តើសៀមគិតស្អី? សៀមនិងថៃគិតដូចគ្នាថា ខ្សែព្រំដែន ១៩០៤និង១៩០៧វាចាស់គំរិលបុរាណ ចំណែកខ្សែព្រំដែនច្បាប់សមុទ្រ ១៩៨២វាថ្មីទំនើប
ព័ត៌មានកម្ពុជា · ខ្មែរ
មកស្វែងយល់អំពី អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ដែលហៅកាត់ថា 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 និងការលុបចោលជាឯកតោភាគី!
អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ (𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏) គឺជាឯកសារកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់មួយរវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់សមុទ្រត្រួតគ្នា ។
*នេះគឺជាចំណុចទាំង ៥ សំខាន់ៗដើម្បីយល់ដឹងពី 𝐌𝐎𝐔 នេះ៖
១. គោលបំណងចម្បង: 𝐌𝐎𝐔 នេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០១ ដើម្បីបង្កើតជាក្របខណ្ឌការងារសម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ និងការចរចាដើម្បីបែងចែកខ្សែកោងបោះបង្គោលព្រំដែនក្នុងសមុទ្រឲ្យបានច្បាស់លាស់ ។
ការអភិវឌ្ឍរួមគ្នា ស្វែងរកវិធីសាស្រ្តទាញយកធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ហ្គាស និងប្រេងកាតជាដើម នៅក្នុងតំបន់ដែលមិនទាន់អាចឯកភាពគ្នាលើព្រំដែនបាន ។
២. ការបែងចែកតំបន់: តាមរយៈ 𝐌𝐎𝐔 នេះ តំបន់ត្រួតគ្នាដែលមានផ្ទៃក្រឡាប្រហែល ២៦,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែក៖
២.១ ផ្នែកខាងលើ (ខាងជើង): ភាគីទាំងពីរត្រូវចរចាដើម្បីកំណត់ខ្សែព្រំដែនសមុទ្រ ។
២.២ ផ្នែកខាងក្រោម (ខាងត្បូង): បង្កើតជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍រួមដើម្បីចែករំលែកផលប្រយោជន៍ពីធនធានថាមពល ។
៣. គោលការណ៍ដែលមិនអាចបំបែកបាន: ចំណុចដែលសំខាន់បំផុត និងជាលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងនៃ 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 គឺគោលការណ៍ដែលថា ការចរចាលើការកំណត់ព្រំដែនផ្នែកខាងលើ និងការអភិវឌ្ឍរួម ផ្នែកខាងក្រោមត្រូវតែធ្វើឡើងក្នុងពេលតែមួយ និងមិនអាចបំបែកចេញពីគ្នាបានឡើយ ។ មានន័យថា គេមិនអាចព្រមព្រៀងតែរឿងបែងចែកផលប្រយោជន៍ប្រេងកាត ដោយទុកចោលរឿងព្រំដែននោះទេ ។
៤. ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន: ទោះបីជាមាន 𝐌𝐎𝐔 នេះក៏ដោយ ការចរចានៅតែមានភាពស្មុគស្មាញ និងអូសបន្លាយពេលយូរ ដោយសារបញ្ហានយោបាយ ភាពតានតឹងផ្នែកនយោបាយរវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងពេលកន្លងមក ជួនកាលធ្វើឱ្យការចរចាត្រូវជាប់គាំង ។ បូរណភាពទឹកដី ភាគីទាំងពីរមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុតក្នុងការកំណត់ខ្សែព្រំដែន ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិរៀងៗខ្លួន។
សរុបរួមមក 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 គឺជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវផ្នែកច្បាប់តែមួយគត់ដែលប្រទេសទាំងពីរនៅតែទទួលស្គាល់ ដើម្បីឈានទៅរកការដោះស្រាយវិវាទសមុទ្រ និងការទាញយកថាមពលមកប្រើប្រាស់សម្រាប់អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ។
*ការលុបចោល 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 ជាឯកតោភាគី!
យោងតាមគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងខ្លឹមសារនៃអនុស្សរណៈ ការលុបចោល 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 ជាឯកតោភាគី (ភាគីតែម្ខាង) គឺជាបញ្ហាដែលអាចកើតឡើងបាន ប៉ុន្តែវាមានផលវិបាក និងនីតិវិធីមួយចំនួន ។
១. លទ្ធភាពនៃការលុបចោលតាមផ្លូវច្បាប់: ជាទូទៅ 𝐌𝐎𝐔 មិនមែនជាសន្ធិសញ្ញា ដែលមានលក្ខណៈចងកាតព្វកិច្ចតឹងរ៉ឹងបំផុតនោះទេ វាគ្រាន់តែជាកិច្ចព្រមព្រៀងកម្រិតនយោបាយ ។ ដូច្នេះ ភាគីណាមួយអាចប្រកាសដកខ្លួន ឬលុបចោលបាន ប្រសិនបើពួកគេយល់ថាវាមិនបម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិទៀតឡើយ។
កាលពីឆ្នាំ២០០៩ រដ្ឋាភិបាលថៃនៅក្នុងសម័យលោក អភិសិទ្ធិ វិចាជីវ៉ា ធ្លាប់បានសម្រេចជាគោលការណ៍ក្នុងការលុបចោល 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 នេះម្តងរួចមកហើយ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានយោបាយនៅពេលនោះ ។
២. ផលវិបាកតាមផ្លូវច្បាប់ និងនយោបាយ: ទោះបីជាអាចលុបបាន ប៉ុន្តែវានាំមកនូវផលប៉ះពាល់មួយចំនួនដូចជា៖
• កង្វះក្របខណ្ឌចរចា៖ ប្រសិនបើលុបចោល នោះប្រទេសទាំងពីរនឹងគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់សម្រាប់ចរចាគ្នាទៀតឡើយ ។ ស្ថានភាពនឹងត្រឡប់ទៅរកភាពទាល់ច្រកដូចកាលពីមុនឆ្នាំ២០០១ ដែលម្នាក់ៗប្រកាសខ្សែបន្ទាត់រៀងៗខ្លួន ។
• ទំនុកចិត្តអន្តរជាតិ៖ ការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ថលេខារួច អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រូបភាពនៃការគោរពពាក្យសន្យាក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ។
៣. ការត្រឡប់មកប្រើប្រាស់វិញ: ជាក់ស្តែង ទោះបីជាថៃធ្លាប់ប្រកាសលុបចោលកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែតាមនីតិវិធី គឺមិនទាន់បានបញ្ចប់សព្វគ្រប់តាមរយៈការយល់ព្រមពីសភាជាតិរបស់គេនៅឡើយ ។ នៅឆ្នាំ២០១៤ រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោយៗក៏បានសម្រេចយក 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 មកធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការចរចាជាមួយកម្ពុជាបន្តទៀតរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។
៤. ជំហររបស់កម្ពុជា: រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែរក្សាជំហររឹងមាំក្នុងការរក្សា 𝐌𝐎𝐔-𝟐𝟎𝟎𝟏 នេះ ដោយចាត់ទុកថាវាជាយន្តការដ៏ល្អបំផុត និងយុត្តិធម៌បំផុតដែលអាចឱ្យភាគីទាំងពីរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រផង និងទាញយកប្រេងកាតមកប្រើប្រាស់ផង ។
ដូច្នេះ ភាគីម្ខាងៗមានសិទ្ធិប្រកាសលុបចោល ប៉ុន្តែវានឹងធ្វើឱ្យកិច្ចដំណើរការស្វែងរកថាមពលក្នុងសមុទ្រត្រូវជាប់គាំងទាំងស្រុង ហើយអាចបង្កជាភាពតានតឹងផ្នែកការទូតសាជាថ្មី ។ ហេតុនេះហើយ ទើបប្រទេសទាំងពីរនៅតែបន្តប្រយ័ត្នប្រយែង និងព្យាយាមរក្សាវាទុកជាមូលដ្ឋានចរចា ។
VAYO FM Radio 1h · បញ្ហាសមុទ្រ!សម្ដេចហ៊ុន សែនថា៖“កម្ពុជាធ្វើដំណើរទៅកាន់ច្បាប់អន្តរជាតិ សូមកុំចោទប្រកាន់ថាកម្ពុជាធ្វើអន្តរជាតូបនីយកម្មបញ្ហាទ្វេភាគី និងសូមកុំនិយាយថាធ្លាក់ចូលអន្ទាក់កម្ពុជា ដែលចង់ឱ្យភាគីទី៣ ឬអន្តរជាតិចូលរួម និងក៏សូមកុំបបួលកម្ពុជារៀបចំយន្តការទ្វេភាគីថ្មី ជំនួសយន្តការទ្វេភាគីចាស់ដែលថៃលុបចោលជាឯកតោភាគី។”👇
VAYO FM Radio 1h · បញ្ហាសមុទ្រ!សម្ដេចហ៊ុន សែនថា៖“កម្ពុជាធ្វើដំណើរទៅកាន់ច្បាប់អន្តរជាតិ សូមកុំចោទប្រកាន់ថាកម្ពុជាធ្វើអន្តរជាតូបនីយកម្មបញ្ហាទ្វេភាគី និងសូមកុំនិយាយថាធ្លាក់ចូលអន្ទាក់កម្ពុជា ដែលចង់ឱ្យភាគីទី៣ ឬអន្តរជាតិចូលរួម និងក៏សូមកុំបបួលកម្ពុជារៀបចំយន្តការទ្វេភាគីថ្មី ជំនួសយន្តការទ្វេភាគីចាស់ដែលថៃលុបចោលជាឯកតោភាគី។”👇
Kampuchea Thmey Daily 2h · ថៃលុបMoU 2001៖ សម្ដេចតេជោប្រាប់ថៃថា កុំបបួលកម្ពុជាចរចាទ្វេភាគីទៀត ត្រូវដឹកដៃគ្នាទៅរកយន្តការអន្តរជាតិ
សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន គាំទ្ររាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពេញទំហឹង ដែលប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់សមុទ្រត្រួតស៉ីគ្នារវាងកម្ពុជា ថៃ ក្រោយថៃលុបចោល MOU 2001 ជាឯកតោភាគីនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា នេះ ស្នើរាជរដ្ឋាភិបាល កុំបង្កើតយន្តការទ្វេភាគីថ្មីទៀតជាមួយថៃ ដើម្បីជំនួសយន្តការ MoU 2001 ដែលថៃលុបឯកតោភាគីឡើយ ពោលកម្ពុជាត្រូវដំណើរឆ្ពោះទៅតាមយន្តការច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ តែម្តង ទើបអាចដោះស្រាយបញ្ហា ដោយមានភាគីទី៣ចូលរួមរកយុត្តិធម៌ដូចដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា។ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន សង្កត់ធ្ងន់ៗទៅកាន់ភាគីថៃដូច្នេះថា៖«កម្ពុជាធ្វើដំណើរទៅកាន់ច្បាប់អន្តរជាតិ សូមកុំចោទប្រកាន់ថាកម្ពុជាធ្វើអន្តរជាតូបនីយកម្មបញ្ហាទ្វេភាគី និងសូមកុំនិយាយថាធ្លាក់ចូលអន្ទាក់កម្ពុជាដែលចង់ឲ្យភាគីទី៣ ឬអន្តរជាតិចូលរួម និងក៏សូមកុំបបួលកម្ពុជារៀបចំយន្តការទ្វេភាគីថ្មីជំនួសយន្តការទ្វេភាគីចាស់ដែលថៃលុបចោលជាឯកតោភាគី។ សង្ឃឹមថា កម្ពុជានិងថៃនិងដឹកដៃគ្នាទៅកាន់យន្តការអន្តរជាតិ ដែលមានសមត្ថកិច្ចលើបញ្ហាសមុទ្រ។ »។
ក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដែលបានចរចា ដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទសមុទ្រជាមួយថៃ តាំងពីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ឆាត ឆៃឈុនហាវ៉ាន់ ឆ្នាំ១៩៨៩ ដល់ ១៩៩០ និងបន្តមកចុះហត្ថលេខាលើ MOU 2001 សម្ដេច ហ៊ុន សែន អះអាងថា សម្ដេចពិតជាសោកស្តាយចំពោះការលុបចោលជាឯកតោភាគីពីសំណាក់ភាគីថៃ ក្រោមហេតុផល«គ្មានវឌ្ឍនភាព»។
ចំពោះហេតុគ្មានវឌ្ឍនភាពនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ពន្យល់ថា ភាគីថៃខ្លួនឯងដឹងច្បាស់ជាងនរណាទាំងអស់ ព្រោះថាហេតុផលមួយដែលអាចនាំឱ្យ ការចរចាបញ្ហាតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាតាមរយៈអនុស្សរណៈឆ្នាំ២០០១ គ្មានវឌ្ឍនភាព គឺដោយសារថៃដូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីច្រើនពេកចាប់តាំងពីការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ ថាក់ស៊ីនមក ពោលគឺថៃដូរជានាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រមាណ១០រូប ទាំងដែលកម្ពុជាទើបប្ដូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីម្ដងគត់គឺប្ដូរពីសម្ដេច មកសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ហើយទោះកម្ពុជាប្ដូរនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏កម្ពុជាមិនប្ដូរយន្តការ និងខ្លឹមសារចរចាជាមួយថៃឡើយ។
អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្ដេចតេជោ ហ៊ុនសែន បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖«ទោះបីថៃមានការផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីច្រើនរូបក៏ដោយ ក៏ថ្នាក់ដឹកនាំថៃទាំងនោះនៅតែបង្ហាញការបន្តចរចា សូម្បីរដ្ឋាភិបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាប់ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា ក៏បានចាត់បញ្ជូនឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុថេប ធឿកសុបាន់ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ប្រាវីត វង្សសុវណ្ណ មកជួបចរចាជាមួយខ្ញុំនៅផ្ទះតាខ្មៅ នាឆ្នាំ២០១០។»។
បន្ទាប់ពីថៃលុបចោលអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នារវាងកម្ពុជា ថៃឆ្នាំ២០០១ ជាឯកតោភាគី រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្ដួចផ្ដើមគំនិតជំរុញយន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំ (Compulsory Conciliation) ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ(UNCLOS)។ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថ្លែងថា ការសម្រេចចិត្តប្រើយន្តការនេះ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញអំពីសេចក្តីសង្ឃឹមដ៏ស្មោះត្រង់របស់កម្ពុជា ដែលប្រទេសកម្ពុជា-ថៃ អាចសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយមួយ ដោយយុត្តិធម៌ដែលយូរអង្វែង ហើយស្របទៅតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលនឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនរស់នៅជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសេចក្តីសុខ៕
ដោយ៖ ង៉ិល ណារ៉ាត់
ប្រវត្តិសាស្រ្ត - អច្ឆរិយភាព នៃអាណាចក្រខ្មែរ ·
Sovannaphum Cambodia
សៀមមានផែនការកេងចំណេញមកលើកម្ពុជាគ្រប់មធ្យោយនឹងសព្វកលយុទ្ធ ដើម្បីលេបត្របាក់ធនធានធម្មជាតិ រ៉ែប្រេង មហាសាលក្រោមបាត់សមុទ្រមក្ពុជា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលដឹកនាំដោយ លោកអនុទិន ឆានវិរៈគុណ បានប្រកាស អនុម័តការលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ2001 ប្តូរទៅប្រើ ក្របខ័ណ្ឌ UNCLOS សម្រាប់ការចរចាសមុទ្រ ដោយសង្ឃឹមថានឹងដោះសោអត្ថប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកសម្រាប់ប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ថ្ងៃទី 5ខែឧសភា ឆ្នាំ 2026 កិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តការលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាស្តីពីការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា MOU 2001រវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលថៃ បានបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តនេះមិនទាក់ទងនឹងជម្លោះអន្តរជាតិណាមួយទេ ប៉ុន្តែជាលទ្ធផលនៃការពិចារណាយ៉ាងទូលំទូលាយលើគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់គេបានរកឃើញថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដែលមានសុពលភាពអស់រយៈពេលជាង ២០ ឆ្នាំ និងពាក់ព័ន្ធនឹងការចរចាចំនួនប្រាំជុំ មិនបាននាំឱ្យមានវឌ្ឍនភាពពិតប្រាកដ ឬការអភិវឌ្ឍដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកនោះទេ។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ បានចាត់ទុកថាវាសមស្របក្នុងការលុបចោលវា ដើម្បីស្វែងរកឱកាស និងមធ្យោបាយថ្មីៗសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរួមគ្នាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៃតំបន់សមុទ្រ
ក្នុងន័យនេះ រដ្ឋាភិបាលបានស្នើឱ្យប្តូរទៅក្របខ័ណ្ឌចរចាក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ ឆ្នាំ ១៩៨២ (UNCLOS) ជំនួសឱ្យកិច្ចព្រមព្រៀងដើម។ UNCLOS គឺជាស្តង់ដារអន្តរជាតិដែលទទួលយកជាសកល និងយុត្តិធម៌ ដែលមានមាត្រាលម្អិត និងទូលំទូលាយជាង ៣០០ ដែលផ្តល់នូវភាពច្បាស់លាស់កាន់តែច្រើនទាំងព័ត៌មានលម្អិតនៃការអនុវត្ត និងវិធីសាស្រ្តទំនើបៗចំពោះការគ្រប់គ្រងដែនសមុទ្ររួមគ្នាជាង MOU 2001 លើសពីនេះ កម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញានេះរួចហើយ ការប្រើប្រាស់ក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិផ្តល់នូវមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ និងជាប្រព័ន្ធសម្រាប់ភាគីទាំងពីរក្នុងការចរចារួមគ្នា
ទាក់ទងនឹងដំណើរការផ្លូវច្បាប់ រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា ការលុបចោលនេះស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ ហើយមិនស្ថិតនៅក្រោមមាត្រា ១៧៨ វគ្គ ២ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលតម្រូវឱ្យមានការយល់ព្រមពីសភានោះទេ។ ការជូនដំណឹងក្រៅផ្លូវការត្រូវបានផ្ញើទៅកាន់កម្ពុជារួចហើយ ហើយការជូនដំណឹងជាផ្លូវការនឹងត្រូវបានដំណើរការតាមរយៈបណ្តាញការទូត ដើម្បីចាប់ផ្តើមការចរចាដោយផ្អែកលើទិន្នន័យថ្មីដែលសង្កត់ធ្ងន់លើអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខថាមពលរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ រដ្ឋាភិបាលជឿជាក់ថា ការផ្លាស់ប្តូរទៅស្តង់ដារអន្តរជាតិនេះនឹងក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់មួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា និងកសាងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រកបដោយចីរភាពនាពេលអនាគត
National Assembly Of Cambodia
យុទ្ធសាស្ត្រសមុទ្រកម្ពុជា៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ លើកឡើងនូវសសរស្តម្ភចំនួន ៤ ដើម្បីពង្រឹងអធិបតេយ្យភាពជាតិ
............
ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ អគ្គលេខាធិការរង និងជាប្រធានក្រុមទីប្រឹក្សារដ្ឋសភា បានផ្ដល់នូវទស្សនវិភាគស៊ីជម្រៅស្តីពីរបៀបវារៈគោលនយោបាយសមុទ្ររបស់កម្ពុជា ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើ ការគ្រប់គ្រងអធិបតេយ្យភាពដែនសមុទ្រជាតិកម្ពុជាដោយកម្ពុជាត្រូវតែបិទខ្ទប់ «គម្លាតសមត្ថភាព អភិបាលកិច្ច និងចំណេះដឹង» តាមរយៈសសរស្តម្ភយុទ្ធសាស្ត្រចំនួន ៤។
នៅក្នុងបទវិភាគដែលផ្ដល់ជូនសារព័ត៌មាន " ខ្មែរថាម " សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស ឯកឧត្តមបណ្ឌិតបានលើកឡើងនូវចំណុចគន្លឹះសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ការធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពជើងទឹកទៅជា «កងទ័ពឆ្លាតវៃ»
កម្ពុជាមិនត្រូវការកងទ័ពជើងទឹកដែលមានទំហំធំសម្បើមនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកងទ័ពដែលមានវិជ្ជាជីវៈ និងសមត្ថភាពការពារជាតិពិតប្រាកដ។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវអភិវឌ្ឍ «ប្រព័ន្ធដ្រូន និងប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងនាវា» រួមជាមួយការបំពាក់រ៉ាដាឆ្នេរ និងប្រព័ន្ធសម្ងាត់សមុទ្រ ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវសមត្ថភាពឆ្លើយតបទាន់ពេល និងការពារអធិបតេយ្យភាពដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន។
២. ការពង្រឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រ
នាវាមិនអាចប្រតិបត្តិការបានទេ បើគ្មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ។ ក្នុងន័យនេះ ការធ្វើទំនើបកម្ម «មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម» និងការបង្កើតរោងជាងជួសជុល ឃ្លាំងផ្ទុកប្រេង និងមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាអន្តរស្ថាប័ន គឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត។ បើគ្មានការថែទាំ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រឹមត្រូវទេ គ្រឿងបរិក្ខារទំនើបៗនឹងក្លាយជាគ្រឿងលម្អដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាព។
៣. ការបង្កើតក្របខ័ណ្ឌសន្តិសុខរួម
ឯកឧត្តមបណ្ឌិតបានជំរុញឱ្យមានយុទ្ធសាស្ត្រជាតិរួមគ្នាមួយ ដែលបញ្ជ្រាបការងាររវាងកងទ័ពជើងទឹក នគរបាលទឹក គយ ជលផល និងអាជ្ញាធរកំពង់ផែ។ បន្ថែមពីនេះ វិស័យឯកជនក៏ត្រូវចូលរួមចំណែកក្នុងប្រព័ន្ធព្រមានទុកជាមុន និងការការពារសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រឱ្យកាន់តែមានភាពធន់។
៤. ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសមុទ្រ (Brain Trust)
ដើម្បីដោះស្រាយ «គម្លាតចំណេះដឹង» កម្ពុជាគួរមានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវជាតិមួយដែលផ្តោតលើច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ការសិក្សាព្រំដែន យុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចពណ៌ខៀវ និងការការពារបរិស្ថានសមុទ្រ។ មជ្ឈមណ្ឌលនេះនឹងក្លាយជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញវ័យក្មេង និងតភ្ជាប់កម្ពុជាទៅកាន់បណ្តាញអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ។
ជារួម ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាប្រឈមសមុទ្ររបស់កម្ពុជាមិនមែនត្រឹមតែជាកង្វះគ្រឿងបរិក្ខារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការទាមទារឱ្យមានការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច និងការបង្កើនចំណេះដឹងផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិសុខ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព៕
សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតសូមអានខ្លឹមសារទាំងស្រុងដែលជូនភ្ជាប់ តាមរយៈដំណរលីង link ខាងក្រោម៖
Sopheak Sorn 4h · លោក លី សាម៉េត ហៅគ្រូមា បានទទួលមរណភាពដោយសារគាំងបេះដូងនៅក្នុងពន្ធនាគារ
Bayon TV News
ព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា គាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការជ្រើសរើសយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពី ច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) បន្ទាប់ពីការដកខ្លួនជាឯកតោភាគីរបស់ប្រទេសថៃ ចេញពីអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ទាក់ទងនឹងតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នានៅឈូងសមុទ្រថៃ
Feed posts
កងទ័ពជើងគោកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ Royal Cambodian Army
ឧត្តមសេនីយ៍ទោ សោម ស៊ុន មេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ ដាក់បទបញ្ជាដល់យោធិនគ្រប់រូប ត្រូវត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ក្នុងភារកិច្ចការពារបូរណភាពទឹកដី និងការពារសុខសន្តិភាពជូនប្រជាជន
ខេត្តកំពង់ធំ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី ៦ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឧត្ដមសេនីយ៍ទោសោម ស៊ុន មេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ យោធភូមិភាគទី៤ បានដាក់បទបញ្ជាដល់យោធិនគ្រប់រូប ចំណុះឲ្យបញ្ជាការដ្ឋានតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ ត្រូវត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច អនុវត្តន៍តាមបទបញ្ជារបស់ថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ក្នុងភារកិច្ចការពារបូរណភាពទឹកដី និងថែរក្សាការពារសុខសន្តិភាពជូនប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបទបញ្ជានេះត្រូវបានដាក់ចេញ និងរំលឹកបន្ថែមដល់យោធិនគ្រប់រូប ក្នុងពិធីសំណេះសំណាល និងពង្រឹងតួរនាទី ភារកិច្ចរបស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ នៅទីបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ ។
ឧត្ដមសេនីយ៍ សោម ស៊ុន ក៍បានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា៖ នាយទាហាន នាយទាហានរង និងពលទាហានគ្រប់រូប ត្រូវតែស្មោះត្រង់ដាច់ខាតចំពោះជាតិ សាសនា និងព្រះមហាក្សត្រ ដោយត្រូវមានភក្ដីភាពចំពោះប្រជាជន បម្រើប្រជាជន និងការពាររាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ ដែលប្រសូត្រចេញពីការបោះឆ្នោត និងត្រូវជឿជាក់លើការដឹកនាំដ៍ត្រឹមត្រូវរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលដឹកនាំដោយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
នៅក្នុងឱកាសនេះផងដែរ ឧត្ដមសេនីយ៍ទោ សោម ស៊ុន មេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ ក៍បានណែនាំ និងប្រគល់ភារកិច្ចដល់ថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ មេបញ្ជាការគ្រប់បណ្ដាកងឯកភាពចំណុះ និងយោធិនគ្រប់រូប ត្រូវចូលរួមជាមួយសមត្ថកិច្ចជំនាញ និងអាជ្ញាដែនដីនៅគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការអនុវត្តន៍នូវគោលនយោបាយ ភូមិ ឃុំ មានសុវត្ថិភាព ពិសេសត្រូវចូលរួមអនុវត្តន៍ឲ្យបានមុឺម៉ាត់បំផុត នូវបទបញ្ជារបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងគណៈបញ្ជាការឯកភាពរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ ក្នុងកិច្ចសហការការពារ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងទទួលបានជោគជ័យ ដេីម្បីថែរក្សាធនធានធម្មជាតិរបស់យើង សម្រាប់កូនចៅយើងនៅជំនាន់ក្រោយៗទៀត ។
នៅក្នុងឱកាសនេះ យោធិនគ្រប់រូបនៃបញ្ជាការដ្ឋានតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ធំ បានប្តេជ្ញាចិត្តគោរព អនុវត្តន៍តាមបទបញ្ជារបស់មេបញ្ជាការដែលបានដាក់ចេញឲ្យទទួលបានជោគជ័យ និងប្តេជ្ញាចិត្តគោរពគាំទ្រទាំងស្រុង ចំពោះការដឹកនាំប្រកបដោយកិត្តិបណ្ឌិតរបស់សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
CHANBORN តើអ្វីជាការផ្សះផ្សារដោយបង្ខំ នេះជាសំនួរដែលគេឃើញមានការលួចសួរគ្នា ជាហូរហែរ។ ក្រុមប្រឆាំង១ក្រុមប្រកាសអបអរសាទរដែលថៃលុប MOU 2001 ដែលពួកគេទាមទារយូរមកហើយ។ រាជរដ្ឋាភិបាល ប្រកាសសោកស្តាយណាស់ដែល ភាគីថៃសម្រេចចិត្តលុប MOU 2001 នេះចោល។ ភាគីប្រទេសថៃ គេលើកថា ទុកវាអត់ចំណេញសោះជាង ២៥ ឆ្នាំនេះ ដូច្នេះគេត្រូវតែលុប។ កម្ពុជាជាផ្លូវសម្រេចចិត្តប្រកាសពីការប្រើ មាត្រាផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំតាមច្បាប់សមុទ្រទៅលើប្រទេសថៃ។ សំណួរថា តើអ្វីជាការផ្សះផ្សារដោយបង្ខំ? ចម្លើយ គឺ MOU 2001 ជាចរចារ ២ ភាគី រវាង ថៃ កម្ពុជា ដែលអន្តរជាតិគេសរសើរកម្ពុជាពេញសកលលោកពី ព្រោះជា កិច្ចព្រមព្រៀងយោគយល់គ្នា ដែលដោះស្រាយបញ្ហា តែ ២ ប្រទេស គឺ កម្ពុជា ថៃ។ ចំណែក តុលាការសមុទ្រ ជាកាតព្វកិច្ចដែលភាគី កម្ពុជា ថៃ ត្រូវពឹងតុលាការសមុទ្រ ជាភាគីទី ៣។ ចុះបើវាពិបាកអីចឹង ហេតុអ្វីបានជា រដ្ឋាភិបាលថៃគេលុបចោល ងាកទៅប្រើច្បាប់សមុទ្រដែរ? នោះ គឺ ថៃ គ្មានបំណងទៅ តុលាការទេ ហេតុនេះ បានជា ថៃ ព្យាយាមទាញ យក ហ្វីលីពីន ចូលរួមក្នុងជំលោះ ពីព្រោះច្បាប់សមុទ្រគេចែងថា ក្នុងករណី មានកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយ ២ ឬ ៣ ភាគី នោះ ភាគីជំលោះ មិនចាំបាច់ប្តឹងទៅ តុលាការសមុទ្រ ឬ តុលាការ ICJ ។
CHANBORN សេណារីយោសៀម៖ទី១វាបណ្តេញរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចេញ និងឬ ទី២ វាលើកពួកតាក់ស៊ីនឡើងជារដ្ឋាភិបាលថ្មី រូចទទួលយក MOU44 ជាថ្មីដូចឆ្នាំ២០០៩
ចៅ សុខា 49m · ការដែលថៃដកខ្លួនជាឯកតោភាគីចេញពីMoU-2001 គឺជាការបោះបង់ចោលនូវក្របខណ្ឌទ្វេភាគីតែមួយគត់ ដែលកម្ពុជានិងថៃបានពឹងផ្អែក និងប្រើប្រាស់ជាង២ទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ Thailand’s unilateral withdrawal from the MOU-2001 amounts to abandoning the only bilateral framework that both countries have relied upon for more than two decades. សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦
Real Ouk Real Kimseng
នេះគឺជាអត្ថបទមតិ (Op-Ed) ដែលវិភាគជុំវិញបញ្ហានយោបាយការទូតដ៏រសើប៖ដោយ អ៊ុក គឹមសេង (ទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន)
កសាងទំនុកចិត្តលើគំនរនៃមន្ទិល៖ តើការលុបចោល MOU 2001 ជាសុឆន្ទៈពិតប្រាកដ ឬជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ?
នៅក្នុងពិភពការទូត វាក្យសព្ទ «ការកសាងទំនុកចិត្ត» (Trust Building) គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសជិតខាង។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលពាក្យនេះត្រូវបានលើកយកមកប្រើប្រាស់ ស្របពេលជាមួយនឹងការសម្រេចចិត្តលុបចោលនូវក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តិដែលមានស្រាប់ ដូចជាអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ ២០០១ (MOU 2001) វានាំឱ្យមានចម្ងល់យ៉ាងធំធេងថា៖ តើនេះជាជំហានឆ្ពោះទៅរកភាពស្មោះត្រង់ ឬគ្រាន់តែជាការប្រើប្រាស់វោហារសាស្ត្រដើម្បីបិទបាំងរបៀបវារៈនយោបាយផ្ទៃក្នុង?
កិច្ចសន្យាដែលត្រូវបានរុះរើ៖ តើទំនុកចិត្តកើតចេញពីទីណា?
ជាសមីការធម្មតា ទំនុកចិត្តត្រូវបានកសាងឡើងតាមរយៈការគោរពពាក្យសន្យា និងកិច្ចព្រមព្រៀង។ MOU 2001 មិនមែនគ្រាន់តែជាក្រដាសមួយសន្លឹកនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ផែនទីបង្ហាញផ្លូវ» តែមួយគត់ដែលកម្ពុជា និងថៃ បានព្រមព្រៀងគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់ទាមទារត្រួតគ្នា (OCA) តាមរយៈការចរចាព្រំដែនសមុទ្រ ដើរទន្ទឹមនឹងការអភិវឌ្ឍធនធានថាមពលរួមគ្នា។
ការដែលភាគីថៃលើកឡើងពីបំណងចង់កសាងទំនុកចិត្ត ខណៈពេលដែលខ្លួនព្យាយាមដកខ្លួនចេញពីក្របខ័ណ្ឌដែលធ្លាប់បានឯកភាពគ្នា ហាក់បីដូចជាការ «រុះរើគ្រឹះផ្ទះចាស់ ដើម្បីសន្យាថានឹងសង់ផ្ទះថ្មីដែលរឹងមាំជាងមុន»។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ការរុះរើគ្រឹះចាស់ដោយគ្មានគ្រឹះថ្មីមកជំនួសភ្លាមៗ គឺមានតែបង្កើនភាពមិនច្បាស់លាស់ និងការសង្ស័យតែប៉ុណ្ណោះ។
នយោបាយផ្ទៃក្នុង និងឥទ្ធិពលលើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី
ប្រសិនបើយើងពិនិត្យឱ្យស៊ីជម្រៅ សកម្មភាពរបស់ថៃជារឿយៗត្រូវបានរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីចរន្ត «ជាតិនិយម» នៅក្នុងស្រុក។ បញ្ហាព្រំដែន និងធនធានធម្មជាតិ តែងតែត្រូវបានអ្នកនយោបាយថៃយកមកប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍ដើម្បីទាញយកប្រជាប្រិយភាព ឬវាយប្រហារគូប្រជែង។
ការស្នើលុបចោល MOU 2001 អាចមើលឃើញថាជាការប៉ុនប៉ងសម្របសម្រួលជាមួយក្រុមជ្រុលនិយមក្នុងប្រទេសខ្លួន ច្រើនជាងការចង់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា។ ប្រសិនបើ «សុឆន្ទៈ» នេះកើតចេញពីសម្ពាធនយោបាយផ្ទៃក្នុង នោះវាគឺជាសុឆន្ទៈដែលមានលក្ខណៈបណ្ដោះអាសន្ន និងងាយរង្គោះរង្គើបំផុត។
ផលវិបាកនៃការអូសបន្លាយពេលវេល
ការបោះបង់ចោលក្របខ័ណ្ឌចាស់ នឹងធ្វើឱ្យដំណើរការចរចាដែលអូសបន្លាយជាង ២ ទសវត្សរ៍មកហើយនេះ ត្រូវត្រឡប់ទៅរកចំណុចសូន្យវិញ។ ក្នុងខណៈដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពល ការពន្យារពេលណាមួយក្នុងការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីតំបន់ OCA គឺជាការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។
«ទំនុកចិត្តមិនមែនកសាងឡើងដោយការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានពង្រឹងតាមរយៈការបកស្រាយ និងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងតម្លាភាព។»
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសំណួរថា តើនេះជាសុឆន្ទៈពិតប្រាកដឬទេ? ចម្លើយស្ថិតនៅលើសកម្មភាពបន្ទាប់ពីពាក្យសម្តី។ ប្រសិនបើថៃស្នើលុបចោល MOU 2001 ដោយគ្រាន់តែចង់គេចវេះពីការចរចា ឬដើម្បីបម្រើគោលដៅនយោបាយផ្ទៃក្នុង នោះវាមិនមែនជាសុឆន្ទៈឡើយ។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើការលុបចោលនេះ មកជាមួយនូវ «យន្តការថ្មី» ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ស្មើគ្នា មានភាពយុត្តិធម៌ និងអាចទទួលយកបានដោយភាគីកម្ពុជា នោះទើបយើងអាចនិយមន័យថាជាការចាប់ផ្តើមនៃយុគសម័យទំនុកចិត្តថ្មី។
សម្រាប់កម្ពុជា ការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ នៅតែជាខែលការពារដ៏រឹងមាំបំផុត ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងរាល់ការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសជិតខាង។
BTV Cambodia
សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ «មិនត្រូវបង្កើតយន្តការទ្វេភាគីជំនួសយន្តការ MOU 2001 នោះឡើយ គឺដំណើរឆ្ពោះទៅតាមយន្តការច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ តែម្តង ទើបអាចដោះស្រាយដោយមានភាគីទី៣ ចូលរួមរកយុត្តិធម៌»
Kou Samedy with Kou Samedy.
អគ្គមេបញ្ជាការ៖ ហ្វីលីពីននឹងកសាងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា-ថៃ បញ្ចប់ដោយហ្វីលីពីន
(ភ្នំពេញ)៖ នៅរសៀលថ្ងៃទី០៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ វង្ស ពិសេន អគ្គមេបញ្ជាការ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានអនុញ្ញាតឱ្យលោកឧត្តមនាវីត្រី GLENN Z DIZON ប្រធានបេសកកម្ម នៃក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT HOM)ហ្វីលីពីន ប្រចាំកម្ពុជា និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ នៅអគ្គបញ្ជាការដ្ឋាន។
ក្នុងជំនួបនោះ លោកឧត្តមនាវីត្រី GLENN Z DIZON បានថ្លែងអំណរគុណដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ដែលតែងបានសហការល្អជាមួយក្រុមសង្កេតការណ៍ក្នុងអំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្ម ដោយបានជួយជ្រោមជ្រែងរៀបចំសម្របសម្រួល ធ្វើឱ្យក្រុម (AOT) អនុវត្តការងារបានប្រសិទ្ធភាព សុវត្ថិភាព និងបរិយាកាសល្អប្រសើរ។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី GLENN Z DIZON បានសន្យាថា ក្នុងអាណត្តិបេសកកម្មរបស់លោក នឹងបន្តខិតខំបំពេញការងារឲ្យសកម្ម និងប្រកបដោយអព្យាក្រឹត្យភាព ដោយមិនឱ្យមានភាគីណារំលោភទៅភាគីណា ជាពិសេសការបង្កើនឡើងថែមទៀតការល្បាតនៅតំបន់ព្រំដែនដែលមានជម្លោះ។
ជាការឆ្លើយតប ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ វង្ស ពិសេន បានសម្តែងការស្វាគមន៍ចំពោះវត្តមានរបស់ប្រធានក្រុមបេសកកម្ម AOT ថ្មី មកកាន់កម្ពុជា និងបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងការចូលរួមចំណែករបស់ AOT ក្នុងកិច្ចការងារនាពេលកន្លងមក។
ក្នុងនាមកម្ពុជាជារដ្ឋគ្រួសារអាស៊ាន ឯកឧត្តមបានថ្លែងអំណរគុណចំពោះការគាំទ្ររបស់បណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន ដែលបានបង្ហាញពីការសាមគ្គីភាព ឯកភាព និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាស៊ាន ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ជាពិសេសភាពតានតឹងនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
ឯកឧត្តម បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីជំហរកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែល មានស្រាប់ ព្រមទាំងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ព្រំដែនមិនកែប្រែដោយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។
ឯកឧត្តម ក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីការចូលរួមគាំទ្រ និងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុម AOT ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់ការបំពេញភារកិច្ចសង្កេតការណ៍សម្រាប់អាណត្តិថ្មី ដឹកនាំដោយប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយឯកឧត្តមជឿជាក់ថា ហ្វីលីពីន នឹងកសាងប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីមួយនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបញ្ចប់ដោយហ្វីលីពីន៕
Chom Chom TV
គ្មានយន្តការទ្វេភាគថ្មីជាមួយ ថៃ ទៀតទេ! សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រកាសយុទ្ធសាស្ត្រ គាំទ្ររាជរដ្ឋាភិបាលសម្ដេចធិបតី ក្រោយថៃលុបចោល MOU 2001 ជាឯកតោភាគី ឆ្ពោះទៅរកតុលាការអន្តរជាតិ ដើម្បីយុត្តិធម៌ធនធានសមុទ្រដ៏មហាសាល
Khaosod English Thai PM Anutin welcomes Cambodia’s UNCLOS compulsory conciliation move, saying both countries are now “under the same rules”
C&N
👨✈️បើគេត្រៀម! យើងត្រូវតែត្រៀម អោយបានខ្ពស់និងល្អជាងគេ នេះជាសម្ដីមេទ័ពភូមិភាគទី2ថៃ 05/05/26
👨✈️ឧត្តមសេនីយ៍ឯក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីល មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី 2 និងឧត្តមសេនីយ៍ឯក ប៊ុនសឺម ប៊ុនបំរ៉ុង មេបញ្ជាការកងពលធំថ្មើរជើងទី 6 និងជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងសុរៈណារី បានត្រួតពិនិត្យការហ្វឹកហ្វឺនអង្គភាពប្រយុទ្ធដាក់ពង្រាយរហ័សឆ្នាំ 2026 នៃកងវរសេនាធំថ្មើរជើងទី 6 និងកងវរសេនាធំទី 3 នៃកងវរសេនាធំថ្មើរជើងទី 6។
📍ដែលមានឈ្មោះកាត់ RDF (កងកម្លាំងដាក់ពង្រាយរហ័ស) ដែលជាអង្គភាពប្រយុទ្ធដាក់ពង្រាយរហ័សនៃតំបន់កងទ័ពភូមិភាគទី 2 ដោយអភិវឌ្ឍជំនាញយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងប្រតិបត្តិការប្រើប្រាស់ដ្រូន ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងដ្រូនរបស់សត្រូវ និងការគ្រប់គ្រងអាវុធ។
✍️សមយុទ្ធនេះសង្កត់ធ្ងន់គឺទៅលើសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កងទ័ព ធ្វើឱ្យពួកគេមានភាពស្ទាត់ជំនាញ និងត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងគ្រប់ទម្រង់ នៅមជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហ្វឺនយុទ្ធសាស្ត្រ (តំបន់កងទ័ពភូមិភាគទី 2)។
💡ក្រុមRDF នេះហើយជាក្រុមដែល មានសកម្មភាពសកម្ម និងចូលរួមប្រយុទ្ធជាមួយកម្ពុជាកន្លងទៅ ដោយថៃអះអាងថាជាកងកម្លាំងស្នូល និងប្រយុទ្ធយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពល្អបំផុត៕
Jarm - จาม 1h · จุกในอก! “แพทองธาร” โพสต์สะเทือนใจ คำถามลูกน้อยหลังเข้าเยี่ยม “คุณตา” ทำไมกลับบ้านด้วยกันไม่ได้ Stuck in the chest! "Pat Thong Thar" posted a heart-breaking post. The question of the baby after visiting "grandfather" why they can't go home together. កូនស្រី តាក់ស៊ីនឈ្មោះ ផេ ថុងថា បង្ហោះសារថា រំជួលចិត្ត ឈឺក្នុងបេះដូង ដែលចៅស្រី ទៅសួរសុខទុក្ខ លោកតានៅក្នុងគុក ថា ហេតុអ្វីយើងមិនអាចផ្ទះវិញទាំងអស់គ្នា?
Khaosod English
A 30-year-old Singaporean man has been arrested in Cambodia and repatriated to Singapore over his alleged role in a scam syndicate linked to at least 535 fraud cases worth around $41 million.
Singapore police said the group operated from a scam compound in Phnom Penh and targeted victims through government official impersonation scams.
Marcello Murgia
The claim presented in the image is false and highly misleading. It uses manipulated data to create the illusion that Cambodian durians fetch a significantly higher price than Thai and Vietnamese durians.
Here is a fact check of the information shown in the image:
1. MISREPRESENTED PRICES
**THAILAND**
The image claims Thai durians sell for 100 Baht per fruit (~$3). This is incorrect. That price was from a specific promotional livestream campaign backed by the government. In reality, the market price for high-quality Thai Monthong durian generally ranges from 150 to over 200 Baht per kilogram (approx. $4.50 – $6.00/kg), making a single 3kg fruit cost around $13 to $18.
**VIETNAM**
The image claims Vietnamese durians sell for 3,500 VND per kg (~$0.87). This is a massive distortion. High-demand Vietnamese durians (like Ri6) sell for 70,000 to 160,000 VND per kg (approx. $3.00 – $7.00/kg).
**CAMBODIA**
The image shows Cambodian durian priced at 20,000 Riels per kg (~$5). While it is true that premium Cambodian durian (such as the famous Kampot Durian) fetches around $4.50 to $6.00 per kg locally, comparing Cambodian standard retail prices against extreme outlier/promotional prices from Thailand and Vietnam is misleading.
2. EXPORT MARKET REALITIES
* THAILAND IS THE TOP EXPORTER: Thailand remains the world's largest exporter of fresh durian. It commands premium prices in top markets like China because of its strict quality control and established trade networks.
* VIETNAM'S GROWING SHARE: Vietnam is the fastest-growing durian exporter. It holds a strong competitive advantage in China due to lower logistics costs, off-season production, and competitive pricing.
* CAMBODIA'S LOW EXPORT VOLUME: Although Cambodia produces high-quality durian, its total export capacity is very small. Most of its crop is consumed locally. It does not dominate the export market or dictate higher prices than its competitors.
Marcello Murgia No such statement. Thailand is leading durian exporter to China, accounts for 4,7 billion US dollar as of 2025. Why ? because Thais durian is chemical too much for higher yield production, the more fertilizer the more yield but less quality ! The Low quality , the low price !!
CHAN BORN សង្រ្គាមពត៍មានធុរេន៖ ថៃជាប្រទេសនាំមុខគេលើសកលោកដែលនាំ ធុរេនចេញ ជាពិសេសចេញទៅចិន ដែលរកចំណូលបាន ៤,៧ ពាន់លានដុល្លា ឆ្នាំ ២០២៥ កន្លងទៅ ហេតុអ្វី? ពីព្រោះធុរេនថៃ ប្រើគីមីច្រើនជ្រុលពេក ដើម្បីទិន្ធផលខ្ពស់ ប្រើជីគីមីកាន់តែច្រើន ទិន្ធផលកាន់តែខ្ពស់ តែគុណភាពកាន់តែអន់។ តម្លៃកាន់តែទាប គុណភាពកាន់តែអន់ !! Thailand is leading durian exporter to China, accounts for 4,7 billion US dollar as of 2025. Why ? because Thais durian is chemical too much for higher yield production, the more fertilizer the more yield but less quality ! The Low quality , the low price !!
ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ គាំទ្រធុរេនថៃ ដូច្នេះ គេសរសេរថា ធុរេនថៃ មិនមែនតម្លៃ ៣ដុល្លាអីចឹងទេ ធូរេនថៃតម្លៃ ៦ ដុល្លា ! តាមពិតតម្លៃ ៦ ទៅ ៧ ដុល្លា/គីឡូទាំងសំបក គឺនៅប្រទេស ចិន តែពេលនេះ ចិនបិទផ្សារធុរេនថៃ !!!!
