កោសល្យវិច្ច័យ Forensic science

កោសល្យវិច្ច័យ Forensic science គឺជាវិទ្យាសាស្រ្តដែលបាន និងកំពុងប្រើជាង ១០០ វិស័យទាំងក្នុងកម្ពុជា ក៍ដូចជាបណ្តាប្រទេសនានាជុំវិញសកលលោកដែរ បំណងដើម្បី ប្រមូល ភស្តុតាង តឹកតាង សាក្សី វត្ថុតាងយកទៅវិភាគ វាយតម្លៃស្ថានការណ៍ ។ ក្នុងវិស័យយោធា កោសល្យវិច្ច័យ Forensic science បានត្រូវប្រើដូចជា ការប្រមូលពត៍មានអំពី ចំនួនទ័ព អាហារ អាវុធ វត្ថុប្រើប្រាស់ ឯកសារ ក្រយ៉ៅដៃ ឈាម DNA ឬ មុខសញ្ញាធ្លាប់ចេញចូលក្នុង មូលដ្ឋានទ័ពជាដើម....ខាងក្រោម គឺជា ឯកសារបន្ថែមសម្រាប់ជាគំនិតយោង ។

ការធ្វើ កោសល្យវិច្ច័យ អាជីវកម្ម គឺជាជំនួយដ៏សំខាន់ដែលជួយពិនិត្យសុខភាពរបស់អាជីវកម្ម ដើម្បីកំណត់បញ្ហាដែលអាជីវកម្មជួបប្រទះ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយស្របតាមដំណើរការជាក់លាក់ និងច្បាស់លាល់។ ការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យរបស់អាជីវកម្មនីមួយៗ មានដំណើរការឆ្ពោះទៅរកការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មដើម្បីស្ថេរភាព និងកំណើន។  ធាតុផ្សំសំខាន់ៗនៅក្នុងការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យអាជីវកម្មមានដូចជា យុទ្ធសាស្ត្រ (Strategy) ហិរញ្ញវត្ថុ (Finance) ទីផ្សារ (Marketing) ប្រតិបត្តិការ (Operation) និងធនធានមនុស្ស (Human Resources)។

ការធ្វើកោសល្យវិច័្ចយអាជីវកម្ម (Company Diagnosis) គឺជាសកម្មភាពត្រួតពិនិត្យស្វែងរករាល់បញ្ហារបស់ក្រុមហ៊ុន កំណត់ដើមហេតុនៃឫសគល់បញ្ហា ឬបញ្ហាប្រឈមដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃរបស់អាជីវកម្ម ដែលបញ្ហាទាំងនោះបានបណ្តាលឱ្យរាំងស្ទះដល់ការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍអាជីវកម្មរបស់សហគ្រិន។  ក្នុងការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យអាជីវកម្មនេះក្រុមការងារកម្មវិធី ប៊ីអាយអូ នឹងធ្វើការសាកសួរអំពីព័ត៌មានមួយចំនួនដូចជា ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ ប្រតិបត្តិការ និង ការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស ដើម្បីធ្វើការសិក្សាឱ្យបានកាន់តែច្បាស់ និងស៊ីជម្រៅអំពីបញ្ហា ឬកត្តាគួបផ្សំដែលធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដំណើរការ ឬការអភិវឌ្ឍនៃអាជីវកម្ម និងធ្វើការផ្គូផ្គងអ្នកចូលរួមទៅកាន់អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ ឬអ្នកជំនាញដែលមានឯកទេស។  បន្ទាប់ពីការធ្វើកោសល្យវិច្ឆ័យអាជីវកម្ម ក្រុមការងារកម្មវិធី ប៊ី អាយ​ អូ នឹងភ្ជាប់អ្នកចូលរួមទៅកាន់សកម្មភាពទីបីនៃកម្មវិធីដែលជាវគ្គប្រឹក្សាយោបល់អាជីវកម្មពីអ្នកជំនាញ (Mentoring Session)។ អ្នកចូលរួមនឹងត្រូវបានជួបផ្ទាល់ជាមួយអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ធុរកិច្ចដែលពួកគាត់សុទ្ធសឹងតែជាម្ចាស់សហគ្រាសធំៗ និងជាអ្នកជំនាញដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនឆ្នាំមានការទទួលស្គាល់ និងមានភាពជោគជ័យក្នុងវិស័យជំនួញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

(ភ្នំពេញ) ៖ ដោយ​មានការ​សង្ស័យ និង​សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី​ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា នេះ សមត្ថកិច្ច​បាន​ចុះ​ទៅ​គាស់សាកសព​បុរស​ម្នាក់​នៅ​ចំណុច​សង្កាត់ច្រាំងចំរេះទី២ ខណ្ឌឬស្សីកែវ មក​ធ្វើ​កោសល្យវិច្ច័យ ហើយ​ក៏​បានរកឃើញថា បុរស​រូបនោះ​បានស្លាប់ដោយសារ​ករណីឃាតកម្ម ខណៈក្រុមគ្រួសារខំលាក់បាំងថា ជាករណីជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។

បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍ នៅយប់ថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះបានបញ្ជូនជនរងគ្រោះទៅសង្រ្គោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ ហើយខាងមន្ទីរពេទ្យពិនិត្យឃើញថា បុរសខាងលើនេះគឺមិនមានស្លាប់ដោយសារជំងឺទេ ដោយសារនៅលើរាងកាយរបស់បុរសខាងលើគឺមានស្នាមរបួស។ សាកសពក៏បានដឹកមកខាងក្រុមគ្រួសារវិញ ហើយក៏បានកប់សពបុរសនោះ ​ក្នុងជម្រៅ២ម៉ែត្រនៅដីឡូត៍នៅក្រោយផ្ទះ​ដោយមិនមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរ។  ទើបនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមគ្រួសារបានរាយការណ៍មកសមត្ថកិច្ចថា បុរសខាងលើបានស្លាប់ដោយសារជំងឺសួត ខណៈ​សមត្ថកិច្ចមិនទាន់បានធ្វើកោសល្យវិច្ឆ័យលើសពបុរសនោះនៅឡើយ។ នៅរសៀលម៉ោង១នៅថ្ងៃដដែល សមត្ថកិច្ចបានចុះទៅសាកសួរដល់មន្ទីរពេទ្យ ទើបខាងពេទ្យបានប្រាប់ថា រកឃើញស្លាកស្នាមនៅលើរូបកាយបុរសជនរងគ្រោះ។ ជាមួយគ្នានេះ សមត្ថកិច្ចក៏បានឃាត់ខ្លួនប្អួនស្រី ដែលមានជំងឺសសៃប្រាសាទ ទៅសួរនាំនៅអធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ និងបានគាស់សាកសព ដើម្បីយកមកធ្វើកោសល្យវិច្ឆ័យ។

ការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃ ជាង១៧ម៉ឺននាក់ដាក់ថ្វាយព្រះមហាក្សត្របានចាប់ផ្តើមហើយ ភ្នំពេញ ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦នេះ គណៈកម្មការស្រាវជ្រាវ និងធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃប្រជាពលរដ្ឋនៅលើញត្តិរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានបើកកិច្ចប្រជុំដំបូងរបស់ខ្លួន ដើម្បីចាត់តាំងភារកិច្ចឲ្យអនុវត្តទៅតាមជំនាញនីមួយៗ ក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ នេត សាវឿន អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ និងជាប្រធានគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវ និងធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃប្រជាពលរដ្ឋនៅលើញត្តិរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅនាយកដ្ឋានកណ្តាលយុត្តិធម៌ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ការចាប់ផ្តើមការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនេះ គឺបន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្វើការស្រាវជ្រាវនិង ធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានយកទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ សុំព្រះរាជអន្តរាគមន៍កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីចៀសវាងការប្រើប្រាស់ស្នាមមេដៃបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាពិសេសព្រះមហាក្សត្រ។ នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ នេត សាវឿន អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ និងជាប្រធានគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវ និងធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃប្រជាពលរដ្ឋនៅលើញត្តិរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានមានប្រសាសន៍ថា កិច្ចប្រជុំថ្ងៃនេះ គឺជាលើកទី១ដើម្បីចាត់តាំងភារកិច្ចឲ្យអនុវត្តទៅតាមជំនាញនីមួយៗ។ បង្កើតក្រុម២១ក្រុមដែលជាក្រុមស្រង់បញ្ជី និងញត្តិ។ បង្កើតក្រុមជំនាញចំនួន៥ក្រុមមានតួនាទីធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមក្រយៅដៃដែលក្រុមនេះ គឺពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើផ្នែកបច្ចេកទេសហើយក្រុមនេះទៀតសោតគឺសុទ្ធតែបានឆ្លងកាត់វគ្គសិក្សាឯកទេសរយៈពេលវែង។ ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ នេត សាវឿន បានបន្តថា យើងនឹងដំណើរការជាក់ស្តែងផ្អែកទៅលើម៉ាស៊ីន ផ្អែកលើកែវ និងផ្អែកលើបច្ចេកទេស។ យើងនឹងធ្វើតាមនីតិវិធី និងបទពិសោធន៍ដែលបានធ្វើនាពេលកន្លងមក ហើយមួយផ្នែកទៀតយើងសហការជាមួយអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម ដើម្បីធ្វើការប្រៀបធៀប។ នៅពេលដែលក្រុមរបស់យើងស្រង់រួចផ្តល់ជូនអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម ហើយអគ្គនាយកដ្ឋាននេះនឹងផ្តល់ឲ្យយើងនូវបញ្ជីឈ្មោះ។ ម្យ៉ាងទៀតផ្នែកអត្តសញ្ញាណកម្ម គឺអាចជួយយើងបានមួយផ្នែកសម្រាប់តែអ្នកដែលបានធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណតែប៉ុណ្ណោះ អញ្ចឹងហើយអាចរកប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំណា ភូមិណាបានតាមរយៈអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម និងពឹងពាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដើម្បីជួយរកឲ្យយើង រហូតឈានទៅដល់ការធ្វើប្រៀបធៀបស្នាមក្រយៅដៃទីបំផុតយើងអាចរាយការណ៍ឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃវិញថាស្នាមក្រយៅដៃ និងញត្តិទាំងអស់នោះវាយ៉ាងម៉េច។ ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ បានបញ្ជាក់ថា យោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃបេសកកម្មធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃប្រជាពលរដ្ឋនៅលើញត្តិរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវធ្វើក្នុងរយៈពេលរង្វង់៣០ថ្ងៃ។ យើងនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើរឿងនេះឲ្យបានទាន់ពេលវេលា និងមានប្រសិទ្ធភាព។ ឆ្លើយទៅនឹងសំណួរសួរថាយើងនឹងដាក់ទោសទណ្ឌយ៉ាងណាប្រសិនបើរកឃើញថាស្នាមមេដៃ និងញត្តិទាំងនោះមិនប្រក្រតី ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ កង សុខន អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវ និងធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើស្នាមមេដៃប្រជាពលរដ្ឋនៅលើញត្តិរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានមានប្រសាសន៍ថា មិនទាន់មានគោលការណ៍ដូច្នេះនៅឡើយនោះទេ យើងគ្រាន់តែពិនិត្យទៅលើស្នាមមេដៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និយាយសរុបមកយើងធ្វើត្រឹមកិច្ចការពិនិត្យតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែក សម្តេចក្រឡោហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្លាប់បានមានប្រសាសន៍ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦កន្លងមកនេះថា យើងមិនទាន់ថាយ៉ាងម៉េចបាននោះទេ ទាល់តែមើលឲ្យច្បាស់លាស់ ធ្វើកោសល្យវិច្ច័យឲ្យបានច្បាស់លាស់ដើម្បីឲ្យដឹងថាតើវាមានភាពមិនប្រក្រតីនោះប៉ុន្មាន កន្លែងណាខ្លះ ហើយយើងនឹងធ្វើការងារនេះប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ៕

កោសល្យវិច្ច័យ Forensic science