ព្រំដែន កម្ពុជា៖ ថៃ--ថ្ងៃទី ១៩ ខែ តុលា ឆ្នាំ២០២៦

 Bunnath Sam is in Phnom Penh.
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Sihasak Phuangketkeow ថ្លែងថា ដំណើរការសន្និដ្ឋាន UNCLOS របស់ថៃជាមួយកម្ពុជា ត្រូវតែផ្តោតផ្តាច់មុខលើការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ ខណៈភាគីទាំងពីរចាត់ទុកវិធានការកសាងទំនុកចិត្ត និងទប់ស្កាត់ភាពតានតឹងបន្ថែមទៀត
ក្រោយជំនួបលើកទី២នៅ The Hague សីហាស័ក្តិ បាននិយាយថាការពិភាក្សាបន្តទៀតត្រូវការ និងសង្កត់ធ្ងន់ថា ថៃនឹងការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន. គាត់បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ដំណើរការនេះដាច់ដោយឡែកពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ហើយនឹងមិនបង្កើតការកាត់ក្តីតុលាការចងចំណងឡើយ។

សូមវិភាគរកមូលហេតុខាងក្រោយខ្នងនៃការថ្លែងបែបនេះ៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Sihasak Phuangketkeow ថ្លែងថា ដំណើរការសន្និដ្ឋាន UNCLOS របស់ថៃជាមួយកម្ពុជា ត្រូវតែផ្តោតផ្តាច់មុខលើការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ ។

ប្រយុទ្ធ
វៀតណាមចាត់បញ្ជូននាយទាហានបន្តវេនចំនួនពីររូបចូលរួមជាមួយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដើម្បីចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន របស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ វេលាម៉ោង ១៧:២៥នាទី នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ នាយទាហានជាន់ខ្ពស់ នៃនាយកដ្ឋានទាក់ទងអន្តរជាតិនិងក្រុមអ្នកសម្របសម្រួល (CLG) នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅបំផុតចំពោះសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ដែលបានចាត់បញ្ជូននាយទាហានបន្តវេនចំនួនពីរ (០២) រូបគឺ (វរសេនីយ៍ទោ Do Xuan Thang  និង វរសេនីយ៍ត្រី Vu Manh Thang) ចូលរួមជាមួយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលដឹកនាំដោយប្រទេសហ្វីលីពីនដើម្បីចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាននិងធានាការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើវិធានការទាំងអស់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួម។ 
កម្ពុជាតែងតែផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងដល់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ព្រមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើសារៈសំខាន់មិនអាចខ្វះបានក្នុងការពង្រឹងតួនាទី និងអាណត្តិរបស់ AOT ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់និងធានាការ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ក៏ដូចជាវិធានការនានាដែលបានឯកភាពគ្នារវាងកម្ពុជានិងថៃឱ្យបានពេញលេញនិងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសំដៅលើកកម្ពស់តម្លាភាព គណនេយ្យភាពនិងការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកនិងតែងតែស្វាគមន៍ដល់បណ្តាប្រទេសជាមិត្តដែលមាន បំណងក្នុងការចូលរួមជួយលើកិច្ចការនេះបន្ថែមទៀត។
រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា សូមបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ស្មោះត្រង់ ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការគោរពនិងអនុវត្តយ៉ាងពេញលេញនិងខ្ជាប់ខ្ជួនបំផុតនូវសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥, សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជានិងថៃ ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដើម្បីឆ្ពោះទៅការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញឆាប់រហ័សនិងការវិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាព សន្តិភាព ស្ថិរភាពយូរអង្វែង៕

តើសម័យអង្គរ កងទ័ពជើងទឹក ចូលតាមច្រកណាពីស្ទឹងសៀមរាប ទៅ បារាយណ៍អង្គរ?

យោងតាមប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងប្លង់រចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុងបុរាណសម័យអង្គរ ស្ទឹងសៀមរាប និងបារាយណ៍ (ជាពិសេស បារាយណ៍ខាងកើត និង បារាយណ៍ខាងលិច) ត្រូវបានតភ្ជាប់គ្នាដោយប្រព័ន្ធប្រឡាយ និងមាត់ច្រកទឹកបច្ចេកទេសជាច្រើន។

ចំពោះចលនារបស់កងទ័ពជើងទឹក ឬការធ្វើនាវាចរណ៍យោធា/ដឹកជញ្ជូនពីស្ទឹងសៀមរាបចូលទៅកាន់តំបន់បារាយណ៍ គេច្រើនតែងប្រើប្រាស់ច្រកសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

ច្រកបង្វែរទឹក និងទ្វារទឹកភាគឦសាន (Spillway & Inlets):
បុព្វបុរសខ្មែរបានជីក និងកែច្នៃស្ទឹងសៀមរាបឱ្យក្លាយជាប្រព័ន្ធបញ្ជូនទឹកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។ កងទ័ពជើងទឹក ឬទូកយុទ្ធោបករណ៍អាចធ្វើដំណើរតាមខ្សែទឹកស្ទឹងសៀមរាប រួចបត់ចូលតាមប្រព័ន្ធប្រឡាយមេដែលភ្ជាប់ពីស្ទឹងនេះ ឆ្ពោះទៅកាន់ មាត់ច្រកចូលនៃបារាយណ៍ខាងកើត (ចាក់តដាក) ឬបង្ហូរចូលទៅកាន់ប្រព័ន្ធកសិន្ធុជុំវិញរាជធានី និងបារាយណ៍ផ្សេងៗតាមរយៈទ្វារទឹកយុទ្ធសាស្ត្រ។

ច្រកតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធកសិន្ធុក្រុងអង្គរធំ និងបារាយណ៍:
បារាយណ៍ និងកសិន្ធុ (គូទឹក) ព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទនានា ត្រូវបានរៀបចំជាបណ្តាញទឹកតភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ទូក ឬនាវាចម្បាំងស្រាលៗ អាចធ្វើដំណើរតាមទសទិសនៃប្រឡាយទឹកហូរចេញពីស្ទឹងសៀមរាប ឆ្លងកាត់តាមច្រករបៀងទឹកនៅក្បែរខ្លោងទ្វារទីក្រុង ឬតាមប្រឡាយស្ដុកទឹក ដើម្បីឡើងទៅកាន់តំបន់អាងស្តុកទឹកធំៗដូចជាបារាយណ៍។

ទោះបីជាបារាយណ៍ត្រូវបានសាងសង់ឡើង κυρίως សម្រាប់ វិស័យកសិកម្ម និងការស្តុកទឹក ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបណ្តាញទឹកទាំងនេះក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជា ផ្លូវគមនាគមន៍ទឹកយុទ្ធសាស្ត្រ សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនស្បៀង កងទ័ព និងសម្ភារសាងសង់នានា ក្នុងសម័យកាលនោះផងដែរ។

CNC TV
ក្រសួងការងារ កំពុងចាត់វិធានការលើអ្នកពាក់ព័ន្ធករណីបុរសខ្មែរម្នាក់ ត្រូវបាននាំទៅធ្វើការនៅប្រទេសអាមេនី
ភ្នំពេញ៖ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានបញ្ជាក់នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ថា មន្ត្រីជំនាញរបស់ក្រសួង កំពុងចាត់ការតាមនីតិវិធីច្បាប់លើករណីពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅធ្វើការនៅប្រទេសអាមេនី (Armenia)។
លោក ស៊ុន មេសា បានបញ្ជាក់ថា៖ «ភ្លាមៗក្រោយទទួលបានព័ត៌មានអំពីករណីពលរដ្ឋខ្មែររបស់យើងត្រូវបានបញ្ជូនទៅធ្វើការនៅប្រទេសអាមេនី ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំឱ្យមន្ត្រីជំនាញរបស់ក្រសួងចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ដោយហៅអ្នកពាក់ព័ន្ធមកសាកសួរជុំវិញករណីនេះ។ បច្ចុប្បន្ន មន្ត្រីជំនាញរបស់យើងកំពុងពិនិត្យ និងដោះស្រាយករណីនេះដោយយកចិត្តទុកដាក់បំផុត»។
អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជា និងអាមេនី មិនទាន់មានកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបញ្ជូនពលករនៅឡើយទេ។ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នឹងជូនដំណឹងបន្ថែមអំពីវឌ្ឍនភាពនៃការដោះស្រាយករណីនេះ៕

Cambodia Channel
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ឆ្លើយតបយ៉ាងចាស់ដៃចំពោះលោក អ៊ុំ សំអាន ព្រមទាំងផ្តល់ជម្រើសថ្មីឱ្យចាត់តំណាងមកតតាំងរឿងព្រំដែនបង្គោលលេខ ៥២-៥៩ ឱសានវាទដល់ចុងខែតុលានេះ! 🇰🇭🗺️⚖️🗣️📍

Chantha som
🇹🇭 ថាមិនចូលប្រជុំ JBCឡើយ  ដោយសារតែភាគី🇰🇭មិនព្រមឈប់និយាយថាថៃ [ឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា]..sic..
ឈប់បានតើ ! តែត្រូវដកកងទ័ពចោ-រ ចេញពីដីខ្មែរ 
ដកបន្កាលួស ទូរកុងទីនើរ ប្រគល់ភូមិ ដីស្រែ សងការខូចខាតផ្ទះសំបែង ពិសេសសង និងជួសជុលអោយដូចដើម ប្រសាទព្រះវិហារ ប្រសាទតាក្របី លើកលេនដ្ឋាន និងកាយផ្លូវប្រឡាយដែលបានកសាងនិជីកលើដីខ្មែរ ចេញអោយអស់ ដូចកាលមុនថ្ងៃ២៨ឧសភា ឆ្នាំ២០២៥។
ទស្សនខ្ញុំ..! នេះគ្រាន់ជាលេស! នណាមិនដឹងថា ជាតិសាសន៍នេះ  កំពូលពិសពុល មហាកល្បល្បិចរយលានជំពូក ហើយចិញ្ចឹមចិត្តឈ្លានពានលេបត្របាក់ដីខ្មែរ តាំងពីសតវត្សទី១៤មក ក្រោយកើតរដ្ឋសៀមដំបូង នៅអយុធ្យា និងបន្តមកសុខោទ័យ និងបន្តមកត្រកូលចក្រី តាំងពូជីតាលូតមកដល់ស្តេចថៃសោយរាជបច្ចុប្បន្ន។
ខ្មែរ ជាជនរងគ្រោះ ខ្លាចអីនិងនិយាយ ខ្មែរត្រូវតែនិយាយៗៗៗៗៗ បើមិននិយាយ សៀមកាន់តែបានចិត្តនិងមើលងាយប្រមាថជាន់ឈ្លី ជាតិសាសន៍ខ្មែរ តាមអំពើរចិត្ត។
យោធាហ្វាសីសថៃ បាញ់សម្លាប់កងទ័ពខ្មែរមុននៅថ្ងៃទី ២៨ឧសភា និងបង្ករឿង បង្កើតលេស មិនឈប់ក្នុងចេតនាអោយខ្មែរ ចូលអន្ទាក់ រហូតកើតមាន[ ថ្ងៃ២៤-២៨ កក្កដា និងបន្ត ថ្ងៃ០៧-២១ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥] និងនៅតែបន្តសកម្មភាព ចូលកាន់កាប់ដីខ្មែរ ភូមិខ្មែរ ស្រែចំការខ្មែរ មកដល់បច្ខុប្បន្ន៕

Smeyy
🚨*ព័ត៌មានថ្មីៗ : រង់ចាំមើល៍បន្ត តើច្បាប់អន្តរជាតិធំជាងថៃ ឬថៃធំជាងច្បាប់អន្តរជាតិ ‼️ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ Sihasak Phuangketkeow បានផ្តល់បទសម្ភាស នៅវេលារសៀល ថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា៖
«ពាក់ព័ន្ធនឹងការបន្តកិច្ចប្រជុំ (UNCLOS) ជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយនឹងភាគីកម្ពុជា 🇰🇭 ប្រទេសថៃ 🇹🇭 នឹងផ្តោតលើការពិភាក្សាសំខាន់តែទៅលើបញ្ហាច្បាប់ និងបច្ចេកទេសពាក់ព័ន្ធនឹងការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រតែប៉ុណ្ណោះ»។
*លោកបន្ថែមថា៖ «ប្រទេសថៃ 🇹🇭 ក៏នឹងស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីវែកផ្លូវក្នុងការបង្កើតទំនុកចិត្តល្អជាមួយនឹងកម្ពុជា 🇰🇭 ដើម្បីឱ្យកិច្ចសន្ទនាអាចបន្តទៅមុខបានដោយរលូន»។
*លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ដំណើរការសម្របសម្រួលរបស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សា (UNCLOS) នៃតុលាការអចិន្ត្រៃយ៍អាជ្ញាកណ្តាល (PCA) មិនមែនជាដំណើរការជំនុំជម្រះក្តី នៅក្នុងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ឡើយ ហើយក៏គ្មានសេចក្តីសម្រេចណាមួយ ដែលចាប់ចងប្រទេសថៃ 🇹🇭 តាមផ្លូវច្បាប់នោះដែរ»។ 

Hout Songhak
កុបកម្មនៅបារាំង៖ ម៉ាក្រុង ព្រមាននឹងមិនលើកលែងចំពោះជនដែលដុតបំផ្លាញអគាររដ្ឋ និងឆ្លៀតឱកាសលួចប្លន់នោះទេ
-ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានចេញថ្លែងសារពិសេសមួយ កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ ដោយអំពាវនាវឱ្យមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ប្រែក្លាយទៅជាអំពើហិង្សា និងការលួចប្លន់ ខណៈដែលភាពវឹកវរមួយចំនួននៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។
នៅក្នុងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជាតិពីវិមាន អេលីហ្សេ (Élysée Palace) លោក ក៏បានព្រមានដល់អ្នកដែលចូលរួមក្នុងកុបកម្មទាំងនោះ ឱ្យបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង ហើយគំរាមថា នឹងមិនលើកលែងដាច់ខាតចំពោះជនដែលឈានដល់ការលួចប្លន់លើហាងនានា។
លោក បានលើកឡើងថា យើងទាំងអស់គ្នាមានអារម្មណ៍ខឹងសម្បារ និងខ្មាសអៀនយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះទង្វើរបស់ក្រុមបាតុករជ្រុលនិយម ហើយរួមទាំងអ្វីដែលបានកើតឡើងនេះ។
ទន្ទឹមនោះ លោក ក៏បានអំពាវនាវដល់សាធារណជនបែងចែកឱ្យ ដាច់រវាងប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធីដើម្បីទាមទារសិទ្ធិស្របច្បាប់ជុំវិញវិបត្តិតម្លៃជីវភាពរស់នៅ ជាមួយនឹងក្រុមអ្នក ដែលមកដើម្បីតែបំផ្លិចបំផ្លាញ វាយកម្ទេច និងលួចប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ រដ្ឋនិងឯកជន។
ក្រុមអ្នកតវ៉ាប្រមាណ ៥៥០,០០០ នាក់ បានដើរតាមដងផ្លូវ ដើម្បីធ្វើការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ, ការកើនឡើងនៃថ្លៃចំណាយសម្រាប់ការរស់នៅ ក៏ដូចជាទំនិញ និងការធ្លាក់ចុះនៃគុណភាពសេវាសាធារណៈ រួមទាំងវិស័យអប់រំផងដែរ។
យោងតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយពីក្រសួងមហាផ្ទៃបារាំង បានឱ្យដឹងថា ចំនួនបាតុករដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនកើនឡើងដល់ជាង ២,៤០០ នាក់ហើយនៅទូទាំងប្រទេស ខណៈកងកម្លាំងសន្តិសុខ ៦០០ នាក់ រងរបួស។
ជាមួយគ្នានោះដែរ លោក ម៉ាក្រុង ក៏បានប្ដេជ្ញានឹងចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត និងគ្មានការលើកលែងចំពោះក្រុមអ្នកតវ៉ាដែលបង្កជាចលាចលធ្ងន់ធ្ងរបែបនេះ។
គួរបញ្ជាក់ថា កុបកម្មនេះ បានឈានដល់ការដុតបំផ្លាញអគារសាលាក្រុង Limoges ឱ្យរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ខណៈស្ថានការណ៍វិវត្តន៍ទៅជាយ៉ាងណានឹងមានការអាប់ដេតនៅពេលក្រោយ៕

PR Cambodian Government
បណ្តាប្រទេសដែលសម្ដេចធិបតីបានទៅ ជាពិសេសកាហ្សាក់ស្ថាន និងអាស៊ែបៃហ្សង់ សុទ្ធសឹងជាប្រទេសដែលសម្បូរដោយធនធានថាមពល ឧស្ម័នធម្មជាតិ និងរ៉ែចម្រុះ ដូច្នេះ វិស័យថាមពលបានក្លាយជាប្រធានបទស្នូលនៃការពិភាក្សារវាងកម្ពុជានិងភាគីដៃគូ។
សន្និសីទសារព័ត៌មានដោយ ឯកឧត្តម តាន់ ហ្សង់ហ្រ្វង់ស័រ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី អំពីលទ្ធផលនៃទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចធិបតី នៅសាធារណរដ្ឋអាស៊ែបៃហ្សង់ សាធារណរដ្ឋតួកគីយ៉េ និងសាធារណរដ្ឋកាហ្សាក់ស្ថាន ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ 

Top Siamese hunter
ថៃបើកឱ្យចូលទៅទស្សនាផ្ទះតាម៉ុក និងប្រាសាទដូនទួល ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ក្រោយកម្ពុជាបាត់បង់ការគ្រប់គ្រង
យោធាថៃបានបើកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃ ចូលមកទស្សនាក្នុងតំបន់ ដែលជាអតីតមូលដ្ឋានទ័ពខ្មែរក្រហម ឬផ្ទះតាម៉ុក និងតំបន់ប្រាសាទដូនទួល ដែលជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបាត់បង់ការគ្រប់គ្រង។ ទាហានខ្មែរអះអាងថា តំបន់ទាំងនេះ គឺស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា និងជាអតីតមូលដ្ឋានយោធាចុងក្រោយរបស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម ដែលបានបង្កើតចលនាតស៊ូប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមកាលពីទសវត្សឆ្នាំ៨០។

សភាពការណ៍ព្រំដែនទឹក ព្រំដែនគោក៖ តុលាការផ្សះផ្សាជំលោះ កំពុងប្រឹងប្រែង​បង្ខំឲ្យ រដ្ឋាភិបាលស្រម៉ោលសៀមចេញមុខ មាត់ពិត តើរដ្ឋាភិបាលយោធាជានណា? អ្នកណាកាន់អំណាចនៅថៃឲ្យពិតប្រាកដ?។ ជំលោះព្រំដែន និង ការឈ្លានពានរបស់់ ប្រទេសថៃ មកលើកម្ពុជា ត្រូវការពេលវេលាយូរ ដូច តាក់ស៊ីន ប្រកាសប្រាប់ពីដំបូងមកថា ជាការជ្រមុជទឹកអ្នកណាដង្ហើមវែងអ្នកនោះឈ្នះ។ នយោបាយ ប្រទេសថៃជានយោបាយស្រ្តីមានផ្ទះពោះ ដែលមានកូនប្រមាណ ២០ កូនៗក្នុងពោះ តែ កូន បង ឈ្មោះកូនសៀមៗ តែងតែប្រឆាំង ជាមួយ ម៉ៃខ្លួនឯងជានិច្ច ម៉ែខំប្រឹង លាក់ការ ខ្មាស់គេ តែ កូនក្នុងពោះ បុករុកៗ ឡើងម៉ែឈឺពោះ របូតសារ៉ុង...។ នៅកិច្ចប្រជុំទី២ រឿងដែនសមុទ្រ ស៊ីហាសាក់ ជារដ្ឋាភិបាលថៃ ប្រកាសយក ការជឿទុកចិត្ត ដើម្បីការចរចារជាមួយកម្ពុជា ចំណែក កូនសៀមនៅក្នុងប្រទេស បើកសម្ភោធ ផ្ទះម៉ុក ធ្វើជា ទីទេសចរលក់សំបុត្រ ឬ បង្ហាញសម្ពាវុធទំនើបៗ។ 

Ma Vacation
19/10/26 ក្នុង១ថ្ងៃៗ ចាប់បានរាប់រយKg សួរថាយកទៅណា? មិនបាច់ឆ្ងល់ទេថាហេតុអ្វីសៀមរីកចំរើន? គ្រាន់តែចាប់ផ្តើមបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនតាំងខែ១មក GDP វាធ្លាក់ចុះជិតដល់បាតតារាងហើយ !! 
🇹🇭/ ក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅខេត្តណងខៃ ត្រូវបានបង្ក្រាប។ រឹបអូសបានថ្នាំញៀនប្រភេទគ្រីស្តាល់មេតំហ្វេតាមីនចំនួន ២៨៤ គីឡូក្រាម ដែលមានតម្លៃ ៩០ លានបាត។

KPT International
🚨ប៉ូលិស ១៤១នាក់រងរបួស ក្នុងបាតុកម្មដ៏ក្តៅគគុកប្រឆាំងនឹងទំនិញឡើងថ្លៃ នៅអ៊ីតាលី
ស្ថានភាពមិនខុសគ្នាពីបាតុកម្មនៅបារាំងប៉ុន្មាន ដោយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៧ ខែតុលា ប៉ូលិសអ៊ីតាលីបានចាប់ខ្លួនមនុស្ស ២៨នាក់ ក្នុងនោះមានអនីតិជន ១២ នាក់ បន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នា អំឡុងធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងទំនិញឡើងថ្លៃ និងថ្លៃចំណាយលើការរស់នៅ តាមទីក្រុងមួយចំនួន ខណៈភាពតានតឹង បន្តកើតមានក្នុងទីក្រុង Milan កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៨ ខែតុលា ហើយមានមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ចំនួន ១៤១នាក់ រងរបួស។ នេះបើយោងតាមការរាយការណ៍របស់បណ្តាញព័ត៌មាន Sky TG24 របស់អ៊ីតាលី។
ប៉ូលិសអ៊ីតាលីឱ្យដឹងថា មនុស្ស ១៩៧នាក់ ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងនាំខ្លួនទៅកាន់ប៉ុស្តិ៍ប៉ូលិស ក្នុងចំណោមនោះ មាន ៤៣នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់អាជ្ញាធរតុលាការ។
បាតុកម្មកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៧ ខែតុលា ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយចលនា «Italia in Piazza» ធ្វើឡើង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការកើនឡើងថ្លៃចំណាយលើការរស់នៅ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងសម្ពាធពន្ធដារ។
យោងតាមតួលេខរបស់ប៉ូលិស មានមនុស្សប្រហែល ៥ ០០០នាក់បានចូលរួមនៅទីក្រុង Milan ៣ ០០០នាក់ នៅទីក្រុង Turin ២ ០០០នាក់ នៅទីក្រុង Bologna ៦០០ នាក់ នៅទីក្រុង Brescia និង ៨០០ នាក់ នៅទីក្រុង Bergamo ។
នៅទីក្រុង Milan ក្រុមបាតុករមួយចំនួនបានគប់ដុំថ្ម ដប ផាវ និងរបាំងការពារផ្សេងៗ ទៅលើមន្ត្រីប៉ូលិស ធ្វើឱ្យប៉ូលិសឆ្លើយតបវិញដោយប្រើឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក និងរថយន្តបាញ់ទឹក។ ហាងលក់ទំនិញជាច្រើន នៅជុំវិញកណ្តាលទីក្រុង បានរងការខូចខាត និងការលួចយកទំនិញ ខណៈរថយន្តមួយគ្រឿងរបស់កងកម្លាំងប៉ូលិសយោធា ត្រូវបានបំផ្លាញចោល។
ប៉ូលិសបានចាប់ខ្លួនមនុស្ស ១៧នាក់ នៅក្នុងទីក្រុង Milan។ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានមួយ សមាគមពាណិជ្ជកម្មរាយ ប៉ាន់ប្រមាណថា ការខូចខាតដល់ហាង និងអាជីវកម្មនានា មានតម្លៃជាង ៥៦១ ៨៦០ ដុល្លារអាមេរិក។
ជុំវិញបញ្ហានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី លោកស្រី Giorgia Meloni សម្តែងការគាំទ្រ ចំពោះកងកម្លាំងអនុវត្តច្បាប់ និងអំពាវនាវឱ្យគណបក្សប្រឆាំងថ្កោលទោសអំពើហិង្សានេះយ៉ាងដាច់អហង្ការ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រីក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា មានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ បានចូលរួមក្នុងការតវ៉ាដោយសន្តិវិធី៕

Post Khmer
នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្តល់ជម្រើសថ្មីដល់លោក អ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង ដោយអនុញ្ញាតឱ្យលោកចាត់តាំងតំណាង ឬក្រុមតំណាងមកជជែក និងផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ចន្លោះបង្គោលសីមាលេខ ៥២ ដល់ ៥៩ ជំនួសការចូលរួមដោយផ្ទាល់ ខណៈលោកបានកំណត់ពេលរហូតដល់ដំណាច់ខែតុលា ដើម្បីឱ្យលោក អ៊ុំ សំអាន សម្រេចចិត្ត មុនការជួបពិភាក្សាដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅដើមខែវិច្ឆិកា។

KPT International
🚨អ៊ុយក្រែន បើកការវាយប្រហារធំបំផុតលើរុស្ស៊ី ដោយប្រើដ្រូនជាង ១ ០០០ គ្រឿង
ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី កាន់តែមានភាពក្តៅគគុកនាពេលថ្មីនេះ ខណៈដែលអ៊ុយក្រែន បានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសទ្រង់ទ្រាយធំមួយក្នុងចំណោមការវាយប្រហារធំបំផុតចាប់តាំងពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើង ដោយប្រើដ្រូនជាង ១ ០០០ គ្រឿង ដើម្បីវាយប្រហារគោលដៅនៅទូទាំងប្រទេសរុស្ស៊ី កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៨ ខែតុលា បង្កអគ្គិភ័យនៅទីតាំងប្រេងសំខាន់ៗក្នុងទីក្រុង St Petersburg។ 
ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងក្រោយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី បានឱ្យដឹងថា រុស្ស៊ី បានវាយប្រហារអ៊ុយក្រែនក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ ដោយប្រើដ្រូនវាយប្រហារជិត ២ ៧០០ គ្រឿង គ្រាប់បែកពីលើយន្តហោះ ១ ៧០០ គ្រាប់ និងមីស៊ីល ៦៦ គ្រាប់ ដែលភាគច្រើនជាមីស៊ីលបាលីស្ទិក។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ដោយស្រង់ព័ត៌មាន Associated Press និងទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។
ការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែន បានបណ្តាលឱ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ម្នាក់ស្លាប់ និង ៥ នាក់រងរបួសនៅទីក្រុង St Petersburg របស់រុស្ស៊ី។ លោក Alexander Beglov អភិបាលក្រុងនេះបានឱ្យដឹងថា ក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យកំពុងព្យាយាមគ្រប់គ្រងអគ្គិភ័យដែលបានឆាបឆេះនៅស្ថានីយនាំចេញប្រេង St Petersburg និងឃ្លាំងប្រេង Ruchi ព្រមទាំងឃ្លាំងឧស្សាហកម្មនៅសង្កាត់ Kolpinsky ភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុង។
ការវាយប្រហារនេះក៏បានប៉ះពាល់ដល់អគារលំនៅឋានមួយចំនួន និងផ្ទះពីរខ្នង ផងដែរ ហើយបានរំខានដល់ជើងហោះហើរនៅអាកាសយានដ្ឋានសំខាន់របស់ទីក្រុង ដោយអាជ្ញាធរបានរឹតត្បិតប្រតិបត្តិការហោះហើរដោយសារហេតុផលសុវត្ថិភាព។
ក្រៅពីទីតាំងប្រេង ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មអនឡាញរុស្ស៊ី Ozon បានរាយការណ៍ថា មជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់ខ្លួននៅទីក្រុង St Petersburg បានរងអគ្គិភ័យ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា VK បានឱ្យដឹងថា ដ្រូនក៏បានវាយប្រហារមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យរបស់ខ្លួននៅតំបន់ Leningrad របស់រុស្ស៊ី ផងដែរ ប៉ុន្តែសេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុននៅតែអាចប្រើប្រាស់បានជាធម្មតា។
លោក Alexander Drozdenko អភិបាលតំបន់ Leningrad បាននិយាយថា ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរុស្ស៊ីបានបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនចំនួន ១៤៥ គ្រឿង ខណៈមនុស្សប្រមាណ ២០ ០០០ នាក់បានដាច់ចរន្តអគ្គិសនីក្រោយការវាយប្រហារ។
ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានអះអាងថា កងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនអ៊ុយក្រែនចំនួន ១ ០១៥ គ្រឿងក្នុងអំឡុងពេលពេញមួយយប់ នៅលើតំបន់ចំនួន ១៥ របស់រុស្ស៊ី ឧបទ្វីបគ្រីមៀ ដែលរុស្ស៊ីបានដាក់បញ្ចូលជាទឹកដីរបស់ខ្លួន និងតំបន់សមុទ្រខ្មៅ។ តួលេខនេះជាការអះអាងរបស់ភាគីរុស្ស៊ី៕
ប្រភព៖ Al Jazeera

Sar Sokha
[English Below] ក្រសួងមហាផ្ទៃ នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ស្ដីពីការបន្តកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ការរារាំងពលរដ្ឋមិនឱ្យវិលចូលភូមិឋាន ផលប៉ះពាល់មនុស្សធម៌ និងការខូចខាតខាងស៊ីវិល ប្រព្រឹត្តដោយយោធាថៃ ផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦
The Ministry of Interior of the Royal Government of Cambodia Issues a Press Release On The Continued Unlawful Occupation, Obstruction of Citizens from Returning to Their Homes, Humanitarian Impacts, and Civilian Damage Committed by the Thai Military in Violation of International Law As of 19  October 2026 

បទវិភាគវិបត្តិនៅបារាំង៖ ២. បាតុកម្មនៅបារាំង និងវិបត្តិអន្តោប្រវេសន៍ (Cultural & Economic Friction)
ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងវប្បធម៌៖ លំហូរជនអន្តោប្រវេសន៍ពីអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ា ចូលទៅកាន់អឺរ៉ុប (ជាពិសេសបារាំង) បានបង្កើតជា «សង្គ្រាមវប្បធម៌ផ្ទៃក្នុង» យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
ការថប់បារម្ភរបស់ប្រជាជនម្ចាស់ស្រុក៖ ប្រជាជន និងមន្ត្រីរាជការបារាំងប្រពៃណីមានការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះពួកគេមានអារម្មណ៍ថា ប្រព័ន្ធសុខុមាលភាពសង្គម (Welfare System) ដែលកើតចេញពីពន្ធដាររបស់ពួកគេ ត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់ដោយក្រុមមនុស្សដែលមិនព្រមធ្វើសមាហរណកម្មចូលក្នុងវប្បធម៌ និងតម្លៃសង្គមបារាំង ប៉ុន្តែបែរជាបូមយកធនធានទាំងនោះផ្ញើទៅក្រៅប្រទេសវិញ។ នេះជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យគណបក្សស្តាំនិយមជ្រុល (Far-right) ដែលមានមនោគមវិជ្ជាការពារពូជសាសន៍អឺរ៉ុបដើម កំពុងមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងនៅបារាំង និងអឺរ៉ុបទាំងមូល។

បទវិភាគវិបត្តិនៅបារាំង៖ ៣. ការចំណាយលើសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន និងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចលោកខាងលិច
ការបែងចែកថវិកាដ៏ចម្រូងចម្រាស៖ ការដែលរដ្ឋាភិបាលលោកខាងលិច (រួមទាំងបារាំង និងអាមេរិក) ផ្តល់ជំនួយយោធា និងហិរញ្ញវត្ថុមហាសាលទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន ខណៈពេលដែលប្រជាជនខ្លួនឯងកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាអតិផរណា និងជីវភាព បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុក។
អ្នកយុទ្ធសាស្ត្រខ្លះមើលឃើញថា នេះជាការប៉ុនប៉ងរបស់ប្លុកអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ក្នុងការការពារ «របងអរិយធម៌លោកខាងលិច» ប្រឆាំងនឹងការរំកិលខ្លួនចូលមករបស់អរិយធម៌ស្លាវ (Slavic/Russian) ប៉ុន្តែវាបានធ្វើឱ្យផ្ទៃក្នុងរបស់លោកខាងលិចខ្លួនឯងកាន់តែទន់ខ្សោយ និងបែកបាក់។

Chantha som
អគារសាលាក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រ Limoges របស់បារាំង ដែលមានអាយុជាង១៤០ឆ្នាំ ត្រូវបានបាតុករ ដុតឆេះយ៉ាងសន្ធោ សន្ធៅ ខណះមនុស្សជាង ១២០០ នាក់ត្រូវចាប់ខ្លួន.. 
ប៉ារីស៖ អាគារសាលាក្រុង Limoges របស់ប្រទេសបារាំង ដែលមានអាយុកាលជាង ១៤០ ឆ្នាំ ត្រូវបានដុតឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា កំឡុងពេលដែលកុបកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅតាមទីក្រុងជាច្រើន ទូទាំងប្រទេសបារាំង ក្នុងថ្ងៃបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ប្រឆាំងនឹងការកើនឡើងនៃតម្លៃជីវភាព និងការធ្លាក់ចុះ គុណភាពសេវាសាធារណៈ។ 
ពលរដ្ឋបារាំង ដែលជាអ្នកចេះដឹង រាប់សែននាក់បានធ្វើបាតុកម្ម ដោយសន្តិវិធី នៅតាមផ្លូវសាធារណៈ ប៉ុន្តែការតវ៉ានេះ បានក្លាយជាពិបាកគ្រប់គ្រង រហូតប្រែជាអំពើហិង្សាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយ ដែលប្រទេសបារាំងមិនធ្លាប់បានជួបប្រទះ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកនេះ។
 ក្នុងហេតុការណ៍នេះ មានមនុស្សជាង ១២០០ នាក់ត្រូវចាប់ខ្លួន និងកម្លាំងនគរបាល ១៥០ នាក់រងរបួស គ្រាដែលហាងលក់ទំនិញជាច្រើន មានដូចជាហាងស្បែកជើង កាបូប  សម្លៀកបំពាក់ល្បី ត្រូវបានក្រុមមនុស្សឆ្កៀតឱកាស ក្នុងហ្វូងបាតុករ វាយបំបែកបំផ្លាញ ដើម្បីលួចយក អស់គ្នានសល់៕

សូមលើកជា អំណះអំណាង ឬ ហេតុផល ០៥ យ៉ាង ដែលជម្រុញឲ្យ មាន បាតុកម្ម កុប្បកម្មនៅទូទាំង ប្រទេស បារាំង នាពេលនេះ ១៨ តុលា ២០២៦

បាតុកម្ម និងកុប្បកម្មដែលកំពុងកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេសបារាំងក្នុងកំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ត្រូវបានជំរុញដោយកត្តារួមផ្សំជាច្រើនទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនយោបាយ។ ខាងក្រោមនេះជាអំណះអំណាង និងហេតុផលសំខាន់ៗ ០៥ យ៉ាង ដែលជាដើមចមនៃចលនាបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនេះ៖
១. វិបត្តិជីវភាព និងការកើនឡើងនៃតម្លៃរស់នៅ (Cost of Living Crisis)
អតិផរណា និងតម្លៃថាមពល៖ តម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ តម្លៃចំណីអាហារ និងជាពិសេសតម្លៃថាមពល (អគ្គិសនី ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័ន) បានកើនឡើងខ្ពស់ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រាក់ចំណូលពិតប្រាកដរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសវណ្ណៈកណ្តាល និងប្រជាជនដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប។
សម្ពាធប្រាក់ឈ្នួល៖ ការដំឡើងប្រាក់ខែក្នុងវិស័យជាច្រើនមិនទាន់ឆ្លើយតបសមស្របទៅនឹងអត្រាអតិផរណាឡើយ ដែលនាំឱ្យកើតមានការខកចិត្ត និងការអំពាវនាវឱ្យមានការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា (SMIC)។
២. វិធានការរឹតបន្តឹងថវិកាជាតិ និងការកាត់បន្ថយសេវាសាធារណៈ (Austerity Measures)
គោលនយោបាយកាត់បន្ថយចំណាយ៖ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានដាក់ចេញនូវកញ្ចប់ថវិកាស្តារសេដ្ឋកិច្ច ដែលផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការចំណាយសាធារណៈ និងការកែទម្រង់ពន្ធដារ ដើម្បីកាត់បន្ថយបំណុលជាតិ។
ផលប៉ះពាល់លើសេវាសាធារណៈ៖ ការកាត់បន្ថយថវិកានេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យសុខាភិបាល ការអប់រំ និងការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានអារម្មណ៍ថារដ្ឋអំណាចកំពុងកាត់បន្ថយប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពសង្គម (Social Safety Net) ដែលពួកគេធ្លាប់ទទួលបាន។
៣. ភាពមិនពេញចិត្តចំពោះការកែទម្រង់ច្បាប់ការងារ និងប្រព័ន្ធសោធននិវត្តន៍ (Labor & Pension Reform Backlash)
ផលវិបាកនៃការកែទម្រង់ចាស់ និងថ្មី៖ ភាពតានតឹងដែលនៅសេសសល់ពីការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសោធននិវត្តន៍ (ដូចជាការដំឡើងអាយុចូលនិវត្តន៍) បូករួមនឹងផែនការកែទម្រង់ច្បាប់ការងារថ្មីៗ ដែលផ្តល់ភាពបត់បែនខ្លាំងដល់និយោជក ត្រូវបានសហជីពពលករមើលឃើញថាជាការបំពានលើសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់កម្មករនិយោជិត។
ការប្រមូលផ្តុំនៃសហជីព (Trade Union Mobilization)៖ សហជីពធំៗនៅបារាំង (ដូចជា CGT, CFDT) បានរួមជួរគ្នាកោះហៅការធ្វើកូដកម្មអគ្គិសនី និងបាតុកម្មនៅទូទាំងប្រទេសដើម្បីប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយទាំងនេះ។
៤. ការកើនឡើងនៃគម្លាតសង្គម និងការអាក់អន់ចិត្តលើថ្នាក់ដឹកនាំ (Social Inequality & Political Discontent)
ការយល់ឃើញអំពីវិសមភាព៖ មានការខឹងសម្បារកាន់តែខ្លាំងឡើងរវាងប្រជាជននៅតាមតំបន់ជនបទ/ទីប្រជុំជនតូចៗ និងប្រជាជននៅក្រុងធំៗ ដោយក្រុមបាតុកម្មចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលថាអនុវត្តគោលនយោបាយតម្រូវចិត្តតែក្រុមអ្នកមាន និងក្រុមហ៊ុនធំៗ។
ភាពខកចិត្តលើប្រព័ន្ធនយោបាយ៖ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនធំមានអារម្មណ៍ថាសំឡេង និងតម្រូវការរបស់ពួកគេត្រូវបានមើលរំលងដោយថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេជ្រើសរើសការតវ៉ានៅតាមដងផ្លូវជាមធ្យោបាយសម្តែងមតិ។
៥. ភាពតានតឹងរវាងពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងសន្តិសុខ (Police Brutality & Civil Liberties)
ការប៉ះទង្គិច និងការបង្ក្រាប៖ ការប្រើប្រាស់វិធានការក្តៅ និងកម្លាំងបាយដោយនគរបាលក្នុងការគ្រប់គ្រងហ្វូងមនុស្សក្នុងព្រឹត្តិការណ៍តវ៉ាមុនៗ បានបង្កើតឱ្យមានការខឹងសម្បារជុំវិញបញ្ហាហិង្សារបស់ប៉ូលិស (Police Brutality)។
ការតវ៉ាប្រឆាំងច្បាប់សន្តិសុខ៖ ការរឹតបន្តឹងច្បាប់សន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងការបង្កើនអំណាចដល់កងកម្លាំងសន្តិសុខ បានធ្វើឱ្យក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស និងក្រុមយុវជនចេញមុខតវ៉ា ដើម្បីការពារសេរីភាពស៊ីវិល និងសិទ្ធិក្នុងការធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី។

សូមលើកជា អំណះអំណាង ឬ ហេតុផល ០៥ យ៉ាង ដែលខាង រដ្ឋាភិបាលបារាំង ពន្យល់ដើម្បី កុំឲ្យមាន បាតុកម្ម និង កុប្បកម្មនៅទូទាំង ប្រទេស បារាំង នាពេលនេះ ១៨ តុលា ២០២៦

ដើម្បីឆ្លើយតប និងបកស្រាយទៅកាន់សាធារណជនក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ ឬកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៃបាតុកម្ម និងកុប្បកម្មនាពេលនេះ (តុលា ២០២៦) រដ្ឋាភិបាលបារាំងជាទូទៅបានលើកឡើងនូវអំណះអំណាង និងហេតុផលសំខាន់ៗ ០៥ យ៉ាងដូចខាងក្រោម៖
១. ការការពារស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងភាពទាក់ទាញនៃការវិនិយោគ (Economic Stability)
អំណះអំណាងរដ្ឋាភិបាល៖ រដ្ឋាភិបាលពន្យល់ថា ការធ្វើកូដកម្ម និងកុប្បកម្មជារៀងរាល់ថ្ងៃនឹងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ បាត់បង់ឱកាសការងារ និងធ្វើឱ្យអ្នកវិនិយោគបរទេសបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើប្រទេសបារាំង។
សារទៅកាន់ពលរដ្ឋ៖ ការតវ៉ាដោយហិង្សាមិនមែនជាដំណោះស្រាយទេ ប៉ុន្តែវាជាការបំផ្លាញ «ឆ្នាំងបាយរួម» របស់ជាតិ និងបង្កើនបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមលើប្រជាពលរដ្ឋទៅវិញ។
២. ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការកែទម្រង់ដើម្បីចីរភាពថវិកាជាតិ (Fiscal Responsibility)
អំណះអំណាងរដ្ឋាភិបាល៖ វិធានការរឹតបន្តឹងថវិកា ឬការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធសង្គម គឺជាកាតព្វកិច្ចខានមិនបាន ដើម្បីកាត់បន្ថយបំណុលសាធារណៈដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងរក្សាស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។
សារទៅកាន់ពលរដ្ឋ៖ ប្រសិនបើមិនកែទម្រង់នៅពេលនេះទេ ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងសោធននិវត្តន៍របស់បារាំងអាចនឹងប្រឈមមុខនឹងការដួលរលំនៅថ្ងៃអនាគត។
៣. ការរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋទូទៅ (Public Order & Safety)
អំណះអំណាងរដ្ឋាភិបាល៖ ការធ្វើបាតុកម្មដែលប្រែក្លាយជាកុប្បកម្ម ហិង្សា និងការដុតបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ/ឯកជន បានរំលោភលើសិទ្ធិរស់នៅដោយសុខសាន្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដែលមិនចូលរួមតវ៉ា។
សារទៅកាន់ពលរដ្ឋ៖ រដ្ឋាភិបាលមានកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ក្នុងការការពារសន្តិសុខសង្គម អាជីវកម្មតូចតាច និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ ដូច្នេះរដ្ឋត្រូវតែចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះអំពើហិង្សា។
៤. ទ្វារចរចានៅតែបើកចំហតាមយន្តការប្រជាធិបតេយ្យ (Democratic Dialogue)
អំណះអំណាងរដ្ឋាភិបាល៖ រដ្ឋាភិបាលអះអាងថា ប្រទេសបារាំងមានប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ និងយន្តការពិភាក្សាដេញដោលតាមសភា រួមទាំងការចរចាត្រីភាគី (រដ្ឋ សហជីព និងនិយោជក) សមស្របជានិច្ច។
សារទៅកាន់ពលរដ្ឋ៖ ការដោះស្រាយការខកចិត្ត និងទំនាស់ផលប្រយោជន៍គួរបធ្វើឡើងតាមរយៈ «តុចរចា» និងយន្តការច្បាប់ មិនមែនតាមរយៈការបិទផ្លូវ ឬអំពើហិង្សាលើដងផ្លូវនោះទេ។
៥. ការប្តេជ្ញាចិត្តលើកញ្ចប់ជំនួយ និងដំណោះស្រាយស្ដារជីវភាព (Targeted Social Support)
អំណះអំណាងរដ្ឋាភិបាល៖ រដ្ឋាភិបាលបាន និងកំពុងដាក់ចេញនូវកញ្ចប់ថវិការដកដង្ហើម និងវិធានការអន្តរាគមន៍ចំគោលដៅ (ដូចជា ការឧបត្ថម្ភធនថាមពល ការបញ្ចុះពន្ធលើទំនិញចាំបាច់ ឬការជួយក្រុមគ្រួសារមានប្រាក់ចំណូលទាប)។
សារទៅកាន់ពលរដ្ឋ៖ រដ្ឋអំណាចមិនបានផ្លើនៃការលំបាករបស់ប្រជាជនឡើយ ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយត្រូវធ្វើឡើងតាមបែបផែនចំគោលដៅ និងមានការទទួលខុសត្រូវ មិនមែនតាមការទាមទារហួសប្រមាណដែលថវិកាជាតិមិនអាចទ្រទ្រង់បាននោះទេ។

សូមកំណត់ចំណុចណាដែលមិនអាចដោះស្រាយបាន រវាង ការចង់បានរបស់ បាតុករ ០៥ចំណុចខាងលើ និង ការចង់បានរបស់ រដ្ឋាភិបាល ៥ ចំណុចខាងលើដែរ ។

នៅពេលប្រៀបធៀប បំណង និងការទាមទារទាំង ០៥ ចំណុចរបស់បាតុករ ជាមួយនឹង អំណះអំណាង និងគោលជំហរទាំង ០៥ ចំណុចរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំង យើងឃើញមាន «ចំណុចទាល់/ចំណុចមិនអាចសម្រុះសម្រួលបាន» (Irreconcilable Deadlocks) សំខាន់ៗចំនួន ០៤ ដែលជាប្រភពនៃការទាស់ទែងគ្នាយ៉ាងស្រួចស្រាល់៖
១. បញ្ហាថវិកា៖ "ការទាមទារឱ្យបង្កើនការចំណាយ" VS "ការបង្ខំឱ្យរឹតបន្តឹងការចំណាយ"
គម្លាតដែលដោះស្រាយមិនបាន៖
បាតុករ៖ ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល បង្កើនការចំណាយសាធារណៈ (ដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា SMIC, បង្កើនថវិកាសុខាភិបាល/អប់រំ, និងដាក់ចេញជំនួយសង្គមទ្រង់ទ្រាយធំ)។
រដ្ឋាភិបាល៖ កំពុងរៀបចំផែនការ កាត់បន្ថយចំណាយ (Austerity) ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបំណុលជាតិ និងរក្សាស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ។
មូលហេតុទាល់៖ រដ្ឋាភិបាលមិនអាចធ្វើតាមបាតុករបានទេ ព្រោះខ្លាចបដិវត្តន៍ថវិកាជាតិដួលរលំ ចែករំលែកសេដ្ឋកិច្ចមិនរួច ចំពេលដែលបាតុករក៏មិនអាចដកថយបានដែរ ព្រោះជីវភាពប្រចាំថ្ងៃកំពុងប្រឈមមុខនឹងអតិផរណាខ្លាំង។
២. បញ្ហាកែទម្រង់ច្បាប់ការងារ និងសោធននិវត្តន៍៖ "ការលុបចោល" VS "ចីរភាពរយៈពេលវែង"
គម្លាតដែលដោះស្រាយមិនបាន៖
បាតុករ/សហជីព៖ ទាមទារឱ្យ លុបចោល ឬបង្អង់ ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសោធននិវត្តន៍ (ដូចជាការដំឡើងអាយុចូលនិវត្តន៍) និងច្បាប់ការងារដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់និយោជក។
រដ្ឋាភិបាល៖ ចាត់ទុកការកែទម្រង់នេះជា «កាតព្វកិច្ចខានមិនបាន» ដើម្បីកុំឱ្យប្រព័ន្ធសោធននិវត្តន៍ និងទីផ្សារពលកម្មបារាំងដួលរលំនានាពេលអនាគត។
មូលហេតុទាល់៖ នេះជាការប្រកួតប្រជែងរវាង «សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍បច្ចុប្បន្នរបស់ពលរដ្ឋ» និង «តម្រូវការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធអនាគតរបស់រដ្ឋ» ដែលគ្មានភាគីណាសុខចិត្តយោគយល់គ្នាឡើយ។
៣. វិធីសាស្ត្រនៃការតវ៉ា និងសន្តិសុខ៖ "សិទ្ធិធ្វើបាតុកម្ម/សេរីភាព" VS "ការរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ"
គម្លាតដែលដោះស្រាយមិនបាន៖
បាតុករ៖ មើលឃើញថា ការប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយ និងវិធានការក្តៅរបស់ប៉ូលិស គឺជា «អំពើហិង្សារបស់រដ្ឋ» និងជាការបំពានលើសិទ្ធិសេរីភាពនៃការតវ៉ា។
រដ្ឋាភិបាល៖ មើលឃើញថា ការបិទផ្លូវ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ គឺជា «កុប្បកម្មខុសច្បាប់» ដែលត្រូវតែបង្ក្រាបដើម្បីការពារសន្តិសុខសង្គម និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។
មូលហេតុទាល់៖ បាតុករចាត់ទុកការតវ៉ាខ្លាំងក្លាជាឧបករណ៍តែមួយគត់ដើម្បីបង្ខំឱ្យរដ្ឋស្តាប់ ចំពេលដែលរដ្ឋចាត់ទុកទង្វើនេះជាការគំរាមកំហែងដល់នីតិរដ្ឋ ដែលត្រូវតែមានការរឹតបន្តឹង។
៤. ផ្លូវក្នុងការដោះស្រាយ៖ "ការតស៊ូនៅលើដងផ្លូវ" VS "យន្តការចរចា/សភា"
គម្លាតដែលដោះស្រាយមិនបាន៖
បាតុករ៖ បាត់បង់ទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធសភា និងតុចរចាផ្លូវការ ដោយសារពួកគេយល់ថា តុចរចាកន្លងមកគ្រាន់តែជារូបភាព ហើយរដ្ឋាភិបាលនៅតែជម្រុញច្បាប់ដែលពួកគេមិនពេញចិត្តដដែល។
រដ្ឋាភិបាល៖ ជឿជាក់ថា មានតែ «តុចរចា និងប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសភា» ប៉ុណ្ណោះជាផ្លូវស្របច្បាប់ ដោយបដិសេធមិនធ្វើតាមការទាមទារដែលកើតចេញពី «សម្ពាធលើដងផ្លូវ»។
មូលហេតុទាល់៖ វិបត្តិ «កង្វះទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធនយោបាយ» (Trust Deficit) ធ្វើឱ្យភាគីទាំងពីរមិនអាចរកចំណុចកណ្តាលក្នុងការសន្ទនាគ្នានិយាយគ្នាបាន។
💡 សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ចំណុចដែលមិនអាចដោះស្រាយបានទាល់តែសោះ គឺ «ជម្រើសរវាងផលប្រយោជន៍សង្គមផ្ទាល់ដី (Social Welfare) និងការទាត់ចោលការចំណាយដើម្បីស្ថិរភាពថវិកាជាតិ (Fiscal Austerity)»។
រដ្ឋាភិបាល ឈរលើតួរលេខ និងសមតុល្យថវិកាជាតិដែលត្រូវកាត់បន្ថយ។
បាតុករ ឈរលើភាពជាក់ស្តែងនៃក្រពះ និងផលប៉ះពាល់លើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។
ដរាបណារដ្ឋាភិបាលមិនអាចរកប្រភពថវិកាផ្សេងមកជំនួសការកាត់បន្ថយចំណាយ (ដូចជាការដំឡើងពន្ធលើក្រុមអ្នកមាន/ក្រុមហ៊ុនធំៗ) ឬដរាបណាបាតុករមិនព្រមទទួលយកការលះបង់ផលប្រយោជន៍ខ្លះទេ នោះភាពទាល់ច្រកនេះនឹងនៅតែបន្តកើតមាន។

Bong Mao
ហេតុអ្វីបានជាបារាំងឆាបឆេះដល់ថ្នាក់នេះ? 
កាលពីយប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសបារាំងបានឡើងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំងឆេះស្ទើរតែគ្រប់ទីក្រុងទាំងអស់ក្លាយទៅជាកលាហលពេញមួយប្រទេស។ ហេតុអ្វីបានជាបារាំងដើរមកដល់ស្ថានភាពដូច្នេះ? ជាប្រទេសដែលជានិមិត្តរូបនៃភាពរុងរឿង សេចក្តីស្នេហាប្រកបដោយមនោសញ្ចេតនា ជាមហាអំណាចមួយនៅក្នុងទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ជាដែនដីនៃទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្ម។ ត្រឹមតែមួយយប់សោះ បណ្តារូបភាពនានាពីបាតុកម្មដុតឡាន ដុតអាគារ មិនថាជាអាគារបេតិកភណ្ឌអាយុជាង១៤០ឆ្នាំនោះទេ បាតុករក្មេងៗវាយប្រហារតាមហាងលក់ទំនិញនានាលួចយកទំនិញ ធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នាខ្លាចរអារប្រទេសបារាំងគ្រប់គ្នា។ មានរបាយការណ៍ថា អ្នកចូលរួមបាតុកម្មមាន «លើសពី ៥៥០,០០០ នាក់» ហើយនៅតំបន់ខ្លះមានការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំងជាមួយប៉ូលីស មានការលួចប្លន់ហាងទំនិញ និងដុតបំផ្លាញអគារសាធារណៈ រហូតមានមនុស្សប្រហែល ១,៨០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងរាត្រីថ្ងៃសៅរ៍នោះ។ 
រឿងរ៉ាវចលាចលទាំងអស់នេះកើតឡើងដោយសារអ្វី? បើមើលតាមជាក់ស្តែងគឺថា៖
កាលដើមខែកញ្ញាកន្លងមក ក្មេងៗជាសិស្សានុសិស្សថ្នាក់មធ្យមសិក្សានៅក្រុងប៉ារីសបានរួម គ្នាចេញមកបាតុកម្មតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលព្រោះថាបើកបវេសនកាលហើយ តែមិនមានគ្រូមកបង្រៀនសោះ ហើយថ្នាក់ខ្លះទៀតមិនមានគ្រូបង្រៀនភាសាបារាំងអស់រយៈពេល៧ខែមកហើយក៏ជិតដល់ពេលប្រឡងទៀត។ បើនិយាយពីថ្នាក់រៀនទៀតសោតនោះគឺតូចចង្អៀត ហើយត្រូវអង្គុយបញ្ជ្រៀតគ្នាក្នុងមួយថ្នាក់ដល់ទៅ៣៥នាក់ (ដែលតាមស្តង់ដារមិនលើសពី២៥នាក់) ក្នុងអាកាសធាតុក្តៅហែងដោយសីតុណ្ហភាពឡើងដល់៤០អង្សា? ហេតុបានជាដូច្នោះ ចម្លើយតាមបែបនយោបាយគឺពេលនេះរដ្ឋាភិបាលបារាំងគឺជាសម្លេងភាគតិចនៅក្នុងសភា ផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្រ្តីអស់ជាច្រើននាក់មកហើយ មិនអាចអនុម័តថវិកាជាតិមានប្រសិទ្ធិភាពបាន ដូច្នោះហើយជម្រើសល្អបំផុតគឺការកាត់ខ្ទង់ចំណាយលើវិស័យអប់រំ និងសេវាសាធារណៈ។ 
រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១ ខែតុលា សិស្សានុសិស្សមកពីប្រមាណ១០២៧សាលារៀនទូទាំងប៉ារីសបានចេញមកបាតុកម្ម ប៉ុន្តែប៉ូលីសបែរជាយកជម្រើសមកបង្រ្កាបដោយហិង្សាប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកផ្សែងបង្ហូរទឹកភ្នែក និងចាប់កូនសិស្សប្រមាណជិត២ពាន់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ហេតុការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នាមកឈរនៅខាងសិស្សានុសិស្ស ហើយមកដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលានោះ ក្រុមពួកអាវកាក់លឿងដែលអ្នកនាំបាតុកម្មធំៗកន្លងមក បានចូលរួមបញ្ឆេះឱ្យមានការចូលរួមពីមនុស្សគ្រប់គ្នា ហើយលើកហេតុផលរាលដាលទៅដល់បញ្ហាផ្សេងទៀតមានដូចជា៖ 
• តម្លៃទំនិញឡើងខ្ពស់ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ
• តម្លៃថាមពលពិសេសប្រេង សាំង ឧស្ម័ននានាបន្តឡើងថ្លៃ
• សេវាកម្មសាធារណៈរបស់រដ្ឋក្រៅពីវិស័យអប់រំធ្លាក់ចុះ និងកាត់បន្ថយអស់ច្រើន 
• រដ្ឋាភិបាលកាត់លុយពីសេវាសាធារណៈជាតិ តែថវិកាសម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនមិនត្រូវបានកាត់នោះទេ
កត្តាទាំងនេះសុទ្ធតែនៅពីក្រោយភាពវឹកវរលើកនេះ ហើយវាឆ្លុះបញ្ចាំងពី ស្នាមប្រេះឆានៃប្រព័ន្ធរដ្ឋសង្គមកិច្ចបារាំង ដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។
សេដ្ឋកិច្ចកើនឡើងទាប ប៉ុន្តែរដ្ឋចំណាយប្រាក់មហាសាល
ប្រទេសបារាំងបានជួបការកើនឡើងនៃកម្រិតឱនភាពថវិកា (Budget Deficit) រហូតដល់ ៥.១% នៃ GDP នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ បំណុលសាធារណៈបានស្ទុះឡើង «ជិត ១២០% នៃ GDP» នាពេលបច្ចុប្បន្ន ខណៈដែលការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលមានខ្ពស់រហូតដល់ ៥៧% នៃ GDP ហើយសេដ្ឋកិច្ចមានអត្រាកំណើនជាមធ្យម «ត្រឹមតែ ១.៤%» ប៉ុណ្ណោះគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៣ មក។ បញ្ហាគឺ រដ្ឋាភិបាលបានចំណាយច្រើនជាងចំណូលជាបន្តបន្ទាប់ ដោយត្រូវខ្ចីប្រាក់មកបំពេញចន្លោះប្រហោង ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចបែរជាលូតលាស់យឺតយ៉ាវ ដែលធ្វើឱ្យការស្វែងរកថវិកាមកទ្រទ្រង់ប្រព័ន្ធសង្គមកិច្ចកាន់តែមានការលំបាកខ្លាំងឡើង។
ប្រាក់បំណាច់ និងសោធននិវត្តរបស់ក្រុមនិវត្តជនជំនាន់មុន កំពុងសង្កត់ធ្ងន់លើថវិការបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ
ពេលនេះប្រទេសបារាំងកំពុងប្រឈមមុខនឹងសង្គមមនុស្សចាស់ ធ្វើឱ្យរដ្ឋត្រូវចំណាយប្រាក់បំណាច់បំប៉ន (Pension) រយៈពេលយូរ និងច្រើនជាងមុន ខណៈដែលចំនួនកម្លាំងពលកម្មពេញវ័យដែលត្រូវបង់ពន្ធចូលប្រព័ន្ធ មិនបានកើនឡើងក្នុងអត្រាប្រហាក់ប្រហែលគ្នានោះទេ។
លោក Paul Krugman អ្នកសេដ្ឋកិច្ចពានរង្វាន់ណូបែល បានមើលឃើញថា ប្រព័ន្ធប្រាក់បំណាច់សោធននិវត្តន៍ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍កម្រិតខ្ពស់ កំពុងតែដណ្តើមថវិកាផ្នែកផ្សេងទៀត ជាពិសេសគឺ «វិស័យអប់រំ»។ ដូច្នេះហើយ ទើបកើតមានរូបភាពផ្ទុយគ្នាស្រឡះ នៅពេលដែលមនុស្សជំនាន់ថ្មីបានចេញមកតវ៉ាទាមទារបន្ទប់រៀន និងគ្រូបង្រៀនដែលមានគុណភាព នៅក្នុងថ្ងៃដែលរដ្ឋាភិបាលមានកម្រិតកំណត់ក្នុងការបង្កើនថវិកា។
ប្រមូលពន្ធធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែប្រាក់នៅក្នុងហោប៉ៅបែរជាថយចុះ
នៅក្នុងចំណោមសេវាសាធារណៈដែលត្រូវកាត់បន្ថយថវិកា និងមានគុណភាពធ្លាក់ចុះ ប្រជាជនបារាំងនៅតែត្រូវរ៉ាប់រងពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម (VAT) អត្រាធម្មតា ២០%, ពន្ធលើប្រាក់ចំណូលបុគ្គលអត្រាអតិបរមា ៤៥% និងពន្ធលើប្រាក់ចំណូលនីតិបុគ្គលអត្រាធម្មតា ២៥%។ នេះបង្ហាញពីភាពផ្ទុយគ្នាថា ហេតុអ្វីបានជាត្រូវបង់ពន្ធខ្ពស់ ប៉ុន្តែបែរជាទទួលបានសេវាពីរដ្ឋដែលមានគុណភាពអាក្រក់ទៅវិញ? ប្រជាជនបារាំងបានដាក់សំណួរថា «VAT 20%» ប៉ុន្តែជីវភាពលំបាក ទំនិញឡើងថ្លៃ សេវាសាធារណៈធ្លាក់ចុះ តើរដ្ឋសង្គមកិច្ចដើរដល់ផ្លូវទាល់ហើយឬនៅ?
ការមិនពេញចិត្តរឿងពន្ធ និងភារៈចិញ្ចឹមជីវភាព ធ្លាប់បានផ្ទុះឡើងជាបាតុកម្មម្តងហើយ ដោយក្រុមបាតុករ «អាវកាក់លឿង (Gilets Jaunes)» នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ចេញពីការប្រឆាំងនឹងការឡើងពន្ធប្រេងឥន្ធនៈ មុននឹងរីករាលដាលជាការតវ៉ារឿងគម្លាតសង្គមដ៏ធំមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាដែលកប់ក្រាស់នៅក្នុងសង្គមបារាំង។
បំណុលវណ្ឌក រដ្ឋាភិបាលគ្មានប្រាក់ពន្លត់ភ្លើងបាតុកម្ម
កាលពីអតីតកាល រដ្ឋាភិបាលបារាំងតែងតែប្រើប្រាស់ថវិកាបន្ថែមដើម្បីសម្រាលភាពមិនពេញចិត្តរបស់ប្រជាជន ប៉ុន្តែលើកនេះស្ថានការណ៍បានផ្លាស់ប្តូរទៅហើយ។ ព្រោះក្រៅពីបំណុលសាធារណៈដ៏មហាសាលហើយ ដើមទុននៃការខ្ចីប្រាក់ក៏បានកើនឡើងផងដែរ។ វិនិយោគិនបានទាមទារអត្រាសងបំណុលរដ្ឋាភិបាលបារាំងខ្ពស់ជាងបើប្រៀបធៀបនឹងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ហើយនេះជាការព្រួយបារម្ភអំពីស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ។ កាលណាត្រូវបង់ការប្រាក់កាន់តែច្រើន រដ្ឋក៏រឹតតែសល់ប្រាក់តិចតួចសម្រាប់ការអប់រំ សុខាភិបាល និងសេវាសាធារណៈ។
នៅខាងអាម៉េរិក និងក្រុមស្តាំនិយមជ្រុលបានចោទប្រកាន់ថារឿងរ៉ាវចលាចលទាំងនេះបង្កដោយក្រុមពួកអន្តោប្រវេស ប៉ុន្តែសម្រាប់ក្រុមបាតុករវិញគឺមិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងអន្តោប្រវេសនោះទេ ដោយពួកគេទាំងនោះអាចជាជំនាន់ទី២ ឬទី៣ តែពួកគេសុទ្ធតែមានសញ្ជាតិបារាំងទាំងអស់។ នៃក្រុមអន្តោប្រវេសជំនាន់មុន។ 
ទំហំនៃការខូចខាត (ខាតបង់ប្រាក់ប៉ុន្មាន?)
• តាមការវាយតម្លៃបឋមពីប្រធានសហព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម និងលក់រាយបារាំង (Retail and Trade Federation) ការខូចខាតសរុបមានតម្លៃ «រាប់រយលានអឺរ៉ូ» (Several hundreds of millions of euros)។
• មានហាងទំនិញពិសេសហាងរបស់ម៉ាកល្បីៗ ហាងអាជីវកម្មនានា និងភោជនីយដ្ឋានប្រមាណជាង ១,៥០០ ហាង នៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានវាយកម្ទេច ប្លន់យកទំនិញ និងដុតបំផ្លាញ
• អគាររដ្ឋបាលសាធារណៈមួយចំនួនត្រូវបានដុត និងប៉ះពាល់ ក្នុងនោះរួមមាន សាលាក្រុងលីម៉ូហ្ស (Limoges Town Hall) ដែលមានអាយុកាល ១៤៣ ឆ្នាំត្រូវបានដុតឆេះទាំងស្រុង។ 
• ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ធុងសំរាម និមិត្តសញ្ញាចរាចរណ៍ និងរថយន្តនៅតាមដងផ្លូវត្រូវបានដុតបំផ្លាញ।
• អាជ្ញាធរបានរាយការណ៍ថា មានមន្ត្រីនគរបាល និងកងកម្លាំងសន្តិសុខយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាក់បានរងរបួស ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នា។ 
• ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងត្រូវរ៉ាប់រងសំណងរាប់រយលានអឺរ៉ូ ខណៈដែលរូបភាពអំពើហិង្សានេះបានវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ទំនុកចិត្តផ្នែកទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគនៅបារាំង।
នរណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ? 
លោកប្រធានាធិបតីអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានចេញមកថ្កោលទោសកាលពីម្សិលម៉ិញ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៨ ខែតុលា ហើយសន្យាថានឹងដាក់ទោសដល់អ្នកបង្កហេតុ។ បក្សផ្សេងៗ ក៏ចេញមកថ្លែងផងដែរ ខ្លះនិយាយដល់ក្រុមបាតដៃទីបីដែលឆ្លៀតឱកាសបង្កចលាចលនៅបារាំង។ ការទទួលខុសត្រូវលើផ្នែកស្មារតីគឺត្រូវមើលទៅលើសម្លេងឆ្នោតនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំក្រោយហើយ។

PR Cambodian Government
ខ្ញុំតែងតែអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ផ្តល់ឱកាសឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយថៃ ជាជាងត្រូវឆ្លើយឆ្លងជាមួយខ្មែរគ្នាឯងដូចករណីលោក អ៊ុំ សំអាន ដែលខ្ញុំត្រូវឆ្លើយតប ព្រោះការចោទរាជរដ្ឋាភិបាលថាបានកាត់ដីឱ្យថៃ គឺជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។
សាររបស់សម្តេចធិបតី ដែលលោកឆ្លើយតបទៅ អ៊ុំ សំអាន នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦