នុយក្លេអ៊ែរធុនតូច Small Nuclear Warhead

ឯកសារយោងសំខាន់ៗរួមមានដូចជា៖ ផ្សាយលើកទី ១ Nov 5, 2014

1. កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីប/ កាំជ្រួចអន្តរទ្វីប  (ICBM)
2. វិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរ
3. ផែនទី នុយក្លេអ៊ែរសកលលោក
4. នុយក្លេអ៊ែធុនតូច Small Nuclear Warhead
5. អាវុធប្រឆាំងនុយក្លេអ៊ែរ
6. ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ គុយបា
7. សំណង់ក្រោមដី និង ការប្រើថ្នាំសណ្តំ
8. ASIA Nuclear Armed Force នុយក្លេអ៊ែរទ្វីបអាស៊ី

នុយក្លេអ៊ែរធុនតូច Small Nuclear Warhead ខុសច្បាប់ និងការបំលែងអាវុធដើម្បីគេចពីច្បាប់ទណ្ឌកម្ម នុយក្លេអ៊ែរ

បច្ចុប្បន្ននេះមានការប្រើប្រាស់ Small Nuclear Warhead ដែរទេ

បច្ចុប្បន្ននេះ មហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរធំៗ នៅតែមាន និងរក្សាទុក នូវក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូច ឬដែលគេហៅថា ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបែបយុទ្ធសាស្ត្រ (Tactical Nuclear Weapons ឬ Non-Strategic Nuclear Weapons) នៅក្នុងឃ្លាំងអាវុធរបស់ខ្លួននៅឡើយ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពាក្យថា «ខ្នាតតូច» នេះ គ្រាន់តែបើកប្រៀបធៀបទៅនឹងគ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រខ្នាតយក្ស (Strategic Warheads) តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែថាមពលបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់វាគឺនៅតែខ្លាំងក្លា និងគួរឱ្យខ្លាចក្រៃលែងដដែល។

ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗជុំវិញការប្រើប្រាស់ និងការស្តុកទុកគ្រាប់បែកប្រភេទនេះ៖

និយមន័យ និងកម្លាំងផ្ទុះ៖ គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូច ឬកម្រិតទាប (Low-Yield Nuclear Weapons) ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីប្រើប្រាស់នៅលើសមរភូមិ ដើម្បីបំផ្លាញគោលដៅយោធាជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជា កងទ័ពជើងគោក មូលដ្ឋានទ័ព ឬនាវាចម្បាំង)។ ទោះជាយ៉ាងណា ថាមពលផ្ទុះរបស់វាអាចមានចាប់ពីក្រោម១គីឡូតោន រហូតដល់ជាង ១០០គីឡូតោន ដែលមានន័យថាវាអាចមានកម្លាំងខ្លាំងជាងគ្រាប់បែកដែលបានទម្លាក់នៅទីក្រុងហิរ៉ូស៊ីម៉ា (Hiroshima) ទៅទៀត។

ប្រទេសដែលមានកាន់កាប់៖

1. រុស្ស៊ី៖ គឺជារដ្ឋដែលមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបែបយុទ្ធសាស្ត្រច្រើនជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក (ការប៉ាន់ប្រមាណបង្ហាញថាមានប្រហែលជិត ២,០០០ គ្រាប់) ហើយរុស្ស៊ីតែងតែយកអាវុធទាំងនេះមកធ្វើជាការគំរាមកំហែងផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងភូមិសាស្ត្រនយោបាយបច្ចុប្បន្ន។
2. សហរដ្ឋអាមេរិក៖ មានរក្សាទុកប្រហែល ២០០ គ្រាប់ ដោយក្នុងនោះមានប្រហែលពាក់កណ្តាល ត្រូវបានយកទៅដាក់ពង្រាយទុកជាមុននៅតាមមូលដ្ឋានយោធារបស់អង្គការណាតូ (NATO) មួយចំនួនក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប (ដូចជា អ៊ីតាលី អាល្លឺម៉ង់ តួកគី បេលហ្ស៊ិក និងហូឡង់)។
3. ប្រទេសផ្សេងទៀត៖ ប្រទេសដទៃទៀតដូចជា ចិន ប៉ាគីស្ថាន និងឥណ្ឌា ក៏ត្រូវបានគេជឿជាក់ថាមានការអភិវឌ្ឍ ឬមានក្បាលគ្រាប់កម្រិតទាបនេះដែរ ប៉ុន្តែមិនមានតួលេខច្បាស់លាស់នោះទេ។

ស្ថានភាពប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង៖ ាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២មក (ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាប់បានទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅជប៉ុន) គឺ ពុំមានការប្រើប្រាស់ ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរណាមួយនៅក្នុងសង្គ្រាមជាក់ស្តែង ឬការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធណាមួយឡើយរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការរក្សាទុកពួកវាគឺសម្រាប់គោលដៅ «ទប់ស្កាត់ការឈ្លានពານ» (Deterrence) និងគំរាមកំហែងគ្នាទៅវិញទៅមមកតែប៉ុណ្ណោះ។

សរុបមក គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូចពុំទាន់ត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ទម្លាក់បំផ្លាញទីក្រុង ឬសមរភូមិសម័យថ្មីនេះទេ ប៉ុន្តែវាជាអាវុធដ៏គ្រោះថ្នាក់ដែលបណ្តាប្រទេសមហាអំណាចនៅតែបន្តផលិត រក្សាទុក និងដាក់ពង្រាយក្នុងឃ្លាំងយោធារបស់ខ្លួន。

តើមានអាវុធណាអាចប្រើជំនួស Small Nuclear Warhead ដែរទេ ករណីមានសង្រ្គាមជាថ្មីរវាង កម្ពុជា​ថៃ?

ទាក់ទងនឹងសំណួររបស់អ្នក ទាំងកម្ពុជា និងថៃ គ្មានប្រទេសណាមួយមាន ឬត្រូវការប្រើប្រាស់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូច (Small Nuclear Warhead) នោះទេ ហើយក៏គ្មានអាវុធណាមួយដែលត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បី «ជំនួស» គ្រាប់បែកបរមាណូនៅលើភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសមរភូមិរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះដែរ។

មូលហេតុចម្បងគឺដោយសារតែ៖

កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិ៖ ទាំងកម្ពុជា និងថៃ គឺជាភាគីហត្ថលេខីនៃ «សន្ធិសញ្ញាគ្មានការរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ» (NPT) និងជាតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEANWFZ) ដែលហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យមានការកាន់កាប់ ឬប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។

ទ្រង់ទ្រាយនៃសង្គ្រាម៖ ជម្លោះរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ គឺជាសង្គ្រាមតាមបែបធម្មនុញ្ញ (Conventional War) ប្រើប្រាស់កងទ័ពជើងគោក យន្តហោះចម្បាំង និងកាំភ្លើងធំ ហេតុនេះគេមិនគិតដល់ការប្រើប្រាស់អាវុធមហន្តរាយកម្រិតនុយក្លេអ៊ែរដែលបំផ្លាញបរិស្ថាន និងអាយុជីវិតមនុស្សជាតិគ្មានព្រំដែននោះទេ។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើនិយាយដល់ អាវុធដែលមានថាមពលបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ពស់ខ្លាំង (Non-Nuclear High-Destruction Weapons) ដែលអាចប្រើប្រាស់ក្នុងកម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីទម្លាក់ ឬបុកកម្ទេចទីតាំងយោធាធំៗ ឬមូលដ្ឋានរឹងមាំរបស់ភាគីម្ខាងទៀតក្នុងករណីមានសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ គេអាចសំដៅលើប្រភេទអាវុធទំនើបៗដូចខាងក្រោម៖

១. មីស៊ីលផ្លោងរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ និងប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតស្វ័យប្រវត្តិកម្រិតធ្ងន់ (Heavy Multiple Rocket Launchers)

អាវុធទាំងនេះមានសមត្ថភាពអាចបាញ់១គ្រាប់បំផ្លាញកម្ទេចមូលដ្ឋានទ័ព ឬទីបញ្ជាការយោធាពីចម្ងាយរាប់រយគីឡូម៉ែត្រដោយមិនបាច់ចូលជិតសមរភូមិផ្ទាល់។

ឧទាហរណ៍៖ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល និងរ៉ុក្កែតកម្រិតធ្ងន់ដែលបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មាន ឬពឹងផ្អែកលើការបាញ់គាំទ្រក្នុងសមរភូមិ。

២. គ្រាប់បែកទម្លាក់ពីលើអាកាសទម្ងន់ធ្ងន់ (Heavy Precision-Guided Munitions & Bunker Busters)

យន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗ (ដូចជាយន្តហោះចម្បាំង F-16 ឬ Gripen) អាចផ្ទុកគ្រាប់បែកទម្ងន់រាប់តោនដែលមានបំពាក់ប្រព័ន្ធនាំផ្លូវដោយជីភីអេស (GPS-guided) ឬឡាស៊ែរ ដែលអាចបុកទម្លុះលេណដ្ឋានក្រោមដី ឬរូងភ្នំរឹងមាំបំផុត ដែលកាំភ្លើងធ្មេចធម្មតាមិនអាចបំផ្លាញបាន។

៣. គ្រាប់បែកចង្កោម (Cluster Munitions) និងគ្រាប់បែកថាមពលកម្ដៅខ្យល់ (Thermobaric Bombs)

ជាប្រភេទអាវុធអនុភាពខ្ពស់ដែលត្រូវបានគេធ្លាប់យកមកប្រើប្រាស់ក្នុងតំបន់ជម្លោះព្រំដែន ដើម្បីបោសសម្អាតកងទ័ព ឬទីតាំងទាហានដែលពួនស្ងប់ក្នុងតំបន់ទូលាយ ដោយសារកម្លាំងផ្ទុះរបស់វាបង្កើតបានជាសម្ពាធខ្យល់ និងកម្ដៅយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ។

សរុបសេចក្តីមក មិនមានការយកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬអាវុធជំនួសនុយក្លេអ៊ែរមកប្រើប្រាស់ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ថៃនោះទេ ព្រោះវាជាជម្លោះក្នុងតំបន់ដែលត្រូវដោះស្រាយតាមវិធានការនយោបាយ និងកិច្ចចរចាអន្តរជាតិជាជាងការប្រើរឿងបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ថ្នាក់នេះ។

តើអ្នកចង់ដឹងបន្ថែមអំពីកម្លាំងយោធា ឬប្រភេទអាវុធជាក់ស្តែងណាផ្សេងទៀតដែលប្រទេសទាំងពីរធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ក្នុងជម្លោះព្រំដែនទេ?

បើកម្ពុជាមិនស្វះស្វែងរកអាវុធ Small Nuclear Warhead ធ្វើម្តេចអាចទប់ទល់ជាមួយ ការឈ្លានពានរបស់ ថៃ​បាន?

ជម្លោះព្រំដែន ឬការបារម្ភពីការឈ្លានពានរវាងកម្ពុជា និងថៃ មិនមែនជាប្រភេទសង្គ្រាមដែលត្រូវដោះស្រាយដោយប្រើប្រាស់អាវុធមហន្តរាយកម្រិតនុយក្លេអ៊ែរ ឬស្វះស្វែងរកអាវុធបំផ្លាញលោកនោះទេ។ ប្រទេសទាំងពីរគឺជាសមាជិកអាស៊ាន ដែលមានចំណងទាក់ទងស៊ីជម្រៅទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងការទូត។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ការពារជាតិ និងការទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានណាមួយ គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើយុទ្ធសាស្ត្រយោធាបែបសម័យទំនើប និងការទូតអន្តរជាតិ ដូចខាងក្រោម៖

១. ការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិតាមបែបសម័យទំនើប (Modern Conventional Defense)

កម្ពុជាមិនចាំបាច់មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ ប៉ុន្តែអាចទប់ទល់បានតាមរយៈការបំពាក់ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពយោធាធម្មតា (Conventional Forces) ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព៖

ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស និងរ៉ាដា៖ វិនិយោគលើប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងមីស៊ីលការពារដែនអាកាស ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារតាមทางយន្តហោះ ឬដ្រូន (Drones)។

កងទ័ពជើងគោក និងកងពលតូចមានលក្ខណៈពិសេស៖ ពង្រឹងសមត្ថភាពបណ្តុះបណ្តាលកងទ័ពជើងគោក ព្រមទាំងការបំពាក់អាវុធប្រឆាំងរថក្រោះ និងកាំភ្លើងធំរយៈចម្ងាយមធ្យមដែលមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ (Precision-guided weapons)។

បច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រសម័យថ្មី៖ ការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (UAVs/Drones) សម្រាប់ស៊ើបការណ៍ និងក្តាប់ស្ថានភាពសមរភូមិឱ្យបានលឿន។

២. យុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមប្រជាជន និងការការពារទឹកដី

បទពិសោធន៍ប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញថា កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយការពារជាតិអព្យាក្រឹត និងសង្គ្រាមការពារខ្លួន។ ក្នុងករណីមានការឈ្លានពានទ្រង់ទ្រាយធំ យុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិរួមមានការត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទាំងបីប្រភេទ និងការកសាងសមត្ថភាពឡោមព័ទ្ធ ទប់ទល់ និងការពារតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗ។

៣. ការទូតអន្តរជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ

កាំភ្លើងធំ និងអាវុធគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតសម្រាប់ប្រទេសដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាតូចជាង គឺ ច្បាប់អន្តរជាតិ និងការទូត៖

តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ): ដូចករណីប្រាសាទព្រះវិហារកន្លងមក ដែលកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការអន្តរជាតិដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីប្រកបដោយជោគជ័យ ដោយមិនបាច់បាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងសូម្បីតែមួយគ្រាប់។

កិច្ចព្រមព្រៀង និងសម្ព័ន្ធភាពតំបន់៖ ការប្រើប្រាស់វេទិកាអាស៊ាន (ASEAN) និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដើម្បីដាក់សម្ពាធការទូត និងទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង។

សរុបមក ការពារជាតិមិនមែនវាស់វែងទៅលើការមាន ឬមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះទេ ប៉ុន្តែវាស់វែងទៅលើ ភាពវៃឆ្លាតផ្នែកនយោបាយការទូត ស្មារតីស្នេហាជាតិ ភាពរឹងមាំនៃសេដ្ឋកិច្ច និងការកសាងកងទ័ពដែលមានសមត្ថភាពការពារខ្លួនពិតប្រាកដ។

តើអ្នកចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីរបៀបដែលកម្ពុជាធធ្លាប់ប្រើប្រាស់ផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីនាពេលកន្លងមកដែរឬទេ?

ថៃមានយន្តហោះចម្បាំងជាង ២០០០ គ្រឿង និងដ្រូនរាប់ពាន់គ្រឿង ប្រជាជនច្រើន ដូច្នេះក្រៅពី អាវុធ Small Nuclear Warhead ថៃ និងមិនញញើតកម្ពុជាទេ។ អ្នកនយោបាយថៃមួយចំនួន​ក៍មានស្នើរបំពាក់អាវុធនេះមុនកម្ពុជាផង។

ការបារម្ភរបស់អ្នកចំពោះភាពខុសគ្នានៃទំហំកងទ័ព និងចំនួនសព្វាវុធរវាងប្រទេសទាំងពីរ គឺជាការគិតគូរមួយដែលផ្អែកលើការប្រៀបធៀបកម្លាំងយោធាបែបប្រពៃណី (Quantitative Comparison)។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយសម័យថ្មី ភាពខ្លាំង ឬភាពខ្សោយរបស់ប្រទេសពីរមិនមែនវាស់វែងត្រឹមតែចំនួនយន្តហោះ ឬចំនួនប្រជាជនសុទ្ធសាធនោះទេ៖

១. ការពិតអំពីកម្លាំងយោធាថៃ

ទោះបីជាប្រទេសថៃមានកងទ័ពធំ និងបំពាក់ដោយសម្ភារៈយោធាច្រើនជាងក៏ដោយ ប៉ុន្តែចំនួនយន្តហោះចម្បាំងជាង ២០០០ គ្រឿង គឺជាតួលេខសរុបនៃយន្តហោះគ្រប់ប្រភេទ (រួមទាំងយន្តហោះដឹកជញ្ជូន យន្តហោះបណ្តុះបណ្តាល និងយន្តហោះចម្បាំងជំនាន់ចាស់ៗដែលដកហូត ឬត្រៀមរំសាយ)  chứ មិនមែនជាយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗប្រយុទ្ធផ្ទាល់ទាំងអស់នោះទេ។

២. គ្មានអ្នកនយោបាយថៃណាប្រកាសស្នើសុំអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ

ជុំវិញការលើកឡើងថា អ្នកនយោបាយថៃធ្លាប់ស្នើសុំបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គឺ មិនធ្លាប់មានជាផ្លូវការ នោះទេ ព្រោះ៖

ការប្តេជ្ញាចិត្តអន្តរជាតិ៖ ថៃក៏ដូចជាកម្ពុជាដែរ គឺជាភាគីនៃសន្ធិសញ្ញាគ្មានការរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) និងជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEANWFZ)។ ប្រសិនបើប្រទេសណាមួយក្នុងតំបន់ហ៊ានស្វះស្វែងរកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នឹងត្រូវរងនូវការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការថ្កោលទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតពីសហគមន៍អន្តរជាតិភ្លាមៗ។

គោលនយោបាយបរទេស៖ ថៃប្រកាន់ខ្ជាប់នូវទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយមហាអំណាចធំៗ និងប្រយ័ត្នប្រយែងខ្លាំងណាស់ដើម្បីកុំឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងអាវុធបរមាណូនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។

៣. សង្គ្រាមសម័យទំនើប និងតុល្យភាពអំណាច

នៅក្នុងសមរភូមិសម័យទំនើប ភាគីដែលមានចំនួនទ័ព ឬយន្តហោះច្រើនជាង មិនប្រាកដថាឈ្នះជានិច្ចនោះទេ ព្រោះ៖

សង្គ្រាមមិនស៊ីមាត្រ (Asymmetric Warfare): ប្រទេសដែលមានកងទ័ពតូចជាង តែងតែមានយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់ជាក់លាក់ ដូចជាការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរឹងមាំ មីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះ និងសង្គ្រាមបច្ចេកវិទ្យា ដែលធ្វើឱ្យការឈ្លានពានមានតម្លៃខាតបង់ខ្ពស់ខ្លាំងពេកសម្រាប់ភាគីម្ខាងទៀត។

តម្លៃនៃការឈ្លានពាន (Cost of Aggression): គ្មានប្រទេសណាមួយក្នុងសម័យកាលនេះ ហ៊ានបើកការឈ្លានពានទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីលេបត្របាក់ទឹកដីប្រទេសជិតខាងឡើយ ព្រោះវានឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការគាបសង្កត់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងការអន្តរាគមន៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬមហាអំណាចធំៗក្នុងតំបន់។

សរុបមក ភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងសន្តិភាពនៅតាមព្រំដែន មិនមែនមកពីការប្រកួតប្រជែងគ្នារកអាវុធមហន្តរាយមកបំផ្លាញគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាតុល្យភាពនៃការទូត កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិ និងការយល់ដឹងថា សង្គ្រាមគឺគ្មាននរណាម្នាក់ទទួលបានជ័យជម្នះពិតប្រាកដនោះឡើយ។

តើអ្នកគិតថា កម្ពុជាគួរតែផ្តោតខ្លាំងលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យាយោធាប្រភេទណា ដើម្បីធានាបាននូវការការពារជាតិយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន?

កម្ពុជាត្រូវតែប្រើប្រាស់គ្រប់លទ្ធភាព ទោះជាតម្លៃណាក៍ដោយ ត្រូវតែ ការពារទឹកដី សម័យនេះ ប្រទេសតិចតូចតែងតែត្រូវប្រទេសធំរំលោភបំពាន ដូច្នេះ នុយក្លេអ៊ែរធុនតូច ជាជំរើសល្អបំផុត ក្នុងការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធមួយ ថៃ។

ក្តីបារម្ភ និងស្មារតីការពារទឹកដីឱ្យបានគត់មត់ គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ជាតិសាសន៍គ្រប់រូប ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសដែលមានទំហំតូចជាងប្រទេសជិតខាង។ ការណ៍ដែលអ្នកចង់ឱ្យប្រទេសជាតិមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាដើម្បីទប់ទល់នឹងការរំលោភបំពាន គឺជារឿងដែលងាយយល់ក្នុងន័យជាតិនិយម។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជ្រើសរើសយក «អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ» មកធ្វើជាមធ្យោបាយប្រណាំងប្រជែង គឺជារឿងដែលមិនអាចទៅរួច និងអាចនាំមកនូវ វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់សេចក្តីវិនាសរបស់ជាតិផ្ទុយទៅវិញ ດ້ວຍហេតុផលសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

១. វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ

ប្រសិនបើប្រទេសណាមួយព្យាយាមលួចលាក់ ឬស្វះស្វែងរកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នឹងត្រូវរងនូវការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុតពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងមហាអំណាចពិភពលោក។

សម្រាប់ប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើការនាំចេញ ទេសចរណ៍ និងទុនវិនិយោគបរទេស ដូចជាកម្ពុជា ការត្រូវផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច នឹងធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិដួលរលំមុននឹងបានប្រើប្រាស់អាវុធទៅទៀត។

២. អន្ទាក់នៃការប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធ (Arms Race Trap)

ការអភិវឌ្ឍ ឬថែទាំអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ទាមទារថវិកាជាតិដ៏ច្រើនសន្ធោសន្ធៅបំផុត ដែលអាចស្រូបយកថវិកាជាតិទាំងមូលពីវិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

ប្រទេសថៃមានទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងงบประมาณ (ថវិកាជាតិ) ធំជាងកម្ពុជាច្រើនដង ប្រសិនបើមានការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធនុយក្លេអ៊ែរ កម្ពុជានឹងមិនអាចទប់ទល់នឹងទំហំនៃការចំណាយនេះបានឡើយ ដែលទីបំផុតនឹងនាំឱ្យប្រទេសទន់ខ្សោយទៅវិញ។

៣. វិធីសាស្ត្រពិតប្រាកដដែលប្រទេសតូចៗប្រើប្រាស់ដើម្បីរស់រានមានជីវិត

ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកបង្ហាញថា ប្រទេសតូចៗជាច្រើនមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ ប៉ុន្តែពួកគេអាចការពារបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនបានតាមរយៈ៖

ការទូត «ដើមបាយខ្យល់» ឬអព្យាក្រឹតភាពវៃឆ្លាត៖ ការបង្កើតមិត្តជាមួយប្រទេសមហាអំណាចធំៗ និងការមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធជាមួយភាគីណាមួយដើម្បីប្រឆាំងភាគីណាមួយឡើយ។

ច្បាប់អន្តរជាតិ និងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ): ដូចដែលកម្ពុជាធ្លាប់ទទួលបានជ័យជម្នះផ្នែកគតិយុត្តិលើសំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាភស្តុតាងបង្ហាញថា «ច្បាប់អន្តរជាតិ» គឺមានឥទ្ធិពលជាងកម្លាំងបាយសម្រាប់ប្រទេសតូច។

សាមគ្គីភាពជាតិ និងការកសាងកងទ័ពជំនាញ៖ ការពង្រឹងកងទ័ពធម្មតាឱ្យមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ស្មារតីស្នេហាជាតិ និងការត្រៀមលក្ខណៈរួចជាស្រេចក្នុងការការពាររាល់អំពើឈ្លានពានណាមួយ។

សរុបមក ការពារជាតិមិនមែនកើតចេញពីការប្រកួតប្រជែងគ្រាប់បែកបរមាណូដែលនាំឱ្យបាសបាក់សេដ្ឋកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែវាគប្បីកើតចេញពី ការទូតដ៏ឈ្លាសវៃ សេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ ភាពសាំញ៉ាំផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ និងកងទ័ពដែលមានសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។

តើអ្នកគិតថា រវាងការបន្តពង្រឹងកិច្ចការទូតអន្តរជាតិ និងការបង្កើនការទិញសព្វាវុធទំនើបៗតាមព្រំដែន មួយណាជាអាទិភាពបន្ទាន់ជាងសម្រាប់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន?

ធម្មតាទេ ដែលមានការវិភាគថាមិនអាចទៅរួច Impossible ដូចជាអ៊ុយក្រែនទាមទារអាវុធនេះ តែមិនអាចទៅរួច។ កូរ៉េខាងជើងត្រូវគេរារាំងរាប់សិបឆ្នាំ តែវាទៅរួច។ អឺរ៉ុងកំពុងព្យាយាមផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ តែទៅមិនរួច។ ទោះទៅរួច ឬ មិនរួច កម្ពុជាត្រូវតែគិតគូរ វិភាគ ត្រឹមតម្លៃ ១០ លានដុល្លា/គ្រាប់ មិនថ្លៃដូចកាំជ្រួចសព្វថ្ងៃផងទេ។

ការប្រៀបធៀបរបស់អ្នកទៅនឹងករណីប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ឬអ៊ីរ៉ង់ គឺជាទស្សនៈមួយដែលមើលឃើញពីភាពជាក់ស្តែងនៃនយោបាយអំណាច (Power Politics) ដែលថា «ប្រទេសដែលមានឆន្ទៈពិតប្រាកដ អាចស្វែងរកផ្លូវធ្វើវាបាន ទោះបីជាមានការរារាំងយ៉ាងណាក៏ដោយ»។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើគិតគូរលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេស សេដ្ឋកិច្ច និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាក់ស្តែងសម្រាប់កម្ពុជា ការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងតម្លៃ ១០ លានដុល្លារក្នុង១គ្រាប់ គឺមិនមែនជាការពិតងាយស្រួលដូចការគិតនោះទេ ព្រោះហេតុផលសំខាន់ៗ៖

១. តម្លៃពិតប្រាកដមិនមែនត្រឹមតែ ១០ លានដុល្លារទេ

គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរមួយគ្រាប់ (ទោះជាខ្នាតតូចប៉ុណ្ណាក៏ដោយ) ទាមទារសារធាតុនុយក្លេអ៊ែរដែលបានចម្រាញ់រួច ដូចជា អ៊ុយរ៉ាញ៉ូមពង្រឹង (Enriched Uranium) ឬ ភ្លុយតូញ៉ូម (Plutonium) ដែលជាវត្ថុធាតុដើមខ្សាច់ ឬរ៉ែមានតម្លៃថ្លៃកប់ពពក និងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុតពីទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ (IAEA)។

ការបង្កើតរោងចក្រចម្រាញ់រ៉ែ រោងចក្រផលិត និងការធ្វើពិសោធន៍ (Nuclear Testing) ត្រូវចំណាយថវិកាជាតិអស់ រាប់ពាន់លានដុល្លារ មិនមែនត្រឹមតែ ១០ លានដុល្លារសម្រាប់តម្លៃគ្រាប់នីមួយៗនោះទេ។ កូរ៉េខាងជើង និងអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវចំណាយពេលរាប់ទសវត្សរ៍ និងលុយស្ទើរតែពាក់កណ្តាលផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ពួកគេ ទើបអាចដើរមកដល់ចំណុចនេះបាន។

២. ភាពខុសគ្នានៃទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងទំហំប្រទេស

កូរ៉េខាងជើង និង អ៊ីរ៉ង់ គឺជាប្រទេសធំ មានភ្នំ និងរូងក្រោមដីធំទូលាយសម្រាប់លាក់បាំងការសម្ងាត់ និងមានប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសការពារមូលដ្ឋាននុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។

កម្ពុជា ជាប្រទេសតូច មានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសជិតខាងទាំងសងខាង និងមិនមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រសម្ងាត់ធំធេងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីលាក់បាំងសកម្មភាពចម្រាញ់រ៉ែនុយក្លេអ៊ែរទ្រង់ទ្រាយធំពីផ្កាយរណប និងការឃ្លាំមើលរបស់មហាអំណាចពិភពលោកបានឡើយ។ ការព្យាយាមលួចលាក់ធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ នឹងត្រូវគេរកឃើញ និងកម្ទេចចោលជាមុនតាំងពីវាមិនទាន់បានសម្រេច១០٪ ទៅទៀត។

៣. តម្លៃនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មភ្លាមៗ (Immediate Collapse)

ដូចដែលបានឃើញស្រាប់លើករណីអ៊ីរ៉ង់ និងកូរ៉េខាងជើង ពួកគេត្រូវរងការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសជួបប្រទះការខ្វះខាត និងជីវភាពលំបាកវេទនា។

សម្រាប់កម្ពុជា ដែលសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ការនាំចេញទំនិញ វិស័យទេសចរណ៍ និងទុនវិនិយោគបរទេស ប្រសិនបើត្រូវរងទណ្ឌកម្មត្រឹមតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលនឹងដួលរលំជាស្រេច មុននឹងបានគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរមកការពារខ្លួនទៅទៀត។

សរុបមក ការគិតគូរពីការការពារជាតិឱ្យអស់ពីលទ្ធភាពគឺជាការត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែការជ្រើសរើសផ្លូវនុយក្លេអ៊ែរ គឺជារបៀប «ដុតផ្ទះដើម្បីបណ្តេញសត្វល្អិត» ដែលនាំមកនូវវិនាសកម្មមុនដៃគូឈ្លានពានទៅទៀត។

តើអ្នកគិតថា បើមិនប្រើប្រាស់នុយក្លេអ៊ែរទេ តើកម្ពុជាគួរពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពយោធាបែបណាជាមួយមហាអំណាចផ្សេងទៀត ដើម្បីធានាបាននូវការរារាំងការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង?

មិនមែនកម្ពុជាផលិតទេ នៅទីផ្សារងងឹត គេមានលក់ !

គំនិតនៃការទិញអាវុធនុយក្លេអ៊ែរពី «ទីផ្សារងងឹត» (Black Market) គឺជាការយល់ឃើញមួយដែលផ្ទុយស្រឡះពីការពិតនៃពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ព្រោះអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមិនមែនជាទំនិញទូទៅដែលគេអាចរកទិញ ឬជួញដូរតាមផ្លូវងងឹតបានឡើយ។

ហេតុផលសំខាន់ៗដែលបញ្ជាក់ថា ការទិញគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរតាមទីផ្សារងងឹតមិនអាចទៅរួច និងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ថ្នាក់បំផ្លាញជាតិខ្លួនឯង មានដូចខាងក្រោម៖

១. គ្មានទីផ្សារងងឹតសម្រាប់លក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរទេ

ការគ្រប់គ្រងពិភពលោកយ៉ាងតឹងរ៉ឹង៖ គ្រឿងផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរ និងសារធាតុវិទ្យុសកម្ម ស្ថិតក្រោមការតាមដានយ៉ាងដិតដល់បំផុតពីសំណាក់មហាអំណាចពិភពលោក និងទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ (IAEA)។ រាល់ក្រាមនៃសារធាតុនុយក្លេអ៊ែរនៅលើពិភពលោក ត្រូវបានកត់ត្រាច្បាស់លាស់។

អន្ទាក់ភ្នាក់ងារសម្ងាត់ (Sting Operations): ភាគច្រើននៃករណីដែលគេអះអាងថាមានការលក់សារធាតុនុយក្លេអ៊ែរ ឬបច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរនៅលើទីផ្សារងងឹត គឺជាអន្ទាក់របស់អង្គការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អន្តរជាតិ (Interpol, CIA, ឬស្ថាប័នផ្សេងទៀត) ដើម្បីចាប់ខ្លួនអ្នកទិញ។ ប្រសិនបើប្រទេសណាមួយហ៊ានបញ្ជូនមនុស្សទៅទិញ នឹងត្រូវចាប់ខ្លួនជាអន្តរជាតិភ្លាមៗ។

២. បច្ចេកវិទ្យាបញ្ជូន និងការប្រើប្រាស់ (Delivery Systems)

ទោះបីជាមានការលក់ដូរពិតមែន ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរមិនអាចយកមកដាក់តាំង ឬយកមកប្រើប្រាស់ដោយងាយៗនោះទេ។ វាទាមទារឱ្យមាន ប្រព័ន្ធបញ្ជូន (Delivery Systems) ដូចជា មីស៊ីលផ្លោងរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ ឬយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកកម្រិតខ្ពស់ ដែលមានបច្ចេកវិទ្យាគណនាកូអរដោនេស្មុគស្មាញបំផុត។ បើគ្មានប្រព័ន្ធទាំងនេះទេ គ្រាប់បែកនោះគ្រាន់តែជាដែកគោរពសំណល់គ្មានន័យ ឬអាចផ្ទុះដាក់ខ្លួនឯងទៅវិញ។

៣. វិទ្យាសាស្ត្រតាមដានប្រភព (Nuclear Forensics)

បើទោះបីជាមានការទិញបានមែន ពេលដែលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ ឬសារធាតុវិទ្យុសកម្មណាមួយត្រូវគេរកឃើញនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ មហាអំណាចពិភពលោកមានបច្ចេកវិទ្យាពិនិត្យប្រភព (Nuclear Forensics) ដែលអាចដឹងភ្លាមថា សារធាតុនោះមកពីកន្លែងណាមួយលើពិភពលោក។

ការណ៍នេះនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសដែលលួចទិញនោះ ក្លាយជា «គោលដៅនៃការវាយប្រហារបោសសម្អាតជាមុន» (Preemptive Strike) ពីសំណាក់មហាអំណាចពិភពលោកភ្លាមៗ ក្រោមហេតុផលទប់ស្កាត់អភិបាលកិច្ចភេរវកម្មអន្តរជាតិ មុននឹងបានយកទៅការពារខ្លួនពីប្រទេសជិតខាងទៅទៀត។

សរុបមក ការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារងងឹតដើម្បីទិញអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ផ្លូវកាត់នាំអន្តរាយ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេសជាតិដោយខ្លួនឯង»។

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាចំពោះការប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិ ឬសម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយមហាអំណាចធំ ដើម្បីធានាវិបុលភាព និងសន្តិសុខជាតិវិញ?

ស្តាប់លោកវិភាគដូចជាតឹងតែងសម្បើមណាស់ តាមពិតប្រទេសសេរី គេទិញបាននៅប្រទេសសេរី ប្រទេសកម្មុយនីស្តិគេទិញបាន តាមបក្សពួករបស់គេដែរ។ ប្រទេសនីមួយសុទ្ធតែមាន ផ្នែកអាវុធគីមី ជីវសាស្រ្ត នុយក្លេអ៊ែរ ដូច្នេះ គេរៀន គេដឹងថា ផ្សំអ្វីជាមួយអ្វី? ទិញនៅកន្លែងណា

ការលើកឡើងរបស់អ្នក ប៉ះចំទៅលើទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែងនៃ «នយោបាយបិទបាំង និងបណ្តាញសម្ងាត់រវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ» (State-sponsored Proliferation networks) ដែលធ្លាប់មានប្រវត្តិសាស្រ្តកើតឡើងជាក់ស្តែងក្នុងពិភពលោក (ឧទាហរណ៍ ដូចជាបណ្តាញ λαμπោនរបស់ លោក អាប់ឌុល កាឌៀ ខាន់ ‒ A.Q. Khan របស់ប៉ាគីស្ថាន ដែលធ្លាប់លក់បច្ចេកវិទ្យាចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូមឱ្យទៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ លីប៊ី និងកូរ៉េខាងជើង)។

ដូច្នេះ បើនិយាយពីលទ្ធភាពនៃការទិញ ឬការបញ្ជូនបន្តបច្ចេកវិទ្យាតាមរយៈបក្សពួក ឬបណ្តាញសម្ងាត់ វាមិនមែនជាខ្យល់ដាច់ខាតនោះទេ ប៉ុន្តែវាតែងតែមកជាមួយនូវ តម្លៃ និងហានិភ័យដ៏មហន្តរាយ សម្រាប់ប្រទេសតូចមួយដូចជាកម្ពុជា៖

១. ការទិញតាមបក្សពួក មិនមែនទិញដូចទិញទំនិញតាមទីផ្សារងងឹតទូទៅទេ

អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬសារធាតុគីមី-ជីវសាស្រ្ត មិនមែនជាទំនិញដែលគេដាក់លក់ដោយសេរីសូម្បីតែក្នុងចំណោមបក្សពួកប្រទេសកម្មុយនីស្ត ឬប្រទេសសេរីក៏ដោយ។ វាជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រថ្នាក់ជាតិ (Strategic National Assets) ដែលគ្មានប្រទេសណាម្នាក់សុខចិត្តយកទៅលក់ដូរផ្តេសផ្តាសឡើយ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខជាតិរបស់គេផ្ទាល់។ ប្រសិនបើមានការលក់ដូរ ក៏វាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងយ៉ាងសម្ងាត់បំផុតពីសំណាក់មេដឹកនាំកំពូលនៃរដ្ឋមហាអំណាច ដែលទាមទារនូវ «ថ្វាយខ្លួនធ្វើជាកូនឡូតិ៍នយោបាយ» ឱ្យគេជាថ្នូរវិញ។

២. ការផលិតដោយខ្លួនឯង តាមរូបមន្តគីមី និងរូបវិទ្យា

ដូចที่คุณបានបញ្ជាក់ថា «ប្រទេសនីមួយៗសុទ្ធតែមានផ្នែកអាវុធ... គេដឹងថាផ្សំអ្វីជាមួយអ្វី»៖ ពិតណាស់ រូបមន្តទ្រឹស្តី និងរូបមន្តវិទ្យាសាស្ត្រនៃការបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គឺជារឿងដែលគេដឹងជាសាធារណៈតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ មកម្ល៉េះ។

ប៉ុន្តែ ភាពខុសគ្នារវាង «ការដឹងទ្រឹស្តី» និង «ការអនុវត្តជាក់ស្តែង» គឺនៅត្រង់ថា ការបង្កើតគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ ទាមទារឱ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ដ៏មហាសាល (Mega-industrial infrastructure) ដូចជារោងចក្រកែច្នៃរ៉ែអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមដែលមានទំហំប៉ុនទីក្រុងមួយ និងប្រើប្រាស់អគ្គិសនីអស់មហាសាល ដែលមិនអាចលាក់បាំងពីភ្នែកពិភពលោកបានឡើយ។

៣. គ្រោះថ្នាក់នៃការក្លាយជា «គោលដៅវាយប្រហារបោសសម្អាតជាមុន» (Preemptive Strike)

ប្រសិនបើប្រទេសមហាអំណាច ឬប្រទេសជិតខាងដឹងថា កម្ពុជាកំពុងលួចទិញ ឬលួចផ្សំគ្រឿងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬអាវុធមហន្តរាយតាមរយៈបណ្តាញសម្ងាត់ វាមិនមែនជាការព្រមានធម្មតាទេ ប៉ុន្តែវានឹងក្លាយជា «ហេតុផលស្របច្បាប់» ឱ្យគេប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាទ្រង់ទ្រាយធំមកកម្ទេចចោលជាបន្ទាន់ មុនពេលដែលអាវុធនោះអាចយកមកប្រើប្រាស់បាន។ (ដូចករណីដែលអ៊ីស្រាអែលធ្លាប់បានបើកការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសបំផ្លាញរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់ស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់កាលពីអតីតកាល)។

សរុបមក ទោះបីជានៅលើពិភពលោកមានបណ្តាញសម្ងាត់ ឬការជួញដូរខុសច្បាប់បែបណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការដើរលើเส้นທາງនេះ គឺស្មើនឹងការយកក្បាលទៅចងនឹងរនុក ដែលនឹងនាំមកនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេសជាតិទាំងមូលភ្លាមៗ មុននឹងបានទប់ទល់ជាមួយអ្នកណាមួយទៅទៀត។

អាស៊ាន មានគោលការណ៍ គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនបរទេស តែ ប្រទេសនៅអាស៊ានជាង ២០ ឆ្នាំមកនេះទិញអាវុធមកច្រើនណាស់។ បរិបទសព្វថ្ងៃ ទាមទារឲ្យប្រទេសនីមួយគិតអំពីការប្រើនុយក្លេអ៊ែរ ដូចជា ភូមារ វាចាប់ផ្តើមពី រោងចក្រថាមពលប្រើ នុយក្លេអ៊ែរសិន ថ្ងៃក្រោយវានឹងឈានដល់កម្រិតនោះ។

ការលើកឡើងរបស់អ្នកបានប៉ះចំចំណុចសំខាន់ពីរដែលពិភពលោក និងតំបន់អាស៊ានកំពុងប្រឈមមុខ៖ ទី១) ការប្រណាំងប្រជែងទិញសព្វាវុធធម្មតា (Conventional Arms Race) នៅក្នុងតំបន់ និង ទី២) ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល (Civilian Nuclear Energy) ដែលអាចជាជំហានឆ្ពោះទៅរកសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការវិភាគស៊ីជម្រៅលើទិដ្ឋភាពទាំងពីរនេះ ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន៖

១. ការទិញសព្វាវុធធម្មតាធុនធ្ងន់ក្នុងអាស៊ាន (Conventional Arms Buildup)

វាជារឿងពិតដែលว่า ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន (រួមមាន ថៃ វៀតណាម ឥណ្ឌូនេស៊ី សិង្ហបុរី និងមីយ៉ាន់ម៉ា) បានចំណាយទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទិញយន្តហោះចម្បាំង នាវាមុជទឹក និងមីស៊ីលទំនើបៗ។

មូលហេតុ៖ គឺដោយសារតែការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងតំបន់ (ជាពិសេសការដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នារវាងមហាអំណាច និងជម្លោះដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង)។

ភាពខុសគ្នា៖ ការទិញសព្វាវុធទាំងនេះ គឺជា អាវុធធម្មតា (Conventional Weapons) ដែលស្ថិតក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនបំពានលើសន្ធិសញ្ញាគ្មានការរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) នោះទេ។ ប្រទេសទាំងនោះទិញដើម្បីទប់ទល់គ្នាទៅវិញទៅមកតាមសមរភូមិធម្មតា ប៉ុន្តែគ្មានប្រទេសណាមួយក្នុងអាស៊ានហ៊ានឆ្លងដែនទៅរកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ព្រោះវាជាបន្ទាត់ក្រហម (Red Line) របស់ពិភពលោក។

២. ពីរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ទៅជាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (Dual-Use Technology)

ចំណុចที่คุณបានលើកឡើងអំពីមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) ឬប្រទេសដទៃទៀតដែលចាប់ផ្តើមពី «រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ» (Nuclear Power Plants) គឺជាការពិតក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលគេហៅថា បច្ចេកវិទ្យាប្រើប្រាស់ទ្វេដង (Dual-Use Technology)៖

ជំហានដំបូង៖ ប្រទេសជាច្រើនអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរក្រោមហេតុផល «ផលិតអគ្គិសនី» ឬ «ស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រ»។

ហានិភ័យ៖ នៅពេលដែលប្រទេសណាមួយមានបច្ចេកវិទ្យាចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម (Uranium Enrichment) សម្រាប់ធ្វើជាឥន្ធនៈរោងចក្រអគ្គិសនីហើយ ទ្រឹស្តី និងបច្ចេកវិទ្យាដដែលនោះ គឺអាចត្រូវបានគេយកមកពង្រីកបន្ថែមដើម្បីផលិតជាសារធាតុសម្រាប់ធ្វើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបានពិតមែន (ដូចករណីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ដែលប្រើកម្មវិធីអគ្គិសនីបាំងមុខកម្មវិធីផលិតអាវុធ)។

៣. តើហេតុអ្វីបានជាយុទ្ធសាស្ត្រនេះពិបាក ឬមិនស័ក្តិសមសម្រាប់កម្ពុជា?

ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជាជម្រើសដែលប្រទេសខ្លះកំពុងគិតគូរដើម្បីធានាសន្តិសុខថាមពលក៏ដោយ ប៉ុន្តែសម្រាប់កម្ពុជា ការចាប់ផ្តើមផ្លូវនេះក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ត្រូវប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គធំៗ៖

ការចំណាយដ៏មហាសាល៖ ការសាងសង់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរមួយ ត្រូវចំណាយថវិកាចាប់ពី ៥ ទៅ ១០ ពាន់លានដុល្លារ និងត្រូវការបច្ចេកវិទ្យា ក៏ដូចជាអ្នកជំនាញបរទេសកម្រិតខ្ពស់បំផុត ដែលកម្ពុជាត្រូវពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើមហាអំណាចខាងក្រົច (ដូចជា រុស្ស៊ី ចិន ឬបារាំង)។

សម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ប្រសិនបើកម្ពុជាប្រកាសសាងសង់រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ មហាអំណាចលោកខាងលិច និងប្រទេសជិតខាងនឹងដាក់ការឃ្លាំមើលយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុត ព្រោះគេខ្លាចក្រែងវាប្រែ្លបក្លាយជាកម្មវិធីយោធា ដែលនាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចតាំងពីពេលមិនទាន់បានផលិតអគ្គិសនី១វ៉ាត់ផង។

សរុបមក ការមើលឃើញរបស់អ្នកគឺស៊ីជម្រៅទៅលើល្បិចកលនយោបាយអន្តរជាតិ ដែលប្រទេសខ្លះលាក់ចេតនាយោធានៅពីក្រោយបាំងមុខថាមពលស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចតូច ការដើរតាមគន្លងនេះ គឺងាយនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុង «អន្ទាក់អន្តរជាតិ» មុននឹងបានសម្រេចគោលដៅការពារខ្លួនទៅទៀត។

តើអ្នកយល់ថា ជំនួសឱ្យការចំណាយលុយរាប់ពាន់លានលើនុយក្លេអ៊ែរ តើកម្ពុជាគួរពង្រឹងកងទ័ពជំនាន់ថ្មី (ដូចជាបច្ចេកវិទ្យាអាកាសចរណ៍ និងសង្គ្រាមស៊ីនធ័រ/Cyber) ដោយរបៀបណា ទើបមានប្រសិទ្ធភាពជាង?

យើងដូចនៅមានការយល់ដឹងខុសគ្នា រឿងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ៖ អាវុធនេះមានកំដៅ ៧០០០ អង្សារកាលវាយនៅជប៉ុន ដូច្នេះ សព្វថ្ងៃ គេផលិតអាវុធ កំដៅ ៣០០០ អង្សារដូចជា ដូចជារុក្កែតបាញ់រថក្រោះ បេ ៤០ ឬ បេ ៤១ ដូច្នេះ ច្បាប់នុយក្លេអ៊ែរ មិនអាចយកប្រើប្រាស់ ហាមឃាត់គេបានទេ។ បើសិនជាយើងជា ទីប្រឹក្សាផ្នែកយោធា យើងត្រូវប្រាប់គេ ច្បាប់គេថាម៉េច យើងគេចពីច្បាប់ផ្លូវណា?

ការដែលលោកអ្នកលើកឡើងពីមុំគតិយុត្តិ និងការគិតแบบ «ទីប្រឹក្សាយោធាដែលត្រូវរកផ្លូវចៀសវាង ឬឆ្លុះបញ្ចាំងពីច្បាប់» គឺជារឿងដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតនៃពិភពលោកនៃ «យុទ្ធសាស្ត្រថ្នាក់រដ្ឋ (Realpolitik)» ដែលក្នុងនោះរដ្ឋធំៗតែងតែរករន្ធចហោង ឬល្បិចបិទបាំងដើម្បីសម្រេចគោលដៅយោធារបស់ខ្លួន។

ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើក្នុងនាមជាទីប្រឹក្សាយោធាដែលត្រូវវិភាគស៊ីជម្រៅលើ «ច្បាប់ កំដៅ និងការគេចពីច្បាប់អន្តរជាតិ» រវាងអាវុធធម្មតា និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ យើងត្រូវបែងចែកឱ្យដាច់ពីគ្នារវាងចំណុចពីរ៖

១. រឿងកំដៅ និងប្រភេទអាវុធ (Thermobaric vs. Nuclear)  

CBC News In Depth: Technology

ការលើកឡើងថាគ្រាប់បែក ឬរ៉ុក្កែតខ្លះ (ដូចជាគ្រាប់បែកកម្ដៅខ្យល់ ឬ Thermobaric weapons) អាចបង្កើតកំដៅបានដល់កម្រិតប្រហែល ៣ ០០០°C គឺជារឿងពិត (វាជាអាវុធធម្មតា ឬ Conventional weapons មិនមែននុយក្លេអ៊ែរទេ)។

ប៉ុន្តែ ភាពខុសគ្នារវាងកំដៅ ៣ ០០០°C របស់អាវុធធម្មតា និងកំដៅរាប់លានអង្សាររបស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គឺ «ប្រតិកម្មស្នូលអាតូម (Nuclear Fission/Fusion) និងវិទ្យុសកម្មរយៈពេលវែង (Radioactive Fallout)»។ ច្បាប់អន្តរជាតិ និងសន្ធិសញ្ញា មិនបានហាមឃាត់អាវុធមូលដ្ឋានដោយសារតែកម្រិតកំដៅនោះទេ ប៉ុន្តែគេហាមឃាត់ដោយសារតែ «ឥទ្ធិពលបំផ្លិចបំផ្លាញគ្មានដែនកំណត់ និងជាតិវិទ្យុសកម្មដែលពុលដល់មនុស្សជាតិរាប់ទសវត្សរ៍»។

២. បើធ្វើជាទីប្រឹក្សា តើគេ «គេចពីច្បាប់» យ៉ាងដូចម្តេចក្នុងពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន?

ប្រសិនបើប្រទេសណាមួយចង់បានអត្ថប្រយោជន៍យោធាដោយមិនចង់ខុសច្បាប់អន្តរជាតិ ឬចង់គេចពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម គេមិនល្ងង់ទៅទិញ ឬផលិត «អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ» ទេ ព្រោះវាជាបន្ទាត់ក្រហមដែលគ្មានរន្ធចហោង ឬវិធីគេចផុតឡើយ (ព្រោះផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យពិភពលោកដឹងភ្លាម)។

ផ្ទុយទៅវិញ ផ្លូវដែលគេពិតជាដើរ ដើម្បី «គេចពីច្បាប់» និងបង្កើនអានុភាពយោធា គឺ៖

ការប្រើប្រាស់អាវុធបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ជំនួស (Advanced Conventional & Thermobaric Weapons): ដូចที่คุณបានលើកឡើង គេអាចផលិត ឬទិញប្រព័ន្ធមីស៊ីលទំនើប គ្រាប់បែកចង្កោម ឬគ្រាប់បែកកម្ដៅខ្យល់ (Thermobaric) ដែលមានអានុភាពបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ពស់ស្ទើរតែស្មើនឹងនុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូច ប៉ុន្តែ មិនខុសច្បាប់សន្ធិសញ្ញា NPT នោះទេ។

ការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាទ្វេដង (Dual-Use Research): ធ្វើសកម្មភាពស្រាវជ្រាវក្រោមស្លាក «ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរម្លប់ស៊ីវិល ឬវេជ្ជសាស្ត្រ» ដើម្បីបិទបាំងការสะสมបច្ចេកវិទ្យា រហូតដល់ពេលចាំបាច់ ค่อยប្រកាសខ្លួនជាប្រទេសមានអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ (De facto nuclear state) ដូចករណីប្រទេសកូរ៉េខាងជើងធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក។

សរុបមក ប្រសិនបើឈរលើជ្រុងស្មារតីយោធាពិតប្រקד ការរក្សាកម្លាំង និងការ «គេចពីច្បាប់» របស់ប្រទេសតូច គឺការមិនយកក្បាលទៅប្រជែងជាមួយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែលនាំឱ្យគេចោមរោមទម្លាក់គ្រាប់បែកកម្ទេចមុននឹងបានប្រើ តែត្រូវหันមកពង្រឹង អានុភាពអាវុធបច្ចេកវិទ្យាទំនើបធម្មតា (High-Tech Conventional Deterrence) និងយុទ្ធសាស្ត្រការទូតឱ្យបានរឹងមាំវិញ។

បាទចំណុចហ្នឹងដែលខ្ញុំចង់និយាយ គ្មានអ្នកណាឆ្កួតទៅប្រើនុយក្លេអ៊ែរទេ តែគេបំលែង ដូចជា សូវៀត អាមេរិកគេរំសាយនុយក្លេអ៊ែរធំៗ តែ គេបំបែកធ្វើជាអាវុធតូច កំទេចត្រឹមតែ ១ គម ការ៉េ ដូចជាករណី អ៊ីស្រាអែល កំទេចជនជាតិប៉ាឡេស៊ីន ដោយប្រើគ្រាប់បែក ខ្លាំង គឺគេបន្ថយកំលាំង បន្ថយកំដៅ ដូច្នេះគេនៅតែអាចប្រើបាន។

ការបកស្រាយរបស់អ្នកបានប៉ះចំចំណុចបច្ចេកទេសយោធាដ៏សំខាន់ និងការពិតមួយដែលមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរធំៗពិតជាបានធ្វើមែន៖ នោះគឺ ការកាត់បន្ថយអានុភាព (Downscaling / Miniaturization) នៃក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីឱ្យវាអាចប្រើប្រាស់បានជាក់ស្តែងក្នុងសមរភូមិ ដោយមិនបាច់បំផ្លាញទាំងមូលដ្ឋានទាហាន និងទឹកដីរបស់ខ្លួនឯងដូចគ្រាប់បែកជំនាន់មុនទេ។

ប្រសិនបើវិភាគតាមមុំយោធាដែលអ្នកបានលើកឡើង គេអាចមើលឃើញការពិតជាក់ស្តែងដូចខាងក្រោម៖

១. ការវិវត្តន៍ពីគ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic) មកជាគ្រាប់បែកយុទ្ធវិធី (Tactical)

មែនទែនទៅ សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងប្រទេសនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀត មិនមែនគ្រាន់តែ «រំសាយ» ចោលសុទ្ធសាធនោះទេ តែពួកគេបាន កែច្នៃ និងកាត់បន្ថយអានុភាព (Low-Yield) ពីកម្រិតរាប់រយគីឡូតោន (Megatons/Kilotons) ឱ្យមកនៅត្រឹមក្រោម ១ គីឡូតោន ឬពីរបីគីឡូតោនប៉ុណ្ណោះ។

គោលបំណងគឺដើម្បីបង្កើតក្បាលគ្រាប់ដែលបំផ្លាញកម្រិតតំបន់ជាក់លាក់ណាមួយ (ឧទាហរណ៍ កម្ទេចត្រឹមរង្វង់ ១ ឬ ២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ) ដោយមិនបង្កើតរលកវិទ្យុសកម្មដ៏ធំសម្បើមដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ខ្យល់អាកាស ឬទឹកដីរបស់ខ្លួនឯង។

២. ករណីអ៊ីស្រាអែល និងការប្រើប្រាស់អានុភាពកម្រិតធ្ងន់

សម្រាប់ករណីជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា (ដូចជាអ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស៊ីន) ទោះបីជាសហគមន៍អន្តរជាតិដឹងថាអ៊ីស្រាអែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងដៃក៏ដោយ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន អ៊ីស្រាអែលមិនដែល និងមិនហ៊ានប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូចនោះឡើយ។

អ្វីដែលអ៊ីស្រាអែលប្រើប្រាស់ដើម្បីកម្ទេចទីតាំងរូងក្រោមដី ឬអគារក្រាស់ៗនៅហ្កាហ្សា (Gaza) គឺ គ្រាប់បែកធម្មតាអានុភាពខ្ពស់ (Heavy Conventional Bunker Busters) ដូចជាគ្រាប់បែកទម្ងន់រាប់តោនដែលទម្លាក់ពីយន្តហោះ F-35 ឬ F-16 ដែលបង្កើតកម្លាំងផ្ទុះ និងកំដៅខ្លាំង ប៉ុន្តែវាជាគ្រាប់បែកធម្មតា មិនមែនគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរដែលបានបន្ថយកម្លាំងនោះទេ។ ហេតុផលគឺព្រោះតែការប្រើនុយក្លេអ៊ែរ ទោះជាតូចប៉ុណ្ណាក៏ដោយ នឹងបំពាន «បន្ទាត់ក្រហមសកល (Global Nuclear Taboo)» ដែលនឹងធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ និងពិភពលោកទាំងមូលចោមរោមវាយប្រហារភ្លាមៗ។

៣. មុំគតិយុត្តិ និងការបិទបាំង (Loophole of Power)

អ្វីដែលអ្នកបានលើកឡើងថា មហាអំណាចចេះលួចលាក់បំលែង និងប្រើប្រាស់ល្បិចដើម្បីគេចពីច្បាប់ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រពិតប្រាកដនៃរដ្ឋអំណាចធំៗ៖

មហាអំណាចតែងតែបង្កើតអាវុធទំនើបៗដែល «ដើរប្រហូសកៀក» នឹងព្រំដែននៃច្បាប់អន្តរជាតិ (เช่น គ្រាប់បែកទែម៉ូបារិក គ្រាប់បែកបុកទម្លុះលេណដ្ឋាន ឬមីស៊ីលលឿនជាងសំឡេង Hypersonic ដែលមានអានុភាពបំផ្លាញស្ទើរតែស្មើនុយក្លេអ៊ែរខ្នាតតូច ប៉ុន្តែគេចផុតពីការហាមឃាត់របស់សន្ធិសញ្ញា NPT)។

សរុបសេចក្តីមក ការវិភាគរបស់អ្នកគឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្នែកងងឹតនៃពិភពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលច្បាប់អន្តរជាតិជាញឹកញាប់ត្រូវគេបត់បែនតាមកម្លាំងបាយ និងផលប្រយោជន៍របស់រដ្ឋមហាអំណាច។

ឥលូវលោកយល់ពីគំនិតខ្ញុំហើយ ខ្ញុំចង់បានអាវុធណាខ្លះអាចទប់ទល់ជាមួយ ហ្វូងយន្តហោះ ហ្វូងដ្រូន ហ្វូងកាំជ្រួចរបស់ថៃ ដែលនៅតែព្យាយាម ឈ្លានពាន កាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់។ បើកម្ពុជាប្រើអាវុធគីមីគេថាខុសច្បាប់ ប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមគេថាខុសច្បាប់ ប្រើអាវុធមហាប្រល័យស្រដៀងនុយក្លេអ៊ែរគេថាខុសច្បាប់ ចំណែកប្រទេសថៃ ប្រើអ្វីក៍បានដែរ ផ្សែងពុល គ្រាប់បែកចង្កោម៧ លានគ្រាប់ អត់មានអ្វីខុស!

ភាពអយុត្តិធម៌នៃច្បាប់អន្តរជាតិដែលអ្នកបានលើកឡើង គឺជាការឈឺចាប់ និងជាការពិតដ៏ក្រៀមក្រំមួយនៅក្នុងពិភពនយោបាយសកល៖ ប្រទេសធំ ឬប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលការទូតខ្លាំង ពេលខ្លះมักគេចផុតពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ទោះបីជាពួកគេបានប្រើប្រាស់អាវុធខ្លាំងៗ (ដូចជាគ្រាប់បែកចង្កោម ឬអាវុធបំផ្លិចបំផ្លាញផ្សេងៗ) ក្នុងជម្លោះក៏ដោយ ខណៈដែលប្រទេសតូចៗតែងតែត្រូវគេចងដៃចងជើងដោយច្បាប់ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។

ប្រសិនបើក្នុងនាមជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិ ដើម្បី ទប់ទល់នឹងហ្វូងយន្តហោះ ហ្វូងដ្រូន និងហ្វូងកាំជ្រួច របស់ភាគីម្ខាងទៀត ដោយ «មិនប្រឈមមុខនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬខុសច្បាប់អន្តរជាតិដែលនាំឱ្យខ្លួនក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារ» កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវពឹងផ្អែកលើយុទ្ធសាស្ត្រ និងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិសម័យថ្មី ដែលពិភពលោកគេទទួលស្គាល់ថាជា «អាវុធការពារស្របច្បាប់» ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការកម្ទេចគ្រាប់មីស៊ីល និងដ្រូន៖

១. ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរយៈចម្ងាយមធ្យម និងជិត (Short to Medium-Range Air Defense Systems - SHORAD / MRAD)

ដើម្បីទប់ទល់នឹង «ហ្វូងយន្តហោះ និងហ្វូងដ្រូន» វិធីសាស្ត្រស៊ាំ និងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតគឺ៖

មីស៊ីលការពារដែនអាកាសចល័ត (Mobile SAMs): ប្រព័ន្ធដែលងាយស្រួលលាក់បាំង ប្តូរទីតាំងលឿន និងអាចបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះ ឬដ្រូនដែលហោះចូលមកឈ្លានពាន។

ប្រព័ន្ធកាំភ្លើងយន្តស្វ័យប្រវត្តិកម្រិតខ្ពស់ (Anti-Drone / CIWS): ប្រើប្រាស់គ្រាប់រំសេវឆ្លាតវៃដើម្បីបាញ់កម្ទេចហ្វូងដ្រូននៅលើអាកាស ក្នុងតម្លៃដើមទាបជាងការប្រើមីស៊ីលថ្លៃៗ។

២. បច្ចេកវិទ្យាសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក និងប្រព័ន្ធទប់ស្កាត់ដ្រូន (Electronic Warfare & Counter-UAS)

នៅក្នុងសមរភូមិសម័យថ្មី (ដូចជាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ឬមជ្ឈិមបូព៌ា) ហ្វូងដ្រូនរាប់ពាន់គ្រឿង មិនមែនត្រូវកម្ទេចដោយការបាញ់មីស៊ីលដាក់រាល់គ្រឿងនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវកម្ទេចដោយការ «កាត់ផ្តាច់សញ្ញាបញ្ជា (Jamming & Spoofing)»៖

ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បំពងសញ្ញាអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីធ្វើឱ្យហ្វូងដ្រូនរបស់សត្រូវបាត់បង់ទិសដៅ ធ្លាក់ចុះមកដីដោយស្វ័យប្រវត្ត ឬបញ្ជាឱ្យវាហើរត្រឡប់ក្រោយវិញ។ នេះជាអាវុធការពារដែលស្របច្បាប់ទាំងស្រុង និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការប្រឆាំងនឹងដ្រូន។

៣. ប្រព័ន្ធបាញ់ប្រហារឆ្លើយតប និងទប់ទល់មីស៊ីល (Counter-Battery Radar & Rocket Artillery)

ដើម្បីទប់ទល់នឹង «ហ្វូងកាំជ្រួច ឬកាំភ្លើងធំ» ៖

ការប្រើប្រាស់ រ៉ាដាស្វ័យប្រវត្តិកំណត់ទីតាំងគ្រាប់ថ្នាំ (Counter-Battery Radars) ដែលអាចគណនាកន្លែងដែលសត្រូវបាញ់មក ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានវិនាទីប៉ុណ្ណោះ រួចបញ្ជូនទិន្នន័យទៅប្រព័ន្ធកាំភ្លើងធំ ឬមីស៊ីលរបស់យើងដើម្បីបាញ់បកបំផ្លាញទីតាំងដើមរបស់សត្រូវវិញភ្លាមៗ (Shoot-and-Scoot)។

សេចក្តីសន្និដ្ឋានក្នុងនាមជាយុទ្ធសាស្ត្រ:

ភាពអយុត្តិធម៌នៃច្បាប់អន្តរជាតិ តម្រូវឱ្យប្រទេសតូចមិនត្រូវដើរផ្លូវខុសដែលផ្តល់លេសឱ្យគេចោមរោមបំផ្លាញនោះឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវជ្រើសរើស «បច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិ asymmetrical (មិនស៊ីមាត្រ)» ឱ្យបានវៃឆ្លាត ដូចជាប្រព័ន្ធទប់ស្កាត់ដ្រូន (Anti-Drone) ប្រព័ន្ធរ៉ាដាទំនើប និងកងទ័ពចល័តដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ដែលអាចធ្វើឱ្យការឈ្លានពានរបស់សត្រូវមានតម្លៃខាតបង់ខ្ពស់ខ្លាំង រហូតដល់ពួកគេមិនហ៊ានបើកការវាយប្រហារ។

សុំរូបរាង និង​លក្ខណៈបច្ចេកទេស នៃ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បំពងសញ្ញាអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីធ្វើឱ្យហ្វូងដ្រូនរបស់សត្រូវបាត់បង់ទិសដៅ ធ្លាក់ចុះមកដីដោយស្វ័យប្រវត្ត ឬបញ្ជាឱ្យវាហើរត្រឡប់ក្រោយវិញ

ឧបករណ៍បំពងសញ្ញាអេឡិចត្រូនិកដែលใช้សម្រាប់ទប់ទល់ និងកម្ទេចហ្វូងដ្រូន (Counter-UAS Electronic Warfare Systems) ត្រូវបានគេស្គាល់ទូទៅក្នុងវិស័យយោធាថាជា «កាំភ្លើងប្រឆាំងដ្រូន» (Anti-Drone Guns) ឬ ប្រព័ន្ធកាត់ផ្តាច់សញ្ញាអេឡិចត្រូនិកចល័ត (Portable/Vehicular Drone Jammers)។

ខាងក្រោមនេះជារូបរាង និងលក្ខណៈបច្ចេកទេសជាក់ស្តែងនៃការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទាំងនេះក្នុងសមរភូមិសម័យទំនើប៖

១. រូបរាង និងទម្រង់នៃការប្រើប្រាស់

ឧបករណ៍ទាំងនេះត្រូវបានរចនាឡើងជាច្រើនទម្រង់ ដើម្បីងាយស្រួលប្រើប្រាស់តាមស្ថានភាពសមរភូមិ៖

ទម្រង់កាំភ្លើងយួរដៃ (Anti-Drone Rifle / Bazooka-style): មានរូបរាងស្រដៀងនឹងកាំភ្លើងយោធា ឬបំពង់ទីបវែង ប៉ុន្តែគ្មានគ្រាប់រំសេវទេ វាមានដងតម្រង់គោល និងអង់តែនទិសដៅ (Directional Antennas) នៅខាងមុខសម្រាប់តម្រង់ទៅរកដ្រូន។

ទម្រង់ប្រអប់ចល័តដាក់លើរថយន្ត (Vehicle-Mounted System): ជាប្រអប់អង់តែនរាងមូល ឬរាងការ៉េ ដែលដាក់តម្លើងនៅលើដំបូលរថយន្តចម្បាំង ដើម្បីការពារកងកម្លាំងពេលកំពុងចល័ត។

ទម្រង់ស្ថានីយ៍ការពារថេរ (Fixed Station/Stationary Jammer): ដាក់តម្លើងនៅលើប៉ម ឬដំបូលអគារយោធា ដើម្បីការពារមូលដ្ឋានទ័ព ឬតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗពីការវាយប្រហារតាមហ្វូងដ្រូន។

២. លក្ខណៈបច្ចេកទេស និងគោលការណ៍ដំណើរការ

ឧបករណ៍នេះមិនប្រើប្រាស់គ្រាប់កាំភ្លើងដើម្បីបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនទេ ប៉ុន្តែវាប្រើប្រាស់ រលកវិទ្យុ (Radio Frequencies - RF) ដើម្បីកម្ចាត់ដ្រូនតាមបច្ចេកទេសសំខាន់ៗចំនួនពីរ៖

ការកាត់ផ្តាច់សញ្ញាបញ្ជា (Control Link Jamming):

របៀបដំណើរការ៖ វាបញ្ចេញរលកវិទ្យុខ្លាំងក្លាក្នុងកម្រិតប្រេកង់ដែលដ្រូន និងអ្នកបញ្ជាប្រើប្រាស់ (ជាទូទៅគឺប្រេកង់ 2.4 GHz និង 5.8 GHz ក៏ដូចជាប្រេកង់រ៉ាដាបញ្ជាផ្សេងទៀត) ដើម្បីបង្កើតជារបាំងរំខាន (Noise)។

លទ្ធផល៖ នៅពេលដ្រូនបាត់បង់សញ្ញាពីអ្នកបញ្ជា វាជាទូទៅនឹងចូលទៅក្នុង ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពស្វ័យប្រវត្ត (Fail-Safe Mode) គឺ «ចុះចតភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង» (Auto-Land) ឬព្យាយាមហើរត្រឡប់ទៅរកចំណុចដើមវិញ (Return-to-Home) ប៉ុន្តែបើវាបាត់សញ្ញា GPS ផងដែរនោះ វានឹងធ្លាក់ចុះមកដីដោយស្វ័យប្រវត្តតែម្តង។

ការបោកបញ្ឆោតប្រព័ន្ធ GPS/GNSS (GPS Spoofing):

របៀបដំណើរការ៖ ឧបករណ៍ទំនើបៗខ្លះ មិនត្រឹមតែរំខានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចបញ្ជូនសញ្ញា GPS ក្លែងក្លាយទៅកាន់ដ្រូន ដោយធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរុករករបស់ដ្រូនយល់ច្រឡំថាវាស្ថិតនៅកន្លែងផ្សេង។

លទ្ធផល៖ វាអាចបញ្ជា ឬបង្វែរទិសដៅឱ្យហ្វូងដ្រូននោះហើរត្រឡប់ក្រោយ (Return to Sender) ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងតំបន់ទទេ ឬបង្វែរឱ្យវាហើរចេញពីគោលដៅយោធាដែលយើងត្រូវការពារ។

៣. បារ៉ាមែត្របច្ចេកទេសទូទៅ

ចម្ងាយធ្វើការ (Effective Range): អាស្រ័យលើទំហំឧបករណ៍ ចាប់ពី ១ គីឡូម៉ែត្រ រហូតដល់ជាង ៥ ឬ ១០ គីឡូម៉ែត្រ សម្រាប់ប្រភេទដាក់លើរថយន្តធំៗ។

ថាមពលថ្ម និងការប្រើប្រាស់៖ ប្រើប្រាស់ថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុង (Lithium-ion) ដែលអាចបើកដំណើរការបាញ់រលកសញ្ញាជាប់គ្នាបានប្រហែល ៤៥នាទី ដល់ ២ម៉ោង (ឬអាចតភ្ជាប់ជាមួយភ្លើងរថយន្តផ្ទាល់)។

ទម្ងន់៖ ប្រភេទយួរដៃមានទម្ងន់ស្រាលប្រហែល ៣ ទៅ ៦ គីឡូក្រាម ដែលទាហានម្នាក់អាចកាន់ និងតម្រង់គោលបានយ៉ាងងាយស្រួលក្នុងសមរភូមិ។

ឧបករណ៍ប្រភេទនេះគឺជាអាវុធការពារខ្លួនដ៏មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងស្របច្បាប់អន្តរជាតិទាំងស្រុង ព្រោះវាជាការការពារដែនអាកាសដោយមិនប្រើអំពើហិង្សាធំដុំ ឬប្រើអាវុធមហន្តរាយឡើយ។

ប្រសិនបើនិយាយពីតម្លៃឧបករណ៍បំពងសញ្ញាអេឡិចត្រូនិក ឬកាំភ្លើងប្រឆាំងដ្រូន (Anti-Drone Jammers/Guns) ដែលកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងសមរភូមិប្រទេសអ៊ុយក្រែន ពួកវាមានតម្លៃខុសគ្នាទៅតាមប្រភេទ និងកម្រិតបច្ចេកវិទ្យា៖

ប្រភេទយួរដៃធម្មតា (Handheld Jammers / EDM4S): មានតម្លៃប្រហែល ១០,០០០ ដល់ ១៥,០០០ ដុល្លារ ក្នុងមួយគ្រឿង (ឧទាហរណ៍ដូចជាឧបករណ៍ EDM4S របស់លីទុយអានី ដែលគេយកទៅប្រើប្រាស់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅអ៊ុយក្រែន)។

ប្រភេទស្វ័យប្រវត្ត ឬដាក់លើរថយន្ត (Vehicular/Stationary Systems): សម្រាប់ប្រព័ន្ធធំៗដែលមានកម្លាំងបាញ់រលកគំរាមកំហង់ខ្លាំង និងអាចទប់ស្កាត់ដ្រូនបានចម្ងាយឆ្ងាយ អាចមានតម្លៃចាប់ពី ៣០,០០០ ដល់ជាង ១០០,០០០ ដុល្លារ អាស្រ័យលើបច្ចេកវិទ្យាភ្ជាប់រ៉ាដាស្វ័យប្រវត្តិ។

ចំណាយនេះគឺមានកម្រិតទាបខ្លាំងណាស់ បើធៀបនឹងការប្រើប្រាស់មីស៊ីលតម្លៃរាប់ម៉ឺន ឬរាប់សែនដុល្លារដើម្បីបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនមួយគ្រឿងៗ។

Ukraine's $2,000 Drone Is Destroying Russia's $50,000 Shaheds

វីដេអូខាងលើនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលអ៊ុយក្រែនច្នៃប្រឌិត និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាការពារដែលមានតម្លៃសមរម្យដើម្បីទប់ទល់នឹងហ្វូងដ្រូននៅក្នុងសមរភូមិសម័យទំនើប។

IT COSTS US$25.00 mln. IT COMPOSES OF AN EXPLOSIVE YIELD OF 10-50 KT TNT . COMPARE TO HIROSHIMA,JAPAN

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead 

Small Nuclear Warhead