វិទ្យាសាស្រ្តយោធាកម្ពុជា: យន្តហោះប្រភេទ F-35

នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូតកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរនិងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាពឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីបានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែមដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រសន្តិសុខកំពង់ផែនិងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រនិងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Sunday, March 22, 2026

យន្តហោះប្រភេទ F-35

យន្តហោះចម្បាំងចិន Shenyang J-35 ជាប្រភេទយន្តហោះចម្បាំង ទំនើប ប្រកួតប្រជែងជាមួយ យន្តហោះចម្បាំង អាមេរិក ធុន F-35 jets --ខាងក្រោមនេះជារូបភាព នៃការប្រៀបធៀប ពត៍មានអំពីយន្តហោះ ពីបណ្តាប្រភពចំហរនានា Open Sources.

យន្តហោះ Shenyang J-35 ចិន
យន្តហោះ F-35 Fighter Jets អាមេរិក

កងទ័ពអាកាសថៃ មាន ថវិការសរុប ៤១៣ លានដុល្លា ដោយគ្រោងទិញ យន្តហោះ F-35 ចំនួន ០៨ គ្រឿង ដែលមានន័យថា តម្លៃ ៥២ លានដុល្លា/គ្រឿង។ យោងតាមតម្លៃនេះ គឺ មិនអាច បញ្ជាទិញបានឡើយ ដោយសារ យន្តហោះ F-35 នេះ មានតម្លៃជាង ១០០០ លានដុល្លា/គ្រឿង ពេលបំពាក់ប្រព៍ន្ធ អាវុធ ប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធរួចរាល់។ ប្រទេសថៃ ក៍ដឹងថា មិនអាចទទួលបាន កុងត្រាបញ្ជាទិញដែរ ព្រោះ គោលបំណង ថៃ សម្លឹងឃើញ យន្តហោះចម្បាំង ចិនធុន FC-31 ជាង ។

សហរដ្ឋអាមេរិកច្រានចោលសំណើទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35 របស់ប្រទេសថៃ ព្រោះវាទំនើបពេកសម្រាប់ថៃ អាមេរិកថាៈ យន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនទំនើបខ្លាំងណាស់ មិនអាចលក់ឱ្យប្រទេសថៃ បានឡើយ!The Nation បានផ្សាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានច្រានចោលសំណើរបស់កង ទ័ពអាកាសថៃ (RTAF) ក្នុងការបញ្ជាទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35s ចំនួន ២គ្រឿង ក្រោមហេតុផលថា ប្រទេសថៃ មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ទទួលយកយន្តហោះទំនើបបែបនេះនៅទេ ពោលគឺវាទំនើបខ្លាំងពេក សម្រាប់ប្រទេសនេះ។

តម្លៃយន្តហោះចម្បាំងធុន F-35 ចុះពី ២៤០ លានដុល្លា/គ្រឿង មកត្រឹម ២០០ លានដុល្លា/គ្រឿង

ប្រភពពីកងទ័ពអាកាសថៃ បានឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃអង្គារថាៈ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Robert Godec បានជួបជាមួយប្រធានកងទ័ពអាកាសថៃ។ គឺលោកមេបញ្ជាការ Alongkorn Wannarot កាលពីសប្តាហ៍មុន ដើម្បីនិយាយប្រាប់ដោយផ្ទាល់មាត់ អំពីការសម្រេចចិត្តរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយលោក Godec បាននិយាយថាៈ កងទ័ពអាកាសថៃ ។

ព័ត៌មានថ្មីៗ៖ អ៊ីរ៉ង់បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក ដែលបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-35 ជំនាន់ទីប្រាំរបស់អាមេរិក ដែលមានតម្លៃ ១៩០ លានដុល្លារ ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសអ៊ីរ៉ង់ដែលផលិតក្នុងស្រុក ដែលមានតម្លៃ ៣០០០ ដុល្លារ។ គ្រាន់តែចាក់សោយន្តហោះនៅលើរ៉ាដា គឺជារឿងធំមួយ អ៊ីរ៉ង់បានបង្ហាញរឿងនេះដោយជោគជ័យ ដែល CNN ខ្លួនឯងកំពុងទទួលស្គាល់។

ប្រភពពី ពត៍មានបរទេស

ប្រតិបត្តិករ យន្តហោះបំបាំងកាយ F-35

មិនទាន់មានគ្រឿងបរិក្ខារ ឬវិធានការសន្តិសុខពេញលេញ ដើម្បីផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង នេះនោះទេ ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបដិសេធនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាៈ ប្រហែលជាក៏ដោយសារតែរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Joe Biden ជឿថារដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកកកំពុងងាកទៅរកទីក្រុងប៉េកាំងច្រើនជាងចំពោះការចង់បានយន្តហោះ F-35s នេះ ។ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ ប្រេសិតអាមេរិករូបនេះក៏បានបញ្ជាក់ប្រាប់ភាគីថៃដែរថា «នៅពេលណាដែលប្រទេសថៃត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយនោះ សហរដ្ឋ អាមេរិកនឹងសុខចិត្តធ្វើកិច្ចពិភាក្សាមួយផ្សេងទៀតស្តីពីការទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35s នេះ»។ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះដែរ កងទ័ពអាកាសថៃក៏មិនទទួលរងការខូចខាតណាមួយពីការបដិសេធនេះឡើយ ក្រៅតែពីប្រាក់ចំនួន ៣៦៩ លាន បាតដែលខ្លួនបានដកពីថវិកាជាតិ ឆ្នាំ ២០២៣ ។ ចំនួនទឹកប្រាក់នេះត្រូវបានគេកំណត់សម្រាប់ការបញ្ជាទិញលើកដំបូង ក្នុងករណីបើសហរដ្ឋអាមេរិក យល់ព្រមលក់យន្តហោះចម្បាំង F-35s ឲ្យប្រទេសថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថាៈ កងទ័ពអាកាសថៃ បាននឹងកំពុងជំរុញឲ្យមានការបញ្ជាទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35s ចំនួន ២ គ្រឿងក្នុងតម្លៃ ៧.៣៨ ពាន់លាន បាត ដើម្បីជំនួសយន្តហោះចម្បាំង F-16 ចាស់របស់ខ្លួន ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Alongkorn ធ្លាប់បានលើកឡើងកាលពីឆ្នាំមុនថាៈ ឱកាសដែលអាមេរិកយល់ព្រមលក់យន្តហោះនេះឮ។ គឺមានត្រឹមតែ ៥០ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះខាងកងទ័ពគឺបានត្រៀមចិត្តទុករួចទៅហើយ ៕

ផែនទី ប្រតិបត្តិករ យន្តហោះបំបាំងកាយ F-35

យន្តហោះ F-35 ជាយន្តហោះ ទំនើបបំផុតចុងក្រោយ វាអាច អាចហោះឡើងដោយត្រូវការផ្លូវរត់ខ្លីបំផុត លើនាវាផ្ទុកយន្តហោះ លើនាវាមុខទឹក លើ នាវាតូចៗបានក្រោយពេលបំពេញបេសកកម្ម ឬ ក្នុងការរង់ចាំបញ្ជាចេញទៅ បំពេញបេសកកម្ម។ វាអាចហោះកំពស់ ចាប់ពី ១០០ មដល់ទៅ ៤០ គម បែបនេះទើបគេហៅថា យន្តហោះ បំបាំងកាយ Stealth បើសិនជាវាហោះកំពស់ ១៨ គម ដូចគេឯង ដូច្នេះ វាមិនមែនជាយន្តហោះបំបាំងកាយទេ។ Lockheed Martin F-35 Lightning II គោលបំណងផលិតយន្តហោះ/ឧទ្ធម្ភាចក្រ៖ The Purpose of Build Combat Aircraft/Helicopter

ដើម្បី បាញ់ Fighting /Fighter (F)
ដើម្បី ទំលាកគ្រាប់ Bombing/Bomber (B)
ដើម្បី បាញ់ផង និង ទំលាក់គ្រាប់ផង (ពហុបំណង Multipurpose, F/B)

គោលបំណងនៃ បេសកកម្ម The Purpose of Missile: (១) ដើម្បីវាយការពារខ្លួន Defensive Operation

និង (២( ដើម្បី វាយលុក Offensive Operation ។ ការផលិតយន្តហោះ F-35 គឺយោងតាមកា់រចង់បានរបស់ទាហានជើងទឹកអាមេរិក ) (The US Navy Asking forដែលចង់បាន យន្តហោះមួយប្រភេទអាច វាយការពារខ្លួនលើអាកាស តែអាច វាយលុកលើគោលដៅផ្ទៃទឹក និង ផ្ទៃគោក ដែលអាចហោះ ចុះចតលើនាវា លើផ្ទៃដីក្នុងកាលៈទេសមិនអំណោយផល។ ម្លៃ ម៉ោងហោះរបស់ F-22 គឺ ជាង ៣២,០០០ ដុល្លាក្នុងបេសកកម្ម ១ម៉ោង។ ការផលិតយន្តហោះ F-22 គឺយោងតាមការចង់បាន របស់ទ័ពអាកាសអាមេរិក (The US Air Force Asking for) ដែលមានសមត្ថភាពវាយលុកផ្ទៃអាកាស អាចគ្រប់គ្រងផ្ទៃអាកាសបានទាំងស្រុង ដោយមានកាំជ្រួច មានកាំភ្លើងចម្ងាយឆ្ងាយ មានរាដា បំពាក់សម្រាប់ វាយសង្រ្គប ខ្មាំងលើផ្ទៃអាកាស។ តម្លៃ ម៉ោងហោះរបស់ F-22 គឺ ជាង ៤៤,០០០ ដុល្លាក្នុងបេសកកម្ម ១ម៉ោង។

រូបរាងយន្តហោះ F-35 និង F-22 គឺស្រដៀងគ្នា (similar air frame)
ការវិវត្តន៍ ពីបុរាណ នៃវិធីសាស្រ្តហោះឡើងនៃប្រភេទយន្តហោះ
យន្តហោះរត់ចម្ងាយរាប់សិបគីឡូមែត្រ បន្ទាប់ហោះឡើង (Runway ផ្លូវរត់ជាង ៣០០០ ម៉ែត្រ)
យន្តហោះ ត្រូវគេបំពាក់ឧបករណ៍ចាប់បង្វិលកង់ឲ្យខ្លាំង រួចរត់ ហោះឡើង (Runway ផ្លូវរត់ជាង ៣៣៥ ម៉ែត្រ)
យន្តហោះត្រូវគេប្រើចំហាយទឹក Water Steam Technology បាញ់ដូចជា កាំភ្លើង រួចហោះឡើង (Runway ផ្លូវរត់ជាង ២៦១ ម៉ែត្រ)
យន្តហោះត្រូវគេប្រើ Electromagnetic គឺប្រើភ្លើងអាគុយដ៍ខ្លាំង បាញ់បញ្ជូនយន្តហោះរត់ឡើង (Runway ផ្លូវរត់ជាង ៥០ ម៉ែត្រ)
យន្តហោះ ហោះត្រង់ដូចជា Helicopter នេះជាបច្ចេកវិជ្ជាទំនើបបំផុត (មិនត្រូវការផ្លុវរត់)

យន្តហោះ F-35 ផលិតចេញជា ៣ ប្រភេទ សម្រាប់ ទ័ព ៣ ដែរ គឺ

សម្រាប់កងទ័ពជើងអាកាស (AIR FORCE) គេប្រើយន្តហោះប្រភេទ F-35 A គឺ Conventional Take Off and Landing, CTOL. មានន័យថាជាវិធីបុរាណដែលគេទទួលស្គាល់ Conventional ជាទូទៅគឺ យន្តហោះត្រូវរត់យក ល្បឿនសិន មុនពេល ហោះឡើង។

សម្រាប់ទ័ពជើងទឹក (NAVY) គេប្រើយន្តហោះប្រភេទ B គឺ Vertical/ Short Take Off and Landing, STOL (VTOL) មានន័យថា យន្តហោះ ហោះឡើងបែប បញ្ឈ គឺមិនត្រូវការផ្លូវរត់ទេ ឬ ត្រូវការ ផ្លូវរត់ខ្លីបំផុត Short Take Off Landing យន្តហោះអាចចុះចតលើ នាវាផ្ទុកយន្តហោះ Carrier ឬ លើនាវាមុជទឹក (Submarine)

សម្រាប់ទ័ពម៉ារីន (MARINE) គេ ប្រើយន្តហោះប្រភេទ C គឺ Carrier Variant, CV មានន័យថា រត់ហោះពីលើនាវាផ្ទុករយន្តហោះ និង ចុះចតលើនាវាផ្ទុកយន្តហោះដែរ ។

យោងតាម ប្រភេទនៃការ ហោះឡើងខាងលើទាំង ៥ ចំណុច យន្តហោះ F-35 ប្រើប្រាស់ចម្ងាយរតើខ្លីបំផុត និង មិនប្រើផ្លូវរត់សោះ ដោយសារយន្តហោះនេះប្រើ កង្ហាល់រុញតួរយន្តហោះឡើងលើ ត្រង់ តែម្តង គឺ Vertical ។

តម្លៃខាងលើគឺបូករួមទាំងម៉ាស៊ីន។ បើបូករួមទាំងប្រព័ន្ធរាដាផ្សេងៗ និងប្រព័ន្ធអាវុធ គ្រាប់រំសេវ តម្លៃសរុបក្នុង១គ្រឿង ឡើងដល់ប្រមាណជា ១ ពាន់លានដុល្លា ៕

Official Name: F-35C Lightning II.

Manufactured: Lockheed Martin (USA).
Role: Stealth multirole fighter.
Status: Under development.
First Flight: December 15, 2006.
Deployment:ទ័ព Scheduled for 2011.
Crew: 1.
Length: 51.5 ft.
Height: 14.9 ft.
Wingspan: 43 ft.
Wing Area: 668 sq. ft.
Weight Empty: 34,800 lbs.
Weight Loaded: 44,400 lbs.
Maximum Takeoff Weight: 70,000 lbs.
Internal Fuel: 20,085 lbs.
ល្បឿនហោះ ៥២៨ម/ វិនាទី Maximum Speed: 1,200 mph (Mach 1.6+)= 528m/s
ចម្ងាយហោះ Range: 1,400 nmi.
កំពស់ហោះ ១០០ម-៣០,០០០ ម Ceiling 100m - 30 000m
Combat Radius: 640 nmi.
Powerplant: Single Pratt & Whitney F135 or GE F136.
Dry Thrust: 25,000 lbs.
Afterburner Thrust: 40,000 lbs.
Service Ceiling: 60,000 ft. កំពស់ហោះផ្សាយបញ្ឆោត ១៨ គម (Deception Service Ceiling)

កាំជ្រួច S-200 ផលិតនៅរុស្សី

មានការផ្សាយពត័មានស្តីពីការបាញ់លើយន្តហោះ F-35 របស់អ៊ីស្រាអែល ពីសំណាក់កងការពារអាកាសរបស់ប្រទេស ស៊ីរី ដែលគាំទ្រផ្នែកយោធា ដោយប្រទេសរុស្សី ដែលហោះចេញមកពី Lebanon ។ យន្តហោះ នេះជាប្រភេទយន្តហោះបំបាំងកាយ ទំនើបចុងក្រោយផលិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចំណែកកាំជ្រួច S-200 ផលិតនៅ សូវៀត ជាកាំជ្រួចប្រភេទចាស់ នេះជាបញ្ហាបង្ករជាការចោទសួរថាពិត ឬ មិនពិត? ដែលរឿងនោះ មានដំណើរដូចខាងក្រោម

កើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី ១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៧ ខណៈអ៊ីស្រាអែល ប្រកាសថា កងយន្តហោះបានកំទេចកងការពារអាកាសប្រទេសស៊ីរី ក្រោយពេល ២ម៉ោង ដែលយន្តហោះអ៊ីស្រាអែលកំពុងស៊ើបការរងការវាយប្រហារ។
របាយការណ៍ថា កំទេចបានទាំងស្រុងនូវកងការពារអាកាសស៊ីរី និងថា អ៊ីស្រាអែល គ្មានការបាត់បង់ខូចខាតយន្តហោះណាមួយឡើយ។
ថ្ងៃជាមួយគ្នា រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរុស្សី ទៅជួបជាមួយ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ អ៊ីស្រាអែល។

តើព័ត៍មានខាងលើពិត ឬ មិនពិត True or False?

អ្វីជាយន្តហោះបំបាំងកាយ ៖ ជាប្រភេទយន្តហោះ លាក់កំលាំងពី រាដា ដោយប្រើវិធី ២ បែប គឺ Dissimulation and Simulation

1. លាក់កំបាំងវត្ថុពិត (Dissimulation)

លាក់កំបាំងវត្ថុពិត មិនឲ្យខ្មាំងមើលឃើញ Masking (ហោះហើរក្នុងរយៈ កំពស់ខ្ពស់ ផុតពីរ៉ាដា ឬ ចុះទាបតាមស្ទឹង ទន្លេ ក្រោមខ្សែរ៉ាដា បិទ ភ្លើងក្នុងយន្តហោះពេលហោះហើរពេលយប់ ពន្លត់ម៉ាស៊ីនពេល ទំលាក់គ្រាប់បែក ក្រោយទំលាក់រួចបញ្ចេះម៉ាស៊ីនឡើងវិញ)
លាក់កំបាំងវត្ថុពិត បន្លំជាមួយរបស់ជុំវិញ Repackaging (មានចលនា គឺយន្តហោះ មានសម្លេងស្រាល តូច មិនខ្លាំង មិនធ្ងន់ មានព័ណ៍ ប៉ារ៉ា មានកំដៅក្នុងយន្តហោះតិចបំផុត ដោយប្រើបរិក្ខាត្រជាក់ បញ្ចុះ កំដៅ ការពារកុំរ៉ាដាចាប់បាន)
លាក់កំបាំងវត្ថុពិត ឲ្យខ្មាំងច្រឡំ Dazzling (យន្តហោះ F-35 ធំពិតប្រាកដ និងប្រើប្រាស់ ដ្រោន Drone បាញ់បង្ហោះចេញពីយន្តហោះដែរ ធ្វើឲ្យខ្មាំងបាញ់ យន្តហោះ Drone ចំណែក យន្តហោះពិត បាញ់លើទីតាំងកាំភ្លើង កាំជ្រួចការពារអាកាស។

2. បង្ហាញវត្ថុមិនពិត( Simulation)

បង្ហាញរបស់មិនពិត ដូចជារបស់ពិត Mimicking ៖ ក្រុមយន្តហោះវាយ ប្រហារជាក្រុម គឺមាន យន្តហោះស៊ើបការហោះមុខ លឿង រហ័ស បត់បែបបានមុំខ្ពស់ ពេលបាញ់កងការពារអាកាសបាញ់ នោះ យន្តហោះទំលាក់គ្រាប់បែកពិតប្រាកដ ដែលធ្ងន់ យឺត ដូចជាសត្វដំរី ហោះចូលមកទំលាក់គ្រាប់បែក។
បង្ហាញវត្ថុ២ ដែលដូចគ្នាបេះបិទ គឺមួយពិត មួយទៀតមិនពិត Inventing គឺមានន័យថា F-35 ខ្លាំងក្លា តែបង្ហាញដូចជាយន្តហោះធម្មតា។យន្តហោះស៊ើបការណ៍ជាធម្មតា មានប្រព័ន្ធថតរូបពីអាកាស ល្បឿនយឺត មិនបំបាំងកាយ ចំនែកយន្តហោះ F-35 ពេលនេះ គឺ ដើរតួរជាយន្តហោះស៊ើបការណ៍ដែរ។
បង្ហាញរបស់មិនពិត ឲ្យគេចាប់អារម្មណ៍ Decoying ៖ មានយន្តហោះ F-35 តែ ១ គ្រឿង ហោះជាមួយហ្វូងយន្តហោះនានា ដូច្នេះ គេច្រឡំ គេភ័យគិតថា នោះជាងហ្វូងយន្តហោះ F-35 ទំនើបរបស់អ៊ីស្រាអែល។

ពត៍មាននោះពិត True

គេលើកឡើងថា រុស្សី បាញ់កាំជ្រួច S-200 ខុសពីការអះអាងដែលថា យន្តហោះ F-35 ហោះបុកហ្វូងសត្វស្លាប។
អ៊ីស្រាអែលប្រកាសថាបានវាយប្រហារកងការពារអាកាសប្រទេស ស៊ីរី
យន្តហោះនោះជួបគ្រោះថ្នាក់ដោយសត្វស្លាបបុកកាល ២ សប្តាហ៍មុន បែរជាទើបនិងមករាយការណ៍ថ្ងៃទី ១៦ តុលា ឆ្នាំ ២០១៧
ខាងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែលមិនអាចបង្ហាញរូបថតយន្តហោះដែល រងការខូចខាតដោយសត្វស្លាបបុក
យន្តហោះនោះទើបតែដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ក្នុងទ័ពអាកាស ដូច្នេះគ្មានហេតុផលណាត្រូវយកទៅប្រើនៅ ស៊ីរីទេ លុះណាមានករណីបន្ទាន់ ខ្លាំងណាស់។ ហេតុអីមិនប្រើ F-15 and F-16 វិញទៅ?
គ្មានការចាំបាច់ណាមួយនឹងទៅហោះស៊ើបការថតរូបនៅ Lebanon ។
ការលាកបាំងរូបថត បញ្ជាក់ថារឿងនោះពិត បើថាសត្វបុកបង្ហាញរូប ថត។
មានរបាយការណ៍ថា អ៊ីស្រាអែលបានដាក់យន្តហោះនោះឲ្យ ធ្វើ ប្រតិបត្តិការសឹក
មានការបញ្ជាក់ថា ទ័ពអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិក គឺទំនើប រស់រវើកជាងគេលើសកលលោក។
ការបាញ់យន្តហោះគេធ្វើករណីយន្តហោះហោះចូលមក ឬ ហោះបញ្ចិត តែមិនបាញ់ពេលយន្តហោះហោះចេញឡើយ។
យន្តហោះ ខុសពី ឧទ្ធម្ភាចក្រ ដោយសារយន្តហោះ កាលណាបាញ់ត្រូវ វានិងផ្ទុះឆេះ ដែលខុសពី ឧទ្ធម្ភាចក្រ កាលណាបាញ់ត្រូវអាច ធ្លាយ ធ្លុះ និងអាច ហោះទៅវិញបាន។
ដោយសារយន្តហោះ F-35 ទំនើបក្នុងសម័យសង្រ្គាមទំនើប ដូច្នេះ វាអាចដែលថា បាញ់ត្រូវ ដោយកាំភ្លើងយន្ត តែមិនផ្ទុះ
យន្តហោះ F-35 គឺ បំបាំងកាយ លឿន គេចផុតពីរ៉ាដា មានប្រព័ន្ធការពារ អេឡិចត្រូនិច ហោះទាបផុតពី ការចាប់របស់រាដារយៈកំពស់ មធ្យម (ហោះចូលពីក្រោម) ដូច្នេះ មិនមែនជាកាំជ្រួច S-200 ទេគឺជា ការបាញ់របស់កាំភ្លើងយន្ត។
តាមបច្ចេកវិជ្ជា F-35 គឺ រាដាកាំជ្រួចទសវត្សទី ៦០ មិនអាចបាច់បាន ពីចម្ងាយឆ្ងាយ ទាល់តែជាង ៣០គម ទើបចាប់បាន ដូច្នេះ មិនអាច បាញ់កើតឡើយ ព្រោះកៀកពេកខណៈដែលរាដា អាចចាប់ចំងាយ ២៦០គម និង កាំជ្រួច បាញ់បានចម្ងាយ ១៦០គម កំពស់ ៦០ គម ដូច្នេះ បើរាដាចាប់ បានចម្ងាយ ៣៥គម គឺហួសពេលបាញ់កាំជ្រួច មានតែកាំភ្លើងយន្ត។

ពត៍មាននោះមិនពិត False

យន្តហោះ F-35 ជាយន្តហោះទំនើបចុងក្រោយ ក្នុងសម័យសង្រ្គាមទំនើប មិនអាចរងការវាយប្រហារដោយកាំជ្រួចដែលមានបច្ចេកវិជ្ជា មុនឆ្នាំ ១៩៦០ ឡើយ (កាំជ្រួច S-200 មិនអាចបាញ់ ត្រូវយន្តហោះ)
រយៈពេល ២ម៉ោងក្រោយការប្រកាសរបស់ភាគ អ៊ីស្រាអែល គឺ ប្រព័ន្ធ ផ្សព្វផ្សាយអ៊ីស្រាអែលរាយការណ៍យន្តហោះ F-35 រងការខូចខាត ដោយហ្វូងសត្វស្លាបកាលពី ២ សប្តាហ៍មុន និងថា ចុះចតបាន ដោយ សុវត្ថិភាព (យន្តហោះនោះខូចស្រាប់ គ្មានអ្នកណាបាញ់)។
ខាងកងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែលថា គេមិនដឹងថា យន្តហោះទាំងនោះ អាចហោះឡើងវិញបាន ឬ មិនបាននោះទេ។

សេចក្តីសន្ធិដ្ឋាន