នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រ​ត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូត​កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ​និងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់​ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាព​ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី​បានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម​ដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រ​សន្តិសុខកំពង់ផែ​និងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រ​និងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Monday, December 4, 2017

បេសកកម្ម លោក ត្រាំ នៅអាស៊ី Trump’s Mission Trip to Asia

សកលលោកភាវូបនីយកម្ម កើតឡើងដោយការវិវត្តន៍ យ៉ាងលឿននៃបច្ចេកវិជ្ជាពត័មាន (IT) និង បច្ចេកវិជ្ជា Technology ដែលកត្តាទាំងពីរជម្រុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយការបរទេសរបស់ប្រទេសនីមួយៗ លឿន បត់បែប ទន់ភ្លន់ ផុតចាកសង្រ្គាម អាចសម្រេចបានទាមទារឲ្យ ក្រសួងការបរទេស ក្រសួងការពារជាតិ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើ ពត៍មានអន្តរជាតិ ដើម្បីកែ សម្របសម្រួល នយោបាយការបរទេស នយោបាយការពារជាតិ បច្ចេកវិជ្ជាយោធា សន្តិសុខ និង នយោបាយវិនិយោគឲ្យទាន់ពេលវេលា។ ក្នុងបរិបទបែបនេះ ប្រទេសនីមួយៗ រិះរកវិធី ឈ្នះ ក្នុងសង្រ្គាម តែថា ត្រូវយកសង្រ្គាម បង្រ្កាបសង្រ្គាម -រឹងបង្រ្កាបរឹង ? ឬយកការទូត បញ្ចប់សង្រ្គាម-ទន់បង្រ្កាបរឹង?

បេសកម្មលោក ដូណាល់ ត្រាំ មកអាស៊ី បង្ករជាចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពី មហាជន ដែលជាម្ចាស់សន្លឹកឆ្នោត នៃប្រទេសប្រជាធិប្បតេយ្យ (កម្ពុជា កូរ៉េខាងត្បូង ហ្វីលីពី និងជប៉ុន) ក៍ដូចជាពីប្រទេស កម្មុយនីស្ត ដែលគ្មានការបោះឆ្នោតជាសកល (ចិន និង   វៀតណាម) ក្នុងន័យនេះដែលនិស្សិត បញ្ញវន្ត សកម្មជន អ្នកជំនួញ កងកំលាំងប្រដាប់អាវុធ និង អ្នកនយោបាយ ខ្មែរ ចង់ដឹង ជាមុន (pre- assumption )ខ្លះៗថា តើ លោកត្រាំមកអាស៊ី គោលបំណងអ្វីឲ្យពិតប្រាកដ? គាត់មកធ្វើជំនួញ? ឬ មកបង្ករសង្រ្គាម? ព្រោះការដឹងបានមុនគេ ដឹងលឿនជាងគេ នាំឲ្យគេមានឪកាស ក្នុងការធ្វើជំនួញ ការពារជាតិ និយោគ និង នយោបាយការទេស សមស្រប។ ប្រជាជនជាម្ចាស់ សន្លឹកឆ្នោតដឹងរឿងកិច្ចការបរទេស អាមេរិក ដើម្បីតាមមើលថា អ្នកដឹកនាំ ប្រទេសខ្លួន ដើរ តាមអាមេរិក ឬ ដើរតាមចិន ឬ កណ្តាល គឺ ពឹង រុស្សី? 

ជាដំបូង យើងគួរដឹងថា អាស៊ី នេះ មិនមែនជាទីតាំងទីមួយ ដែល លោកត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកមកបំពេញបេសកកម្មទេ លោកត្រាំបានទើបតែបញ្ចប់ កិច្ចការជាផលប្រយោជន៍របស់អាមេរិកនៅ មជ្ឈិមបូព៍ា នៅ អឺរ៉ុបដែរ ដូច្នេះ បានជា យើងលទ្ធភាព វិភាគរក គោលបំណងពិត របស់លោកត្រាំនៅ អាស៊ី ដោយការយក បេសកកម្មលោកត្រាំ នៅអាស៊ីឆ្នាំ ២០១៧ ធ្វើជាដើមបញ្ហា (Problem Tree) និង ទាញរំលេញចេញបណ្តាឬសកែវនៃបញ្ហា (Problem Roof) ដែលមាន ចំនុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

  • រឿងរបស់អាស៊ាន
  • រឿងសមុទ្រចិនខាងកើត
  • រឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង
  • រឿងលក់ដូរសព្វាវុធ
  • រឿងពាណិជ្ជកម្មទូទៅ
  • រឿងការពារផ្លូវទឹក ផ្លូវជំនួញពាណិជ្ជកម្ម
  • រឿងទប់ទល់ជាមួយចិន កូរ៉េខាងជើង ដោយការចងមិត្តកូរ៉េត្បូង ហ្វីលីពីន វៀតណាម
  • រឿងដាក់ទណ្ឌកម្មកូរ៉េខាងជើង
  • រឿង នុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើង និង រឿង
  • វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងក្នុងសង្រ្គាមកូរ៉េ

តាមការតាមដាន ប្រព័ន្ធពត៍មានរដ្ឋ ឯកជន និង បណ្តាញពត័មានសង្គម ទាំងភាសាខ្មែរ និងភាសាបរទេស យើងអាច រៀបរាប់ចំនុចជា បញ្ហាខាងលើ ដល់ទៅ ១០ ចំនុចធំៗ តែពេល គេសួរថា មួយណា ជាពត័មានពិតប្រាកដ? ចូរអ្នកធ្វើអាទិភាព Prioritization  ឬ ជាពត៍មាន ដែលមាន ប្រូបាប៊ីលីតេត្រឹមត្រូវខ្ពស់ជាងគេ ទី១ ឬ ទី ២? នោះ យើងសូមធ្វើការ បង្ហាញជាពត័មានថា ទី(១) មុនពេលលោកត្រាំមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ី គឺមាន ការចល័តទ័ពជើងទឹក ជើងអាកាស និងទ័ពពិសេស Seal ( ទ័ពជើងទឹក SEA, Force, ទ័ពជើងគោក Air Force និងទ័ពជើងគោក Land Force. មកតំបន់មហាសមុទ្រអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (២) លោក ដូណាល់ត្រាំ សួរទៅជប៉ុនថា ហេតុអ្វីមិនបាញ់កាំជ្រួចទំលាក់កាំជ្រួចរបស់កូរ៉េខាងជើង? ទី (៣) លោកត្រាំ សុំឲ្យ ជប៉ុនទិញសព្វាវុធពីអាមេរិក ទី (៤) គឺ កូរ៉េខាងត្បូងធ្វើ សមយុទ្ធកាំជ្រួច កាំភ្លើងធំ និង ប្រព័ន្ធរ៉ាដា ការពារអាកាស និងទី (៥) លោកត្រាំ បានទៅ    ទស្សនារោកចក្រផលិតរថយន្តជប៉ុន និងថា ហេតុអ្វីបានជា ជប៉ុនមិននាំរថយន្ត អាមេរិក មកលក់នៅលើទីផ្សារជប៉ុន?
ដូច្នេះ យើងអាចធ្វើជាការសន្និដ្ឋាន

  • (១) លោកត្រាំ ដែលមកបំពេញ បេសកម្ម នៅអាស៊ី គឺមានគោលបំណងធំទី ១ អំពី ការលក់ដូរសព្វាវុធ និង ទី២ គឺការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី ឲ្យទីនិញថោក មានទីផ្សារសម្រាប់ទំនិញអាមេរិក
  • ទី២ គឺលោក ត្រាំ ធ្វើ Campaign Style Rally ជាយុទ្ធនាការ សេរី គឺ បន្តបន្ទាប់គ្នាដូចខ្យង។ ពាក្យថា យុទ្ធនាការ គឺជាប្រភេទ សង្រ្គាមម្យ៉ាងដែលគ្មានផ្សេង គ្មានឈាម យុទ្ធនាការគឺជា កម្រិតសង្រ្គាមទី ២ (ដែល កម្រិតទី១ គឺ យុទ្ធវិធី -កម្រិតទី ២ គឺយុទ្ធនាការ -និងកម្រិតទី៣ គឺ កម្រិតយុទ្ធសាស្រ្ត)។ ជាដដែល យើងសន្ធិដ្ឋានថា លោកត្រាំ មកអាស៊ី គឺ លក់អាវុធ និង គៀបសង្កត់ចិន កូរ៉េខាងជើង ។
  • ទី៣ មុនពេលលោកត្រាំមក អាស៊ី ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាច្រើនអនេក និយាយអំពី នាវាមុជទឹកទំនើបំផុត នាវាផ្ទុកយន្តហោះ យន្តហោះ ទំលាក់គ្រាប់បែបនុយក្លេអ៊ែរ ខែលការពារកាំជ្រួចឆ្លងទ្វីប និងការចល័តទ័ពរាប់ពាន់នាក់មកអាស៊ី។ អ្នកធ្វើការ នៅក្រសួងការបរទេសពិតជាចោទសួរហេតុអីបង្ហាញរូបភាពបែបហ្នឹង? ចំណែកអ្នកធ្វើការនៅក្រសួងសង្រ្គាមនឹង តបវិញថា បែបនោះគឺជា Demonstration គឺជាការបង្ហាញឲ្យគេឃើញបែប សកម្ម (Demonstration in active style)។ ដូច្នេះ បើជាការបង្ហាញឲ្យគេឃើញ កំលាចគេ បំភ័យគេ នោះជា ការបញ្ឆោត deception ដែលមានគោលបំណងវែង យូរឆ្នាំ គឺ ទាក់ទងនិងការ លក់អាវុធឲ្យប្រទេសជាសម្ព័ន្តមិត្ត៕

បទវិភាគពត័មានអន្តរជាតិ
Freelance Researcher / Freelance Consultant

No comments:

Post a Comment