ព្រំដែន កម្ពុជា៖ ថៃ--ថ្ងៃទី ២៨ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦

 សហភាពអន្តរសភា ឬ ហៅកាត់ថា IPU 
សន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភា (Inter-Parliamentary Speakers' Conference - ISC)

Hout Songhak
ទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឈរ គឺក្នុងទឹកដីកម្ពុជា៖ ផែនទី សន្ធិសញ្ញា និងភស្តុតាងបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់
-----
-រូបភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុទីន ចាន់វីរៈគុល ឈរនៅតំបន់អានសេះ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាចត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្ហាញពីវត្តមានរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃនៅទីនោះ។ ប៉ុន្តែរូបភាពមួយសន្លឹកមិនអាចកំណត់អធិបតេយ្យភាពបានទេ។
ប៉ុន្តែតើផ្អែកលើអ្វីដើម្បីបញ្ជាក់ទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឈរនោះជាទឹកដីកម្ពុជា? គឺឈរលើមូលដ្ឋាននៃសំណុំឯកសារដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ដែលកម្ពុជាបានយោងដូចជា អនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា ផែនទី គឺបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុត «ទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុទីន បានឈរនោះគឺស្ថិតនៅតំបន់អានសេះ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ក្នុងទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។
ដូច្នេះ បញ្ហាមិនមែនថា លោក អនុទីន អាចទៅដល់ទីនោះបានឬអត់នោះទេ។ បញ្ហាគឺថា «នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសមួយបានចូលទៅកាន់ទីតាំងស្ថិតក្នុងអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋម្ចាស់អធិបតេយ្យភាព»។ នេះជាមូលហេតុដែលកម្ពុជាត្រូវតែតវ៉ាប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់នេះ បន្ថែមពីអ្វីដែលយោធាថៃបានឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា បំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល និងការកែប្រែស្ថានភាពដើម fait accompli នាពេលកន្លងទៅ។
ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមិនត្រូវបានកំណត់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយវត្តមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមកឈរទីនោះដើម្បីប្រថាប់ត្រាថាជាទឹកដីថៃ ឬវត្តមានយោធាថៃនៅឈរជើងទីនោះទេ។  
មូលដ្ឋានគតិយុត្តដែលកម្ពុជាយោងក្នុងបញ្ហាព្រំដែននេះ មានប្រភពពីអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ ការងាររបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការកំណត់ព្រំដែននោះ និងឯកសារព្រំដែនពាក់ព័ន្ធ។
អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាពិសេស គឺសូម្បីតែផែនទីស៊េរី L7017 ខ្នាត ១:៥០.០០០ ដែលភាគីថៃប្រើប្រាស់ដោយឯកតោភាគី ហើយដែលកម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាមូលដ្ឋានគតិយុត្តសម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែន ក៏បង្ហាញទីតាំងដែលត្រូវបានសម្គាល់ថាជាទីតាំងដំណើររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ស្ថិតនៅខាងកម្ពុជានៃខ្សែដែលបង្ហាញលើផែនទីនោះដែរ។ 
នៅពេលយកខ្សែព្រំដែនដែលកម្ពុជាយោងពីផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ មកផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយផែនទី L7017 និងទីតាំងជាក់ស្តែងដែលបានសម្គាល់លើរូបភាពផ្កាយរណប ទីតាំងនោះត្រូវបានបង្ហាញនៅខាងកម្ពុជានៃខ្សែទាំងពីរ។ ដូច្នេះ បញ្ហាដែលភាគីថៃត្រូវឆ្លើយមិនមែនថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានទៅដល់ទីនោះដោយរបៀបណាទេ ប៉ុន្តែតើមានផែនទី សន្ធិសញ្ញា ឬមូលដ្ឋានគតិយុត្តណាដែលអាចបង្ហាញថាទីតាំងនោះស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពថៃ?
បើភាគីថៃអះអាងថាទីតាំងនោះជាទឹកដីថៃ នោះភាគីថៃត្រូវបង្ហាញមូលដ្ឋានគតិយុត្តដែលគាំទ្រការអះអាងរបស់ខ្លួននោះ។ ការអះអាងតែមាត់ទទេដោយគ្មានមូលដ្ឋានគតិយុត្ត មិនអាចយកជាការបានឡើយ ហើយក៏ការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់មិនមែនក្លាយជាស្របច្បាប់ ដោយសារតែវាត្រូវបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតឡើយ។ ការដែលមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសមួយអាចទៅឈរនៅទីតាំងណាមួយ មិនមានន័យថាទីតាំងនោះជាទឹកដីរបស់ប្រទេសនោះទេ ហើយត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់រវាងការកាន់កាប់ទឹកដីដោយខុសច្បាប់ និងសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់។
បើមានការខ្វែងគំនិត ត្រូវយកទៅ JBC មិនមែនយកវត្តមានយោធាមកកំណត់ព្រំដែន និងការកែប្រែស្ថានភាពដើមនោះទេ។ ថៃតែងតែអះអាងថា កុងតឺន័រ និងបន្លាលួសមិនមែនជាខ្សែព្រំដែនទេ ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអនុទីន ចូលមកដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនៅតំបន់អានសេះ ក៏មិនមែនជាការមកបោះបង្គោលព្រំដែនទេ ហើយថៃអះអាងម្តងហើយម្តងទៀតថាយកយន្តការ JBC មកដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនគោកដែលមាន។ 
កម្ពុជា និងថៃមានយន្តការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរួចហើយ។ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងយន្តការ JBC បានបង្កើតក្របខណ្ឌសម្រាប់ភាគីទាំងពីរធ្វើការលើបញ្ហាព្រំដែន។ ប្រសិនបើភាគីថៃពិតជាប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការដោះស្រាយបញ្ហាតាមយន្តការ JBC ដូចដែលខ្លួនបានអះអាងជាបន្តបន្ទាប់ នោះការប្តេជ្ញាចិត្តនេះគួរត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង។ ភាគីថៃគួរបង្ហាញភាពស្មោះត្រង់និងសុឆន្ទៈ ដោយទទួលយកសំណើដែល​JBC កម្ពុជា បានស្នើកោះប្រជុំមិនតិចជាង ៩ ដងមកហើយទេ ស្របតាមចំណុចទី៣ នៃសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ប៉ុន្តែថៃតែងតែរកលេសពន្យារពេលពីមួយទៅមួយរហូតមកទល់នឹងពេលនេះ។ 
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំក្រោមសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការខណ្ឌសីមា និងព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យ JBC បន្តការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមា។
ការតវ៉ារបស់កម្ពុជាក៏មានសារៈសំខាន់ផ្នែកច្បាប់ ព្រោះវាកត់ត្រាយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាមិនយល់ព្រម មិនទទួលស្គាល់ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យវត្តមានរបស់ថៃត្រូវបានយកទៅបកស្រាយនៅពេលក្រោយថា កម្ពុជាបានទទួលយកស្ថានភាពនោះទេ។ កម្ពុជាបានបង្ហាញគោលជំហរផ្លូវការដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងឡើយ។ 
ទីតាំងដែលលោក អនុទីន ឈរ ត្រូវវាស់តាមផែនទី និងឯកសារព្រំដែន មិនមែនវាស់តាមទង់ជាតិ ឬវត្តមានយោធាឡើយ។ ការគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងមិនស្មើនឹងអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់ ហើយស្ថានភាពដែលបង្កើតដោយឯកតោភាគី មិនអាចជំនួសដំណើរការខណ្ឌសីមាដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងបានឡើយ។ ប្រសិនបើថៃអះអាងថាទីតាំងដែលលោក អនុទីន ឈរនោះជាទឹកដីថៃ ចម្លើយមិនអាចជារូបថតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ទង់ជាតិ កុងតឺន័រ ឬកងទ័ពបានទេ។ ចម្លើយត្រូវតែជាមូលដ្ឋានគតិយុត្ត ផែនទី និងឯកសារព្រំដែនដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។ ហើយការដោតទង់ជាតិ ការដាក់កម្លាំងយោធា ឬការកែប្រែស្ថានភាពដើមតាមរយៈសកម្មភាពសាងសង់ផ្សេងៗ ក៏មិនអាចផ្លាស់ប្តូរអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់បានឡើយ។ ប៉ុន្តែបានបង្ហាពីការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត។ 
(ប្រភព៖ ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្ត្រា)

ទីតាំងព្រះវិស្ណូរ 14.38477, 104.96667
ទីតាំងរង្វង់មូល តាអ៊ុំ 14.38808, 104.96556
ផ្សារអានសេះ​ 14.38891, 104.9657

កងរាជអាវុធហត្ថខេត្តតាកែវ
14h
 ·
តាកែវ ៖ នាថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦
ដោយទទួលបានបទបញ្ជាពីលោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី សេង មហា មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តតាកែវ និងសម្របសម្រួលនីតិវិធី ដោយឯកឧត្តមឯក ឆេងហួត ព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងខេត្តតាកែវ ។
នៅវេលាម៉ោង២៤:០០នាទីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ កម្លាំងមន្ទីរស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបបទល្មើស ដឹកនាំដោយលោកវរសេនីយ៍ឯក កែន វណ្ណៈ មេបញ្ជាការរង កងរាជអាវុធហត្ថខេត្ត ចុះបង្ក្រាបករណី ក្លែង ឯកសណ្ឋានយោធា និង បទឆបោក នៅចំណុចភូមិផ្សារតាកោ សង្កាត់រកាក្នុង ក្រុងដូនកែវ ខេត្តតាកែវ ។ ករណីនេះកម្លាំង មន្ទីរស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបបទល្មើស បានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ១នាក់ឈ្មោះ មាស វិជ័យ ភេទប្រុស អាយុ២៣ឆ្នាំ មុខរបរ មិនពិតប្រាកដ រស់នៅភូមិមហាសេនា ឃុំតាភេម ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ។
+ ដកហូតវត្ថុតាងរួមមាន ៖ 
- អាវប៉ារ៉ាដៃវែង1
- ខោប៉ារ៉ាដៃវែង1
- អាវយឺតដៃវែងប៉ារ៉ាចំនួន1
- មួកចំនួន1
- ខ្សែក្រវ៉ាត់ចំនួន1
-ទូរស័ព្ទដៃចំនួន1ម៉ាកRedmi
-ម៉ូតូចំនួន 1គ្រឿងម៉ាកសង់c125  ពាក់ផ្លាកលេខ 1LG-8284  សេរ៊ីឆ្នាំ019 
បច្ចប្បន្ន ជនសង្ស័យ រួមនិងវត្ថុតាង ការិយាល័យជំនាញ កំពុងកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅសាលាដំបូងខេត្តតាកែវ ចាត់ការតាមនីតិវិធី។

ព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ៖ កម្ពុជា បន្តការតវ៉ា នៅក្នុងវេទិការ សន្ធិសីទប្រធាន អនុប្រធានសភា ដែលមានសមាជិក ៤៥ ប្រទេស និង ក្នុងវេទិកា សហភាពអន្តរសភា (IPU - Inter-Parliamentary Union) ដែលមាន ១៨៣ ប្រទេស ដើម្បីដាក់សំពាធឲ្យ ថៃដកទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជា។ កងទ័ពអ៊ុយក្រែន បានលើកចូលឈ្លានពានតំបន់ បែកហ្គារ៉ុតរបស់រុស្សី ជម្រៅដី ៦០ គម រយៈពេលជាង ១ ឆ្នាំ ទើប កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង និងរុស្សី រួមគ្នា ធ្វើសង្រ្គាមរំដោះទឹកដីនោះមកវិញ ចំណែក កម្ពុជា បានប្រកាសជា​សាធារណៈមិនបន្តសង្រ្គាមដើម្បី វ៉ៃយកទឹកដីដែលថៃកំពុងគ្រប់គ្រងមកវិញឡើយ ពីព្រោះសង្រ្គាម​ ៥ ថ្ងៃ ក៍ទ័ពកម្ពុជាទប់ជាប់ សង្រ្គាម ២៦ ថ្ងៃ ក៍កងទ័ពកម្ពុជារក្សាបានទីតាំងទាំងអស់ ដូច្នេះ ទោះជាបន្តធ្វើសង្រ្គាម រយៈពេល ០៦ ខែទៀត ដូចជា អាមេរិក អឺរ៉ង់ ក៍មិនទាន់ចប់ដែរ !!

TRUTH REPOR
តំបន់អានសេះ៖ ផែនទីបញ្ជាក់អង្គហេតុ ហើយវត្តមានដោយគ្មានការអនុញ្ញាតមិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពបានឡើយ
ការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លារបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះដំណើរដោយគ្មានការអនុញ្ញាតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុទីន ចាន់វីរៈគុល ចូលតំបន់អានសេះ ទឹកដីកម្ពុជា គឺជាការអនុវត្តសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់កម្ពុជា ក្នុងនាមជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយឈរលើមូលដ្ឋានឯកសារគតិយុត្ត ផែនទី និងអង្គហេតុដែលមានស្រាប់។
ចំណុចសំខាន់ដែលមិនគួរត្រូវបានបង្វែរចេញពីការពិភាក្សា គឺ៖ តើតំបន់អានសេះស្ថិតនៅទីណា?
ចម្លើយមិនអាចកំណត់ដោយសុន្ទរកថានយោបាយ ការចុះទៅកាន់ទីតាំងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ការដាក់ទង់ជាតិ ឬវត្តមានរបស់កងកម្លាំងយោធាកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់បានឡើយ ហើយក៏មិនអាចកំណត់ដោយផែនទីឯកតោភាគីដែលរៀបចំឡើងដោយភាគីណាមួយដោយខ្លួនឯងបានដែរ។ ចម្លើយត្រូវស្វែងរកនៅក្នុងអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា ឯកសារកំណត់ព្រំដែន ផែនទីពាក់ព័ន្ធ និងការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែន ដែលមានមូលដ្ឋានគតិយុត្តច្បាស់លាស់ និងស្របតាមយន្តការដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង។
តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន តំបន់អានសេះស្ថិតក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ផែនទីមាត្រដ្ឋាន 1:200,000 ដែលកើតចេញពីដំណើរការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀមតាមអនុសញ្ញានិងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និង១៩០៧ បង្ហាញទីតាំងនេះនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ អ្វីដែលកាន់តែគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺសូម្បីតែផែនទីស៊េរី L7017 មាត្រដ្ឋាន 1:50,000 ដែលថៃបានរៀបចំជាឯកតោភាគី និងដែលកម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាមូលដ្ឋានគតិយុត្តសម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែន ក៏បង្ហាញទីតាំងអានសេះនៅខាងកម្ពុជានៃខ្សែដែលមានបង្ហាញលើផែនទីនោះផងដែរ។
នេះជាអង្គហេតុដែលទាមទារចម្លើយ មិនមែនការបង្វែរបញ្ហាឡើយ។
ពាក្យសម្ដីមិនអាចបង្កើតព្រំដែនបានទេ ហើយកម្លាំងក៏មិនអាចបង្កើតព្រំដែនបានដែរ។ ការទាមទារឯកតោភាគីមិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពបាន ហើយការកាន់កាប់ដោយកម្លាំងក៏មិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពបានឡើយ។
ទូកុងតឺន័រមិនមែនជាបង្គោលព្រំដែន។ លួសបន្លាមិនមែនជាខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិ។ ទង់ជាតិមិនអាចផ្ទេរអធិបតេយ្យភាពពីរដ្ឋមួយទៅរដ្ឋមួយបានទេ។ ការដាក់កងកម្លាំង ការសាងសង់ផ្លូវ ឬការបង្កើតវត្តមានជាក់ស្តែងនៅលើដី ក៏មិនអាចជំនួសការកំណត់ និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនស្របច្បាប់បានឡើយ។ ហើយដំណើររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមួយរូប ក៏មិនអាចធ្វើឱ្យការកាន់កាប់ដែលគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ ក្លាយទៅជាការកាន់កាប់ស្របច្បាប់បានដែរ។
នេះហើយជាចំណុចស្នូលដែលការឆ្លើយតបរបស់ភាគីថៃមិនអាចរំលងបាន។ ហើយប្រសិនបើភាគីថៃអះអាងថាមិនបានឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា គួរប្រគល់ទឹកដីដែលយោធាថៃបាននិងកំពុងកាន់កាប់ខុសច្បាប់មកឱ្យកម្ពុជាវិញ ហើយរុះរើចោលលួសបន្លា និងដកទូតុងតឺន័រចេញពីទឹកដីកម្ពុជា។
ជាពិសេស ដំណើររបស់លោក អនុទីន ចាន់វីរៈគុល មិនអាចត្រូវបានយកមកធ្វើជាមូលដ្ឋានដើម្បីបង្កើត ឬពង្រឹងការទាមទារអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃលើតំបន់អានសេះបានឡើយ។ គោលការណ៍ច្បាប់មូលដ្ឋានគឺ អំពើដែលមិនស្របច្បាប់មិនអាចបង្កើតសិទ្ធិស្របច្បាប់បានទេ។ ការចូលមកកាន់តំបន់អានសេះដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីកម្ពុជារបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសថៃមិនអាចបិទបាំងអំពើឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា និងភាពមិនស្របច្បាប់នៃស្ថានភាពនៃការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាខុសច្បាប់ឡើយ និងលាក់បាំង fait accompli ហើយក៏មិនអាចផ្លាស់ប្តូរឋានៈគតិយុត្តនៃទឹកដីបានដែរ។
ការអនុវត្តសិទ្ធិ និងច្បាប់របស់កម្ពុជាចំពោះសកម្មភាពដែលកើតឡើងក្នុងទឹកដីអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន មិនអាចត្រូវបានបំភាន់ថាជាការគំរាមប្រើកម្លាំងយោធាឡើយ។ ការអនុវត្តច្បាប់ និងការគំរាមប្រើកម្លាំង គឺជាបញ្ហាពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ទាំងក្នុងន័យច្បាប់ និងក្នុងន័យការទូត។ ការលាយបញ្ចូលបញ្ហាទាំងពីរនេះ គ្រាន់តែធ្វើឱ្យការពិភាក្សាឃ្លាតចេញពីអង្គហេតុ និងសំណួរផ្នែកច្បាប់ដែលត្រូវដោះស្រាយ និងគ្រាន់តែដើម្បីបិទបាំងទង្វើខុសច្បាប់នៃការចូលមកកាន់ទឹកដីរដ្ឋមួយដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
លើសពីនេះ ការកាន់កាប់ទីតាំង ការដាក់របាំង ការដាក់ទូកុងតឺន័រ ការរាយលួសបន្លា ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការដាក់ទង់ ឬការនាំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចូលទៅបង្ហាញវត្តមាន មិនអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើត «អង្គហេតុថ្មី» (fait accompli) នៅលើដី ហើយបន្ទាប់មកយកស្ថានភាពដែលបង្កើតឡើងដោយឯកតោភាគីនោះ មកធ្វើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការទាមទារអធិបតេយ្យភាព ឬសម្រាប់ការចរចាព្រំដែននៅពេលក្រោយបានឡើយ។
កាន់តែសំខាន់ សកម្មភាពទាំងឡាយដែលអាចធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៅលើដីប្រែប្រួល ត្រូវពិនិត្យក្នុងបរិបទនៃកាតព្វកិច្ចរបស់ភាគីទាំងពីរ ក្នុងការទប់ស្កាត់សកម្មភាពបង្កហេតុ ការកើនឡើងនៃភាពតានតឹង និងការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការកំណត់ព្រំដែន។ ដំណើររបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់តំបន់ដែលមានបញ្ហាព្រំដែន មិនគួរត្រូវបានប្រើជាឧបករណ៍នយោបាយដើម្បីពង្រឹងការទាមទារទឹកដី ឬបង្កើតការយល់ឃើញថា ការគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងស្មើនឹងអធិបតេយ្យភាព នោះឡើយ។
ប្រសិនបើភាគីថៃពិតជាជឿថា ព្រំដែនត្រូវកំណត់ដោយអង្គហេតុ ច្បាប់ និងយន្តការទ្វេភាគី នោះវិធីដែលស្របគ្នាបំផុតជាមួយគោលការណ៍នេះ គឺ បញ្ឈប់ការបង្កើតអង្គហេតុថ្មីនៅលើដី រក្សាស្ថានភាពមិនឱ្យប្រែប្រួល និងវិលត្រឡប់ទៅការងារបច្ចេកទេស និងយន្តការព្រំដែនដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង និងកុំព្យាយាមពន្យារពេល និងរកលេសសព្វបែបយ៉ាងដើម្បីគេចពីកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមាន។ 
ជាពិសេស ភាគីទាំងពីរត្រូវអនុវត្តដោយស្មោះត្រង់នូវចំណុចទី៣ នៃសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានបញ្ជាក់ថា៖
«ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាថា រាល់ការព្រមព្រៀងក្រោមសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ មិនត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែន និងព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរនោះទេ។ ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាប្រគល់តួនាទីឱ្យគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន បន្តអនុវត្តការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនឱ្យបានឆាប់រហ័សបំផុត ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងតាមបណ្តោយព្រំដែន… ភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាថា គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែននឹងផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់បំផុតចំពោះការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែននៅតំបន់រងផលប៉ះពាល់ដែលមានជនស៊ីវិលរស់នៅ»។
ខ្លឹមសារនេះមានន័យច្បាស់ថា ការកំណត់ និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនត្រូវធ្វើតាមយន្តការដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង ជាពិសេសតាមរយៈគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC)។ ដូច្នេះ ភាគីណាមួយមិនគួរបង្កើតស្ថានភាពជាក់ស្តែងថ្មីនៅលើដី រួចយកស្ថានភាពនោះទៅធ្វើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កំណត់ព្រំដែននៅពេលក្រោយឡើយ។
កម្ពុជាចង់បានសន្តិភាព និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួន។ កម្ពុជាគាំទ្រការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី តាមរយៈច្បាប់ ឯកសារគតិយុត្ត និងយន្តការដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង។ ប៉ុន្តែសន្តិភាពមិនមានន័យថា កម្ពុជាត្រូវទទួលយកការប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួនដោយស្ងៀមស្ងាត់នោះទេ។ ការចរចាក៏មិនមានន័យថា ភាគីមួយអាចបន្តកាន់កាប់ ឬបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដី ខណៈពេលអំពាវនាវឱ្យភាគីម្ខាងទៀតវិលមករកតុចរចានោះដែរ។
ដូច្នេះ សំណួរដែលគួរត្រូវបានសួរមិនមែនថា «ហេតុអ្វីកម្ពុជាតវ៉ា?» នោះទេ។ សំណួរត្រឹមត្រូវគឺ៖ «ប្រសិនបើថៃគោរពការចរចា ច្បាប់ និងការកំណត់ព្រំដែនតាមយន្តការដែលបានព្រមព្រៀង ហេតុអ្វីត្រូវបន្តបង្កើតវត្តមាន និងស្ថានភាពថ្មីនៅតំបន់ដែលកម្ពុជាបង្ហាញភស្តុតាងថាស្ថិតក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន?»
ផែនទីមិនអាចត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយដំណើរ 

TRUTH REPOR
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ឧត្តមសេនីយ៍ទោ វិថៃ ឡាយថុំយ៉ា (Vithai Laithomya) អ្នកនាំពាក្យបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានឆ្លើយតបទៅនឹងការចោទប្រកាន់របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន មកលើភាគីថៃ និងកងទ័ពថៃ ដែលថាបានយកបញ្ហាក្រុមឆបោកអនឡាញ (Scammer) និងក្រុម Call Center ធ្វើជាលេសដើម្បីកាន់កាប់តំបន់តាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយបញ្ជាក់ថា ភាគីថៃសូមបដិសេធទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ។
​អ្នកនាំពាក្យបានបញ្ជាក់ថា ព័ត៌មានស្តីពីមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា ការជួញដូរមនុស្ស និងបណ្តាញឆបោកអនឡាញនៅត្រើយកម្ពុជា មិនមែនជាការលើកឡើងដោយឯកតោភាគីរបស់ថៃនោះទេ ប៉ុន្តែជាទិន្នន័យជាក់ស្តែងពីការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) ព្រមទាំងរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដែលបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា តំបន់ព្រំដែន និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលថ្នាក់តំបន់ និងពិភពលោកនៃបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដោយមានការបង្ខិតបង្ខំកម្លាំងពលកម្ម ការឃុំឃាំង ធ្វើទារុណកម្ម និងបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋមកពីបណ្តាប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។
​កងទ័ពថៃបានគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការដាក់ពង្រាយកងកម្លាំង និងការបំពេញបេសកកម្មតាមបណ្តោយព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា គឺអនុវត្តឡើងក្រោមក្របខ័ណ្ឌនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Statement) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយមានគោលដៅរក្សាសន្តិសុខ ទប់ស្កាត់ការប្រព្រឹត្តបទល្មើសខុសច្បាប់ និងការពារសុវត្ថិភាពប្រជាពលរដ្ឋតែប៉ុណ្ណោះ ពុំមានការពាក់ព័ន្ធនឹងការយកបញ្ហា Scammer មកធ្វើជាលេសកាន់កាប់ដីធ្លីដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។
​ការភ្ជាប់បញ្ហាទាំងពីរនេះបញ្ចូលគ្នា គឺផ្ទុយពីការពិត ព្រមទាំងអាចធ្វើឱ្យសាធារណជនមានការយល់ច្រឡំ និងបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ចេញពីបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងបណ្តាញឆបោកអនឡាញ ដែលបច្ចុប្បន្នជាការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែលសហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ និងរួមគ្នាដោះស្រាយយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។
​ហេតុនេះ កងទ័ពថៃសូមអំពាវនាវដល់ភាគីកម្ពុជា ឱ្យផ្តោតលើការអនុវត្តតាមក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអនុសាសន៍ និងទិន្នន័យរបស់ UNODC ក្នុងការបង្ក្រាប និងលុបបំបាត់បណ្តាញឆបោកអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនឱ្យអស់ពីឫសគល់ ប្រសើរជាងការបង្កើតវោហារសាស្ត្រដែលអាចនាំឱ្យមានការយល់ច្រឡំ និងបង្កើនជម្លោះរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
​កងទ័ពថៃ និងប្រទេសថៃ នៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការអនុវត្តតាមគោលការណ៍ច្បាប់ និងក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ព្រមទាំងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការសម្របសម្រួលសហការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីរួមគ្នាលុបបំបាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ការជួញដូរមនុស្ស និងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន សំដៅនាំមកនូវស្ថិរភាព សុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពយូរអង្វែងសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។
👉 តើបងប្អូនយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះបញ្ហានេះ? ចូលរួមបញ្ចេញមតិយោបល់នៅខាងក្រោម! កុំភ្លេច Like, Share និង Follow ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍បន្ថែមទៀត!

Aplus 48m  · 📍 យប់មិញអាគារដ្ឋាភិបាលត្រូវបានដុតបំផ្លាញ ដោយក្រុមបំបែករដ្ឋអុីស្លាម ភាគខាងត្បូងប្រទេសបាបថៃ🇹🇭💥👌ព្រឹកឡើងបង្កៃវត្ថុអាចជាគ្រាប់បែកនៅតាមផ្លូវ ..   ផ្លូវប្រសព្វដុនយ៉ាង-បូថង ក្នុងខេត្តប៉ាតានី ត្រូវបានបិទ បន្ទាប់ពីរកឃើញវត្ថុគួរឱ្យសង្ស័យ ប្រជាជនត្រូវហាមចាកចេញពីផ្ទះ តាមដងផ្លូវស្ងប់ស្ងាត់ដូចទីក្រុងខ្មោច

ធិម នាគ រាជ HD
#Aទីនថាកម្ពុជាមិនអាចធ្វើអ្វីថៃនិងរូបខ្លួនបានឡើយ💥
#Aទីនធ្វើមិនដឹងមិនឮចំពោះការគំរាមចាប់ខ្លួនពីខាងកម្ពុជា
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អនុទីន បានធ្វើមិនខ្វល់ចំពោះរបាយការណ៍ដែលថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាអាចនឹងស្វែងរកការចាប់ខ្លួនរូបលោក ពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ច្រកអានសេះ ដែលរូបលោកត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានចូលទៅក្នុងទឹកដីដែលមានជម្លោះ។
Aទីន បានឆ្លើយថា «ពិតមែនឬ? តើឲ្យខ្ញុំនិយាយយ៉ាងម៉េចទៅ?» ដោយAទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា វាបានធ្វើសកម្មភាពស្របតាមច្បាប់របស់ថៃ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលត្រូវចុះហត្ថលេខាដោយមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ។
ចំពោះការប្រឆាំងរបស់កម្ពុជាលើការចុះពិនិត្យសន្តិសុខព្រំដែនរបស់លោក លោក អាណូធីន បានថ្លែងថា ភាគីទាំងពីរគប្បីគោរពតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលតម្រូវឱ្យភាគីទាំងសងខាងរក្សាជំហរនៅទីតាំងបច្ចុប្បន្នរៀងៗខ្លួន។

VAYO FM Radio
ផែនទីសន្ធិសញ្ញានិងភស្តុតាងបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឈរគឺក្នុងទឹកដីកម្ពុជា
រូបភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុទីន ចាន់វីរៈគុល ឈរនៅតំបន់អានសេះ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាចត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្ហាញពីវត្តមានរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃនៅទីនោះ។ ប៉ុន្តែរូបភាពមួយសន្លឹកមិនអាចកំណត់អធិបតេយ្យភាពបានទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន ក្នុងសំណេរមួយលើបណ្តាញសង្គម។ តើផ្អែកលើអ្វីដើម្បីបញ្ជាក់ទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឈរនោះជាទឹកដីកម្ពុជា? 
រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន បានលើកអំពីមូលដ្ឋាននៃសំណុំឯកសារដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ដែលកម្ពុជាបានយោងដូចជា អនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា ផែនទី គឺបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុត «ទីតាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុទីន បានឈរនោះគឺស្ថិតនៅតំបន់អានសេះ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ក្នុងទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។ ដូច្នេះ បញ្ហាមិនមែនថា លោក អនុទីន អាចទៅដល់ទីនោះបានឬអត់នោះទេ។ 
បញ្ហាគឺថា «នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសមួយបានចូលទៅកាន់ទីតាំងស្ថិតក្នុងអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋម្ចាស់អធិបតេយ្យភាព»។ នេះជាមូលហេតុដែលកម្ពុជាត្រូវតែតវ៉ាប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់នេះ បន្ថែមពីអ្វីដែលយោធាថៃបានឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា បំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល និងការកែប្រែស្ថានភាពដើម fait accompli នាពេលកន្លងទៅ។
ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមិនត្រូវបានកំណត់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយវត្តមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមកឈរទីនោះដើម្បីប្រថាប់ត្រាថាជាទឹកដីថៃ ឬវត្តមានយោធាថៃនៅឈរជើងទីនោះទេ។ 
មូលដ្ឋានគតិយុត្តដែលកម្ពុជាយោងក្នុងបញ្ហាព្រំដែននេះ មានប្រភពពីអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ ការងាររបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការកំណត់ព្រំដែននោះ និងឯកសារព្រំដែនពាក់ព័ន្ធ។
អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាពិសេស គឺសូម្បីតែផែនទីស៊េរី L7017 ខ្នាត ១:៥០.០០០ ដែលភាគីថៃប្រើប្រាស់ដោយឯកតោភាគី ហើយដែលកម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាមូលដ្ឋានគតិយុត្តសម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែន ក៏បង្ហាញទីតាំងដែលត្រូវបានសម្គាល់ថាជាទីតាំងដំណើររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ស្ថិតនៅខាងកម្ពុជានៃខ្សែដែលបង្ហាញលើផែនទីនោះដែរ។ 
នៅពេលយកខ្សែព្រំដែនដែលកម្ពុជាយោងពីផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ មកផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយផែនទី L7017 និងទីតាំងជាក់ស្តែងដែលបានសម្គាល់លើរូបភាពផ្កាយរណប ទីតាំងនោះត្រូវបានបង្ហាញនៅខាងកម្ពុជានៃខ្សែទាំងពីរ។ ដូច្នេះ បញ្ហាដែលភាគីថៃត្រូវឆ្លើយមិនមែនថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានទៅដល់ទីនោះដោយរបៀបណាទេ ប៉ុន្តែតើមានផែនទី សន្ធិសញ្ញា ឬមូលដ្ឋានគតិយុត្តណាដែលអាចបង្ហាញថាទីតាំងនោះស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពថៃ?
បើភាគីថៃអះអាងថាទីតាំងនោះជាទឹកដីថៃ នោះភាគីថៃត្រូវបង្ហាញមូលដ្ឋានគតិយុត្តដែលគាំទ្រការអះអាងរបស់ខ្លួននោះ។ ការអះអាងតែមាត់ទទេដោយគ្មានមូលដ្ឋានគតិយុត្ត មិនអាចយកជាការបានឡើយ ហើយក៏ការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់មិនមែនក្លាយជាស្របច្បាប់ ដោយសារតែវាត្រូវបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតឡើយ។ ការដែលមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសមួយអាចទៅឈរនៅទីតាំងណាមួយ មិនមានន័យថាទីតាំងនោះជាទឹកដីរបស់ប្រទេសនោះទេ ហើយត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់រវាងការកាន់កាប់ទឹកដីដោយខុសច្បាប់ និងសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់។
បើមានការខ្វែងគំនិត ត្រូវយកទៅ JBC មិនមែនយកវត្តមានយោធាមកកំណត់ព្រំដែន និងការកែប្រែស្ថានភាពដើមនោះទេ។ ថៃតែងតែអះអាងថា កុងតឺន័រ និងបន្លាលួសមិនមែនជាខ្សែព្រំដែនទេ ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអនុទីន ចូលមកដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនៅតំបន់អានសេះ ក៏មិនមែនជាការមកបោះបង្គោលព្រំដែនទេ ហើយថៃអះអាងម្តងហើយម្តងទៀតថាយកយន្តការ JBC មកដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនគោកដែលមាន។ 
កម្ពុជា និងថៃមានយន្តការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរួចហើយ។ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងយន្តការ JBC បានបង្កើតក្របខណ្ឌសម្រាប់ភាគីទាំងពីរធ្វើការលើបញ្ហាព្រំដែន។ ប្រសិនបើភាគីថៃពិតជាប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការដោះស្រាយបញ្ហាតាមយន្តការ JBC ដូចដែលខ្លួនបានអះអាងជាបន្តបន្ទាប់ នោះការប្តេជ្ញាចិត្តនេះគួរត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង។ ភាគីថៃគួរបង្ហាញភាពស្មោះត្រង់និងសុឆន្ទៈ ដោយទទួលយកសំណើដែលJBC កម្ពុជា បានស្នើកោះប្រជុំមិនតិចជាង ៩ ដងមកហើយទេ ស្របតាមចំណុចទី៣ នៃសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ប៉ុន្តែថៃតែងតែរកលេសពន្យារពេលពីមួយទៅមួយរហូតមកទល់នឹងពេលនេះ។ 
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំក្រោមសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការខណ្ឌសីមា និងព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យ JBC បន្តការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមា។
ការតវ៉ារបស់កម្ពុជាក៏មានសារៈសំខាន់ផ្នែកច្បាប់ ព្រោះវាកត់ត្រាយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាមិនយល់ព្រម មិនទទួលស្គាល់ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យវត្តមានរបស់ថៃត្រូវបានយកទៅបកស្រាយនៅពេលក្រោយថា កម្ពុជាបានទទួលយកស្ថានភាពនោះទេ។ កម្ពុជាបានបង្ហាញគោលជំហរផ្លូវការដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងឡើយ។ 
ទីតាំងដែលលោក អនុទីន ឈរ ត្រូវវាស់តាមផែនទី និងឯកសារព្រំដែន មិនមែនវាស់តាមទង់ជាតិ ឬវត្តមានយោធាឡើយ។ ការគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងមិនស្មើនឹងអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់ ហើយស្ថានភាពដែលបង្កើតដោយឯកតោភាគី មិនអាចជំនួសដំណើរការខណ្ឌសីមាដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងបានឡើយ។ ប្រសិនបើថៃអះអាងថាទីតាំងដែលលោក អនុទីន ឈរនោះជាទឹកដីថៃ ចម្លើយមិនអាចជារូបថតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ទង់ជាតិ កុងតឺន័រ ឬកងទ័ពបានទេ។ ចម្លើយត្រូវតែជាមូលដ្ឋានគតិយុត្ត ផែនទី និងឯកសារព្រំដែនដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន ហើយការដោតទង់ជាតិ ការដាក់កម្លាំងយោធា ឬការកែប្រែស្ថានភាពដើមតាមរយៈសកម្មភាពសាងសង់ផ្សេងៗ ក៏មិនអាចផ្លាស់ប្តូរអធិបតេយ្យភាពតាមច្បាប់បានឡើយ។ ប៉ុន្តែបានបង្ហាពីការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត៕

Neth Pheaktra
សូមបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់បញ្ហា online scams ជាលេសដើម្បីបិទបាំងសកម្មភាពឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធរបស់យោធាថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា ៖ថៃមិនអាចលាងខ្លួនដោយចោទអ្នកដទៃបានទេ! 
ការបដិសេធរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានរួមថៃ (JIC) ថា ថៃមិនបានប្រើបញ្ហាឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (online scams) ជាលេសសម្រាប់សកម្មភាពយោធា ឬការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ មិនអាចលុបបំបាត់អង្គហេតុដែលបានកើតឡើងនៅលើដីបានឡើយ។ ការពិតមិនត្រូវវាស់តាមពាក្យបដិសេធនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវវាស់តាមអ្វីដែលបាននិយាយ អ្វីដែលបានធ្វើ និងលទ្ធផលដែលបានកើតឡើងក្រោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធារបស់ថៃ។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងពិធីបើសន្និសីទអន្តរជាតិប្រធានសភានៃអន្តរភាលើកទី២ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ថៃបានប្រើប្រាស់បញ្ហា online scams ជាលេសសម្រាប់ការឈ្លានពាន និងកាន់កាប់ផ្នែកខ្លះនៃទឹកដីកម្ពុជា។ សម្តេចបានព្រមានថា ការយកបទល្មើសឆ្លងដែនដូចជា online scams មកធ្វើជាលេសសម្រាប់ការកាន់កាប់ទឹកដីរបស់ប្រទេសដទៃដោយខុសច្បាប់ គឺជាទម្រង់មួយនៃ «សង្គ្រាមទំនើប»។
យោធាថៃបានវាយប្រហារដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើសំណងស៊ីវិលនៅតំបន់អូរស្មាច់ និងច្រកជាំ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងតំបន់ថ្មដានៅខេត្តពោធិ៍សាត់ដោយចោទថាជាតំបន់យោធា ប៉ុន្តែធាតុពិតគឺជាសំណង់ស៊ីវិលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកវិនិយោគទុនប៉ុណ្ណោះ។ 
សម្តេចតេជោក៏បានរំលេចពីគ្រោះថ្នាក់នៃ «យុទ្ធសាស្ត្រឈ្លានពានបែបហាន់ចំណិតសាច់ក្រក» (salami-slicing strategy) ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពនៅលើដីបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីបម្រើមហិច្ឆតាទឹកដី និងបង្កើត fait accompli មុននឹងព្យាយាមបម្លែងស្ថានភាពដែលបង្កើតដោយកម្លាំងនោះទៅជាអំណះអំណាងនយោបាយនៅពេលក្រោយ។ 
ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបង្ហាញទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិអំពីសកម្មភាពដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាការកាប់យកទឹកដីដោយខុសច្បាប់ រួមមានការបន្តវត្តមានកងទ័ព ការរាយលួសបន្លា ដាក់ទូកុងតឺន័រ ជីកលេណដ្ឋាន សាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដី មុនការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនត្រូវបានបញ្ចប់។

ស៊ន សុភក្រ្ត-Sorn Sopheak 34m  · ចំនួនអ្នកបាត់ខ្លួននៅនេប៉ាល់និងចិន ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ដ៏អាក្រក់ ហក់ឡើងលើស ២៤០០នាក់ ខណៈស្លាប់ជិត៦០០នាក់
ដូច្នេះ បើថៃអះអាងថា online scams និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធជារឿងពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា មានសំណួរមួយដែលថៃត្រូវឆ្លើយ៖ បើ scam មិនមែនជាលេស ហេតុអ្វីបានជាទីតាំងដែលថៃអះអាងថាពាក់ព័ន្ធនឹង scam ត្រូវបានយកមកភ្ជាប់ជាមួយប្រតិបត្តិការយោធារបស់ថៃលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងអំឡុងជម្លោះ? ហើយហេតុអ្វីក្រោយការប្រើកម្លាំង លទ្ធផលបែរជាបន្តទៅជាការគ្រប់គ្រងដី អគារ ការរាយលួសបន្លា ដាក់ទូកុងតឺន័រ និងការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដី?
បើគោលដៅគឺ online scams ហេតុអ្វីលទ្ធផលបែរជាក្លាយជាបញ្ហាទឹកដី? Online scams ជាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយកម្ពុជាមិនបានបដិសេធបញ្ហានេះឡើយ។ កម្ពុជាបានខិតខំបន្តបង្ក្រាបបទល្មើសនេះយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុតហើយលទ្ធផលគឺទីតាំង​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ឆបោកតាមបច្ចេកវិទ្យាជាង ​៧០០ ​ត្រូវ​បាន​បោសសម្អាត​ និងបន្តបង្ក្រាបបណ្តាញដែលនៅសេសសល់។ ឧក្រិដ្ឋកម្មត្រូវប្រយុទ្ធដោយការស៊ើបអង្កេត ការចាប់ខ្លួន ការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ការបត្យាប័ន ការសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ 
online scams មិនមែនជាអភ័យឯកសិទ្ធិដែលអនុញ្ញាតសម្រាប់ប្រើកម្លាំងយោធា។ វាមិនអាចផ្តល់សិទ្ធិឱ្យរដ្ឋមួយឆ្លងព្រំដែន ប្រើកម្លាំង ឬបង្កើតការគ្រប់គ្រងទឹកដីថ្មីលើរដ្ឋមួយទៀតបានឡើយ។ កាន់តែសំខាន់ ថៃមិនអាចបង្ហាញខ្លួនឯងដូចជាស្ថិតនៅក្រៅបញ្ហា cyber scams និងការជួញដូរមនុស្សក្នុងតំបន់ ហើយចង្អុលម្រាមដៃមកកម្ពុជាតែម្នាក់ឯងបានទេ។
ឯកសាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្ហាញថា cyber scam operations និងការជួញដូរមនុស្សជាបញ្ហាឆ្លងដែនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ឯកសាររបស់អ្នកជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានកត់ត្រាថា cyber scam compounds ត្រូវបានរាយការណ៍នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនក្នុងតំបន់ ខណៈថៃក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថាកំពុងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលកាន់តែសំខាន់មួយសម្រាប់ការជួញដូរមនុស្ស។
UNODC ក៏បានបង្ហាញពីតួនាទីរបស់ថៃនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងការផ្លាស់ទីមនុស្ស សម្ភារៈ និងមូលនិធិរបស់បណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្ម។ អង្គហេតុទាំងនេះមិនមែនដើម្បីនិយាយថា ថៃជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះ scam ទាំងអស់នោះទេ។ វាបង្ហាញចំណុចសាមញ្ញមួយថា៖ online scams គឺជាបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន មិនមែនជាបញ្ហារបស់កម្ពុជាតែម្នាក់ឯងឡើយ។
ដូច្នេះ មុននឹងយកបញ្ហា scam មកធ្វើជាឧបករណ៍ចោទប្រកាន់ប្រទេសជិតខាង ថៃគួរបង្ក្រាប និងលាងសម្អាតបញ្ហា scam និងការជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួនឯងឱ្យបានជ្រះជាមុនសិន។ ការចង្អុលម្រាមដៃទៅអ្នកដទៃ មិនអាចលាងបញ្ហានៅក្នុងផ្ទះខ្លួនឯងឱ្យបាត់បានឡើយ។
កម្ពុជាមិនការពារ online scams ទេ។ កម្ពុជាការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងគោលការណ៍ដែលថា ខ្សែព្រំដែនមិនអាចកែប្រែដោយកម្លាំងបានឡើយ។
នេះហើយជាមូលហេតុដែលការព្រមានរបស់សម្តេចតេជោអំពី «យុទ្ធសាស្ត្រហាន់ចំណិតសាច់ក្រក» មានសារៈសំខាន់។ ការកាប់យកទឹកដីមិនចាំបាច់ធ្វើក្នុងពេលតែមួយនោះទេ។ វាអាចចាប់ផ្តើមពីការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពបន្តិចម្តងៗ៖ ដាក់ទ័ព រាយលួសបន្លា ដាក់ទូកុងតឺន័រ ជីកលេណដ្ឋាន សាងសង់ផ្លូវ ហើយបន្ទាប់មកប្រើវត្តមានដែលបង្កើតឡើងដោយកម្លាំងនោះជាអំណះអំណាងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទឹកដី។
ប៉ុន្តែស្ថានភាពដែលបង្កើតឡើងដោយកម្លាំង មិនអាចជំនួសច្បាប់បានឡើយ។ លួសបន្លាមិនមែនជាខ្សែព្រំដែន។ ទូកុងតឺន័រមិនមែនជាបង្គោលព្រំដែន។ លេណដ្ឋានមិនមែនជាសន្ធិសញ្ញា។ វត្តមានកងទ័ពមិនមែនជាអធិបតេយ្យភាព។
នេះក៏ជាចំណុចដែលការលើកឡើងរបស់សម្តេចធិបតីមានទម្ងន់កាន់តែធ្ងន់៖ ការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដីដោយឯកតោភាគី មិនអាចត្រូវបានយកមកបង្កើតសិទ្ធិថ្មីលើទឹកដី ខណៈការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់ឡើយ។ បើថៃពិតជាចង់បង្ហាញថា online scams មិនមែនជាលេសសម្រាប់ការឈ្លានពាន នោះពាក្យបដិសេធមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។
សូមបំបែក scam ចេញពីបញ្ហាព្រំដែន។ សូមដោះស្រាយឧក្រិដ្ឋកម្មដោយច្បាប់។ សូមបញ្ឈប់ការបង្កើត faits accomplis នៅលើដី។ ហើយសូមទុកឱ្យសន្ធិសញ្ញា ផែនទី ច្បាប់អន្តរជាតិ និងយន្តការព្រំដែនដែលមានស្រាប់ជាអ្នកដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន មិនមែនកម្លាំងយោធា និងសូមកុំប្រើប្រាស់បញ្ហា online scams ជាលេសដើម្បីបិទបាំងសកម្មភាពឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធរបស់ខ្លួន។
ពាក្យសម្តីអាចបដិសេធបាន ប៉ុន្តែអង្គហេតុដែលបានកើតឡើងនៅលើដី យោធាថៃមិនអាចលុបបំបាត់បានឡើយ។

TV3 Online News
ប្រមុខរដ្ឋចោ-រ និងបណ្តាមេទព័និងទាហានចោ-រកំពុងឈរលើដីខ្មែរ នេះជាភស្តុតាងដាក់បន្ទុក លើរដ្ឋទំនើងអន្ធពាលនៃអំបូរឈាមជ័រចោ-រតៃ..
ទីតាំង«អានុទីន ឈរគឺក្នុងទឹកដីកម្ពុជា» ផ្អែកលើផែនទី សន្ធិសញ្ញា និងភស្តុតាងបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ ខណៈការតវ៉ារបស់កម្ពុជាមានសារៈសំខាន់ផ្នែកច្បាប់ ព្រោះវាកត់ត្រាយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាមិនយល់ព្រម មិនទទួលស្គាល់ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យវត្តមានរបស់ថៃត្រូវបានយកទៅបកស្រាយនៅពេលក្រោយថា កម្ពុជាបានទទួលយកស្ថានភាពនោះទេ។ កម្ពុជាបានបង្ហាញគោលជំហរផ្លូវការដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងឡើយ៕

ស៊ន សុភក្រ្ត-Sorn Sopheak
ការយល់ខុសរឿងសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ជាការដាស់ស្មារតីបងប្អូនខ្មែរយើងឲ្យប្រឹងរួមគ្នា លាតត្រដាងការពិតទៅកាន់ពិភពលោក។ 
កម្ពុជាយើងរងគ្រោះដោយសារការឈ្លានពានរបស់ថៃ ជារឿងអយុត្តិមួយ តែអយុត្តិធម៌មួយទៀត គឺជាការយល់ខុសបែបនេះមកលើកម្ពុជា។ 
អតីតកាលកម្ពុជាហែលឆ្លងកាត់សង្គ្រាមរាប់ទស្សវត្សរ៍ ទំរាំស្វែងរកបានសន្តិភាពពេញលេញ ដែលវាគ្មានហេតុផលទាល់តែសោះថាកម្ពុជាបង្កហេតុនាំឲ្យកើតសង្គ្រាមជាមួយអ្នកជិតខាង។

ផន រឹម
នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ឯកឧត្តម ប៉េង ពោធិ៍នា សមាជិកគណៈអចិន្ត្រៃយ៍គណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណក្ស, សមាជិកគណៈអចិន្ត្រៃយ៍យុវជនគណបក្សថ្នាក់កណ្តាល,ប្រធានផ្នែកព័ត៌មាន និងបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយសង្គមយុវជនគណបក្សថ្នាក់កណ្តាល ចូលអញ្ជើញចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈអចិន្ត្រៃយ៍យុវជនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្នាក់កណ្តាល នៅវិមាន៧មករា ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានយុវជនគណបក្សថ្នាក់កណ្តាល។

នេប៉ាល់ ខាតបង់ប្រមាណ ៥០០០ លានដុល្លា ដោយសារ ការបាក់ភ្នំទឹកកក ធ្លាក់ចូលអាងទឹកកក ចំណុះ ៤ លានមែត្រគីប ចូលក្នុងអាងទឹក ចំណុះ ២ លានមែត្រគីប បាំង ផ្លូវទឹកហូរ ១,២ គម មិនឲ្យទឹកច្រាល់ចូលទៅក្នុង អាងតូច ដូច្នេះ ទឹកលើស ២ លានមែត្រគីប ហូរចុះមកក្រោម បុកសំដៅ កំពង់ផែចិន និង ទំនប់វារីអគ្គីសនី នេប៉ាល់់ ០៧ ទីតាំង ខូចខ្ទេចគ្មានសល់ ពីព្រោះកំពស់ទឹក កន្លែងខ្លះ លិចជម្រៅ ៨០ មែត្រ។ ការវិភាគនេះ យកគំរូនៃការវិភាគ រណ្តៅគ្រាប់បែក ដែលពួក ខ្មាំងសៀម វាទំលាក់នៅលើទឹកដីខ្មែរ ចង់ដឹងថា ជម្រៅប៉ុន្មានមែត្រ? បណ្តោយ?ទទឹង?  ឥលូវទៅជួយ វិភាគ ដល់ នេប៉ាល់ទៀត ៕

Sorm Pheaktra News  · Following 5h  · កម្ពុជា​ចាប់​ផ្ដើម​នីតិវិធី​រឹប​អូស​មជ្ឈមណ្ឌល​ឆបោក​អនឡាញ​ដែល​បង្ក្រាប​ទាំង​​៨៦​ទីតាំង​មក​ធ្វើ​ជា​សម្បត្តិ​រដ្ឋ.!👇