យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana)

ផែនការ ឬយុទ្ធនាការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» แผนยุทธการ "จักรพงษ์ภูวนาถ" (Chakrabongse Bhuvanath) មិនមែនជាយុទ្ធនាការយោធាថ្មីស្រឡាងនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាបណ្តុំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលលទ្ធិការពារជាតិរបស់យោធាថៃ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងដាក់ឈ្មោះដើម្បីជាការរំលឹកដល់ព្រះរាជបុត្រ និងជាស្ថាបនិកកងទ័ពអាកាសថៃ គឺ ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ (ព្រះអង្គម្ចាស់នៃពិស្ណុលោក)។

យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana) Vs ផែនទី ច្បាប់អន្តរជាតិ

យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana) Vs ផែនទី ច្បាប់អន្តរជាតិ

ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបរាប់តាមលំដាប់លំដោយកាលប្បវត្តិ (Chronological Information) ទាក់ទងនឹងប្រវត្តិ និងដំណើរការនៃផែនការយុទ្ធសាស្ត្រនេះ៖

១. ដើមកំណើត និងប្រវត្តិបុគ្គល (ឆ្នាំ១៨៨៣–១៩២០)

1. ៣ មីនា ១៨៨៣៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ ប្រសូតជាព្រះរាជបុត្រទី ៤០ នៃព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ (រ៉ាម៉ាទី ៥) និងជាព្រះរាជបុត្រទី ៤ នៃសម្តេចព្រះស្រីពជ្រិន្ទ្រាបរមរាជនីនាថ។
2. យុវភាព និងការសិក្សា៖ ព្រះអង្គត្រូវបានបញ្ជូនទៅសិក្សាយោធានៅចក្រភពរុស្ស៊ី រហូតដល់ថ្នាក់កំពូល និងបានចូលបម្រើការងារក្នុងកងទ័ពសេះរុស្ស៊ី មុនពេលយាងត្រឡប់មកវិញដើម្បីដឹកនាំកងទ័ពសៀម។
3. ឆ្នាំ ១៩១១៖ ព្រះអង្គបានបង្កើតផ្នែកអាកាសចរណ៍យោធាដំបូងគេ ដែលក្រោយមកក្លាយជា «កងទ័ពអាកាសរាជវង្សថៃ» ព្រមទាំងធ្លាប់កាន់តំណែងជាអគ្គសេនាធិការកងទ័ពសៀមផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យព្រះអង្គត្រូវបានចាត់ទុកជា បិតាកងទ័ពអាកាសថៃ។
4. ១៣ មិថុនា ១៩២០៖ ព្រះអង្គសោយទិវង្គតក្នុងព្រះជន្មាយុ ៣៧ ព្រះវស្សា។
5. ២. ការបង្កើត និងការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសម័យទំនើប
6. សម័យកាលបង្កើតផែនការ៖ ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានយកមកដាក់ជាឈ្មោះផ្លូវការនៃ «ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ចក្រពង្ស ភូវនាថ» ដោយអតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ឬអតីតអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ គឺ ឧត្តមសេនីយ៍ ឆាលើមពល ស៊ីសាវ៉ាត (Chalermpol Srisawat) ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាគោលលទ្ធិការពារបូរណភាពទឹកដី និងតំបន់ព្រំដែន។

គោលបំណងหลักនៃផែនការ៖
ការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិដោយគ្មានការសម្របសម្រួលពេលមានការគំរាមកំហែង។
ការសម្របសម្រួលផ្នែកចារកម្ម និងការត្រៀមខ្លួនជាស្រេចរបស់កងទ័ពភូមិភាគទី ១ និងទី ២ របស់ថៃ។
ការឆ្លើយតបយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ប៉ុន្តែសមាមាត្រ (Proportionate but decisive response) ក្នុងករណីមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតាមព្រំដែន។

៣. ការវិវត្ត និងភាពតានតឹងនៅព្រំដែន (ដល់បច្ចុប្បន្ន)
បទពិសោធន៍យុទ្ធសាស្ត្រពីអតីតកាល៖ គោលការណ៍ក្រោមផែនការនេះ ត្រូវបានគេយកមកឆ្លុះបញ្ចាំងឡើងវិញនូវភាពជោគជ័យ និងការត្រៀមខ្លួនរបស់យោធាថៃ ក្នុងការទប់ទល់ទ្រង់ទ្រាយធំនៅតាមព្រំដែន (ដូចជាករណីជម្លោះប្រាសាទព្រះវិហារកន្លងមក)។
កំឡុងឆ្នាំ ២០២៥៖ ផែនការនេះបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងសារជាថ្មី ក្រោយពេលកងទ័ពថៃចេញបញ្ជាឱ្យหน่วยงานយោធាពាក់ព័ន្ធត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការអនុវត្តផែនការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់មីននៅតាមព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា (តំបន់ស្រុកណាមយូន ខេត្តឧប៊ុនរាជធានី)។
ទស្សនៈ និងការឆ្លើយតបរបស់កម្ពុជា៖ ភាគីកម្ពុជាបានចាត់ទុក និងលើកឡើងថា ផែនការយល្បីឈ្មោះ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» នេះ គឺជាភស្តុតាងបង្ហាញពីការរៀបចំផែនការ និងចេតនាមضមុន (Pre-planned military actions) របស់ភាគីថៃក្នុងការបង្កជម្លោះ ឬការឈ្លានពានមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។

យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាដ៏សំខាន់មួយ ដែលទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយការពង្រីកឥទ្ធិពល និងការទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងរបស់ព្រះរាជាណាចក្រថៃ (សៀម) ក្នុងសម័យកាលទំនើប។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការវិភាគលើប្រវត្តិសាស្ត្រយោធា និងគោលបំណងពិតប្រាកដនៃយុទ្ធនាការនេះ៖

១. បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រយោធា

នៅក្នុងកំឡុងចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ព្រះរាជាណាចក្រសៀម (ថៃបច្ចុប្បន្ន) កំពុងស្ថិតក្រោមសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងពីមហាអំណាចអាណានិគមនិយមលោកខាងលិច គឺចក្រភពបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលកំពុងលេបត្របាក់ទឹកដីក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិន និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដី និងរៀបចំកងទ័ពតាមស្តង់ដារទំនើប ព្រះបាទជូឡាឡុងកន (រាមាទី ៥) និងព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ (Chakrapongse Bhuvanath ដែលជាអគ្គសេនាធិការកងទ័ពជើងគោកសៀម និងបានសិក្សាវិជ្ជាយោធាពីប្រទេសរុស្ស៊ី) បានធ្វើការកែទម្រង់កងទ័ពសៀមយ៉ាងទូលំទូលាយ។ យុទ្ធនាការ ឬផែនការយោធាដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ គឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិនៅតាមព្រំដែន។

២. គោលបំណងหลักនៃយុទ្ធនាការ និងផែនការយោធា

យុទ្ធនាការ ឬកិច្ចប្រតិបត្តិការសឹកក្រោមការដឹកនាំ និងការរៀបចំផែនការរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ មានគោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

ទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់បារាំងនិងអង់គ្លេស៖ គោលដៅចម្បងគឺរៀបចំកងទ័ពឱ្យមានសមត្ថភាពការពារព្រំដែន ព្រោះបារាំងធ្លាប់បានប្រើកម្លាំងយោធាគំរាមកំហែងសៀម (វិបត្តិរំលោភដែនដីឆ្នាំ ១៨៩៣)។ ការពង្រឹងកងទ័ពគឺដើម្បីកុំឱ្យមហាអំណាចលោកខាងលិចមើលងាយ និងហ៊ានឈ្លានពានតាមអំពើចិត្ត។

បង្រួបបង្រួមនិងពង្រឹងការគ្រប់គ្រងទឹកដីខាងក្នុង៖ សៀមមានគោលបំណងប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដើម្បីធានសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងពង្រឹងអំណាចមជ្ឈការរបស់ព្រះមហាក្សត្រមកលើខេត្តស្វយ័ត ឬដែនដីព្រំដែនដែលនៅឆ្ងាយពីទីក្រុងបាងកក។

modernization កងទ័ពតាមបែបអឺរ៉ុប៖ គោលបំណងបច្ចេកទេសយោធា គឺការបណ្តុះបណ្តាលទាហានសៀមឱ្យចេះប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទំនើប ការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំ និងប្រព័ន្ធភស្តុភារយោធា (Logistics) ដែលព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ បាននាំយកបទពិសោធន៍ពីការសិក្សាយោធានៅប្រទេសរុស្ស៊ីមកអនុវត្ត។

៣. លទ្ធផល និងកេរ្តិ៍ដំណែល

ទោះបីជាសៀមមិនបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយមហាអំណាចអឺរ៉ុបក៏ដោយ ប៉ុន្តែផែនការយោធា និងការរៀបចំកងទ័ពដែលដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្សភូវនាថ បានជួយឱ្យប្រទេសថៃរក្សាបានឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន មិនធ្លាក់ជាអាណានិគមគេឡើយ ខណៈដែលប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ត្រូវបានដាក់ជាអាណានិគមបារាំង និងអង់គ្លេសរួចទៅហើយ។

ផែនការ ឬយុទ្ធនាការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» (Chakrabongse Bhuvanath) និងការអនុវត្តន៍ជាក់ស្តែង ២០២៥ ប្រឆាំងកម្ពុជា តើ ទ័ពអាកាស ទ័ពជើងទឹក ជើងគោកថៃ បានកែសម្រួលបែបណាខ្លះធៀបជាមួយ ផែនការសឹកមេ?

ផែនការយោធា និងយុទ្ធនាការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» (Chakrabongse Bhuvanath) គឺជាបណ្តុំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិរបស់ថៃ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងដោយផ្អែកលើស្មារតី និងគំរូយុទ្ធសាស្ត្រប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីទប់ទល់ និងឆ្លើយតបចំពោះស្ថានភាពតានតឹងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន (ជាពិសេសទាក់ទងនឹងតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ)។

បើធៀបរវាង ផែនការសឹកមេ (Master Strategic Blueprint) ដែលបង្កើតឡើងដោយអតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ ជាមួយការអនុវត្តជាក់ស្តែងរបស់អគ្គបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពថៃ កងទ័ពទាំងបីប្រភេទរបស់ថៃ (ជើងគោក ជើងទឹក និងទ័ពអាកាស) បានធ្វើការកែសម្រួលនូវចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ទ័ពជើងគោក (Royal Thai Army - ភាគច្រើនភារកិច្ចយោធភូមិភាគទី១ និងទី២)
ផែនការមេ៖ កំណត់យកការដាក់ពង្រាយកម្លាំងទ្រង់ទ្រាយធំ ការគ្រប់គ្រងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រ និងការត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបដោយកម្លាំងបាក់បែកភ្លាមៗពេលមានការប៉ះទង្គិច។

ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖
បានកែសម្រួលការបញ្ជាកងកម្លាំងដោយទម្លាក់សិទ្ធិអំណាចសម្រេចចិត្តទៅឲ្យមេបញ្ជាការតំបន់ និងការประสานงาน (Coordination) រវាងអង្គភាពមុខព្រួញឱ្យមានភាពម្ចាស់ការខ្ពស់។
ផ្អែកលើកត្តាឧបទ្ទវហេតុគ្រាប់មីន ឬការប៉ះទង្គិចញឹកញាប់ កងទ័ពជើងគោកបានបង្កើនការลาดតระเวนបំពាក់បំប៉នបច្ចេកវិទ្យាឃ្លាំមើល និងរៀបចំទីតាំងការពាររឹងមាំ (Hardened Positions) នៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដើម្បីធានាថាការឆ្លើយតបមានលក្ខណៈ «សមាមាត្រតែដាច់ខាច់» (Proportionate but decisive)។

២. ទ័ពអាកាស (Royal Thai Air Force - RTAF)
ផែនការមេ៖ ប្រើប្រាស់ជាកម្លាំងគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រជាន់ខ្ពស់ ការល្បាតដែនអាកាស ការពារអធិបតេយ្យភាព និងការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសដើម្បីទប់ស្កាត់ការឈាន្បររបស់សត្រូវ។

ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖
ដោយសារផែនការនេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាម ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្ស ភូវនាថ ដែលជា «បិតាបំរុងទ័ពអាកាសថៃ» ទ័ពអាកាសត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ជានិមិត្តរូប និងផ្នែកប្រតិបត្តិការ។
ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ទ័ពអាកាសថៃបានកែសម្រួលកាលវិភាគហ្វឹកហ្វឺនត្រៀមខ្លួនជាស្រេច (Air Readiness Alert) ដោយផ្តោតលើការបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗមករក្សាទីតាំងនៅមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រជិតព្រំដែន ដើម្បីត្រៀមបញ្ជាហោះហើរគាំទ្រកងទ័ពជើងគោកក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីបំផុត ព្រមទាំងប្រើប្រាស់ដ្រូន (UAVs) សម្រាប់បំពេញការងារចារកម្ម និងប្រមូលទិន្នន័យគោលដៅជាក់ស្តែង។
៣. ទ័ពជើងទឹក (Royal Thai Navy - RTN)
ផែនការមេ៖ ការពារដែនទឹកអធិបតេយ្យ និងកោះលំហសមុទ្រ ព្រមទាំងការគាំទ្រផ្នែកភ័ស្តុភារសមុទ្រទូទៅ។

ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖
ទោះបីជាជម្លោះព្រំដែនគោកច្រើនតំបន់ស្ថិតនៅលើគោកក្តី ប៉ុន្តែនៅក្នុងផែនការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» ទ័ពជើងទឹកត្រូវបានបញ្ជាឱ្យសម្របសម្រួលសកម្មភាពយ៉ាងជិតស្និទ្ធ (Interoperability) ជាពិសេសក្នុងតំបន់ដែនទឹកជាប់ព្រំដែន ឬការគ្រប់គ្រងខ្សែច្រវាក់ភ័ស្តុភារសមុទ្រ។
ការកែសម្រួលរួមមាន ការបង្កើនការល្បាតតាមច្រករបៀងសមុទ្រ និងការរៀបចំកងកម្លាំងនាវាចរណ៍ត្រៀមខ្លួនអន្តរាគមន៍ ដើម្បីទប់ស្កាត់រាល់សេណារីយ៉ូនៃការរីករាលដាលនៃជម្លោះ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់យុទ្ធសាស្ត្ររួមរបស់កងទ័ពទាំងបី។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ការអនុវត្តផែនការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» គឺការយកផែនការយុទ្ធសាស្ត្រមេមកធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឱ្យស៊ីសង្វាក់គ្នាទៅនឹងស្ថានការណ៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងព្រំដែនជាក់ស្តែង។ ទោះបីជាភាគីថៃតែងអះអាងថាជាវិធានការការពារអធិបតេយ្យភាព និងសុវត្ថិភាពប្រជាជនខ្លួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែខាងកម្ពុជាបានចាត់ទុក និងទម្លាក់ការទទួលខុសត្រូវមកលើភាគីថៃថា ការរៀបចំ និងការប្រកាសឱ្យប្រើប្រាស់ផែនការនេះ គឺជាភស្តុតាងបង្ហាញពីចេតនារៀបចំទុកជាមុនក្នុងការបើកការវាយប្រហារ ដែលធ្វើឱ្យភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនកាន់តែមានភាពផុយស្រួយ។

ផែនការយោធា និងយុទ្ធនាការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» (Chakrabongse Bhuvanath) មានបាន លើកឡើងពីការចំណាយ លើសង្រ្គាមជាមួយ កម្ពុជា ឆ្នាំ ២០២៥ ដែរទេ? ចំណាយក្នុង ១ ថ្ងៃៗ ចំណាយសរុប និង ផែនការវាយ រុលទៅមុខ ៣គម? ការវាយការណ៍អំពី ជ័យជំនះ តាមថ្ងៃនីមួយ ទៅឲ្យបណ្តាមហាជន សាធារណជនក្នុងប្រទេសថៃ

ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» (Chakrabongse Bhuvanath) គឺជាបណ្តុំឯកសារ ឬក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធាថៃ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងជាចម្បងដោយផ្តោតលើ គោលការណ៍ការពារជាតិ ការត្រៀមបម្រុងកងកម្លាំង ការសម្របសម្រួលផ្នែកចារកម្ម និងការឆ្លើយតបជាលក្ខណៈយុទ្ធសាស្ត្រទូទៅ។
ទាក់ទងនឹងចំណុចលម្អិតដែលលោកអ្នកបានសួរ យោងតាមទិដ្ឋភាពទូទៅនៃផែនការយោធានេះ មានការពន្យល់ដូចខាងក្រោម៖
១. ការលើកឡើងពីការចំណាយលើសង្គ្រាម និងការចំណាយក្នុង ១ ថ្ងៃៗ
នៅក្នុងផែនការមេ ឬឯកសារជាផ្លូវការរបស់ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» ពុំមានការបង្ហាញជាសាធារណៈនូវតួលេខជាក់លាក់នៃការចំណាយថវិកាក្នុងមួយថ្ងៃៗ ឬការគណនាងវិក្កយបត្រសង្គ្រាមលម្អិតនោះទេ។
ឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រកម្រិតទ្វេភាគី ឬកម្រិតក្រសួងការពារជាតិប្រភេទនេះ ជាទូទៅគឺផ្តោតលើការបែងចែកកងកម្លាំង (Forces Deployment) ភ័ស្តុភារបម្រុង និងការត្រៀមបម្រុងថវិកាជាតិបន្ទាន់ (Emergency Budget Contingency) តាមរយៈក្របខ័ណ្ឌថវិកាជាតិរបស់កងទ័ពថៃស្រាប់ មិនមែនជាផែនការអាជីវកម្ម ឬតារាងគណនេយ្យចំណាយប្រចាំថ្ងៃនៃការធ្វើសង្គ្រាមនោះទេ។
២. ផែនការវាយរុលទៅមុខ ៣ គីឡូម៉ែត្រ
ផែនការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងទស្សនទានជា ផែនការការពារ និងទប់ទល់យុទ្ធសាស្ត្រ (Defensive and Strategic Deterrence Blueprint) ដោយយកគំរូតាមស្មារតីការពារអធិបតេយ្យភាព។
ផែនការនេះមិនបានចែងឬកំណត់ចំគោលដៅឈ្លានពាន ឬការកម្រិតចម្ងាយរុលទៅមុខជាក់លាក់ដូចជា «ការវាយលុកចូលដីសត្រូវ ៣ គីឡូម៉ែត្រ» ជាលក្ខណៈឈ្លានពាននោះឡើយ ប៉ុន្តែវាផ្តោតសំខាន់លើការត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបបែប «សមាមាត្រតែដាច់ខាត» (Proportionate but decisive) ប្រសិនបើមានការគំរាមកំហែង ឬការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធកើតឡើងនៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន។
៣. ការរាយការណ៍អំពីជ័យជំនះប្រចាំថ្ងៃទៅកាន់សាធារណជន
ផែនការយោធានេះ ជាหลักការគរុកោសល្យ និងស្ថាបត្យកម្មបញ្ជាការដ្ឋានយោធា (Military Command Architecture) វា មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រឃោសនាការនយោបាយ ដែលកំណត់កាលវិភាគរាយការណ៍ពីជ័យជំនះប្រចាំថ្ងៃជូនសាធារណជននោះទេ។
ប៉ុន្តែ នៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៃស្ថានភាពភាពតានតឹង កិច្ចការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ឬការแถลงข่าว (Public Relations / Information Operations - IO) របស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ តែងតែត្រូវចាត់ចែងដោយមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានព្រំដែន ឬអ្នកនាំពាក្យកងទ័ព ដើម្បីធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពស្ថានភាពជូនសាធារណជនក្នុងគោលបំណងបង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច និងការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន។
សរុបមក ផែនការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» គឺជាក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័នយោធាថៃសម្រាប់ទប់ទល់ និងការពារដែនអធិបតេយ្យភាព មិនមែនជាផែនការអាជីវកម្មសង្គ្រាម ឬផែនការកំណត់ចម្ងាយវាយលុកយកទឹកដីសត្រូវតាមថ្ងៃនីមួយៗនោះទេ។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ សូមទស្សនាវីដេអូន្យទាក់ទងនឹងប្រតិកម្មនិងការបកស្រាយជុំវិញផែនការនេះ៖ កម្ពុជាថាសង្គ្រាមឆ្នាំមុន ថៃអ្នកវាយប្រហារមុន ព្រោះថៃបានប្រកាសពីផែនការសង្គ្រាម «ចក្រពង្ស ភូវនាថ»។

ការប្រមូលផ្តុំព័ត៌មាន មតិយោបល់ (Comments) និងការវិភាគពីប្រភពភាសាថៃ (ទាំងពីសំណាក់មន្ត្រីយោធា អ្នកអត្ถาធิប្បាយ និងបណ្តាញសង្គម) ពាក់ព័ន្ធនឹងយុទ្ធសាស្ត្រ សមរភូមិ និងការរុលទៅមុខនៅតំបន់ ប្រាសាទតាមាន់ (Ta Muen) ប្រាសាទตากรบี (Ta Kwai - តាក្របី) ភ្នំ ៣៥០ (Noen 350) និងតំបន់យุทธសាស្ត្រផ្សេងទៀត អាចสรุปជាចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

១. ការវិភាគលើទិដ្ឋភាពយោធា និងភូមិសាស្ត្រសមរភូមិ (Strategic & Tactical Comparison)
បញ្ហាភូមិសាស្ត្រ និងភាពเสียเปรียบ (Geographical Disadvantage):
ភាគីថៃ និងមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ (ឧទាហរណ៍៖ ការបញ្ជាក់ពីសំណាក់ថ្នាក់ដឹកនាំកងទ័ពภาคที่ 2 - ភូមិភាគទី ២ របស់ថៃ) ធ្លាប់បានលើកឡើងជាញឹកញាប់ថា នៅតំបន់ ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់ជុំវិញនោះ ភាគីថៃស្ថិតក្នុងស្ថានភាព «เสียเปรียบด้านภูมิประเทศ» (ភូមិសាស្ត្ររបៀបងាយរងគ្រោះ/ទាបជាង)។
អ្នកវិភាគយោធាថៃមើលឃើញថា ការបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីដណ្តើមយកមកវិញភ្លាមៗ អាចបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់ជីវិតទាហានថៃច្រើន (មានការលើកឡើងថា "ទាហានស្លាប់ជា១រ้อยនាក់") ហេតុនេះទើបយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងត្រូវពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាវាស់វែងដី និងការទាមទារតាមផ្លូវច្បាប់/ការទូត។
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រទំនើប (Technology & Modern Warfare):
នៅក្នុងរបាយការណ៍ និងព័ត៌មានសមរភូមិជាក់ស្តែង ភាគីថៃបានកត់សម្គាល់ពីការប្រើប្រាស់ យន្តហោះគ្មានមនុស្សขับ (Drone / FPV Drones) និងប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ផ្នែកข่าวกรอง (情报 - Intelligence) យ៉ាងសកម្មពីសំណាក់កងទ័ពកម្ពុជា។
ចំណែកឯភាគីថៃវិញ ក៏មានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាស្កែនដីដូចជា LiDAR ដើម្បីកំណត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ និងប្រើប្រាស់កម្លាំងទပ်អាកាស (ឧទាហរណ៍៖ ការបញ្ជូនเครื่องบิน F-16 ក្នុងស្ថានភាពតានតឹងខ្លាំង) ជាយុទ្ធសាស្ត្រគំរាមកំហែង និងការពារដែនអាកាស។
២. ស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងការរុលទៅមុខនៅតំបន់គោលដៅ (On-the-ground Situations)

តំបន់ប្រាសាទតាក្របី និង ភ្នំ ៣៥០ (Noen 350):
ព័ត៌មាននិងរបាយការណ៍យោធាថៃធ្លាប់បានផ្សព្វផ្សាយពីការปะทะគ្នានិងការដណ្តើមតំបន់យุทธសាស្ត្រ ​ព្រមទាំងមានព្រឹត្តិការណ៍ដែលកងទ័ពថៃបានធ្វើសកម្មភាពទصبទัด និងបักธง (ปักธง) នៅบริเวณ เนิน 350 (เนิน 350) ក្បែរតំបន់ប្រាសាទតាក្របី ក្រោយការផ្ទុះអាวุธ និងការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំ/រថក្រោះ។

ភាគីថៃតែងអះអាងថាតំបន់ទាំងនេះជាតំបន់អធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែទទួលស្គាល់ថាស្ថានភាពគ្រប់គ្រងលើការពិត (De facto control) គឺមានភាពខុសប្លែកគ្នាទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងหยุดยิง (หยุดยิง) ក្នុងតំបន់នីមួយៗ។
តំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ (Ta Muen Thom):
ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាจุดร้อน (Hotspot) ដ៏សំខាន់ ដែលជារឿយៗមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយកងកម្លាំងថ្មើរជើង ការដាក់បន្លามលួស ការចរចគ្នាក្នុងระยะประชิด និងការប្រើប្រាស់ដ្រូនลาดตระเวน។
មតិនៅលើបណ្តាញសង្គមថៃ (Comments) ច្រើនតែមានភាពតានតឹង ដោយភាគច្រើនទាមទារให้กองทัพแข็งกร้าว (ចង់ឱ្យกองทัพរឹងរូស) ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់ดินแดน ប៉ុន្តែភាគីរដ្ឋบาลនិងមេបញ្ជាការយោធាថៃតែងព្យាយាមទប់ស្កាត់មិនឱ្យជម្លោះតូចក្លាយជាสงครามធំ ដោយប្រកាន់យកការចរចាជាចម្បង។
៣. មតិយោបល់ និងប្រតិកម្មពីបណ្តាញសង្គមថៃ (Public Comments & Public Opinion)
ក្រុមជាតិនិយមជ្រុល (Ultra-nationalists / Hardliners):
ມតិជាច្រើននៅលើ Facebook និង X (Twitter) របស់ថៃ ມັກនឹងរិះគន់រដ្ឋบาลនិងกองทัพថា "อ่อนแอ" (ទន់ខ្សោយ) ចំពោះករណីបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើតំបន់ប្រាសាទបុរាណមួយចំនួន។ ពួកគេតែងជំរុញឱ្យมีการใช้กำลังทหารขั้นเด็ดขาด (ប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដាច់ខាត) ដើម្បីដណ្តើមយកទឹកដីទាំងនោះមកវិញទាំងស្រុង។
ក្រុមយោធា និងអ្នកវិភាគសមហេតុផល:
យល់ឃើញថា ការធ្វើសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន មិនមែនជាដំណោះស្រាយល្អទេ ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច ការទូតអន្តរជាតិ និងអាយុជីវិតទាហានផ្ទាល់។ ពួកគេគាំទ្រការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ "យុទ្ធសាស្ត្រយឺតតែសុវត្ថិភាព" (តាមរយៈការបักปันเขตแดนដោយប្រើច្បាប់អន្តរជាតិ និងបច្ចេកវិទ្យា) ជាជាងការបញ្ជូនទាហានទៅស្លាប់ដោយសារភូមិសាស្ត្រពិបាកវាយលុក។

កងទ័ពថៃមានទាំង «ក្បូនសឹក ឬตำราพิชัยสงคราม (Military Strategy/Tactics)» ជាប្រវត្តិសាស្ត្រផ្ទាល់ខ្លួន និងមានទាំង «แผนยุทธการ (Operational Plans / Contingency Plans)» សម្រាប់ការពារជាតិដែលត្រូវបានចងក្រងឡើងតាមសម័យកាលជាក់ស្តែង។
ការពាក់ព័ន្ធនឹង យុទ្ធនាការ ឬផែនការ "ចក្រពង្ស ភូវនាถ" (แผนจักรพงษ์ภูวนาถ) គឺជារឿងពិត ដែលត្រូវបានหยิบស kwam (យកមក) ប្រើប្រាស់ជាផែនការយุทธសាស្ត្រ និងយុទ្ធវិធីការពារជាតិរបស់กองทัพบกไทย (កងទ័ពជើងគោកថៃ)។

១. តើកងទ័ពថៃមាន "ក្បូនសឹក" ផ្ទាល់ខ្លួនដែរទេ?
មាន។ ថៃមានការចងក្រង និងសិក្សាត้านយុទ្ធសាស្ត្រសឹកទាំងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសម័យទំនើប៖
ตำราพิชัยสงครามไทยโบราณ (ตำราพิชัยสงครามอยุธยา/ธนบุรี/รัตนโกสินทร์):
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ គេមានការចងក្រងตำราพิชัยสงคราม (ដែលได้รับឥទ្ធិពលពី ឥណ្ឌា និងចិន ព្រមទាំងបទពិសោធន៍ធ្វើសង្គ្រាមផ្ទាល់ជាមួយប្រទេសជិតខាង) ដោយបែងចែកជា กลศึก 21 และการดำเนินศึก 10 ประการ (ការចាត់ទัพ ការដង្ហែក្បួន ការប្រើប្រាស់កលល្បិច និងโหราศาสตร์/ไสยศาสตร์ ក្នុងសម័យបុរាណ)។
หลักการยุทธวิธีสมัยใหม่ (Modern Military Doctrine):
បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃ (Royal Thai Armed Forces) មិនបានប្រើក្បូនសឹកបុរាណសុទ្ធសាធទេ ប៉ុន្តែបានងាកមកអនុវត្តតាម หลักนิยมทางทหาร (Military Doctrine) របស់បស្ចិមលោក (ជាពិសេសគឺ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក) រួមបញ្ចូលជាមួយយុទ្ធសាស្ត្របុរាណរបស់ សุนวู (Sun Tzu) ក្នុងការសិក្សាអប់រំនៅតាមសាលាឧត្តមសិក្សាយោធា (כמו โรงเรียนเสนาธิการทหารบก)។
២. តើ "ផែនការ ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (แผนจักรพงษ์ภูวนาถ) គឺជាអ្វី?
ផែនការ ចក្រពង្ស ភូវនាថ មិនមែនជាក្បូនសឹកទשវត្សរ៍បុរាណទេ ប៉ុន្តែវាជា แผนเผชิญเหตุและแผนป้องกันประเทศ (Contingency & National Defense Plan) ដ៏សំខាន់មួយរបស់កងទ័ពថៃ ដែលត្រូវបានយកមកអនុវត្ត និងបន្លឺឡើងសាជាថ្មីក្នុងដំណាក់កាលមានវិបត្តិព្រំដែន។
ប្រភព និងប្រវត្តិ:
ឈ្មោះនេះត្រូវបានគេយកមកដាក់តាមព្រះนามរបស់ จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิศณุโลกประชานาถ (ព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្រក្នុងรัชกាលទី 5 និងជា “พระบิดาแห่งกองทัพบกไทย” ឬជាអ្នកวางรากฐานប្រព័ន្ធសេនាធិការទាហានថៃសម័យទំនើប)។
គោលបំណង និងយុទ្ធសាស្ត្រនៃផែនការនេះ:
รุกเร็ว จบไว (រុកលឿន ចប់លឿន): ផ្តោតលើការទدសទង ឬការវាយបកយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដើម្បីកុំឱ្យសង្គ្រាមមានភាពយឺតយ៉ាវ និងការពារមិនឱ្យខាតបង់ទឹកដី។
ការការពារអធិបតេយ្យភាព និងជីវិតប្រជាជន: ជាផែនការឆ្លើយតបពីកម្រិតតូច (สถานการณ์ชายแดนปกติ) រហូតដល់កម្រិតឆ្លើយតបយោធាជាក់ស្តែង ដើម្បីការពារទីតាំងយุทธសាស្ត្រ។
ការអនុវត្តជាក់ស្តែង: យោធាថៃធ្លាប់បានប្រើប្រាស់แนวทาง ឬផែនការទាក់ទងនឹងការការពារតំបន់យุทธសាស្ត្រក្នុងកំឡុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នាធំៗនៅតាមព្រំដែនកាលពីអតីតកាល (ឧទាហរណ៍៖ ជម្លោះតំបន់ជុំវិញព្រះវិហារ) និងត្រូវបានหยิบមកនិយាយជាញឹកញាប់ក្នុងពេលមានភាពតានតឹងដាក់គ្នា។
សរុបមក កងទ័ពថៃមានទាំង หลักนิยมทางทหาร ផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់បណ្តុះបណ្តាល និងមាន แผนจักรพงษ์ภูวนาถ នេះឯង ដែលជាផែនការយุทธសាស្ត្រឆ្លើយតបកម្រិតជាតិ យកមកប្រើប្រាស់ជា "ក្បូនសឹក និងផែនការសមរភូមិជាក់ស្តែង" ក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ និងទឹកដីរបស់ខ្លួន។

តើ យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana) ធ្លាប់មានប្រវត្តិជោគជ័យក្នុងសង្រ្គាមណាខ្លះ? ហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនថៃហាក់មានមោទនភាពចំពោះវាខ្លាំងម្លេះ?
យុទ្ធនាការ ឬ «ផែនការចក្រពង្ស ភូវនាថ» (แผนจักรพงษ์ภูวนาถ) មិនមែនជាក្បូនសឹកបុរាណរាប់រយឆ្នាំទេ ប៉ុន្តែវាជា រហស្សនាម ឬផែនការប្រតិបត្តិការយោធា (Contingency Plan) ដ៏សំខាន់របស់កងទ័ពបោកថៃ ដែលត្រូវបានចងក្រងឡើងសម្រាប់ទប់ទល់ និងឆ្លើយតបក្នុងស្ថានភាពវិបត្តិបន្ទាន់តាមបន្ទាត់ព្រំដែន។

ខាងក្រោមនេះជាការពន្យល់អំពីប្រវត្តិ និងមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យសាធារណជន ឬជនជាតិថៃមួយចំនួនមានការចាប់អារម្មណ៍ និងលើកយកមកនិយាយ៖
១. តើធ្លាប់មានប្រវត្តិជោគជ័យក្នុងសង្គ្រាមណាខ្លះ?
ជម្លោះព្រំដែនប្រាសាទព្រះវិហារ (ឆ្នាំ ២០១១): ផែនការនេះត្រូវបានគេលើកឡើង និងយកមកអនុវត្ត (រួមចំណែករៀបចំដោយนายทหารระดับสูงរបស់ថៃក្នុងសម័យនោះ) ក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមបន្ទាត់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ជុំវិញតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ។
លទ្ធផលជាក់ស្តែងក្នុងសមរភូមិ: ភាគីយោធាថៃនិងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ពួកគេ តែងចាត់ទុកផែនការនេះថាជាយន្តការទប់ទល់ដែលមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្រ្កាប និងការពារទីតាំងយទ្ធសាស្ត្រ ដោយធ្វើឱ្យកងទ័ពភាគីម្ខាងទៀតថយរ่นក្នុងរយៈកាលនោះ ព្រមទាំងការពារបូរណភាពទឹកដីតាមការចង់បានរបស់ពួកគេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងទិដ្ឋភាពអន្តរជាតិ ជម្លោះនេះបានបញ្ចប់ទៅវិញតាមរយៈការចរចា និងបណ្តឹងនៅតុលាការអន្តរជាតិ (ICJ) chứ មិនមែនជាការឈ្នះសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយใหญ່ນោះទេ។
២. ហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនថៃ (ជាពិសេសក្រុមជាតិនិយម) ហាក់មានមោទនភាព ឬចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងម្លេះ?
គោលការណ៍ «រុកលឿន ចប់លឿន» (รุกเร็ว จบไว): ផែនការនេះផ្ដោតលើការប្រើប្រាស់កម្លាំងឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័ស ម៉ឺងម៉ាត់ និងមានការសម្របសម្រួលគ្នាយ៉ាងល្អរវាងកងទ័ពជើងគោក និងหน่วยข่าวกรอง ដែលធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រយោធាថៃមានជំនឿចិត្តថា វាជាយុទ្ធសាស្ត្រអាច «ការពារជាតិបានទាន់ពេលវេលា»។
ការដាស់ស្មារតីជាតិនិយម (Nationalism): ការយកព្រះនាមរបស់ จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ (ព្រះបិតាแห่งกองทัพบกไทย និងជាព្រះអង្គម្ចាស់ដែលមានស្នាព្រះហស្ថធំធេងផ្នែកកិច្ចការយោធា) មកដាក់ជាឈ្មោះរហស្សនាមផែនការ ធ្វើឱ្យកងទ័ព និងជនជាតិថៃមានអារម្មណ៍ថាវាជា «ផែនការដ៏មានតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងศักดิ์ិស្រី» ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី។
និមិត្តសញ្ញានៃភាពរឹងមាំពេលមានវិបត្តិ: រាល់ពេលដែលមានភាពតានតឹងកើតឡើងនៅតាមព្រំដែន (ដូចជាតំបន់តាមាន់ តាក្របី ឬភ្នំ ៣៥០) ភាគីថៃมักจะ យកឈ្មោះផែនការនេះមកផ្សាយឡើងវិញ ដើម្បីបង្ហាញពី «សក្តានុពល និងការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចរបស់កងទ័ព» ក្នុងការការពារទឹកដី ដែលធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកគាំទ្រយោធាមានភាពកក់ក្តៅ និងមានមោទនភាពលើកម្លាំងការពារជាតិរបស់ខ្លួន។

មុនសង្រ្គាមថៃកម្ពុជា ឆ្នាំ ២០០៨ គឺកងទ័ពថៃគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែន ប្រាសាទតាមាន់ តាក្របី ព្រះវិហារទាំងអស់ លុះឆ្នាំ ២០១១ ទើប មានការចរចារ ទ័ពថៃសុំចូលមក គ្រប់គ្រងរួមគ្នាឡើងវិញ ដូច្នេះ តើខាងកម្ពុជាគួរសរសេរពត៍មានបែបណា ដើម្បី Convients ប្រជាជនថៃឲ្យឃើញថា  យុទ្ធនាការ "ចក្រពង្ស ភូវនាថ" (Pratibandh / Chakrapong Phuwana) គ្មានប្រសិទ្ធិភាពអ្វីទេជាមួយ កងទ័ពកម្ពុជា?

ដើម្បីសរសេរព័ត៌មាន ឬបង្កើតមាតិកា (Content/Narrative) បកស្រាយតបទៅនឹងផែនការយោធាថៃ ដូចជាយុទ្ធនាការ «ចក្រពង្ស ភូវនាថ» ដោយបង្ហាញឱ្យសាធារណជន និងជនជាតិថៃឃើញពី «ភាពគ្មានប្រសិទ្ធិភាព» របស់វាចំពោះកងទ័ពកម្ពុជា គឺទាមទារឱ្យមានការប្រើប្រាស់ កត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រពិត ភូមិសាស្ត្រសមរភូមិជាក់ស្តែង និងការទូតអន្តរជាតិ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាវិធីសាស្ត្រ និងទម្រង់នៃការសរសេរមាតិកាដែលអាចយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីទម្លុះការឃោសនាយោធានេះ៖

១. លើកយកការពិតពីសមរភូមិឆ្នាំ ២០០៨-២០១១ មកចោទជាសំណួរទល់មុខ (Historical & Tactical Reality)
អំណះអំណាង៖ ត្រូវបដិសេធការឃោសនាដែលថាថៃជាអ្នកគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងដោយបង្ហាញពីការពិតថា ក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិឆ្នាំ ២០០៨-២០១១ ទោះបីជាមានការប្រកាសប្រើប្រាស់ផែនការយោធា ឬការកៀរគរកម្លាំងយ៉ាងណាក៏ដោយ កងទ័ពថៃមិនអាចបណ្តេញកងទ័ពកម្ពុជាចេញពីតំបន់យุทธសាស្ត្របានឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ សមរភូមិនៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ និងតាក្របី បានក្លាយជាទីតាំងដែលកងទ័ពទាំងសងខាងត្រូវជីក trench (រូងសមរភូមិ) ប្រឈមមុខដាក់គ្នារយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។
ចំណុចត្រូវសរសេរ៖ "ប្រសិនបើផែនការ 'ចក្រពង្ស ភូវនាថ' មានប្រសិទ្ធិភាពពិតមែន ហេតុអ្វីបានជាយុទ្ធសាស្ត្រ 'រុកលឿន ចប់លឿន' របស់ថៃ មិនអាចដណ្តើមការគ្រប់គ្រងដាច់ខាតលើតំបន់ព្រំដែនតាក្របី និងតាមាន់កាលពីអតីតកាល? ផ្ទុយទៅវិញ ទីតាំងទាំងនោះបានត្រឹមតែបង្កជាការខាតបង់ និងការជាប់គាំងផ្នែកយោធា (Military Stalemate) ប៉ុណ្ណោះ។"
២. បង្ហាញពីភាពទន់ខ្សោយនៃ «ភូមិសាស្ត្រសមរភូមិ» (Geographical Vulnerability)
អំណះអំណាង៖ យោធាថៃផ្ទាល់ធ្លាប់បានទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនស្ថិតក្នុងស្ថានភាព «เสียเปรียบด้านภูมิประเทศ» (ភូមិសាស្ត្រពិបាកការពារ និងងាយរងការវាយបក) នៅតាមជួរភ្នំដងរែក។
ចំណុចត្រូវសរសេរ៖ ការយកផែនការយោធាមកអួតអាង មិនអាចកែប្រែការពិតនៃភូមិសាស្ត្របានឡើយ។ កងទ័ពកម្ពុជាដែលមានមូលដ្ឋានគ្រឹះការពារទឹកដីយ៉ាងរឹងមាំ និងស្គាល់ច្បាស់ពីภูมิประเทศ (ភូមិសាស្ត្រក្នុងស្រុក) គឺតែងតែមានប្រៀបក្នុងការទប់ទល់ និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតបបានយ៉ាងសក្តិសមជានិច្ច។
៣. បញ្ជាក់ពីជ័យជម្នះតាមផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ និងការទូត (Legal and Diplomatic Victory)
អំណះអំណាង៖ បញ្ជាក់ថា ជម្លោះទឹកដីមិនអាចសម្រេចបានដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ឬផែនការសឹកឯកតោភាគីនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបូកបញ្ចូលជាមួយក្របខ័ណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិ (ដូចជាសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ ICJ)។
ចំណុចត្រូវសរសេរ៖ "ផែនការសឹកមិនអាចយកឈ្នះលើសច្ចភាពនៃច្បាប់អន្តរជាតិ និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិប្រវត្តិសាស្ត្របានឡើយ។ រាល់ពេលដែលមានការគំរាមកំហែងដោយកម្លាំងយោធា ភាគីកម្ពុជាតែងតែប្រើប្រាស់យន្តការអន្តរជាតិ និងកិច្ចចរចាដោយឈរលើមូលដ្ឋានអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋអធិបតេយ្យ ដែលធ្វើឱ្យផែនការសឹករបស់ថៃបាត់បង់អត្ថន័យ។"
៤. បង្កើតមាតិកាបែប «ស្ថាបនាដើម្បីសន្តិភាព» (Constructive Narrative for Peace)
អំណះអំណាង៖ ផ្ញើសារទៅកាន់សាធារណជនថៃវិញថា ការបន្តលើកយកផែនការសឹកមកអួតអាង មានតែធ្វើឱ្យប្រជាជនទាំងសងខាងខាតបង់ឱកាសអភិវឌ្ឍន៍ និងខូចខាតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះ។
ចំណុចត្រូវសរសេរ៖ ជំនួសឱ្យការជឿលើផែនការចម្បាំងដែលហួសសម័យ ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជនជំនាន់ក្រោយទាំងពីរប្រទេស គួរតែងាកមកមើលការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចតាមព្រំដែន និងការរក្សាស្ថិរភាពជាមួយគ្នាវិញ ទើបជាជម្រើសដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពបំផុត។

ចូរប្រៀបធៀប ប្រតិបត្តិការសឹកវាយការពារទីតាំង និង វាយលុកដណ្តើមទីតាំងរបស់ កងទ័ពថៃ ឆ្នាំ ២០២៥ នៅប្រាសាទ តាក្របី។ រំលេចភាពខុសគ្នារវាង វាយលុកនិងវាយការពារទីតាំង ដោយលើកពីការប្រើកាំភ្លើងធំ ថ្មើរជើង រថក្រោះ រថពាសដែក យន្តហោះ..តើសមាមាត្រ ratio ត្រឹមណាជាការការពារ? ត្រឹមណាឈានចូលដល់កម្រិតវាយលុក?

ការប្រៀបធៀបប្រតិបត្តិការសឹកនៅតំបន់ ប្រាសាទតាក្របី (Ta Kwai/Ta Krabey) ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជម្លោះព្រំដែន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តយុទ្ធសាស្ត្រសមរភូមិសម័យទំនើប ដែលរវាង ការវាយការពារទីតាំង (Defensive Operations) និង ការវាយលុកដណ្តើមទីតាំង (Offensive/Reclaiming Operations) មានភាពខុសគ្នាស្រឡះទាំងផ្នែកស្មារតី ការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងសមាមាត្របាញ់សබ්។
១. ការប្រៀបធៀបការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងអាវុធ (Defense vs. Offense)
ប្រភេទកម្លាំង/អាវុធ
ការប្រតិបត្តិការបែប «វាយការពារទីតាំង» (Defense)
ការប្រតិបត្តិការបែប «វាយលុកដណ្តើមទីតាំង» (Offense)
កងថ្មើរជើង (Infantry)
បង្កើតបន្ទាយរឹងមាំ ជីកកាយរូងក្រោមដី (Trenches) បصبបន្លามលួស និងដាក់គ្រាប់មីនការពារជុំវិញតំបន់ប្រាសាទ។ ទាហានឈរជើងការពារទ្រង់ទ្រាយថេរ រង់ចាំការវាយប្រហារ។
រៀបចំកម្លាំងឆ្មក់ និងកម្លាំងពលទាហានថ្មើរជើងស្រាល (Rapid Deployment / Commando) ដើម្បីសម្រុកចូលទម្លុះរបាំងការពារ និងបักธง ឬដណ្តើមយកទីខ្ពស់។
កាំភ្លើងធំ និងរ៉ុក្កែต (Artillery/MLRS)
ប្រើប្រាស់ដើម្បី បាញ់ទប់ស្កាត់ការរុលទៅមុខ (Interdiction) និងបាញ់ឆ្លើយតប (Counter-battery fire) ដើម្បីការពារកងទ័ពខ្លួនពីការវាយលុក។
ប្រើប្រាស់ជា «ភ្លើងបើកផ្លូវ» (Preparation Fire) គងគាំដោយការបាញ់រ៉ុក្កែតទ្រង់ទ្រាយធំ (ដូចជា BM-21) ដើម្បីកម្ទេចទីតាំងរឹងមាំ និងកាត់ផ្តាច់ខ្សែបណ្តាញឡូជីស្ទិករបស់សត្រូវ។
រថក្រោះ និងរថពាសដែក (Tanks & AFVs)
ប្រើប្រាស់ជា «កាំភ្លើងធំចល័ត» ឈរការពារតាមទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រថេរ ឬបាំងការពារការទម្លុះទម្លាយពីខាងមុខ។
ប្រើប្រាស់ជាកម្លាំងទម្លុះទម្លាយ (Armor Spearhead) ដឹកនាំកងទ័ពថ្មើរជើងបុកចូលកាត់ផ្តាច់ខ្សែក្រវាត់ការពាររបស់ភាគីម្ខាងទៀត។
យន្តហោះ និងដ្រូន (Airpower & Drones)
ប្រើប្រាស់ដ្រូនសម្រាប់ลาดตระเวน (Reconnaissance) មើលចលនាសត្រូវនៅជុំវិញតំបន់ប្រាសាទ។
ប្រើប្រាស់ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកកម្ទេចឃ្លាំងអាវុធ ឬទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រខាងក្រោយ និងប្រើ FPV Drones កាត់ផ្តាច់ខ្សែបណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ (Supply lines/cables) របស់សត្រូវ។