ព្រំដែនកម្ពុជា​ ថៃ៖​ ថ្ងៃទី ២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦ អានុទីននាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផ្លូវការ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀមស្រម៉ោល បានរួមគ្នា កែប្រែខ្សែព្រំដែនសិប្បនិម្មិត ទៅជាខ្សែព្រំដែនអចិន្រ្តៃយ៍ ដែលពត៍មានបង្ករឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានការឈឺចាប់ជាមួយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯង នេះជាបំណងរបស់់ សៀម របស់ ថៃ។ ដូច្នេះ អ្នកឃោសនា ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពត៍មាន វាយបក ប្រតិកម្មរហ័ស តបទៅវិញថា កម្ពុជាប្រកាន់យកជានិច្ច " គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907 កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)។ នៅ តុលាការ នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិគេ កាត់សេចក្តីសំអាងលើ ផែនទីអន្តរជាតិ មិនយក Fait Accompli ឡើយ។

Saturday, September 19, 2026

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ Greenland vs NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប

បញ្ហា Greenland ជាអ្នកវិភាគភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ខ្ញុំសូមគាំទ្រ ទស្សនៈរបស់លោកត្រាំ ក្នុងការទាមទារយក Greenland ទោះជាប្រើទ័ព ឬ ប្រើនយោបាយក្តី ពីព្រោះ បើបណ្តាយឲ្យ អឺរ៉ុប មានកម្លាំងខ្លាំងដូចសព្វថ្ងៃ នោះ អឺរ៉ុបកាន់តែ វាតទី គ្រប់គ្រងសកលលោកផ្តាច់មុខ។ អឺរ៉ុបគ្រប់គ្រង អាហ្រ្វិកជាង ២០០០ ឆ្នាំ គ្រប់គ្រងអាស៊ី គ្រប់គ្រងលើ ចិន។ សព្វថ្ងៃនេះសោធ អឺរ៉ុបកំពុងគ្រប់គ្រង លើ កាណាដា Greenland និងតំបន់ មជ្ឃឹមបូព័ា តំបន់ សមុទ្រខ្មៅជាពិសេស គ្រប់គ្រងលើ អ៊ុយក្រែន។

សភាពការណ៍អន្តរជាតិ៖ អាមេរិកប្រកាសអំពីជោគជ័យក្នុងការឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀម ៣ ប្រទេស គឺរវាងអាមេរិក គ្រីនឡែន Greenland និង ដាណឺម៉ាក់ ក្នុងការដាក់ទ័ពអាមេរិក នៅលើកោះនេះ និង អភិវឌ្ឃន៍កោះនេះ ការពារកោះនេះតរៀងទៅ។ សហរដ្ឋអាមេរិក បានគំរាមប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ដើម្បីវាយប្រហារលើកោះនេះ ពី កងទ័ពអឺរ៉ុបដឹកនាំដោយ បារាំង និង អាល្លឺម៉ង់ តែការប្រើកម្លាំងយោធា ត្រូវបានបានច្បាប់ UN ហាមឃាត់ជាដាច់ខាត ដូច្នេះ អាមេរិក បើសង្រ្គាមពន្ធ សង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីបង្ខំ បារាំង អាល្លឹម៉ង់ឲ្យ បន្ថយព្រំដែនសន្តិសុខរបស់ខ្លួន ពីព្រោះវាកៀកជាមួយ អាមេរិកពេក។ ប្រទេស ដែលមានផែនការ គ្រប់គ្រង់គ្រីនឡែន មាន ទ័ពអឺរ៉ុប ទ័ពកាណាដា ទ័ពរុស្សី ទ័ពចិន ទ័ពបារាំង ទ័ពអាល្លឺម៉ង់ ទ័ពអាមេរិក។
18/09,2026 លោក Trump និយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខលើកោះ Greenland ពិតទេ? តើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់ទេ ? គេថាម៉េចខ្លះ?

បាទ ជាការពិត! ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) បានប្រកាសជាផ្លូវការថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខមួយជាមួយ ដាណឺម៉ាក (Denmark) និងកោះ គ្រីនលែន (Greenland) ហើយ។
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ Greenland vs NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប 
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ Greenland vs NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប 
ខាងក្រោមនេះជាព័ត៌មានលម្អិតជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ៖
១. តើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាអ្វី? ពិតមែនឬ?
ពិតមែន៖ ភាគីទាំងអស់បានបញ្ជាក់ពីភាពជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដែលគ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការក្នុងពេលខាងមុខ (អំឡុងពេលមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ)។
មិនមែនជាការលក់ដូរទឹកដីទេ៖ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មិនមែនជាការផ្ទេរអធិបតេយ្យភាព ឬការទិញយកកោះ Greenland ឱ្យក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់អាមេរិកទាំងស្រុងនោះទេ។ កោះ Greenland នៅតែជារដ្ឋបាលស្វយ័តក្រោមដែនដីរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាកដដែល។

២. តើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាការសម្ងាត់ទេ?
មិនមែនជាកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់ដាច់ខាត៖ ខ្លឹមសារសំខាន់ៗត្រូវបានប្រកាសជាសាធារណៈដោយលោក Donald Trump តាមរយបណ្តាញសង្គម និងដោយមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក រួមទាំងការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពីសំណាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក និងមេដឹកនាំកោះ Greenland ផ្ទាល់។ ទោះជាយ៉ាងណា ឯកសារផ្លូវការលម្អិតត្រូវឆ្លងកាត់នីតិវិធីសភារបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក និងកោះ Greenland មុនពេលចូលជាធរមាន។

៣. គេនិយាយថា៉ម៉េចខ្លះក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ?
ចំណុចសំខាន់ៗនៃកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានលាតត្រដាងមាន៖
ការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខអចិន្ត្រៃយ៍៖ លោក ត្រាំ បានហៅកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថាជា «កិច្ចព្រមព្រៀងជីវិតអនន្ត» (Infinite Life Agreement) ដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកមានសិទ្ធិអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការការពារ និងចាត់វិធានការសន្តិសុខចាំបាច់នៅលើកោះនេះ។
ទប់ស្កាត់ប្រទេសគូប្រជែង (រុស្ស៊ី និងចិន)៖ ខ្លឹមសារស្នូលគឺការ ហាមឃាត់ដាច់ខាត មិនឱ្យប្រទេសដទៃ ឬគូប្រជែងរបស់អាមេរិក (ជាពិសេសចិន និងរុស្ស៊ី) បង្កើតមូលដ្ឋានទ័ព ដាក់កងទ័ព ឬធ្វើការវិនិយោគលើវិស័យរសើបនៅលើកោះ Greenland ដោយគ្មានការយល់ព្រមពីសហរដ្ឋអាមេរិកឡើយ។
ការពង្រីកកងទ័ពអាមេរិក៖ អាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍ និងពង្រីកវត្តមានយោធារបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀតនៅលើកោះនេះ ក្រៅពីមូលដ្ឋានអវកាស Pituffik Space Base ដែលមានស្រាប់។
ការការពារអធិបតេយ្យភាព៖ មេដឹកនាំដាណឺម៉ាក និង Greenland បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះជួយពង្រឹងសន្តិសុខរួមក្នុងតំបន់អាក់ទិក (Arctic) និងណាតូ (NATO) ព្រមទាំងនៅតែធានាដដែលចំពោះបូរណភាពទឹកដីរបស់ដាណឺម៉ាក និងសិទ្ធិសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯងរបស់ប្រជាជន Greenland។

សហគមន៍ អឺរ៉ុប European Union NATO----តំបន់ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ អឺរ៉ុប៖ គេឃើញមាន ការដកកងទ័ពអាមេរិក ចេញពី មជ្ឈឹមបូពា៍ ជាពិសេស ដកទ័ព អាមេរិក​ចេញពី មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Quatar មកតាំងទី នៅ មហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ការដកទ័ព អាមេរិក ចេញពី អាហ្វហ្គានីស្ថាន គឺជា ជំលោះដណ្តើមភូមិសាស្រ្តនយោបាយ រវាង អឺរ៉ុប និង អាមេរិក ព្រោះ បើ អឺរ៉ុប អាមេរិក សហការណ៍គ្នា នោះទំនងគ្មានទេ បរាជ័យ ជាពិសេស ក្នុងសង្រ្គាម អ៊ុយក្រែន។ សភាសហភាពអឺរ៉ុប European Parliamnentary ប្រជុំ ពិភាក្សាអំពី អំពើពុករលួយ លាងសម្អាតលុយកខ្វក់ រវាងសមាជិកសភា អឺរ៉ុប ជាមួយ ប្រទេស កាតា គឺជា ជំលោះ រវាង  អឺរ៉ុប និង អាមេរិក នៅ ក្នុងតំបន់ ។

តើមានប្រទេសណាខ្លះដែលចង់គ្រប់គ្រងលើ កោះគ្រីនលែន Greenland?
បច្ចុប្បន្ន មានប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួនបានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងការគ្រប់គ្រង ឬពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើកោះគ្រីនលែន (Greenland) ដោយសារតែទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រយោធានៅតំបន់អាក់ទិក (Arctic) និងការសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ និងរ៉ែកម្រ។ [1, 2]
ប្រទេសសំខាន់ៗទាំងនោះរួមមាន៖

សហរដ្ឋអាមេរិក (United States)៖ ជាប្រទេសដែលចង់បានការគ្រប់គ្រងលើកោះនេះខ្លាំងជាងគេ។ លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានព្យាយាមដាក់សម្ពាធទិញ ឬកាត់យកកោះនេះពីដាណឺម៉ាក។ ទោះបីជាមិនអាចទិញដាច់ក៏ដោយ ក៏នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក និងដាណឺម៉ាកបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងយោធាជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលផ្តល់សិទ្ធិឱ្យអាមេរិកមាន**«ការគ្រប់គ្រងជាអចិន្ត្រៃយ៍លើផ្នែកសន្តិសុខ»** និងការបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពបន្ថែមនៅលើកោះនេះ។ 

ប្រទេសចិន (China)៖ ចិនបានព្យាយាមពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅលើកោះគ្រីនលែនតាមរយៈ «ផ្លូវសូត្រប៉ូល» (Polar Silk Road)។ ចិនបានព្យាយាមវិនិយោគលើការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការជីកកកាយរ៉ែកម្រ (Rare Earth Minerals)។ ការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យអាមេរិកបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីឆ្នាំ២០២៦ របស់អាមេរិក បានដាក់បម្រាមដាច់ខាតមិនឱ្យចិនចូលមកវិនិយោគលើវិស័យរសើប ឬបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពនៅលើកោះនេះឡើយ។ 

ប្រទេសរុស្ស៊ី (Russia)៖ រុស្ស៊ីមិនបានប្រកាសទាមទារកោះគ្រីនលែនដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីកំពុងពង្រីកមូលដ្ឋានទ័ពយ៉ាងគំហុកនៅតំបន់អាក់ទិកជុំវិញនោះ។ ភូមិសាស្ត្រកោះគ្រីនលែន គឺជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រតែមួយគត់ដែលអាចឱ្យណាតូ (NATO) និងអាមេរិក តាមដាន និងទប់ស្កាត់ការចល័តនាវាមុជទឹក និងកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីចេញពីតំបន់អាក់ទិកចូលមកកាន់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ 

តើបច្ចុប្បន្ននរណាជាអ្នកគ្រប់គ្រងពិតប្រាកដ?
បច្ចុប្បន្ន កោះគ្រីនលែនមិនមែនជាប្រទេសឯករាជ្យពេញលេញទេ វាគឺជាដែនដីស្វយ័តមួយស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក (Denmark)។ ជនជាតិដើមគ្រីនលែនមានរដ្ឋាភិបាលផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីគ្រប់គ្រងកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ប៉ុន្តែដាណឺម៉ាកជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើផ្នែកគោលនយោបាយការបរទេស និងវិស័យការពារជាតិ។ ទោះបីជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខជាមួយអាមេរិកក៏ដោយ ក៏ដាណឺម៉ាក និងរដ្ឋាភិបាលកោះគ្រីនលែនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា «កោះគ្រីនលែនមិនមែនសម្រាប់លក់ទេ» ហើយអធិបតេយ្យភាពទាំងស្រុងនៅតែជារបស់ដាណឺម៉ាក និងប្រជាជនគ្រីនលែនដដែល។

តើ បារាំង និង អាល្លឺមំង់ ដែលជាមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុប មានបំណងបែបណាជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារ អាមេរិក និង EU មិនត្រូវគ្នា គឺស្ថិតក្នងដំណាក់កាលសង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី The New Cold War.
បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាមេដឹកនាំកំពូលរបស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានបង្ហាញជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែង និងការដាក់សម្ពាធពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពអឺរ៉ុប។ នៅក្នុងដំណាក់កាលដែលទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និង EU មានភាពរកាំរកូសខ្លាំង (រហូតដល់ត្រូវបានគេហៅថាជា «សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី») យុទ្ធសាស្ត្រ និងបំណងពិតប្រាកដរបស់បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ រួមមាន៖ 

១. ការបង្កើត «ស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រអឺរ៉ុប» (European Strategic Autonomy)
បារាំង (ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ម៉ាក្រុង) និងអាល្លឺម៉ង់ បានឯកភាពគ្នាក្នុងការជំរុញឱ្យអឺរ៉ុបកាត់បន្ថយការพឹងផ្អែកលើសហរដ្ឋអាមេរិក ទាំងផ្នែកសន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបបានបញ្ជាក់ថា ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នទាមទារឱ្យមាន «ទម្រង់ថ្មីនៃឯករាជ្យភាពរបស់អឺរ៉ុប» (New form of European independence) ដើម្បីកុំឱ្យអាមេរិកបង្ខំ ឬដាក់គំនាបតាមចិត្តបាន។ 

២. ការការពារបូរណភាពទឹកដីអឺរ៉ុប (ករណីកោះគ្រីនលែន)
នៅក្នុងវិបត្តិកោះគ្រីនលែន (Greenland Crisis) ដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានគំរាមកាត់យក ឬប្រើកម្លាំងយោធា និងពន្ធដារលើអឺរ៉ុបនោះ មេដឹកនាំបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ បានចេញមុខមកបដិសេធដាច់ខាត និងព្រមានអាមេរិកមិនឱ្យប្រើកម្លាំងបំពានលើ «ការមិនអាចរំលោភបាននៃព្រំដែនអឺរ៉ុប» ឡើយ។ ទោះបីជាអាមេរិក និងដាណឺម៉ាកទើបតែឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខរួមគ្នានៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នេះក៏ដោយ ក៏វាជាលទ្ធផលនៃការរួបរួមគ្នារបស់អឺរ៉ុប ដែលបង្ខំឱ្យអាមេរិកបោះបង់ចោលគំនិតចង់លេបយកទឹកដីទាំងស្រុង ហើយមកគោរពអធិបតេយ្យភាពរបស់ដាណឺម៉ាកវិញ។

៣. ការត្រៀមតបតខាងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម
បំណងរបស់បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ គឺមិនព្រមចុះចាញ់នឹង «ការគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ច» (Economic Blackmail) ពីសំណាក់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ៖ [1]
នៅពេលអាមេរិកគំរាមដំឡើងពន្ធពី ១០% ទៅ ២៥% លើទំនិញអឺរ៉ុប EU បានត្រៀមប្រើប្រាស់យន្តការប្រឆាំងការបង្ខិតបង្ខំ (Anti-coercion mechanism) និងត្រៀមដាក់ពន្ធតបតវិញភ្លាមៗក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់សិបពាន់លានដុល្លារ។ [1]
នៅពេលដែលអាមេរិកព្រមានដាក់ពន្ធធ្ងន់ធ្ងរលើអឺរ៉ុប ជុំវិញបញ្ហាដែល EU ចង់ទាញប្រទេសកាណាដាឱ្យមកជិតស្និទ្ធជាមួយខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីអឺរ៉ុបរបស់បារាំងបានតបតទៅវិញចំៗថា «វាមិនមែនជាសិទ្ធិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀត ក្នុងការមកជ្រើសរើសទិសដៅភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់ប្រជាជនអឺរ៉ុបឡើយ»។ [1]

៤. ការពង្រឹងកងទ័ពអឺរ៉ុបផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែរក្សា NATO
បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ កំពុងជំរុញឱ្យមានការបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អឺរ៉ុបយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ បំណងរបស់ពួកគេ គឺចង់ឱ្យអឺរ៉ុបមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធការពារជាតិ និងភស្តុភារដោយខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំការសម្រេចចិត្តពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែរក្សាសម្ព័ន្ធភាព NATO ដដែល ដើម្បីរួមគ្នាទប់ទល់នឹងរុស្ស៊ី និងចិន។ [1, 2, 3, 4]
សរុបសេចក្តីមក៖ បំណងរបស់មេដឹកនាំអឺរ៉ុបទាំងពីរ គឺចង់បង្កើតតុល្យភាពអំណាចថ្មីមួយ។ ពួកគេមិនចង់បែកបាក់ជាមួយអាមេរិកទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេចង់ឱ្យអាមេរិកស្គាល់តម្លៃ និងគោរពអឺរ៉ុបក្នុងនាមជា «ដៃគូសមភាព» មិនមែនជាកូនចៅដែលត្រូវស្តាប់បង្គាប់តាមការគំរាមកំហែងរបស់អាមេរិកនោះឡើយ។

Chan Born 16 January
បញ្ហាគ្រីនឡែន Greenland Crisis: បើតាមពត៍មានចារកម្មចំហរគេថា សហរដ្ឋអាមេរិកសព្វថ្ងៃចំណុះខ្លាំង ឬ ជាទាសករបស់ ពួកអឺរ៉ុប ស្បែក ស ដោយសារ​អាមេរិក នាំទំនិញកសិកម្មចូលពី អឺរ៉ុប ដែលធ្វើឲ្យ អ៉ឺរ៉ុបមានកម្លាំងខ្លាំង ត្រួតត្រាសកលលោក ដូចសង្រ្គាមលោកទី១ ទី២។ ដូច្នេះ យុទ្ធសាស្រ្តសង្រ្គាម ក្រសូងកិច្ចការសង្រ្គាមអាមេរិក ត្រូវតែ ដណ្តើម យក កោះគ្រីនឡែននេះ មកធ្វើជា កសិដ្ឋានដាំបន្លែ ចិញ្ចឹមសត្វ ទេសចរណ៍ ជាពិសេស មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិក ។ ណាតូ NATO បើវ៉ៃឈ្នះរុស្សី នោះ ណាតូនឹងរួបរួមគ្នា បើវ៉ៃចាញ់ គឺ ណាតូ បែកគ្នា !។ សៀម ថៃ បើវាយកដីខ្មែរ បានសម្រេច វានឹងរួបរួមគ្នា បើកម្ពុជា ចិន អាមេរិក អាស៊ានរួមគ្នា ការពារដីកម្ពជាបាន ពេលនោះ ថៃ សៀមនឹងបែកគ្នា ( អ៊ុយក្រែនមានតែ ៤៤ លាននាក់ បែកគ្នាជាដុំៗ ចុះទំរាំ ប្រទេសថៃ មាន ៧១ លាននាក់?? !!! )

បើគេបំភ្លៃ យើងបំភ្លឺ៖នៅស្រុកខ្មែរ ក្រុមប្រឆាំងអាមេរិករិះគន់អាមេរិកកាំងថា ដើរតែឈ្លានពានគេ ដើរតែធ្វើសង្រ្គាម ដូចជាពេលនេះ ធ្វើសង្រ្គាមឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ឥលូវចង់បាន គ្រីនឡែន Greenland ថែមទៀត។ ការពិត ទឹកដីនេះ ស្ថិតក្រោមអាណានិគមន័របស់ ដាណឺម៉ាក។ តែប្រទេស គ្រឹនឡែន សព្វថ្ងៃ មានឯករាជ្យ មាននាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់គេ គេលែងចំណុះដាណឺម៉ាក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មហាអំណាចយោធាអឺរ៉ុប មិនខ្លាងដូចមុនទេ ដូច្នេះ មហាអំណាចអឺរ៉ុប មិនអាច វាយចូលឈ្លានពានទឹកដីអាមេរិកដូចមុនទេ តែដើម្បីការពារខ្លួន អាមេរិក ចង់ឲ្យប្រជាជនលើកោះដ៍ធំ Greenland នេះ បោះឆ្នោតប្រជាមតិ ចូលជាមួយអាមេរិក ដើម្បីអាមេរិក ការពារពីការឈ្លានពានរបស់ មហាអំណាចអឺរ៉ុប។ បងប្អូននៅតែគិតថា NATO តែមួយៗ នៅតែគិតថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិគឺតែ ១ !! តែសភាពការណ៍ជាក់ស្តែងមិនដូច្នោះឡើយ !៕

សង្រ្គាមអរិយធម៍៖ ខ្ញុំឃើញមានការបកស្រាយមិនសូវ ឡូហ្សិក ដែលពួកគាត់បកស្រាយថា អាមេរិកឃោឃៅណាស់់ ចង់ដណ្តើមយក គ្រីនឡែន Greenland អាមេរិកល្មោភសង្រ្គាម...។ ខ្ញុំបានរកឃើញមានឯកសារសម្ងាត់ផ្នែកយោធា ដែលប្រទេស ០៤ ចងសម្ព័ន្ធមិត្តយោធា ធ្វើការឡោមព័ទ្ធ សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលប្រទេសទាំង ៤ នោះគឺ អង់គ្លេសគេគិតថាពួកគេជាជនជាតិដើម ធ្លាប់គ្រប់គ្រងអាមេរិក, ប្រទេសកាណាដា គេគិតថាពួកក៍ជាជនជាតិដើមអំបូរអឺរ៉ុប ចំណែក អូស្រា្តលីគេគិតពូជគេជាជនជាតិដើម គេមិនបានកាត់ទ្វីបអូស្រ្តាលីចេញគេ គឺគេទុកអូស្រា្តលីជាទ្វីបអឺរ៉ុប ញូហ្សេណែនដូចគ្នាដែរ។ ផ្នែកវប្បធម៍ ក៍អឺរ៉ុបកំពុងគៀបអាមេរិក នៅ UNs ក៍ពួកអឺរ៉ុបគៀបអាមេរិក ចំណុចពីសេស ១ ទៀត គឺ អឺរ៉ុប ហាមសមាជិកខ្លួនធ្វើទំនើបកម្មយោធា ចំណាយលុយលើយោធា ដើម្បីឲ្យ អាមេរិក ប្រឹងដល់ ខ្សោះខ្យល់​ !!! ដោយសារ ពួកគេឡោមព័ទ្ធអាមេរិក បែបនេះ បានជា អាមេរិក ត្រូវតែ យកឪ្យបាន កាណាដា គ្រីនឡែន..ប៉ាណាម៉ា

បញ្ហាមាសឡើងថ្លៃ៖ សព្វថ្ងៃសកលលោក សឹង ៥០% ងាយទៅចាយលុយ អេឡិចត្រូនិក ដូចជា QR Code ជាដើម ដើម្បីប្រឆាំងជាមួយ លុយក្រដាស ដូចជាលុយដុល្លា លុយផោន លុយអឺរ៉ូ រូពី យ័ន្ត..។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ អាមេរិកក៍ យកលុយដុល្លាទៅទិញមាស ខណៈអាមេរិកជាប្រទេសនាំមាសចេញលេខមួយលើសកលលោក។ ចិនឃើញអីចឹង ចិនក៍ទិញមាសទុកដែរ !! ដូច្នេះ បានជា មាសវាឡើងថ្លៃ..។
មាសឡើងថ្លៃ ដោយសារសង្រ្គាមគ្រប់ទីកន្លែង ហេតុអ្វី មាស ឡើងថ្លៃ? ដោយសារ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច បំណុលរបស់ប្រជាជនឡើងពេញសកលោកលោក សូម្បី កម្ពជា ពីមុន បំណុលមាន ៦០០ ដុល្លា/ម្នាក់ ពេលនេះ បំណុលឡើងដល់ ជាង ១៥០០ ដុល្លា/ម្នាក់ តែបើធៀបជាមួយ អ៊ីស្រាអែល គឺ ៣៣,០០០ ដុល្លា/ម្នាក់ ដូច្នេះ បានជា សកលោក ត្រូវការ មាស យកទៅតំកល់នៅ IMF មូលនិធីរូបិយបណ្ណអន្តរជាតិដើម្បីគេអនុញ្ញាតិឲ្យ ប្រទេសនោះ បោះពុម្ពលុយថែម ៕
កម្ពុជា នាំចូលមាស ២០០ លានដុល្លា/ឆ្នាំ តែនាំ មាស ចេញបាន ៤២០ លានដុល្លា/ឆ្នាំ ។ គេនាំចូលមាស ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុក ព្រោះប្រជាជនយើង នៅក្រច្រើន បើអ្នកមានគេប្រើមាស ទឹក ១០ បើអ្នកក្រ វិញ ផ្លាកដៃ ឬ ខ្សែ ក ប៉ិនៗ ប្រវាក់ដំរី តែ មាសត្រឹមទឹក ២ !! បានន័យថា មាស ២% ស្ពាន ៨០% ហាហស

វេណេហ្សុយអេឡា៖ សង្រ្គាមប្រេង និង មាស អាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មប្រេង ហាមគេទិញប្រេង វេណាហ្សុយអេឡា ហើយសប្តាហ៍មុន បើយុទ្ធនាការ ទណ្ឌកម្មមាស gold sanction ​ហាមមិនឲ្យគេទិញមាស។ វេណាហ្សុយអេឡា មានមាសតំកល់នៅ ទីផ្សារពិភពលោកចំនួន ១៦៤ តោន ដែល ១៤តោន ត្រូវ អគ្លេសឃាត់ទុក ចំណែក ១៨.៧ តោន ត្រូវបាន រុស្សីជួយទិញ។ តំលៃមាស គឺ ៤០,២ លានដុល្លា/តោន។ មាស ជួយរក្សាលំនឹងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេស ជាង លុយ !!។

វេណេហ្សុយអេឡា៖ ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត យកមាស ១៤ តោនទៅផ្ងើរនៅ អគ្លេស មុនពេលឈ្លោះគ្នាជាមួយអាមេរិក។ ក្រោយពេលឈ្លោះមក ប្រធានាធិបតី ចង់ដកមាស ទៅផ្ងើរនៅ ប្រទេស ទួរគី តែ លោកត្រាំ សុំឲ្យ អគ្លេស ឃាត់មាសនោះទុកឲ្យទៅ ប្រធានាធិបតីថ្មីដែល អាមេរិក តែងតាំងសម្រាប់ វេណាហ្សុយអេឡា៕

រឿងបោះពុម្ពលុយថ្មីក្រដាស់ ២០ ម៉ឺនរៀល ( ៥០ដុល្លាអាមេរិក) មានការរិះគន់ផង និង គាំទ្រផង។ ខ្ញុំសួម ឈ នៅខាងគាំទ្រ ដោយសារ (១) ដើម្បីបោះពុម្ពលុយ ១ ០០០ លានដុល្លានេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតំកល់មាស ១១,៦ តោនមាសនៅ IMF ពេលបានច្បាប់នេះមក កម្ពុជា បោះពុម្ពលុយ ២០ លានសន្លឹក ដែលមានតម្លៃស្មើរ ១០០០ លានដុល្លា ដូច្នេះ បើការចំណាយខ្ពស់ថា ១ សន្លឹកចំណាយអស់ ៥ដុល្លា នោះរដ្ឋចំណាយអស់ ១០០ លានដុល្លា ដែលមានតម្លៃ Value ស្មើរនឹង ១០០០ លានដុល្លា ! ។ បើសិនការចំណាយ ១ ដុល្លា/សន្លឹក ដូច្នេះ រដ្ឋចំណាយអស់ ២០ លានដុល្លា តែមានតម្លៃស្មើរ ១០០០ លានដុល្លា។ នេះជាអ្វីដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចគេវិភាគអំពីផលប្រយោជន៍ តែ ១ ជ្រុងនៃការ ចាយលុយខ្មែរ បន្ថយការចាយលុយ ដុល្លា លុយបាត លុយដុង ព្រោះខ្មែរក៍ចេះបោះពុម្ពលុយដែរ !!!

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប និងការចរាចរប្រាក់ យូរ៉ូ (​វិបត្តិផ្ទៃក្នុងអឺរ៉ុប) The World Currencies  រូបិយប័ណ្ណ
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងសង្រ្គាម អរិយធម៍ Civiliazation Warfare
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប៖ បណ្តាប្រទេសសមាជិកសហគមន៍អឺរ៉ុប vs ប្រទេសមិន ចាយប្រាក់ អឺរ៉ុប
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប៖ ដើមកំណើតស្ថាបនិក ប្រទេសសហគមន៍អឺរ៉ុប
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប សម្ព័ន្ធយោធាអាមេរិក និង សម្ព័ន្ធយោធា អឺរ៉ុប
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប និងការប្រកួតប្រជែងទំហំវិសាលភាពផ្ទៃដី
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប អាមេរិក -- គម្រោងផែនការសមរភូមិ ០៨ ឆ្នាំ ២០២៥
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ NATO ទ្វីបអឺរ៉ុប អាមេរិក -- គម្រោងផែនការសមរភូមិ ០៨ ឆ្នាំ ២០២៥
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប ការទាមទារគ្រប់គ្រងលើ Greenland ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប ការទាមទារគ្រប់គ្រងលើ Greenland ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប ការទាមទារគ្រប់គ្រងលើ Greenland ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក
ការប្រកួតប្រជែងរវាង អឺរ៉ុប vs អាត្លង់ទីចខាងជើង ក្រោមឆ័ត្រ ណាតូ NATO
បញ្ជីឈ្មោះប្រទេសជាសមាជិកភាពរង់ចាំ ឆ្នាំ ២០១៩- ២០២៤
បញ្ជីឈ្មោះប្រទេសជាសមាជិកភាពរង់ចាំ

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប ជំលោះតំបន់ Greenland រវាង អាមេរិក អឺរ៉ុប និង រុស្សី
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប

  1. Austria
  2. Belgium
  3. Bulgaria
  4. Croatia
  5. Cyprus
  6. Czechia
  7. Denmark
  8. Estonia
  9. Finland
  10. France
  11. Germany
  12. Greece
  13. Hungary
  14. Ireland
  15. Italy
  16. Latvia
  17. Lithuania
  18. Luxembourg
  19. Malta
  20. Netherlands
  21. Poland
  22. Portugal
  23. Romania
  24. Slovakia
  25. Slovenia
  26. Spain
  27. Sweden
The Council of Europe are 46 Member StatesThe Council of Europe was set up on 5 May 1949 by 10 countries 
ប្រធានគណកម្មាធិការអឺរ៉ុប តាមបណ្តាឆ្នាំ
ប្រធានគណកម្មាធិការអឺរ៉ុប តាមបណ្តាឆ្នាំ
  1. Belgium,
  2.  Denmark,
  3.  France,
  4.  Ireland,
  5.  Italy,
  6.  Luxembourg,
  7.  Netherlands,
  8.  Norway,
  9.  Sweden,
  10.  United Kingdom
  11.  Greece 1949.
  12. Turkey 1949.
  13.  Iceland  1950
  14. Germany 1950
  15.  Austria 1956
  16.  Cyprus 1961
  17. Switzerland (1963)
  18.  Malta (1965),
  19.  Portugal (1976),
  20.  Spain (1977),
  21.  Liechtenstein (1978),
  22.  San Marino (1988)
  23.  Finland (1989),
  24.  Hungary (1990),
  25.  Poland (1991),
  26.  Bulgaria (1992)
  27. Estonia,(1993),
  28.  Lithuania,(1993),
  29.  Slovenia, (1993),
  30. the Czech Republic,(1993),
  31.  Slovakia, Romania (1993),
  32.  Andorra (1994),
  33.  Latvia, (1995),
  34.  Albania,(1993),
  35.  Moldova,(1993),
  36.  Ukraine,(1993),
  37. Yugoslav Republic of Macedonia"(1995),
  38.  Croatia (1996),
  39.  Georgia (1999),
  40.  Armenia  2001
  41.  Azerbaijan (2001),
  42.  Bosnia 2002
  43.  Herzegovina (2002)
  44. , Serbia (2003),
  45.  Monaco (2004),
  46.  Montenegro (2007).
The Council of Europe is not the European Union. The two organisations are quite distinct, but the 27 European Union states are all members of the Council of Europe.


The Organization comprises 57 participating States that span the globe, encompassing three continents - North America, Europe and Asia - and more than a billion people.The OSCE has 57 participating States from Europe, Central Asia and North America:  បង្កើតឡើងឆ្នាំ ១៩៨៥ នាសម័យកាល សង្រ្គាមត្រជាក់ ជាការសហការណ៍ផ្នេកយោធា នយោបាយ​ សេដ្ឋកិច្ច រវាង ណាតូ អឺរ៉ុប រុស្សី ដើម្បី ប្រឆាំង ចិន Anti-China ព្រោះ ជាសង្រ្គាមត្រជាក់ រវាង របប សង្គមនិយម ដឹកនាំដោយ អឺរ៉ុប Europe Socialism   រួមកៀកស្មាជាមួយ សូវៀត Soviet  Socilaism ដើម្បី ប្រឆាំង កំម្មុយនីស្ត ចិន China Communism
  1. Albania 👈 👉
  2. Andorra👈 👉
  3. Armenia👈 👉
  4. Austria👈 👉
  5. Azerbaijan👈 👉
  6. Belarus👈 👉
  7. Belgium👈 👉
  8. Bosnia and Herzegovina👈 👉
  9. Bulgaria👈 👉
  10. Canada👈 👉
  11. Croatia👈 👉
  12. Cyprus👈 👉
  13. Czech Republic👈 👉
  14. Denmark👈 👉
  15. Estonia👈 👉
  16. Finland👈 👉
  17. France👈  កងទ័ព មហាអំណាច បារាំង 👉👉
  18. Georgia👈 👉
  19. Germany👈 👉
  20. Greece👈 👉
  21. Holy See👈 👉
  22. Hungary👈 👉
  23. Iceland👈 👉
  24. Ireland👈 👉
  25. Italy👈 👉
  26. Kazakhstan👈 👉
  27. Kyrgyzstan👈 👉
  28. Latvia👈 👉
  29. Liechtenstein👈 👉
  30. Lithuania👈 👉
  31. Luxembourg👈 👉
  32. Malta👈 👉
  33. Moldova👈 👉
  34. Monaco👈 👉
  35. Mongolia👈 👉
  36. Montenegro👈 👉
  37. Netherlands👈 👉
  38. North Macedonia👈 👉
  39. Norway👈 👉
  40. Poland👈 👉
  41. Portugal👈 👉
  42. Romania👈 👉
  43. Russian Federation👈 👉
  44. San Marino👈 👉
  45. Serbia👈 👉
  46. Slovakia👈 👉
  47. Slovenia👈 👉
  48. Spain👈 👉
  49. Sweden👈 👉
  50. Switzerland👈 👉
  51. Tajikistan👈 👉
  52. Turkey👈 👉
  53. Turkmenistan👈 👉
  54. Ukraine👈 👉
  1. United Kingdom👈 👉 កងទ័ព មហាអំណាច អគ្លេស 👉
  2. United States 👈 👉អាមេរិក 👉
  3. Uzbekistan👈 👉

NATO (North Atlantic Treaty Organization) is an international military alliance that consists of 30 member states from Europe, North America, and Asia. It was established at the signing of the North Atlantic Treaty on 4 April 1949. Article Five of the treaty states that if an armed attack occurs against one of the member states, it shall be considered an attack against all members, and other members shall assist the attacked member, with armed forces if necessary ណាតូ ជាអង្គការសម្ព័ន្ធយោធា ៣០ ប្រទេស  រវាងកម្លាំងទ័ព ទ្វីបអឺរ៉ុប ទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ទ្វីបអាស៊ី ដើម្បីប្រឆាំង ចិន និង រុស្សី Anti China- Anti- Russia 

  1. Albania 👈 👉  2009
  2. Belgium 👈 👉 1949
  3. Bulgaria 👈 👉 2004
  4. Canada 👈 👉 1949
  5. Croatia 👈 👉 2009
  6. Czech Republic 👈 👉 1999
  7. Denmark 👈 👉 1949
  8. Estonia 👈 👉 2004
  9. France 👈 👉 1949
  10. Germany 👈 👉 1955
  11. Greece 👈 👉 1952
  12. Hungary 👈 👉  1999
  13. Iceland 👈 👉 1949
  14. Italy 👈 👉 1949
  15. Latvia 👈 👉  2004
  16. Lithuania 👈 👉 2004
  17. Luxembourg 👈 👉 1949
  18. Montenegro 👈 👉 2017
  19. Netherlands 👈 👉 1949
  20. North Macedonia 👈 👉 2020
  21. Norway 👈 👉 1949
  22. Poland 👈 👉 1999
  23. Portugal 👈 👉 1949
  24. Romania 👈 👉  2004
  25. Slovakia 👈 👉 2004
  26. Slovenia 👈 👉 2004
  27. Spain 👈 👉  1982
  28. Turkey 👈 👉 1952
  29. United Kingdom 👈 👉 1949
  30. United States 👈 👉 1949
ផែនទី បន្ថែម
សហគមន៍ អឺរ៉ុប European Union ជាប្រធានបទថ្ងៃនេះ វិភាគ សិក្សា និង ផ្សព្វផ្សាយ អំពី អ្វីជា សហគមន៍ អឺរ៉ុប European Union? អ្វីជាសង្រ្គាមផ្កាយ? ហេតុអ្វីចាំបាច់ ចំណាយថវិការ ជីវិតមនុស្ស ដើម្បីធ្វើសង្រ្គាមនៅ អ៊ុយក្រែន? ហេតុអ្វី បានជា អឺរ៉ុប មាន ២៧ ប្រទេស បែរជាមានតែ ០៩ ប្រទេស គាំទ្រ អ៊ុយក្រែន ក្នុងការធ្វើសង្រ្គាម ប្រឆាំងរុស្សី? អ្វីៗទាំងអស់ មានបង្ហាញខាងក្រោម   តាមរយៈ រូបភាព ផែនទីភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ដែល៖
  1. សង្រ្គាមយោធា ៖ ប្រទេស អ៊ុយក្រែនជា ទីតាំង ផលិតអាវុធដ័ទំនើប តម្លៃថោក លក់ចែកចាយទូទាំង សកលោក នាំឲ្យ​ មានវិបត្តិដល់ ទីផ្សារអាវុធរបស់ រុស្សី អាល្លឺម៉ង់ បារាំង អគ្លេស​អ៊ីតាលី..
  2. សង្រ្គាមបច្ចេកវិជ្ជា៖ ដូចគ្នាខាងលើដែរ អ៊ុយក្រែនជា ប្រទេសមាន សមាហរណកម្មបច្ចេកវិជ្ជា រុស្សី និង អាមេរិក អឺរ៉ុប ឬ ហៅថា បច្ចេកវិជ្ជា ណាតូ ដែលជាការគំរាមកំហែងដល់ប្រទេស នៅក្នុងតំបន់ និង សកលលោក- ទំនាស់មុខរបរដូចគ្នា !!
  3. សង្រ្គាមថាមពល៖ អ៊ុយក្រែនជាប្រទេស ផលិត ចែកចាយថាមពលថោក សម្រាប់ ទ្វីបអឺរ៉ុប ជាប្រទេសប្រើប្រាស់​​ ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ លក់ថាលពលដល់ប្រទេស អឺរ៉ុប ដែលថាមពលទាំងនេះ យកពី រុស្សីមកចែកចាយ នាំឲ្យ ប្រទេសសមាជិក អឺរ៉ុបនានាប្រឆាំង ទំនិញថាមពលនាំចូលពី អាមេរិក រុស្សី ដែលជា សត្រូវរបស់ អឺរ៉ុប។
  4. សង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច៖ អ៊ុយក្រែនមានផែនការ បង្កើតជា សហភាព អ៊ុយក្រែន The Union of Ukraine ដែលមានប្រទេស នានាចូលរួមជាច្រើន កិច្ចការនាំ មានជំលោះជាមួយ សហភាព អឺរ៉ុប The Europeann Union. ប្រទេស អងគ្លេស ចង់បាន អ៊ុយក្រែនចូលជាសមាជិក សហណាចក្រអគ្លេស The United Kingdom of European ចំណែក អាមេរិក ពង្រីកសមាជិករបស់ខ្លួន ទៅជា United States Territory ដែលពី មុន វាគ្រាន់តែជា United States of America រីឯ ពួក អាល្ឡឺម៉ង់ បារាំង អ៊ីតាលី អេស្បាញ...មានបំណង បង្កើតជា សហរដ្ឋអឺរ៉ុប The United Staes of European ដែលមាន ទាំង រុស្សី ចូលរួមដែរ---ទាំងអស់នេះ គឺដើម្បីជាសង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច ដណ្តើមទីផ្សារ ៕
តំបន់ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប បាន និង កំពុងប្រទៈបញ្ហាមួយចំនួនដួចតទៅ
  1. តំបន់ អឺរ៉ុប ទ្វីបទាំងមូល មានជាង ៤៤ ប្រទេសដែលចុះបញ្ជីផ្លូវការនៅ UNs
  2. ក្រុមប្រទេស នៅ អឺរ៉ុប  EU មានសមាជិក ២៧ ប្រទេស ដែលមានគោលនយោបាយ អធិភាពចំបង ៣ គឺ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ការពារការប្រកួតប្រជែងពាណិជ្ជកម្មដោយគ្មានយុត្តិធម៍ គឺការនាំចូលទំនិញពី ខាងក្រៅ មាន រុស្សី និងក្រុម អាមេរិក អគ្លេស កាណាដា និង ការបើកព្រំដែន
  3. មេដឹកនាំសំខាន់ៗនៅអឺរ៉ុប មានផែនការ ក្តីស្រម៉ៃមួយ អំពី ការបង្កើតសហរដ្ឋអឺរ៉ុប The United  States of Europe (USE) សំដៅបូកបញ្ជូល សមាជិក EU សមាជិក ប៉ាល់ទិច និង សមុទ្រ Norse តែពេលសង្រ្គាមផ្ទុះ រវាង រុស្សី អ៊ុយក្រែន ដំបូងសមាជិកអឺរ៉ុបមានការឯកភាពលើការបន្ថែម ថវិការការពារជាតិ តែក្រោយសង្រ្គាមប៉ុន្មានខែ រុស្សីព្រមានប្រើនុយក្លេអ៊ែរ និងពង្រាយទ័ពថែមទៀត រួមទាំងការកាត់ទឹកដីអ៊ុយក្រែន ចូលជាឧបសម្ព័ន្ធ ដែលករណីនេះ តាមការវិភាគ គឺរូស្សី មានការ បំបែក ឯកភាពជាតិ របស់ សហរដ្ឋអឺរ៉ុប ។
  4. ចលនាដកខ្លួនចេញពី អឺរ៉ុប ដោយអគ្លេស Brexit moment គឺជាចលនាដើម្បីទទួលបានឯករាជ្យជាតិ ដែលជាកិច្ចការដ៍លំបាកបំផុតរបស់ សមាគមន៍អឺរ៉ុបក្នុងការមាន ឯកភាព Unity  និង ការទទួលស្គាល់ ឯករាជ្យភាពរបស់ សមាជិកអឺរ៉ុប។ 
  5. សង្រ្គាមនៅ អ៊ុយក្រែន ជាអំរែក ជាបន្ទុកកូនជញ្ជីងធ្ងន់ជាង រវាង ម្ខាងគឺ ឯកភាពអឺរុប ការពារអឺរ៉ុប និងម្ខាងគឺការគោរព វប្បធម៍ខុសគ្នានៃអឺរ៉ុប និងសេរីភាពនៃការធ្វើជំនួញរបស់អឺរ៉ុប មានន័យ ថ្ងៃក្រោយ អ៊ុយក្រែននឹងចាកចេញពី អឺរ៉ុប ងាកទៅ ប្លុកផ្សេងៗ... អាមេរិក ដូចដែល អគ្លេសចាកចេញដែរ។ 
  6. សមាជិកកាន់់តែចាកចេញពី អឺរ៉ុប នោះ ហានិភ័យនៃសង្រ្គាម កាន់តែធំសម្រាប់ អឺរ៉ុប។ បញ្ហាចំណុចនេះគឺថា អគ្លេស ចាកចេញពី អឺរ៉ុបដើម្បីបានទទួលអ្នកវិនិយោគទុន ចិន បើមិនចេញពី អឺរ៉ុប គឺនៅធ្វើជា United States of Europe គឺចិន មិនវិនិយោគទុន ការចាកចេញរបស់ អគ្លេស នាំឲ្យ គួរទំនាស់ គឺ ប្រទេស Irelance សុខចិត្តរួបរួបជាមួយ អគ្លេសឡើងវិញ ដើម្បីទទួលបានការវិនិយោគទុនពីប្រទេសចិន។
  7.  ប្រទេស ស្វីស ដាណឺមាក ហ្វាំងឡង់ ន័រវ៉េ ចង់ចូលរួម ឬ គាំទ្រសំណើរធ្វើដូចជា Irelance 
  8. ក្រុមអ្នកជាតិនិយមអឺរ៉ុបបានដាក់ចេញជា ផែនការ ៣ យ៉ាងដើម្បី ទប់ទល់ឥទ្ធិពលរុស្សី (១) បង្ខែប្រភពនាំចូលហ្គាស Gas ពីរុស្សី ទៅជា នាំចូលពី អាមេរិក ហ្គាតា ន័រវេ អាហ្រិក (២) ធ្វើឲ្យ អឺរ៉ុបមានថាមពលគ្រប់គ្រាន់ដោយ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ ប្រេង ហ្គាស និងធ្យូងថ្ម និង (៣) បង្កើតកម្មវិធីគោលនយោបាយថាមពលកកើតដូចជា ប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្កីសនី។
  9.  នៅមាន ២ វិធានការ ដើម្បី ទប់ទល់រុស្សីផងដែរ គឺ បង្កើនថវិការការពារជាតិដូចជា អាល្លឺម៉ង់តម្លើងដល់ ១០០ Billion អឺរ៉ូ និងការទទួលចិញ្ចឹម ជនភៀសខ្លួន អ៊ុយក្រែន ជាង ២ លាននាក់នៅ អឺរុបដើម្បីជាកម្លាំង តស៊ូ។
  10. ៣០ ឆ្នាំដែល អ៊ុយក្រែនប្រកាសឯករាជ្យចេញពី រុស្សី ក្លាយជាប្រទេសរីកចម្រើនខ្លាំងក្លា ផ្នែកសេដ្ខកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម យោធា បច្ចេកវិជ្ជា នាំឲ្យប្រជាជន ភាគខាងលិច និយាយភាសា អ៊ុយក្រែនទាមទារឲ្យ អ៊ុយក្រែន ធ្វើសមាហរណកម្ម ទៅរក EU –NATO  ចំណែកប្រជាជនភាគខាងកើត ទាមទារឲ្យ ធ្វើ សមាហរណកម្មទៅរុស្សី។
  11. តំបន់អឺរ៉ុបទាំងមូល កំពុងរងនៅការបែកបាក់ជា ០៤ សម្ព័ន្ធយោធា  គឺសម្ព័ន្ធយោធារុស្សី CSTO សម្ព៍ន្ធយោធា អគ្លេស Nordic, សម្ព័ន្ធយោធា អាមេរិក B-9 States, និងសម្ព៍ន្ធយោធា អឺរ៉ុប EU-NATO ក្រោមការដឹកនាំ អាល្លឺម៉ង់និង បារាំង។
  12.  សង្រ្កាម អ៊ុយក្រែន គឺជាលទ្ធផលនៃការ ប្រកួតប្រជែង ប្រទេសសហរដ្ឋអឺរ៉ុប United States of Europe ដែលចង់ទាញប្រទេស បែលឡារុស អ៊ុយក្រែន រុស្សី ក្លាយជាកម្លាំងយោធា ទ្វីបអឺរ៉ុប តែ អគ្លេសចម្រេចដកខ្លួនដោយជោគជ័យចេញពី អឺរ៉ុប Brexit និង អ៊ុយក្រែន កំពុង ស្ថិតនៅចម្លោះរវាង អាមេរិក អគ្លេស និង អាល្លឺមង់ តែដាច់ខាតមិនចូល ក្រុម រុស្សីឡើយ
  13. ការប្រឈមមុខនៃ សហភាពអឺរ៉ុប គឺ ស្ថិតនៅ ចន្លោះរវាង សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហព័ន្ធរុស្សី ដោយសារសក្តានុពលខ្លាំងនៃ អាមេរិក និង រុស្សី ដូច្នេះ សហភាពអ៉ឺរ៉ុប បាននឹងកំពុងប្រឈមការ បង្កើតសហភាពថ្មីៗ ដូចជា (១) រក្សាសហភាពអឺរ៉ុបដដែល EU States (២) បង្កើតសហរដ្ឋអឺរ៉ុប  United States of Europe(៣) សហណាចក្រអគ្លេស  United Kingdoms (៤) សហរដ្ឋអាមេរិកបាល់ទិច United Sates –B 09 និង (៥) សហភាព អ៊ុយក្រែន Ukraine Union ដែលការរៀបចំ សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកថ្មី ឈានដល់ការ ជាន់គ្នាខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ដូចជា សហណាចក្រអគ្លេស បូកប៉ូឡូញ អ៊ុយក្រែន អេស្តូនី ឡាតូនី និង លីទុយអានី និង គូសចូល ហ្វាំងឡង់ ជាប្រទេសសមាជិក B-9 របស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ។ 
BTV Cambodia  ប្រមុខ​ការទូត​ទួរគី​បាន​និយាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ថា ប្រទេស​ស៊ុយអែត និង​ហ្វាំ​ង​ឡង់​ត្រូវតែ​បញ្ឈប់​ការ​គាំទ្រ​ក្រុម​ភេរ​វករ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ពួកគេ ដោយ​​ផ្ដល់ការធានា​សន្តិសុខ​ច្បាស់​លាស់ និង​ដក​បម្រាម​នាំចេញ​លើ​ទួរគី ខណៈ​ប្រទេស​ទាំង​២​ នេះ​ព្យាយាម​ចូល​ជា​សមាជិក​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ​។​ថ្លែង​បន្ទាប់ពី​ជំនួប​ក្រុម​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​របស់​សម្ព័ន្ធ​ណា​តូ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៊ែ​រ​ឡាំង លោក Mevlut Cavusoglu បាន​និយាយ​ថា ​លោក​បាន​ជួប​សម​ភាគី​ស៊ុយ​អែ​ត និង​ហ្វាំ​ង​ឡង់​រួចហើយ ហើយ​យើង​ទាំង​អស់គ្នា​កំពុង​ព្យាយាម​ដោះស្រាយ​ក្ដីបារម្ភ​របស់​ទួរគី​។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា ប្រទេស​ទួរគី​មិន​គំរាម​កំហែង​ប្រទេស​ណាមួយ ឬ​ស្វែងរក​ការពង្រីក​ឥទ្ធិពល​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​និយាយ​ជាពិសេស​អំពី​ការ​គាំទ្រ​របស់​ប្រទេស​ស៊ុយអែត​ ចំពោះ​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​ឃឺ​ដ PKK ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកថាជា​ក្រុម​ភេរវ​ករ​ដោយ​ប្រទេស​ទួរគី សហភាព​អឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក​។​ ​ប្រទេស​ហ្វាំ​ង​ឡង់​បាន​បញ្ជាក់​កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ​ថា ខ្លួន​នឹង​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ចូល​ជា​សមាជិក NATO ហើយ​ស៊ុយអែត​ត្រូវ​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​ធ្វើ​ដូច​គ្នា​នេះ ជា​ការ​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ការ​វាយលុក​របស់​រុស្ស៊ី​លើ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្តី​បារម្ភ​របស់​ទួរគី​អាច​បង្ក​ជា​ឧបសគ្គ​មួយ ព្រោះ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ណាមួយ​ស្តីពី​ការពង្រីក​ខ្លួន​របស់​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ​ ទាមទារ​ការ​យល់​ព្រម​ជា​ឯកច្ឆន្ទ​ពី​រដ្ឋ​សមាជិក​ទាំង ៣០៕
  1. Chan Born វិបត្តិអង្គការណាតូ NATO Crisis វិបត្តិទីនេះ សំដៅតែរឿង រាំងស្ទះនសមាជិកថ្មី-- ឆ្នាំ ២០១៤ មានប្រទេស ០៣ ដាក់ពាក្យចូលជាសមាជិក ណាតូ រួមមាន អ៊ុយក្រែន​ ហ្សកហ្សី និង បូស្នី ដោយសារមានសង្រ្គាម​រុស្សីអ៊ុយក្រែន បេក្ខភាពត្រូវបានព្យួរ។ ឆ្នាំ ២០២២ នេះ មាន ០២ ប្រទេស គឺហ្វាំងឡង់ និង ស៊ុយអែត ច្បាស់ណាស់ស្ថានការនឹងព្យួរដោយសារ ណាតូ និង រុស្សី ពង្រាយទ័ពត្រៀមធ្វើសង្រ្គាម ចំណែក Bulgary and Turkey ចេញមុខប្រឆាំងដាច់ខាត បេក្ខភាព ០២ ប្រទេសនេះ ដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធ ការគាំទ្រភេរវកម្ម គឺគាទ្រពួក បំបែកឃើដ នៅទួរគី។ អាមេរិក ណាតូ ធ្លាប់ធ្វ់ើរដ្ឋប្រហារ ០២ ដង ដើម្បី បំបែក ទួររគីជាសមាជិក ណាតួ ជា ០២ គឺ ទូរគីអាស៊ី និង ទួរគីអឺរ៉ុប ដែលនាំឲ្យ ទួរគី ងាកទៅទិញ សម្ពាវុធពី រុស្សី ។ ណាតូ មានច្បាប់ចែងថា សមាជិក ១០០% គាំទ្រ ទើបបញ្ជូលសមាជិកថ្មី ដូច្នេះ ៣០ ប្រទេស បើមានប្រទេសណាមួយ ប្រឆាំង គឺមិនអាច ជោគជ័យឡើយ ៕
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និង ភូមិសាស្រ្តយុទ្ធសាស្រ្ត
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ទ្វីបអឺរ៉ុប

at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)