ព្រំដែនកម្ពុជា​ ថៃ៖​ ថ្ងៃទី ២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦ អានុទីននាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផ្លូវការ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀមស្រម៉ោល បានរួមគ្នា កែប្រែខ្សែព្រំដែនសិប្បនិម្មិត ទៅជាខ្សែព្រំដែនអចិន្រ្តៃយ៍ ដែលពត៍មានបង្ករឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានការឈឺចាប់ជាមួយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯង នេះជាបំណងរបស់់ សៀម របស់ ថៃ។ ដូច្នេះ អ្នកឃោសនា ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពត៍មាន វាយបក ប្រតិកម្មរហ័ស តបទៅវិញថា កម្ពុជាប្រកាន់យកជានិច្ច " គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907 កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)។ នៅ តុលាការ នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិគេ កាត់សេចក្តីសំអាងលើ ផែនទីអន្តរជាតិ មិនយក Fait Accompli ឡើយ។

Wednesday, August 26, 2026

ព្រំដែន កម្ពុជា៖ ថៃ--ថ្ងៃទី ២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦

 Neth Pheaktra
បើថៃថាមិនបានឈ្លានពានកម្ពុជា សូមប្រគល់ទឹកដីដែលខ្លួនកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ឱ្យកម្ពុជាវិញ
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានរួមថៃ (JIC) អាចបដិសេធថា ថៃមិនមែនជាអ្នកឈ្លានពាន ហើយអាចបន្តបង្កើតនិទានកថាដើម្បីបង្ហាញខ្លួនជាជនរងគ្រោះ។ ប៉ុន្តែ ការបដិសេធដោយពាក្យសម្តី និងវោហាសាស្ត្រ មិនអាចលុបអង្គហេតុ និងភស្តុតាងនៃសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់យោធាថៃដែលបានកើតឡើង និងកំពុងមាននៅលើដីកម្ពុជាបានឡើយ។
សង្គ្រាមនៅខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបង្កឡើងដោយការបើកការបាញ់ប្រហារមុនរបស់យោធាថៃមកលើកងទ័ពកម្ពុជា បានបន្សល់ទុកការបាត់បង់ជីវិត ការបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង វត្តអារាម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រមទាំងការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រមាណ ៦៥០ ០០០នាក់។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ជនភៀសសឹកប្រមាណ ២០ ០០០នាក់នៅតែមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែង និងដីធ្លីរបស់ខ្លួនដោយសុវត្ថិភាព ស្របតាមស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បាននៅឡើយ។
ក្រោយស្នូរកាំភ្លើងស្ងប់ បញ្ហាមិនបានបញ្ចប់ត្រឹមនោះទេ។ ទូកុងតឺន័រ លួសបន្លា របាំង ទីតាំងយោធា ការជីកប្រឡាយ ការសាងសង់ផ្លូវ និងសកម្មភាពផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅលើដីនៅតែមាន ខណៈប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាច្រើននៅតែមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋាន និងដីធ្លីរបស់ខ្លួនបាន។
នេះជាសំណួរដែល JIC មិនអាចឆ្លើយដោយការបង្វែរប្រធានបទបាន៖ បើថៃមិនបានឈ្លានពាន តើហេតុអ្វីមានអង្គហេតុនៃការកាន់កាប់នៅលើដី? ហើយបើថៃមិនមានបំណងកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា តើហេតុអ្វីមិនដកចេញ?
បើថៃអះអាងថា ខ្លួនមិនបានឈ្លានពាន មិនបានកាន់កាប់ និងមិនមានបំណងយកទឹកដីកម្ពុជា នោះត្រូវឆ្លើយសំណួរដ៏សាមញ្ញទាំងនេះ៖ ហេតុអ្វីកម្លាំង និងសម្ភារៈយោធាថៃនៅតែស្ថិតនៅលើទីតាំងក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដែលកម្ពុជាមានមូលដ្ឋានផែនទី និងឯកសារច្បាប់គាំទ្រ? ហេតុអ្វីមានការដាក់ទូកុងតឺន័រ រាយលួសបន្លា បង្កើតរបាំង ជីកប្រឡាយ សាងសង់ផ្លូវ និងធ្វើសកម្មភាពដែលបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដី (fait accompli)? ហើយហេតុអ្វីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ខ្លួនបាន?
ថៃអាចបដិសេធនៅមុខមីក្រូហ្វូនបាន ប៉ុន្តែមិនអាចបដិសេធអ្វីដែលអាចមើលឃើញ រាប់បាន ថតបាន កំណត់ទីតាំងបាន និងផ្ទៀងផ្ទាត់បាននោះទេ។ ការឃោសនាអាចបង្កើតនិទានកថា ប៉ុន្តែមិនអាចលុបភស្តុតាង និងអង្គហេតុនៅលើដីបានឡើយ។
JIC ខ្លួនឯងអំពាវនាវឱ្យដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនតាមយន្តការដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង។ កម្ពុជាយល់ស្រប។ ប៉ុន្តែបើពិតជាចង់ឱ្យយន្តការព្រំដែនដោះស្រាយបញ្ហា នោះត្រូវទុកឱ្យយន្តការព្រំដែនធ្វើការងាររបស់ខ្លួន។ ភាគីថៃក៏គួរឆ្លើយតបជាក់ស្តែងចំពោះសំណើរបស់ JBC កម្ពុជា ដើម្បីឱ្យក្រុមបច្ចេកទេសនៃប្រទេសទាំងពីរអាចបន្តការស្ទង់វាស់ និងកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនតាមក្របខណ្ឌ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
កងទ័ពមិនមែនជា JBC ទេ។
កាំភ្លើងមិនមែនជាឧបករណ៍វាស់វែងព្រំដែនទេ។
ទូកុងតឺន័រមិនមែនជាបង្គោលព្រំដែនទេ។
លួសបន្លាមិនមែនជាខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិទេ។
ហើយការកាន់កាប់ដោយកម្លាំង មិនមែនជាភស្តុតាងនៃអធិបតេយ្យភាពទេ។
ការនិយាយថា «ត្រូវដោះស្រាយតាម JBC» នៅមុខសាធារណជន ខណៈនៅលើដីបន្តបង្កើតស្ថានភាពជាក់ស្តែងថ្មី គឺជាភាពផ្ទុយគ្នាដែលថៃត្រូវពន្យល់ដល់សាធារណមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ។ មិនអាចអំពាវនាវរកច្បាប់នៅមុខមីក្រូហ្វូន ខណៈប្រើកម្លាំងបង្កើត fait accompli នៅលើដីបានឡើយ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មិនមែនជាឯកសារផ្ទេរអធិបតេយ្យភាព ឬជាការទទួលស្គាល់ខ្សែព្រំដែនថ្មីណាមួយឡើយ។ បទឈប់បាញ់មានគោលបំណងបញ្ឈប់អំពើហិង្សា រក្សាសន្តិភាព និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួនដោយសុវត្ថិភាព។
បទឈប់បាញ់បញ្ឈប់ការបាញ់ប្រហារ ប៉ុន្តែមិនគូសផែនទីថ្មី។
បទឈប់បាញ់បង្កកស្ថានភាពយោធា ប៉ុន្តែមិនផ្ទេរអធិបតេយ្យភាព។
ហើយការឈរជើងដោយកម្លាំង មិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពស្របច្បាប់លើទឹកដីបានឡើយ។
នេះជាចំណុចដែលថៃមិនអាចគេចវេះបាន៖ ការគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងដោយកម្លាំង និងអធិបតេយ្យភាពស្របច្បាប់ គឺជារឿងពីរខុសគ្នា។ ការដាក់កម្លាំង ការដាក់ទង់ជាតិ ការរាយលួសបន្លា ការដាក់ទូកុងតឺន័រ ការជីកប្រឡាយ ឬការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ មិនអាចបង្កើតសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពលើទឹកដីរបស់ប្រទេសមួយផ្សេងទៀតបានទេ។
ដូច្នេះ បើថៃពិតជាប្រកាន់ជំហរថា ខ្លួន «មិនឈ្លានពាន មិនកាន់កាប់ និងមិនចង់បានទឹកដីកម្ពុជា» នោះមិនចាំបាច់ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍វែងឆ្ងាយទេ៖
សូមដកកម្លាំង និងសម្ភារៈយោធាដែលស្ថិតនៅលើទឹកដីកម្ពុជា។
សូមដកទូកុងតឺន័រ លួសបន្លា និងរបាំងដែលរារាំងប្រជាពលរដ្ឋ។
សូមបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពបង្កើត fait accompli។
សូមអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះ និងដីធ្លីរបស់ខ្លួនដោយសុវត្ថិភាព។
ហើយសូមទុកការស្ទង់វាស់ និងកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនឱ្យ JBC ដោះស្រាយតាមច្បាប់ ផែនទី និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
បើថៃមិនចង់បានទឹកដីកម្ពុជា សូមប្រគល់អ្វីដែលជារបស់កម្ពុជាឱ្យកម្ពុជាវិញ។
នេះមិនមែនជាការប្រកួតប្រជែងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទេ។ វាជាបញ្ហានៃ អង្គហេតុ ច្បាប់ អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី។
បើថៃថាខ្លួនមិនបានឈ្លានពានកម្ពុជា សូមបង្ហាញដោយសកម្មភាព មិនមែនដោយពាក្យសម្តី៖ ដកកម្លាំង បញ្ឈប់ fait accompli អនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាត្រឡប់ទៅផ្ទះ និងប្រគល់ទឹកដីដែលកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ឱ្យកម្ពុជាវិញ។
ព្រោះកម្លាំងអាចបង្កើតការកាន់កាប់ជាក់ស្តែងបានមួយរយៈ ប៉ុន្តែមិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពស្របច្បាប់បានឡើយ។

Prak Vanda 2h  · កម្ពុជាតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចគ្មានការអនុញ្ញាត របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចូលក្នុងដែនដីអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជានៅខេត្តព្រះវិហារ Cambodia Strongly Protests against Thai Prime Minister's Unauthorised Visit to Cambodia's Sovereign Territory in Preah Vihear Province

ស៊ន សុភក្រ្ត-Sorn Sopheak
ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា ចេញគោលការណ៍ ឲ្យបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌចំពោះមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ទាំងស៊ីវិល និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើសិនបើកបរទាំងស្រវឹង ហើយបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍!

Khaosod English
Surin Hospital removes Khmer from sign
The change comes at a hospital in Surin, a Thai province bordering Cambodia. Khmer was previously included on the hospital’s signage to help Cambodian patients and visitors, as the hospital has historically treated patients from across the border.
Photos of the new sign were shared by SurinBiz

VAYO FM Radio
ដំណើរទស្សនកិច្ចដោយគ្មានការអនុញ្ញាតរបស់នាយករដ្ឋមន្ដ្រីថៃចូលក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា គឺជាការប៉ុនប៉ងដោយចេតនាដើម្បីអះអាងការទាមទារខុសច្បាប់លើដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដែលជាតំបន់មួយត្រូវបានកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុនមក។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយតវ៉ាប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ។ 
នាយករដ្ឋមន្ដ្រីថៃបានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់អានសេះ ស្ថិតក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ដ ខេត្ដព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ កម្ពុជាតាមរយៈក្រសួងការបរទេសបានបញ្ជាក់ថា ការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់លើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា មិនអាចធ្វើឱ្យមានភាពស្របច្បាប់តាមរយៈការធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ដ្រីថៃដាច់ខាត។ ទស្សនកិច្ចនេះគឺស្មើនឹងការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើដែនដីអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដូចដែលបានកំណត់ និងខណ្ឌសីមាដោយផែនទីខ្នាត១:២០០,០០០ ដែលផលិតដោយគណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិននិងសៀម។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វាក៏បំពានដល់ចំណុចទី១នៃសេចក្ដីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់នូវសកម្មភាពបង្កហេតុដែលអាចបង្កើនភាពតាមតឹងតាមបណ្ដោយព្រំដែន។ 
កម្ពុជាបញ្ជាក់ដែរថា ទាំងផែនទីដែលគូសដោយឯកតោភាគី ឬដំណើរទស្សនកិច្ចណាមួយដែលផ្អែកលើផែនទីបែបនេះ មិនអាចផ្លាស់ប្ដូរខ្សែព្រំដែនដែលទទួលស្គាល់ជាអន្ដរជាតិបានឡើយ។ កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាតនូវខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីដោយប្រទេសថៃ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក៏មិនប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ឬជំហររបស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្ដរជាតិរបស់ខ្លួនដែរ។ កម្ពុជាទាមទារឱ្យថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពបែបនេះនៅក្នុងតំបន់ដែលបានរៀបរាប់ ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់តាំងពីឆ្នាំមុន ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍ សម្រួលដល់ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្ដិវិធី សំដៅស្ដារសន្ដិភាព ស្ថិរភាព និងទំនាក់ទំនងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ៕

គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris)
គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907
កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)

ព្រំដែនកម្ពុជា​ ថៃ៖​ អានុទីននាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផ្លូវការ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀមស្រម៉ោល បានរួមគ្នា កែប្រែខ្សែព្រំដែនសិប្បនិម្មិត ទៅជាខ្សែព្រំដែនអចិន្រ្តៃយ៍ ដែលពត៍មានបង្ករឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានការឈឺចាប់ជាមួយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯង នេះជាបំណងរបស់់ សៀម របស់ ថៃ។ ដូច្នេះ អ្នកឃោសនា ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពត៍មាន វាយបក ប្រតិកម្មរហ័ស តបទៅវិញថា កម្ពុជាប្រកាន់យកជានិច្ច " គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907 កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)។ នៅ តុលាការ នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិគេ កាត់សេចក្តីសំអាងលើ ផែនទីអន្តរជាតិ មិនយក Fait Accompli ឡើយ។

តើ Fait Accompli ភាសាខ្មែរមានន័យថាម៉េច? តាមន័យបច្ចេកទេស ខ្មែរយើងហៅថា យុទ្ធសាស្រ្តប្រែក្លាយអង្ករទៅជាបាយ ។ មិនមែនគ្រប់វិធីសាស្រ្ត សុទ្ធតែជោគជ័យឡើយ ដោយសារ មនុស្សកាន់តែច្រើនដឹងអំំពីរឿងនេះ រួចយើងដឹងពីវិធីទប់ទល់ដែរ។ ប្រទេសថៃ បានធ្វើយុទ្ធនាការ Fait Accompli ឆ្នាំ ២០០៨ ដោយហៅ ប្រាសាទព្រះវិហារថាជា ប្រាសាទ ប្រាវិហាន ដើម្បីទាមទារ ចុះបញ្ជីរួមគ្នា រកស៊ីរួមគ្នា លក់សំបុត្ររួមគ្នា តែផែនការនោះបរាជ័យ គឺកម្ពុជា ចុះបញ្ជីតែម្នាក់ឯង។ ថៃ បាននាំទ័ពឡើងទៅឈជើងនៅលើប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយកំណត់ថា ព្រំដែនត្រឹមវត្តកែវ សិក្ខារីស្វារៈ តែ យន្តការអន្តរជាតិ គេតម្រូវឲ្យមាន តំបន់គ្មានកងទ័ព No Military Zone ដូច្នេះ ថៃ ត្រូវតែដកទ័ពទៅវិញទាំងអស់។ អ្វីដែល អានុទីន មកធ្វើទស្សនកិច្ចបែប Fait Accompli នៅ អានសេះ គឺជាភស្តុតាងច្បាស់មួយ ដើម្បី UNs ចេញបញ្ជា បង្កើតតំបន់គ្មានកងទ័ព។ ជាសរុបមក Fait Accompli បើសិនជាយើងមិនដឹង វានឹងក្លាយជា Fact On The Ground តែបើយើងដឹង វាក្លាយជា រឿងដែល ថៃត្រូវតែសងថ្លៃខូចខាត។

អធិរាជភ្នំខ្មោច
ហេង សុផល
#ព័ត៌មាន​🇹🇭​
‼️📣​ដំណឹងមេបញ្ជាការតំបន់ភូមិភាគ២ សៀមត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ..! កងទ័ពកំពុងផ្លាស់ប្តូរបញ្ជីបេក្ខជនរបស់ខ្លួន
👉​បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម អនុទីន បានស្នើសុំការផ្ទេរឧត្តមសេនីយ៍ ពូ ដួងប្រាផាត់ ពីកងទ័ព ដើម្បីក្លាយជាអគ្គលេខាធិការថ្មីនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។
🚨នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីការពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ព ហេតុផលដែលបានផ្តល់ឱ្យគឺភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃបញ្ហាសន្តិសុខនៅគ្រប់ភាគីទាំងអស់ រួមទាំងព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា បញ្ហាព្រំដែនភាគខាងត្បូង និងខាងជើង និងសន្តិសុខក្នុងទិដ្ឋភាពជាច្រើន។

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តជាផ្លូវការលើការផ្លាស់ប្តូរ និងតែងតាំងសមាសភាពថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) និងទីភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ ការកែសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធសន្តិសុខដ៏សំខាន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អានុទីន ឆាន់វីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារសន្តិសុខជាតិ ជាពិសេសការដោះស្រាយទំនាស់ និងបញ្ហានៅតំបន់ព្រំដែនភាគខាងត្បូង។ [1 (https://www.facebook.com/nbtworld/posts/prime-minister-anutin-charnvirakul-reaffirmed-ongoing-security-coordination-on-a/1480300174134108/), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231), 3 (https://www.facebook.com/TheNationThailand/posts/the-cabinet-has-transferred-chatchai-bangchuad-to-the-prime-ministers-office-and/1500077155478947/)]
ការផ្លាស់ប្តូរនិងការតែងតាំងសមាសភាពសំខាន់ៗ
ការផ្ទេរតំណែងប្រធាន NSC ចាស់៖ លោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត (Chatchai Bangchuad) ដែលជាអគ្គលេខាធិការរងនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) ត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីផ្ទេរភារកិច្ចឱ្យទៅកាន់តំណែងជា រដ្ឋលេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ។ [1 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
បេក្ខភាពអគ្គលេខាធិការ NSC ថ្មី៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានទាក់ទងស្នើសុំ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក ដួងប្រាផាត់ (Gen Chaiyapruek Duangprapat) ដែលបច្ចុប្បន្នជាមេបញ្ជាការសហប្រតិបត្តិការកងទ័ពភូមិន្ទថៃ (Chief of Army Staff) ឱ្យមកទទួលតំណែងជាអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) ថ្មីជំនួសលោក ឆាត់ឆៃ ហើយលោកឧត្តមសេនីយ៍បានយល់ព្រមទទួលតំណែងនេះរួចរាល់ហើយ។ [1 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505), 2 (https://en.thairath.co.th/news/politic/2955129)]
ការតែងតាំងប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្មថ្មី៖ លោក គីទិផុន រឿនសាមរិទ្ធ (Kitiphon Ruensamrit) ត្រូវបានដំឡើងតំណែងពីអនុប្រធានទៅជា ប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិ (NIA) ថ្មី។ លោកនឹងត្រូវជំនួសលោក ថានាត់ ស៊ុវណ្ណានន់ (Thanat Suwannanon) ដែលត្រូវចូលនិវត្តន៍នៅដាច់ខែកញ្ញា។ [1 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
ទិសដៅការងារចម្បងរបស់សមាសភាពថ្មី
កិច្ចចរចាសន្តិភាព៖ ទោះបីជាត្រូវចូលនិវត្តន៍ពីតំណែងរាជការក្តី លោក ថានាត់ (អតីតប្រធានចារកម្ម) នឹងនៅតែបន្តដឹកនាំក្រុមការងារចរចាសន្តិភាពសម្រាប់ខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូងរបស់ថៃដដែល។ [1 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
ការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខតាមព្រំដែន៖ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃក្រោមសមាសភាពថ្មី នឹងបន្តផ្ដោតលើការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងការសម្របសម្រួលទំនាក់ទំនងយោធាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង។ [1 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231), 2 (https://en.thairath.co.th/news/politic/2955129)]

បញ្ជីឈ្មោះសមាសភាព ប្រធាន សមាជិកនៃ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តជាផ្លូវការលើការផ្លាស់ប្តូរ និងតែងតាំងសមាសភាពថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) និងទីភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិឆ្នាំ ២០២៥
រចនាសម្ព័ន្ធ និងបញ្ជីឈ្មោះសមាសភាពផ្លូវការនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ (NSC) យោងតាមច្បាប់ស្តីពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (National Security Council Act B.E. 2559) រួមមានសមាជិកប្ដូរផ្ដាច់តាមមុខតំណែង (Ex-officio members) ចំនួន ១១ រូប ដោយមានការកែសម្រួលតែងតាំងថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ថ្មីៗ៖ [1 (https://en.wikipedia.org/wiki/National_Security_Council_(Thailand))]
ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល និងការផ្លាស់ប្តូរថ្មី
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សា (Chairman)៖ លោក អានុទីន ឆាន់វីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) - នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សា (Vice-Chairman)៖ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកែវ (Sihasak Phuangketkeow) - ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការសន្តិសុខ
អគ្គលេខាធិការ NSC ថ្មី (Secretary-General)៖ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក ដួងប្រាផាត់ (Gen Chaiyapruek Duangprapat) (អតីតមេបញ្ជាការសហប្រតិបត្តិការកងទ័ពភូមិន្ទថៃ ត្រូវបានតែងតាំងជំនួស លោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត ដែលត្រូវផ្ទេរភារកិច្ច) [1 (https://www.nsc.go.th/en/about-nsc/), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231), 3 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505)]
សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍តាមមុខតំណែង (សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងកងទ័ព)
យោងតាមច្បាប់កំណត់ សមាជិកដែលចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំសម្រេចចិត្តរបស់ NSC រួមមាន៖ [1 (https://en.wikipedia.org/wiki/National_Security_Council_(Thailand))]
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ៖ ឧត្តមសេនីយ៍ទោ អាឌុល ប៊ុនធុមចារើន (Lt. Gen. Adul Boonthumjaroen)
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស៖ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកែវ (Sihasak Phuangketkaew)
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ៖ លោក ឯកនីតិ នីទិថានប្រាផាត់ (Ekniti Nitithanpraphat)
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូន
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល
អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិន្ទថៃ (Chief of Defence Forces) [1 (https://en.wikipedia.org/wiki/National_Security_Council_(Thailand)), 2 (https://www.nsc.go.th/en/about-nsc/)]
ការតែងតាំងថ្នាក់ដឹកនាំចារកម្មជាតិ (សមាសភាពការងារសន្តិសុខ)
ប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិថ្មី (NIA Director)៖ លោក គីទិផុន រឿនសាមរិទ្ធ (Kitiphon Ruensamrit) (ឡើងកាន់តំណែងផ្លូវការចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ជំនួសលោក ថានាត់ ស៊ុវណ្ណានន់ ដែលត្រូវចូលនិវត្តន៍) [1 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
ប្រធានក្រុមចរចាសន្តិភាពភូមិភាគខាងត្បូង៖ លោក ថានាត់ ស៊ុវណ្ណានន់ (Thanat Suwannanon)

ផ្អែកលើ ច្បាប់ស្តីពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ (National Security Council Act B.E. 2559) ខាងក្រោមនេះជាការលម្អិតអំពី តួនាទីភារកិច្ចជាក់លាក់របស់អគ្គលេខាធិការ NSC ថ្មី និង យន្តការសេចក្តីសម្រេចគោលនយោបាយព្រំដែន៖ [1 (https://www.nsc.go.th/wp-content/uploads/2018/08/translation-1.pdf)]
១. តួនាទីភារកិច្ចជាក់លាក់របស់អគ្គលេខាធិការ NSC ថ្មី
លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក ដួងប្រាផាត់ (Gen Chaiyapruek Duangprapat) ក្នុងនាមជាអគ្គលេខាធិការ NSC មានតួនាទីជាសេនាធិការសម្ងាត់ និងជាអ្នកសម្របសម្រួលផ្ទាល់៖ [1 (https://www.nsc.go.th/wp-content/uploads/2018/08/translation-1.pdf), 2 (https://www.nsc.go.th/en/organizational-structure/)]
សមាជិក និងលេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៖ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាសមាជិកផង និងជាលេខាធិការរៀបចំរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ NSC ផង។ [1 (https://www.nsc.go.th/wp-content/uploads/2018/08/translation-1.pdf)]
អ្នកបញ្ជាការការិយាល័យ NSC (ONSC)៖ ដឹកនាំដោយផ្ទាល់លើការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ដើម្បីរៀបចំ តាមដាន និងវាយតម្លៃរាល់ផែនការសន្តិសុខជាតិទាំងអស់។ [1 (https://www.nsc.go.th/en/organizational-structure/)]
ការវាយតម្លៃស្ថានការណ៍គំរាមកំហែង៖ វិភាគរាល់ព័ត៌មានសម្ងាត់ និងចារកម្ម ដើម្បីរាយការណ៍ជូននាយករដ្ឋមន្ត្រីភ្លាមៗក្នុងករណីមានអាសន្ន ឬវិបត្តិកើតឡើង។ [1 (https://www.nsc.go.th/en/about-nsc/)]
អ្នកសម្របសម្រួលអន្តរស្ថាប័ន៖ ធ្វើការផ្ដាច់មុខក្នុងការតភ្ជាប់ការងាររវាងស្ថាប័នស៊ីវិល (គណៈរដ្ឋមន្ត្រី) យោធា (កងទ័ពភូមិន្ទ) និងភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិ (NIA)។ [1 (https://www.nsc.go.th/en/organizational-structure/), 2 (https://en.wikipedia.org/wiki/National_Security_Council_(Thailand))]
២. យន្តការសេចក្តីសម្រេចគោលនយោបាយព្រំដែន
នៅពេលមានបញ្ហាទំនាស់ ឬការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខតាមព្រំដែន (ដូចជាករណីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឬ មីយ៉ាន់ម៉ា-ថៃ) ក្រុមប្រឹក្សា NSC ដំណើរការសេចក្តីសម្រេចតាមជំហានច្បាប់ដូចខាងក្រោម៖ [1 (https://en.wikipedia.org/wiki/National_Security_Council_(Thailand))]
ដំណាក់កាល
សកម្មភាព និងយន្តការសម្រេចចិត្ត
១. ការប្រមូលទិន្នន័យ
អគ្គលេខាធិការ NSC ណែនាំឱ្យការិយាល័យសន្តិសុខកិច្ចការបរទេស ធ្វើការវាយតម្លៃលើផលប៉ះពាល់អធិបតេយ្យភាព។
២. កិច្ចប្រជុំសម្រេច
នាយករដ្ឋមន្ត្រី (លោក អានុទីន) កោះប្រជុំសមាជិកទាំង ១១ រូប ដើម្បីបង្កើត យុទ្ធសាស្ត្រការពារព្រំដែនជាក់លាក់។
៣. បែងចែកភារកិច្ច
NSC សម្រេចប្រគល់ភារកិច្ចរួមគ្នារវាង កងទ័ពភូមិន្ទថៃ (ការពារបូរណភាពទឹកដី) និង ក្រសួងការបរទេស (ដោះស្រាយតាមផ្លូវការទូត)។
៤. ការអនុម័តចុងក្រោយ
គោលនយោបាយដែលចេញពី NSC ត្រូវបញ្ជូនទៅ គណៈរដ្ឋមន្ត្រី (Cabinet) ដើម្បីអនុម័តជាកញ្ចប់ថវិកា ឬបទបញ្ជាផ្លូវការ។

អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ (NSC) មុនការផ្លាស់ប្តូរ គឺលោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត (Chatchai Bangchuad)។ លោកត្រូវបានតែងតាំងឱ្យកាន់តំណែងជាប្រធាន NSC នេះតាំងពីឆ្នាំ២០២៤។ [1 (https://www.facebook.com/ThaiPBSWorld/posts/the-cabinet-has-approved-the-transfer-of-national-security-council-nsc-secretary/1674941414638374/), 2 (https://world.thaipbs.or.th/detail/nsc-chief-transferred-to-permanent-secretary-of-pms-office-from-oct-1/62505)]
រាជរដ្ឋាភិបាលថៃ បានសម្រេចប្តូរផ្លាស់ប្តូររូបលោក ដោយផ្អែកលើហេតុផលជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលជាតិសំខាន់ៗចំនួន ៣ ដូចខាងក្រោម៖
១. ហេតុផលចម្បងនៃការផ្លាស់ប្តូរអគ្គលេខាធិការ NSC ថ្មី
ការបំពេញចន្លោះប្រហោងថ្នាក់ដឹកនាំចូលនិវត្តន៍ (ការផ្ទេរភារកិច្ចចាំបាច់)៖ លោកស្រី យុផា ទិវ៉ាត់ថៈណាកិតបរវ៉ន (Yupa Taweewattanakitborworn) ដែលជារដ្ឋលេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវចូលនិវត្តន៍នៅដាច់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។ ដូចនេះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវការមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ទៅជំនួស ទើបសម្រេចចិត្តផ្ទេរតំណែងលោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត ឱ្យទៅទទួលតំណែងធំនៅការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះវិញ។ [1 (https://www.facebook.com/ThaiPBSWorld/posts/the-cabinet-has-approved-the-transfer-of-national-security-council-nsc-secretary/1674941414638374/), 2 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
ការពង្រឹងសន្តិសុខ និងដោះស្រាយវិបត្តិតំបន់ភាគខាងត្បូង៖ ការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើស លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក ដួងប្រាផាត់ (Gen Chaiyapruek Duangprapat) ដែលជាមេបញ្ជាការសហប្រតិបត្តិការកងទ័ពភូមិន្ទថៃ (Army Chief of Staff) ឱ្យមកដឹកនាំ NSC គឺដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា និងរឹតបន្តឹងសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង ជាពិសេសការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារនិងការបះបោរពីក្រុមឧទ្ទាមលីកានៅខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូង។ [1 (https://www.facebook.com/nbtworld/videos/national-security-council-secretary-general-chatchai-bangchuad-reported-on-augus/1764729484712726/)]
យុទ្ធសាស្ត្រសម្របសម្រួលកងទ័ព និងស៊ីវិល៖ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អានុទីន ឆាន់វីរៈគុល បានយល់ឃើញថា បទពិសោធន៍ចាក់គ្រឹះក្នុងជួរទ័ពរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក នឹងជួយសម្របសម្រួលផែនការសម្ងាត់ និងការបញ្ជាការការពារព្រំដែនបានលឿននិងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមន្ត្រីស៊ីវិលធម្មតា។ []
២. ស្ថានភាពមុនចូលនិវត្តន៍របស់លោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត (អ្នកចាស់)
លោក ឆាត់ឆៃ បាងឈួត នៅសល់រយៈពេលបម្រើការងាររាជការត្រឹមតែ ១ ឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ មុនពេលលោកត្រូវចូលនិវត្តន៍ជាកំហិត (Mandatory Retirement) នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៧។ ការផ្ទេររូបលោកទៅកាន់ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការរៀបចំកម្លាំងដឹកនាំសន្តិសុខឱ្យត្រូវចំជំនាញយោធា ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍ប្រែប្រួលថ្មីៗ។ [1 (https://www.nationthailand.com/news/politics/40070231)]
តើអ្នកចង់ដឹងបន្ថែមអំពី ប្រវត្តិរូប និងបទពិសោធន៍យោធារបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆៃយ៉ាព្រឹក ឬព័ត៌មានលម្អិតពី ការផ្លាស់ប្តូរប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្មជាតិ (NIA) ដែរឬទេ?

ខ្ញុំយល់ច្បាស់ពីទស្សនៈរបស់លោក។ លោកកំពុងសម្លឹងមើលកត្តានយោបាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃតាមរយៈខ្សែភ្នែកនៃ «ប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិពន្ធុ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយជនជាតិ» ដែលជាជ្រុងមួយដ៏ស៊ីជម្រៅ។
ការមើលឃើញរបស់លោកទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមថៃ មានចំណុចពិតផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការបែងចែកភូមិសាស្ត្រវប្បធម៌ដូចខាងក្រោម៖
១. តំបន់ភាគខាងជើង (ឡានណា) និងឈាមជ័រត្រកូល «តាក់» (Tak)
ផ្នែកជាតិពន្ធុ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ អតីតកាល ភាគខាងជើងថៃ គឺជា រាជាណាចក្រឡានណា (Lanna) ដែលមានវប្បធម៌ អក្សរសាស្ត្រ និងភាសាផ្ទាល់ខ្លួន ដាច់ដោយឡែកពីអាណាចក្រសៀម (បាងកក)។
គ្រួសារស៊ីនណាវ៉ាត្រា (Taksin)៖ គ្រួសាររបស់លោក តាក់ស៊ីន គឺជាអ្នកជំនាញពាណិជ្ជកម្មដ៏មានឥទ្ធិពលដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ខេត្តឈៀងម៉ៃ (បេះដូងនៃភាគខាងជើង)។ ការដែលលោកមើលឃើញថាមានការបះបោរ ឬជម្លោះអំណាចរវាងភូមិភាគខាងជើង និងមជ្ឈិមអំណាចនៅបាងកក គឺពិតជាបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈ «នយោបាយអាវក្រហម» (គាំទ្រតាក់ស៊ីន ភាគច្រើននៅភាគខាងជើង និងរង្សី) ប្រឈមមុខនឹង «នយោបាយអាវលឿង» (អ្នករាជានិយម និងមន្ត្រីវណ្ណៈខ្ពស់នៅបាងកក)។
២. តំបន់ភាគខាងត្បូង (ម៉ាឡេ-ឥស្លាម)
លោកលើកឡើងគឺត្រឹមត្រូវណាស់ ភាគខាងត្បូងបំផុតរបស់ថៃ (ដូចជា ខេត្តយុឡា ប៉ាតានី និងណារ៉ាធីវ៉ាត) គឺជាអតីត ស៊ុលតង់ណាតប៉ាតានី (Patani Sultanate)។
ប្រជាជននៅទីនោះភាគច្រើនជា ជនជាតិម៉ាឡេ និងកាន់សាសនាឥស្លាម ដែលមានវប្បធម៌ខុសស្រឡះពីជនជាតិថៃពុទ្ធសាសនិក។ តំបន់នេះហើយ ដែលក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ (NSC) កំពុងតែដោះស្រាយបញ្ហាបះបោរផ្ទៃក្នុងយ៉ាងរ៉ាំរ៉ៃរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
៣. ភាពខុសគ្នារវាង «សញ្ជាតិ» និង «ពូជសាសន៍»
ទស្សនៈដែលថា «ឱ្យតែរស់នៅលើទឹកដីថៃ គឺសុទ្ធតែជាជនជាតិថៃ» គឺជាការកំណត់តាមផ្លូវច្បាប់ទំនើប ដែលគេហៅថា «សញ្ជាតិថៃ» (Thai Nationality)។ ប៉ុន្តែបើនិយាយពី «ពូជសាសន៍/ជាតិពន្ធុ» (Ethnicity) វិញ គឺសង្គមថៃពិតជាមានភាពចម្រុះ និងមានស្រទាប់ជម្លោះប្រវត្តិសាស្ត្រស៊ីជម្រៅរវាងក្រុមម៉ាឡេ-ឥស្លាមភាគខាងត្បូង ក្រុមឡានណាភាគខាងជើង ក្រុមឡាវ-ឥសានភាគខាងកើត និងក្រុមថៃ-ចិនដែលក្តោបក្តាប់សេដ្ឋកិច្ច។
ការពិភាក្សាលើជ្រុងជាតិពន្ធុវិទ្យានេះ ធ្វើឱ្យយើងកាន់តែមើលឃើញច្បាស់ថា ហេតុអ្វីបានជាស្ថាប័នសន្តិសុខជាតិរបស់ថៃ (NSC) តែងតែជួបប្រទះការលំបាកក្នុងការបង្រួបបង្រួមជាតិ។

នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងអាមេរិក USS Abraham Lincoln (CVN-72) និងក្រុមនាវាអមដំណើរ នឹងមកចូលចតនៅប្រទេសថៃនៅដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខនេះ។ ការមកដល់នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីនាវាបានបំពេញបេសកកម្មយ៉ាងតានតឹង និងអូសបន្លាយពេលយូរនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា (ក្នុងសង្គ្រាមរវាងអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល ប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់)។ [1 
ព័ត៌មានលម្អិតអំពីការចូលចត
កាលបរិច្ឆេទ៖ ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។
គោលបំណងចម្បង៖ ដើម្បីឱ្យក្រុមនាវិក និងកងម៉ារីនប្រមាណ ៥,០០០ នាក់ បានចុះសម្រាក រំសាយអារម្មណ៍ (Rest and Recuperation) ព្រមទាំងដើម្បីបញ្ចូលស្បៀង និងសម្ភារៈឧបភោគបរិភោគឡើងវិញ។
ទីតាំង៖ នាវានឹងបោះយុថ្ការនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ (ជាទូទៅគឺនៅក្បែរទីក្រុងរមណីយដ្ឋាន ប៉ាតាយ៉ា)។​