វិទ្យាសាស្រ្តយោធាកម្ពុជា: ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត អ៊ុយក្រែន

នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូតកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរនិងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាពឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីបានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែមដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រសន្តិសុខកំពង់ផែនិងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រនិងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Monday, December 29, 2025

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត អ៊ុយក្រែន

ឯកសារនានាពាក់ព័ន្ធបញ្ហាអនុយក្រែន រួមមាន

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត អ៊ុយក្រែន Elections in Ukraine Elections in Ukraine are held to choose : គោលបំណងនៃការសិក្សាតូចនេះ ដើម្បី ស្វែងយល់បរិបទ បដិវត្តន៍ពណ៍នៅ អ៊ុយក្រែន និង កម្ពុជា។ នៅ អ៊ុយក្រែន NDI អឺរ៉ុប មានអគ្គបញ្ជាការទ័ព បើកការិយាល័យនៅ ក្រុង គៀវ ប្រទេស អ៊ុយក្រែន ដើម្បីធានា សុវត្ថិភាព អ្នកបោះឆ្នោត រៀបចំការបោះឆ្នោត ការឃោសនានានា ចំណែក IRI ដែលជា វិទ្យាសា្ថនអាមេរិក សហការណ៍ជាមួយ USAIDs ក្នុងការរៀបចំកិច្ចបោះឆ្នោត ការឃោសនា និង សន្តិសុខ ដូចគ្នាដែរ។ អង្គការទាំង ២ ធ្វើសកម្មភាព ដូចគ្នាជាមួយ បក្ស រង្សី និងបក្ស កឹម សុខា ដែល បង្កើតជា បក្ស សាង គ្រោះជាតិ។

ការវិវត្តន៍លទ្ធបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៤, ឆ្នាំ ២០២៩, និង លទ្ធផលនៃបដិវត្តន៍ពណ៍ឆ្នាំ ២០១៤, សង្រ្គាមឆ្នាំ ២០១៩, សង្រ្គាម ឆ្នាំ ២០២២

the president (head of state), បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី
Verkhovna Rada (legislature), and បោះឆ្នោតសភា រដ្ឋ
local governments. បោះឆ្នោត សភាឃុំសង្កាត់
Referendums may be held on special occasions. បោះឆ្នោតប្រជាមតិ

Ukraine has a multi-party system, with numerous parties in which often not a single party has a chance of gaining power alone, and parties must work with each other to form coalition governments.

បេក្ខភាពប្រធានាធិបតី ចំណាយ ២៤ លានដុល្លាលើ ការផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ អំឡុងពេល ឃោសនា
ការបង្កើនចំនួនក្រុម និងចំនួនអ្នកសង្កេតការណ័ដើម្បីគៀបសង្កត់សម្លេងឆ្នោត និង ដើម្បី ជួយបោះឆ្នោតតាមទីតាំង ដូចជា ការបោះឆ្នោត ឆ្នាំ ២០១៩ មានកំណើត ១៤ដង ច្រើនជាង ការបោះឆ្នោត ២០១៤ ដូចជា មណ្ឌល ក មានអ្នកបោះឆ្នោត ១០០ នាក់ ដែល ៤០ នាក់់គាំទ្រ បក្ស ១ និង ៦០ នាក់ជាសមាជិកគាំទ្រ បក្ស លេខ ២ ដូច្នេះ :គណបក្ស លេខ ១ ត្រូវបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍ច្រើនក្រុម ច្រើនចំនួន ទៅជួយបោះឆ្នោតក្នុងទីតាំងនោះ ។
កាត់បន្ថយបេក្ខជនបច្ចេកទេស ដោយសារ ប្រើប្រព័ន្ធច្បាប់ ដើម្បីរារាំងជនទាំងនោះ-- អាចជាការរំខានដល់ការ ឃោសនាបោះឆ្នោត។
ប្រឆាំងការទិញសន្លឹកឆ្នោត ដោយបង្កើតច្បាប់ផាកពិន័យធ្ងន់ធ្ងរទ្វេឡើង។ អ៊ុយក្រែនចំណាយ ២២០ លានដុល្លា/ ៥ ឆ្នាំ ទៅ លើ អ្នកបោះឆ្នោត ៣៨ លាននាក់ ដុច្នេះ ប្រមាណជាង ១ ដុល្លា/ម្នាក់/ឆ្នាំ។ តែចំណាយខ្លាំង ខ្ពស់ លើ ទូរទស្សន៍ ដែលមាន ២០០ ដុល្លា/វិនាទី ឬ ៧២០,០០០ ដុល្លា/ម៉ោង
ចលនា ធំៗ ០២ ជួយឲ្យ បក្ស ហ្សាណែនស្គីជាប់ឆ្នោត គឺ វិទ្យាស្ថាន NDI and IRI ដែល Natioal Democratic Instuitute តំណាង អឺរ៉ូប និង International Republican Institute តំណាង អាមេរិក។
ការបោះឆ្នោតជាទូទៅ នៅ អ។ុយក្រែន មានភាពសេរី តែ គ្មានយុត្តិធម៍ ដោយសារ ការចំណាយខ្ពស់ លើការ ឃោសនា ការចុះឈ្មោះ ។ សម្រាប់ សមាជិក ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ១ នាក់ ចំណាយ ៥ លានដុល្លា!! លើការ ឃោសនា ដោយជិះកង់អគ្គីសនី ដោយបង្ហាញពីការស្រលាញ់បរិស្ថាន ស្និតជាមួយ អឺរ៉ុប មានការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិជ្ជា។
ជានយោបាយរបស់ NDI and IRI ការគំទេចបក្សចាស់ៗចោល ឬ ការបង្កើតបក្សថ្មី គឺជារឿង ចាំបាច់ មានសារៈសំខាន់ ដើម្បី អន្លងចិត្តអ្នកបោះឆ្នោត ដែលនេះទំនងជាមួលហេតុនាំឲ្យមាន ការរំលាយបក្សសង្រ្គោះជាតិចោល បង្កើតបក្សសង្រ្គោះជាតិថ្មី ១ ដែលមានមេដឹកនាំ ក្មេងៗ លំនាំ គំរូ នៅ អ៊ុយក្រែន និង ទំនងជា ការប្រឆាំង បក្សប្រហារ របស់ កឹម សុខា និង សម រង្សី វិញដែរ !

បញ្ជីឈ្មោះ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន

សង្រ្គាមផ្ទូះឡើង ដោយសារតែ តុល្យភាពកម្លាំង នេះបើតាមទ្រឹស្តី មូលហេតុនៃសង្រ្គាម ជាក់ស្តែង គណបក្សស្និត អាមេរិក មាន ២២ % គណបក្សស្និត អឺរ៉ុប មាន ២១ % នៃសម្លេងគំាទ្រក្នុងការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្រ្តនៅ អ៊ុយក្រែន ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១៤ បន្ទាប់ពី មានសង្រ្គាម រុស្សី អ៊ុយក្រែន ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៤ ខណៈដែល បគ្សគាំទ្រ រុស្សី មាន ៩ % ចំណែក រដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ខ្លួន មិនបានចូលរួមការបោះឆ្នោត បួករួមទាំង តំបន់ គ្រីមៀ នេះ សំដៅថា ជាតុល្យភាព សន្លឹកឆ្នោត និង តុល្យភាពកម្លាំងអាវុធ។

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត អ៊ុយក្រែន

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតអ៊ុយក្រែន

ការស្ទង់មតិសាធារណជន ដោយ IRI របស់ អាមេរិក នៅកម្ពុជា ឆ្នាំ ២០១០

US democracy assistance programs in Ukraine after the Orange Revolution

វ៉ាស៊ីនតោន — អង្គការរបស់អាមេរិកាំងចំនួនពីរដែលធ្វើការងារលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានសម្តែងការខកចិត្តនឹងស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាក្រោយពីការវិនិយោគជាង២ទសវត្សរ៍និងបានលើកទឹកចិត្តយុវជនឲ្យចូលរួមធ្វើសកម្មភាពសង្គម។

ថ្លែងក្នុងឱកាសប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិប្រជាធិបតេយ្យកាលពីថ្ងៃពុធដែលរៀបចំតាមអនឡាញដោយស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជាប្រធានវិទ្យាស្ថានជាតិប្រជាធិបតេយ្យ (NDI) របស់សហរដ្ឋអាមេរិកលោក Derek Mitchell បានថ្លែងថាបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថាអាស៊ានបានដើរថយក្រោយក្នុងការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលក្នុងនោះមានកម្ពុជាភូមានិងថៃជាដើម។ប៉ុន្តែរូបភាពវិជ្ជមាននោះគឺពលរដ្ឋជាច្រើនជាពិសេសក្រុមយុវជនបានយល់ពីសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋាននិងបានចេញមកតវ៉ាដើម្បីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពនិងសេចក្តីថ្លែថ្នូរ។

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត អ៊ុយក្រែន

វិទ្យាស្ថាន NDI ជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមិនរកប្រាក់ចំណេញនិងមិនប្រកាន់គណបក្ស ដែលមានទីស្នាក់ការនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក។ វិទ្យាស្ថាននេះធ្វើការនៅជុំវិញពិភពលោកក្នុងការលើកស្ទួយនិងពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ NDI បានធ្វើប្រតិបត្តិការក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានបណ្តេញបុគ្គលិកអន្តរជាតិរបស់វិទ្យាស្ថាននេះចេញពីប្រទេសកម្ពុជានៅខែសីហាឆ្នាំ២០១៧។

លោក Derek Mitchell ចាត់ទុកថាការបណ្តេញអង្គការនេះចេញមិនឲ្យដំណើរការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺជារឿង «គួរឲ្យខកចិត្តខ្លាំងណាស់»។ លោក Mitchell ដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៩៤ចាត់ទុកថាពេលនោះគឺជា «ពេលវេលាប្រកបដោយក្តីសង្ឃឹម»។

លោក Derek Mitchell បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «យើងដឹងថាពេលនោះគឺជាពេលវេលាលំបាកដោយសារសោកនាដកម្មនៃប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាដែលប្រទេសកម្ពុជាទើបតែចាកចេញប៉ុន្តែពិតជាមានឋាមពលនិងការរំភើបនិងភាពបន្ទាន់ដើម្បីរិះរកវិធីរៀបចំសង្គមមួយដែលនឹងនាំឲ្យមានស្ថិរភាពជាងមុននិងមិនវិលត្រឡប់ទៅរកអំពើហិង្សានិងសោកនាដកម្មនិងអំពើពុករលួយហើយព្យាយាមបង្កឱកាសឲ្យមនុស្សជំនាន់ថ្មីចាប់ផ្តើមជាថ្មី»។

ការបណ្តេញអង្គការ NDI ចេញត្រូវបានគេមើលឃើញថាគឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការមួយប្រឆាំងនឹងសារព័ត៌មានឯករាជ្យអ្នកនយោបាយប្រឆាំងនិងសង្គមស៊ីវិល ហើយវាកើតមានឡើងនៅមុនពេលដែលប្រទេសកម្ពុជារៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិនៅខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៨ដែលជាការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងប្រកៀកប្រកិតគ្នារវាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែននិងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ។

រីឯវិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិសាធារណរដ្ឋ (IRI) ដែលជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមិនរកប្រាក់ចំណេញនិងមិនប្រកាន់គណបក្ស ដែលមានទីស្នាក់ការនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិកដែរនោះក៏បានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផងដែរ។

លោក Daniel Twining ប្រធាន IRI បានថ្លែងបន្ថែមក្នុងវេទិកាអនឡាញដែរថា៖ «ខ្ញុំសោកស្តាយដែលរដ្ឋាភិបាលមិនមានអារម្មណ៍ស្វាគមន៍ពួកយើងនៅទីនោះ។ វាជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបន្តិចដោយសារយើងក៏ធ្វើការនៅឡាវ។ យើងក៏ធ្វើការជាមួយនឹងគណបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ ការណ៍នេះមិនមែនមានន័យថា NDI ឬIRIធ្វើការតែក្នុងសង្គមដែលខុសពីកម្ពុជាទេ។ តាមពិតទៅយើងធ្វើការនៅក្នុងសង្គមជាច្រើនដែលស្រដៀងនឹងកម្ពុជាដែរ»។

វិទ្យាស្ថាន IRI បានចាប់ផ្តើមការងារនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ដោយធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលនឹងគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗនិងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដើម្បីពង្រឹងស្ថាប័ននិងគុណតម្លៃប្រជាធិបតេយ្យប៉ុន្តែបានបញ្ចប់បេសកកម្មនៅមុនពេលដែលមានវិបត្តិនយោបាយនៅប្រទេសកម្ពុជាដែលកើតមានតាំងពីការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅចុងឆ្នាំ២០១៧។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយលោក Derek Mitchell បានបញ្ជាក់ថាវិទ្យាស្ថាន NDI រង់ចាំវិលត្រឡប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសកម្ពុជានៅពេលណាដែលអាចវិលវិញបានប៉ុន្តែមានក្តីសង្ឃឹមតិចតួចដោយសារអង្គការនេះនឹងមិនធ្វើការនៅក្រោមស្ថានភាពដែលមានការដាក់សម្ពាធទេ។

លោក Mitchell បានបន្ថែមថា៖ «យើងធ្វើការតែនៅកន្លែងណាដែលត្រូវគេស្វាគមន៍តែប៉ុណ្ណោះ។ យើងមិនទៅធ្វើការដែលលាក់លៀមទេ។ យើងនឹងមិនទៅធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសណាមួយដោយរបៀបវិទ្ធង្សនាទេ។ យើងបើកចំហដល់ប្រទេសណាដែលចង់ដើរឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។

យ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកជំនាញទាំងពីរបានសម្តែងក្តីសង្ឃឹមលើពលរដ្ឋវ័យក្មេងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយសារពួកគេមានឋាមពលនិងបានលើកទឹកចិត្តពួកគេឲ្យបន្តធ្វើសកម្មភាពនៅតាមមូលដ្ឋានដើម្បីចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយនិងសង្គម។

លោក Twining បានបញ្ជូនសារដល់យុវជនថា៖ «ដូច្នេះសូមសកម្មឡើងដោយចូលរួមការងារសង្គមនិងប្រមូលមិត្តភក្តិនិងរៀបចំគ្នាឡើង។ ការរៀបចំចាត់តាំងគឺជារឿងសំខាន់ណាស់ពីព្រោះធ្វើកិច្ចការអ្វីតែម្នាក់ឯងគឺពិបាកប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកអាចធ្វើការងារជាក្រុមជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍គឺអ្នកផ្តល់ភាពអង់អាចដល់ខ្លួនអ្នកនិងមិត្តភក្តិហើយនៅក្នុងប្រទេសមួយដែលពលរដ្ឋ២ភាគ៣គឺជាយុវជនគឺអ្នកនយោបាយនឹងស្តាប់អ្នកនិងឆ្លើយតបតាមការអំពាវនាវរបស់អ្នកនិងសកម្មភាពរបស់អ្នក»។

លោក Derek Mitchell បានបន្ថែមថា៖ «ការងារដ៏សំខាន់បំផុតក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យគឺមិនមែនប្រធានាធិបតីឬអ្នកនយោបាយទេ គឺប្រជាធិបតេយ្យរបស់ពលរដ្ឋជាមូលដ្ឋានដែលកើតឡើងពីក្រោមឡើងទៅលើ… ហើយខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តអ្នកគ្រប់គ្នាដែលចង់ជឿជាក់លើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឬនៅទីកន្លែងណាក៏ដោយគឺពួកគេគួរតែចាប់ផ្តើមពីថ្នាក់មូលដ្ឋាន»៕

គំរូចម្លងការបោះឆ្នោតនៅ អ៊ុយក្រែន ចូលមក កម្ពុជា