វិទ្យាសាស្រ្តយោធាកម្ពុជា: ការជម្លៀសប្រជាជនកម្ពុជា ១៩៧៥

នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូតកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរនិងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាពឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីបានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែមដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រសន្តិសុខកំពង់ផែនិងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រនិងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Sunday, April 17, 2022

ការជម្លៀសប្រជាជនកម្ពុជា ១៩៧៥

ការជម្លៀសប្រជាជនកម្ពុជា ១៩៧៥ ដែលលោកអ្នកកំពុងអានពេលនេះ ជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវ វិភាគមួយ ថាហេតុអ្វីមានការជំលៀសប្រជាជនជាច្រើននៅ ថ្ងៃ ១៧ មេសា ១៩៧៥ ថានេះជាផែនការថ្មីៗ ឬ ជាផែនការមានតាំងពី យូរមកហើយ? សូម មើល ប្រវត្តិ និង គោលបំណងនៃ ការជម្លៀសប្រជាជនកម្ពុជា ១៩៧៥ មានដូចតទៅ៖

១៩៥៩ កំណើតផ្លូវលំ ហូរ ជីមិញ ( ត ចេញពី ផ្លូវលំ ម៉ៅ សេទុង) បន្ទាប់មានផ្លូវលំ សីហនុ និង ផ្លូវលំ លន់ នល់ ដែលសំដៅដល់ ប្រតិបត្តិការសឹក ចេនឡា ១ ចេនឡា ២ ដើម្បី កំទេចផ្លូវលំ សីហនុ
១៩៦០ ប្រជាជនរស់នៅ ភ្នំពេញមានចំនួន ៦០០,០០០ នាក់ មុនសង្រ្គាម
១៩៦៧ ការជម្លៀសប្រជាជននៅ ភ្នំវាយចាប បាត់ដំបង ដែលជាការបង្កើតសហករណ៍ មូលហេតុ ដែលនាំឲ្យមានការបះបោរនៅសំឡូត នៅឆ្នាំ១៩៦៧ គឺកើតចេញពីនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងការប្រមូលទិញផលស្រូវ។ នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៦៥ និងឆ្នាំ១៩៦៦ កសិករខ្មែរបានលួចលក់ស្រូវទៅឲ្យកងទ័ពវៀតណាមខាងជើងដែលឲ្យថ្លៃខ្ពស់ជាងរដ្ឋាភិបាល ដែលជាហេតុនាំឲ្យរដ្ឋាភិបាលបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលដែលបានមកពីការនាំចេញស្រូវ។
១៩៦៧ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍បះបោររបស់កសិករនៅស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង មានការគំរាមចាប់ខ្លួនលោកបញ្ជូនទៅតុលាការសឹក ហើយនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៧ លោក ខៀវ សំផន បានបង្ខំចិត្តរត់ពីភ្នំពេញទៅលាក់ខ្លួននៅព្រៃក្នុងខេត្តតាកែវ និងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានចលនាតស៊ូខ្មែរក្រហមនៅទីនោះ រួមទាំងលោក ហ៊ូ យន់ និង ហ៊ូ នីម។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧១ ខៀវ សំផន បានធ្វើជាប្រធានអង្គប្រជុំរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ រៀបចំឡើងនៅទីស្នាក់របស់ប៉ុលពតនៅភូមិភាគឧត្តរ ដើម្បីពិភាក្សាថា តើត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ចូលរួមក្នុងចលនាតស៊ូដែរឬទេ។ នៅក្នុងពេលតស៊ូ ក៏ដូចក្នុងសម័យកាលនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ លោក ខៀវ សំផន បានដើរតួនាទីជាអ្នកទំនាក់ទំនងដ៏សំខាន់ម្នាក់រវាងសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ និងក្រុមខ្មែរក្រហម ប៉ុល ពត។
១៩៧១ ទីណាដែលកងទ័ពខ្មែរក្រហមចូលកាន់កាប់ ភូមិ ឃុំ លំនៅដ្ឋានប្រជាជនសុទ្ធតែត្រូវបានដុតបំផ្លាញចោល ដើម្បីឲ្យប្រជាជនចូលទៅរស់នៅ រួមជាសហករណ៍
១៩៧៣ កងទ័ពខ្មែរក្រហមចូលនៃក្រុងកំពង់ចាម បង្ខំជម្លៀសប្រជាជនចំនួន ១៥,០០០ នាក់ទៅរស់នៅ ជនបទស្រុកស្រែចំការ
១៩៧៤ លោក ខៀវ សំផន គាំទ្រឲ្យមានការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ។
១៩៧៤ ក្នុងខែ មិនា កងទ័ពខ្មែរក្រហម វាយចូលកាន់កាប់ក្រុងឧត្តុង្គទាំងមូល បង្ខំមនុស្សប្រមាណ ២០,០០០ នាក់ ទៅរស់នៅ ស្រុកស្រែចំការ
១៩៧៥ ក្រោយខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាច ពួកគេប្រកាសថា ភ្នំេពេញមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ២,០០០ុ ០០០ នាក់ ដែលអាចប្រឈមកង្ខះស្បៀង ថ្នាំពេទ្យ និង ការស្លាប់ដោយ អាមេរិកទំលាក់គ្រាប់បែក ដើម្បីគាំទ្ររបប លន់ នល់ ឡើងកាន់អំណាចសារជាថ្មី ។

ការធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើង ប្រើរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ គិតពីថ្ងៃទី ១៧ មេសា ១៩៧៥ ប្រជាជន ដើរទៅដល់ ភូមិភាគណាផុតកគំណត់ ត្រូវ រស់នៅក្នុងសហករណ៍នៃ ភូមិភាគនោះ ៕

ជាការសង្ខេប ខ្មែរក្រហមជាចលនាធំមួយ មានច្រើនជាង ១០ រដ្ឋាភិបាល សុទ្ធតែជា រដ្ឋាភិបាលស្រលាញ់ជាតិ រំដោះទឹកដី មានទាំងនៅ ព្រំដែន សៀម ព្រំដែន ឡាវ និង ព្រំដែន វៀតណាម។ ចលនានេះ តស៊ូរចេញពី ក្នុងព្រៃ ដែលមាន ជនជាតិភាគតិច ខ្មែរ អ្នកស្រែ ចំការ ដែលមានន័យថា ពួកខ្មែរក្រហម ខ្មែររំដោះ ....ជំលៀសប្រជាជនពី តំបន់ក្រុង គ្រប់គ្រងដោយ លន់ នល់ ចូលទៅ តំបន់ព្រៃ ម៉ាគី ដែលគ្រប់គ្រងដោយ រណសិរ្សបង្រួបបង្រួមជាតិ។ និយាយរូម ការជំលៀស គឺធ្វើឡើងដោយ រៀនសូត្របណ្តើរៗ តាំងពីការជម្លៀសនៅក្រចេះ ប្រជាជនត្រឡប់មកក្រុងវវិញ ការជម្លៀសនៅ កំពង់ចាម ប្រជាជនត្រឡប់មកក្រុងវិញ រហូតដល់ការជម្លៀសនៅ ឧត្តុង ដោយការដុតបំផ្លាញ ផ្ទះសម្បែង ប្រជាជនអស់ ផ្ទះសម្បែង ក៍សុខចិត្តរស់នៅក្នុងព្រៃ និង ចុងក្រោយ ជម្លៀសចេញពីភ្នំពេញ ដោយការ បាញ់សម្លាប់ចោល ការបោកប្រាស់ ដើម្បីប្រជាជនព្រមរស់នៅ តាមភូមិភាគ...