? នេះគឺជាការវិភាគលើ «យុទ្ធសាស្ត្រការទូតកម្រិតខ្ពស់» របស់រាជរដ្ឋាភិបាល៖
⚖️ ១. ការដាក់ «អន្ទាក់ច្បាប់» លើឆាកអន្តរជាតិ👇
ការប្រើពាក្យ «ឈ្លានពាន» គឺជាការចោទប្រកាន់ផ្នែកនយោបាយ ដែលអាចឱ្យភាគីម្ខាងទៀតបដិសេធ ឬប្តឹងបកវិញពីបទបរិហាកេរ្តិ៍។ ប៉ុន្តែការនិយាយថា «មិនទទួលស្គាល់ការប្រើកម្លាំងបាយ» គឺជាការលើកយក គោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ (UN Charter) មកនិយាយ។ វាមានទម្ងន់ធ្ងន់ជាង និងផ្តល់ភាពត្រឹមត្រូវដល់កម្ពុជា នៅពេលយើងបន្តនីតិវិធីទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ ឬយន្តការ UNCLOS។
🛡️ ២. ការពារការប្តឹងបក និងរក្សាប្រៀបឈ្នះ👇
ដូចដែលបងប្អូនបានជ្រាប ភាគីថៃតែងត្រៀមលក្ខណៈតវ៉ា ឬប្តឹងបក ប្រសិនបើមានការប្រើពាក្យអសុរស ឬការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានភស្តុតាងរឹងមាំ។ ការប្រើភាសាការទូតដ៏ម៉ឺងម៉ាត់តែទន់ភ្លន់របស់សម្ដេចធិបតី បានធ្វើឱ្យភាគីម្ខាងទៀត «ពិបាកនឹងរកកំហុស» ដើម្បីមកប្តឹងកម្ពុជាបានឡើយ ខណៈដែលសាររបស់យើងបានទៅដល់ត្រចៀកពិភពលោកបាត់ទៅហើយ។
🌊 ៣. ការត្រួសត្រាយផ្លូវទៅកាន់យន្តការ UNCLOS👇
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល សម្ដេចបានបញ្ជាក់ពីការប្រើ «យន្តការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ច»។ ដើម្បីឱ្យយន្តការនេះជោគជ័យ កម្ពុជាត្រូវបង្ហាញថាខ្លួនជា «រដ្ឋដែលគោរពច្បាប់ និងមានសុឆន្ទៈដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី»។ ការមិនប្រើពាក្យវាយប្រហារខ្លាំងៗ គឺជាការសន្សំ «ពិន្ទុយុត្តិធម៌» នៅចំពោះមុខអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិ។
🤝 ៤. រក្សាស្មារតីអាស៊ាន និងសន្តិសុខតំបន់👇
ក្នុងនាមជាសមាជិកគ្រួសារអាស៊ាន កម្ពុជាបង្ហាញឱ្យឃើញនូវភាពចាស់ទុំខាងនយោបាយ ដោយមិនចង់ឱ្យមានសង្គ្រាមពាក្យសម្តីដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពតំបន់ ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាជំហរមិនដកថយសូម្បីមួយមីលីម៉ែត្រ ចំពោះបូរណភាពទឹកដី។
🇰🇭 សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ការមិននិយាយពាក្យ «ឈ្លានពាន» មិនមែនមានន័យថាខ្លាច ឬទន់ជ្រាយនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការ «វាយលុកដោយបញ្ញា និងច្បាប់»។ នេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីការពារទឹកដីខ្មែរឱ្យបានគង់វង្ស ដោយមិនឱ្យអន្តរជាតិមើលបំណាំ និងដើម្បីធានាថាខ្មែរយើងនឹងទទួលបានជោគជ័យតាមផ្លូវច្បាប់នៅទីបញ្ចប់។
សូមបងប្អូនបន្តគាំទ្រ និងជឿជាក់លើការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ!

សភាពការណ៍ប្រទេសថៃ៖ ថ្ងៃនេះ អានុទីន ជនជាតិ ថៃកាត់ចិន បានថ្លែងការណ៍បែបរិះគន់ វាយប្រហារលើ ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ អាស៊ាន។ នៅក្នុង ប្រទេសថៃវិញ គេបានផ្សាយពត៍មានថា ៦៨% នៃប្រជាជនថៃ លែងមានទំនុកចិត្តលើ រដ្ឋាភិបាល អានុទីន។ ជំលោះពូជសាសន៍ថៃ និង សៀម គឺជាប្រភពនៃអំពើរឈ្លាន មកកម្ពុជាយើង។ ក្នុងប្រវត្តិសមាជិក អាស៊ាន គេឃើញ ប្រទេស ទីម័រខាងកើត បះបោរ ផ្តាច់ទឹកដី ចេញពី ឥណ្ឌូនេស៊ីវិញ ឆ្នាំ ១៩៩៩ ក្រោយពីរស់នៅជាមួយ ឥណ្ឌូនេស៊ី តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ក្រោយពេល ឥណ្ឌូនេស៊ីលើកទ័ពទៅឈ្លានពាន កាត់ទឹកដីបញ្ជូលជា ស្រុក ១ របស់ ឥណ្ឌូនេស៊ី។ ចំណែកព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ គឺ រដ្ឋាភិបាលថៃ ជួលកាល គាំទ្រសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ជួលកាល ទាំង រដ្ឋាភិបាលថៃ ទាំងរដ្ឋាភិបាល សៀម ចេញមកប្រឆាំងជាមួយ ខ្សែព្រំដែនផ្លូវការណ៍របស់កម្ពុជា។

សេនាប្រមុខ 6h  · ⚠️ ល្បិច «ចិត្តសាស្ត្រ» របស់ថៃ៖ តើកម្ពុជាកំពុងចាញ់ច្រក ឬកំពុងដើរយុទ្ធសាស្ត្រ «ទឹកត្រជាក់ត្រីកំរើក»? 🇰🇭⚖️ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Khaosod English រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ លោក ស៊ីហាសាក់ បានលើកឡើងថា ថៃបានប្រាប់ឱ្យកម្ពុជាជៀសវាង «សង្គ្រាមពាក្យសម្ដី» និងការចោទប្រកាន់ថៃលើឆាកអន្តរជាតិ។ នេះគឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីចរិតនយោបាយរបស់ថៃ ដែលព្យាយាម «បិទមាត់» កម្ពុជាមិនឱ្យលាតត្រដាងការពិតពីការឈ្លានពាន។ 📍 វិភាគលើចំណុចរសើប៖ *ថៃខ្លាចការពិតលើឆាកអន្តរជាតិ៖ ការដែលថៃប្រាប់ឱ្យយើងឈប់ប្រើ "សង្គ្រាមពាក្យសម្ដី" បង្ហាញថា គេកំពុងបារម្ភខ្លាំងពីការបកអាក្រាតរបស់កម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន។ ថៃចង់ឱ្យយើងរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ដើម្បីឱ្យគេងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងបន្តកាន់កាប់តំបន់ជម្លោះដោយសម្ងាត់។ *ល្បិចញុះញង់ឱ្យកម្ពុជាដើរខុស៖ ការចុះផ្សាយបែបនេះ ក៏អាចជាការឌឺដង ឬញុះញង់ឱ្យកម្ពុជាផ្ទុះកំហឹងប្រើពាក្យសម្តីធ្ងន់ៗ ដើម្បីថៃយកជាលេសចោទប្រកាន់ថា "កម្ពុជាជាអ្នកបង្កជម្លោះមុន" រួចប្រើកម្លាំងបាយមកទន្ទ្រានទឹកដីបន្ថែមទៀត។ *តើកម្ពុជាខ្លាច ឬកំពុងរង់ចាំយន្តការច្បាប់? ការរក្សាភាពនឹងនររបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា មិនមែនមានន័យថា "ខ្លាច" នោះឡើយ។ វាអាចជារនាំងយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីរុញរឿងនេះទៅដល់យន្តការ "អាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិ" និង UNCLOS 1982 ដែលថៃកំពុងបារម្ភបំផុត។ 📍 ជំហរពលរដ្ឋខ្មែរ៖ យើងមិនត្រូវចាញ់ល្បិចបំភ័យ ឬញុះញង់របស់សារព័ត៌មានថៃឡើយ។ កម្ពុជាត្រូវតែប្រើ "សង្គ្រាមច្បាប់" ជំនួសឱ្យ "សង្គ្រាមពាក្យសម្ដី"។ បើកម្ពុជាមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ ត្រូវតែហ៊ានប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ ដើម្បីរំដោះប្រាសាទតាមាន់ តាក្របី និងតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាឱ្យបាន។ "យុត្តិធម៌មិនអាចកើតមានឡើយ បើយើងសុខចិត្តស្ងៀមឱ្យគេជាន់ឈ្លី!"

Stand Up News 3h  · នៅថ្ងៃទី 08/05/2026 ខាងទាហានកម្ពុជាយើងបានថតវីដេអូមួយដែលថាបានជួបនឹងទាហានថៃ មួយក្រុមធំស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានខ្មៅ ដែលមានចំនួនសរុបជិត 60នាក់ កំពុងល្បាតដើម្បីដាក់លួ.សប.ន្លា ហើយបានជួបប្រ.ទះនឹងទាហានកម្ពុជាកំពុងនិយាយគ្នា។

Samdech Thipadei Hun Manet, Prime Minister of Cambodia
កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម ឯកភាពបន្តជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចូលរួមអាហារពេលព្រឹកការងារជាមួយ ឯកឧត្តម ឡេ មិញ ហ៊ុង (Le Minh Hung) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម និង ឯកឧត្តម សនសៃ ស៊ីផាន់ដន (Sonexay Siphandone) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ ក្នុងឱកាសនៃការអញ្ជើញចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៨ នៅកោះសេប៊ូ សាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន។

ក្នុងឱកាសនៃជំនួប ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងបីបានសម្តែងនូវការរីករាយចំពោះទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងវឌ្ឍនភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យ ព្រមទាំងបានគូសបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃជំនួបអាអាហារពេលព្រឹកជាប្រពៃណី រវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងបី ដែលជាវេទិកាសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន និងការលើកកម្ពស់បន្ថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ។ ថ្នាក់ដឹកនាំក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងបរិការណ៍ដែលស្ថានភាពតំបន់ និងពិភពលោកបន្តប្រែប្រួលប្រកបដោយភាពស្មុគស្មាញ ការបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងបីកាន់តែមានសារៈសំខាន់។ ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងបី​ ក៏បានពិភាក្សាអំពីអាទិភាព និងគំនិតផ្តួចផ្តើមសំដៅជំរុញបន្ថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងវិស័យនយោបាយ, សន្តិសុខ និងការពារជាតិ, សេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម, ការវិនិយោគ, ការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត, ការតភ្ជាប់ថាមពល និងការតភ្ជាប់ទេសចរណ៍ រួមទាំងការបង្កើនជើងហោះហើរត្រង់ទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងបី។

ក្នុងឱកាសនោះ សម្តេចធិបតីបានសង្កត់ធ្ងន់លើការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការពង្រឹងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដោយផ្អែកលើឧត្តមភាពរៀងៗខ្លួននៃប្រទេសទាំងបី។ សម្តេចធិបតីក៏បានគូសបញ្ជាក់អំពីការបន្តជំរុញការតភ្ជាប់ផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែន និងការផ្លាស់ប្តូរទំនិញ។ ជាមួយប្រទេសឡាវ សម្តេចធិបតីបានជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធពន្លឿនការជ្រើសរើសទីតាំងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេរពៅ (កម្ពុជា) - ទន្លេសេឡាំផាវ (ឡាវ) ។ ជាមួយប្រទេសវៀតណាម សម្តេចធិបតីបានជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធពន្លឿនការកំណត់ទីតាំងតភ្ជាប់គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត និងគម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនហូជីមិញ-ម៉ុកបៃ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចធិបតីក៏បានផ្តួចផ្តើមឱ្យមានការពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍគម្រោងតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីរវាងប្រទេសទាំងបី តាមរយ:ការប្រើប្រាស់បណ្តាញបញ្ជូនអគ្គីសនីដែលមានស្រាប់ ព្រមទាំងបានលើកទឹកចិត្តឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ នៃប្រទេសទាំងបី ពិនិត្យលទ្ធភាពរៀបចំកញ្ចប់ផលិតផលទេសចរណ៍រួម។

មុននឹងបញ្ចប់ សម្តេចធិបតីបានអញ្ជើញថ្នាក់ដឹកនាំឡាវ និងវៀតណាម ចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ដែលកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំនេះ៕

KBN News Cambodia  · Follow 2h  · ថៃមានគម្រោងបញ្ជូនឯកអគ្គរាជទូតខ្លួនមកកាន់តំណែងនៅកម្ពុជាវិញក្នុងពេលឆាប់ៗ ដកទូតចេញមុនដោយខ្លួនឯង ឥឡូវសុខៗក៏នឹកឃើញចង់បញ្ជូនមកវិញដោយខ្លួនឯង! យោងតាមពាក្យសម្ដីរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសថៃនៅល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ម្សិលមិញនេះបានឲ្យដឹងថា ឆាប់ៗខាងមុខនេះ ប្រទេសថៃនឹងពិភាក្សាលើការបញ្ជូនទូតត្រឡប់ទៅកាន់តំណែងនៅស្ថានទូតថៃប្រចាំនៅកម្ពុជាវិញ ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តរវាងថៃជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងល្អ។

ប្រយុទ្ធ 33m  · គណបក្សនយោបាយគាំទ្រការសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជ្រើសប្រើប្រាស់យន្តការនៃការផ្សះផ្សារដោយបង្ខំដើម្បីដោះស្រាយតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ

The Khmer Today
ថៃបានពន្យល់ដល់កិច្ចប្រជុំអំពីមូលហេតុដែលខ្លួនលុប MOU 2001 ខណៈការបោះបង្គោលព្រំដែន និងការបើកព្រំដែនឡើងវិញមិនបានលើកឡើងឡើយ
(សេប៊ូ, ហ្វីលីពីន)៖  ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងក្របខណ្ឌនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅសាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសថៃ កម្ពុជា និងហ្វីលីពីន បានអញ្ជើញជួបពិភាក្សាការងារក្នុងទម្រង់ត្រីភាគី ដើម្បីដោះស្រាយភាពតានតឹង និងស្វែងរកច្រកចេញរួមគ្នាលើបញ្ហាព្រំដែន។ 
ជាលទ្ធផលនៃជំនួបនេះ ភាគីថៃបានពន្យល់អំពីមូលហេតុ និងសេចក្ដីសម្រេចរបស់ខ្លួនក្នុងការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ (MOU 2001) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់ដែនសមុទ្រទាមទារត្រួតគ្នា។
យោងតាមប្រសាសន៍របស់ ឯកឧត្តម អានុទីន ឆានវីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានឱ្យដឹងថា ភាគីកម្ពុជាបានទទួលស្គាល់ និងសម្ដែងនូវការយល់យោគចំពោះគោលជំហររបស់ថៃ។
 ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងជាគោលការណ៍ ដោយឯកភាពប្រើប្រាស់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ជាក្របខណ្ឌការងារចម្បង និងជាមូលដ្ឋានច្បាប់សម្រាប់តម្រង់ទិសដៅនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការដោះស្រាយបញ្ហានានានៅពេលខាងមុខ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឯកឧត្តម អានុទីន បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា កិច្ចពិភាក្សានៅក្នុងជុំនេះ មិនទាន់ឈានដល់ដំណាក់កាលនៃការចរចាលើការកំណត់ព្រំដែន ឬការសម្រេចបើកច្រកទ្វារព្រំដែនឡើងវិញនៅឡើយទេ។ 
ជំនួបនេះគឺជាការបង្កើតនូវចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃកិច្ចសន្ទនា កម្រិតបច្ចេកទេស និងប្រតិបត្តិការតែប៉ុណ្ណោះ។ 
នេះគឺជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញ ដើម្បីឈានទៅរកការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅនៅកម្រិតជំនាញ ក្នុងគោលបំណងធានាបាននូវសន្តិភាព និងស្ថិរភាពយូរអង្វែងនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែននៃប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ៕

Chan Born នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ឈ្មោះអានុទីន ចុះហត្ថលេខាខ្ចីលុយបរទេសចំនួន ១២,៤១៤ ពាន់លានដុល្លាអាមេរិក។ រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ អ្នកវិនិយោគទុនបរទេសសម្រុកចាកចេញពីប្រទេសថៃ ទៅ បោះទុននៅ ប្រទេសផ្សេងៗ ជាពិសេសនៅ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី។