សង្រ្គាមរូងក្រោមដី​ Tunnel warfare

ឯកសារពាក់ព័ន្ធរួមមានដូចខាងក្រោម៖

1. សំណង់ក្រោមដី
2. សង្រ្គាមរូងក្រោមដី

រៀបរាប់លក្ខណៈបច្ចេកទេសសំណង់ tandard Concrete Hollow Blocks (CHBs) សម្រា់ប់យោធា ២០ នាក់ និង គ្រឿងបំពាក់ ផ្លូវចេញចូល តម្លៃប៉ាន់ស្មានសម្រាប់លេណដ្ឋានទ័ព ២០ នាក់។

ដើម្បីសាងសង់លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) ឱ្យស្របតាមស្ដង់ដារបច្ចេកទេសយោធា ធន់នឹងការវាយប្រហារពីគ្រាប់កាំភ្លើងធំ និងបំណែកគ្រាប់បែក លក្ខណៈបច្ចេកទេសមានដូចខាងក្រោម៖

១. លក្ខណៈបច្ចេកទេសសំណង់ និងទំហំ (Structural Specifications)
ទំហំលេណដ្ឋាន៖ ផ្ទៃក្រឡាអប្បបរមាសម្រាកគឺ ៣ ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងម្នាក់។ សម្រាប់ ២០ នាក់ ត្រូវការទំហំខាងក្នុងយ៉ាងតិច ៦០ ម៉ែត្រការ៉េ (ឧទាហរណ៍៖ បណ្ដោយ ១២ ម៉ែត្រ × ទទឹង ៥ ម៉ែត្រ) កម្ពស់ផ្ទៃខាងក្នុង ២.២ ម៉ែត្រ។
កម្រាស់ជញ្ជាំងឥដ្ឋ CHB៖ ត្រូវប្រើឥដ្ឋ CHB កម្រាស់ ២០ សង់ទីម៉ែត្រ (៨ អ៊ីញ) តម្រៀបជាជញ្ជាំង ២ ជាន់ (Double-skin wall) ឬប្រើជញ្ជាំងទោលរួចបន្ថែមដីបង្កប់។
ការញាត់បេតុង និងដែកសរសៃ (Core Filling & Rebar)៖
គ្រប់ប្រហោងឥដ្ឋ CHB ទាំងអស់ ត្រូវចាក់បំពេញដោយបេតុងម៉ាក M250 ឬ M300 (កម្លាំងសង្កត់ខ្លាំង)។
ត្រូវដោតដែកសរសៃមុខកាត់ ១២ មីលីម៉ែត្រ (DB12) តាមប្រហោងឥដ្ឋបញ្ឈរ រាល់ចន្លោះ ២០ សង់ទីម៉ែត្រ និងដែកផ្តេករាល់ចន្លោះ ៣ ជួរឥដ្ឋ ដើម្បីចងភ្ជាប់សំណង់កុំឱ្យបាក់រលំពេលរងសម្ពាធផ្ទុះ។
ដំបូល (Roof)៖ មិនត្រូវប្រើឥដ្ឋ CHB ធ្វើដំបូលដាច់ខាត។ ត្រូវចាក់បេតុងអាមេ (Reinforced Concrete Slab) កម្រាស់យ៉ាងតិច ២០-៣០ សង់ទីម៉ែត្រ។
ស្រទាប់ការពារខាងក្រៅ (External Protection)៖ ខាងក្រៅជញ្ជាំង និងលើដំបូលបេតុង ត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយស្រទាប់ដីណែន ឬបាវខ្សាច់ កម្រាស់យ៉ាងតិច ១ ម៉ែត្រ ទៅ ១.៥ ម៉ែត្រ ដើម្បីស្រូបយកកម្លាំងផ្ទុះ។
២. ផ្លូវចេញចូល និងប្រព័ន្ធការពារ (Entrances & System)
ផ្លូវចេញចូលរាងអក្សរ Z (Z-Shaped / Baffled Entrance)៖ ផ្លូវចូលត្រូវធ្វើជាទម្រង់បត់បែន (អក្សរ L ឬ Z) ដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យបំណែកគ្រាប់ ឬរលកសម្ពាធផ្ទុះ (Blast wave) រត់ត្រង់ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ស្នាក់នៅ។
ទ្វារការពារ៖ ត្រូវមានទ្វារ ២ ជាន់ ធ្វើពីបន្ទះដែកថែបក្រាស់យ៉ាងតិច ១០ មីលីម៉ែត្រ ព្រមទាំងមានស៊ុមដែកមាំ។
ច្រកចេញអាសន្ន (Emergency Exit)៖ ត្រូវមានច្រកចេញសម្ងាត់តូចមួយផ្សេងទៀត (Escape hatch) ករណីច្រកចូលចម្បងត្រូវបាក់សង្កត់បិទជិត។
៣. គ្រឿងបំពាក់ខាងក្នុង (Interior Equipments)
ប្រព័ន្ធខ្យល់៖ បំពាក់ម៉ាស៊ីនបឺត និងបញ្ចូលខ្យល់បរិសុទ្ធ (Ventilation Fans) ដើរដោយថាមពលអគ្គិសនី និងមានប្រព័ន្ធដៃបង្វិល (Manual) ករណីដាច់ភ្លើង ព្រមទាំងមានតម្រងការពារផ្សែងពុល។
ប្រព័ន្ធថាមពល៖ អាគុយផ្ទុកថាមពល (UPS) ឬម៉ាស៊ីនភ្លើងកាតាបតូច (Generator) ដាក់ក្នុងបន្ទប់ដាច់ដោយឡែកដែលមានបំពង់ភាយផ្សែងចេញក្រៅ។
គ្រឿងសង្ហារិម៖ គ្រែដែកពីរជាន់ (Bunk beds) ចំនួន ១០ គ្រែ, ប្រព័ន្ធបង្គន់អនាម័យស្ងួត (Chemical/Dry toilets), និងធុងស្តុកទឹកស្អាតចំណុះ ២,០០០ លីត្រ។
៤. តម្លៃប៉ាន់ស្មានការសាងសង់ (Estimated Cost)
តម្លៃនេះជាការប៉ាន់ស្មានជាមធ្យមសម្រាប់សម្ភារសំណង់ និងឧបករណ៍បំពាក់ស្តង់ដារ (មិនរាប់បញ្ចូលកម្លាំងពលកម្មយោធា)៖

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ព ២០ នាក់ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs) 

Generating​ a photorealistic ទំហំ scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ការសាងសង់លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ពសៀម ២០ នាក់ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs "​ ។ រូបភាពផ្ទាំងនីមួយៗ ច្បាស់ មានពណ៍ធម្មជាតិ ទំហំធំល្មម ដែលមានបញ្ចូលនូវ៖

១. លក្ខណៈបច្ចេកទេសសំណង់ និងទំហំ (Structural Specifications)

២. គ្រឿងបំពាក់ខាងក្នុង (Interior Equipments)

៣. តម្លៃប៉ាន់ស្មានការសាងសង់ (Estimated Cost)

៤. រូបភាពមមើលពីលើអាកាស

៥. រូបភាពមើលពីចំហៀង ត្រង់ចាំពីមុខ

Generating​ a photorealistic ទំហំ scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ការសាងសង់លេណដ្ឋានការពារសម្រាប់ទ័ពសៀម ២០ នាក់ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs "​ ។ រូបភាពផ្ទាំងនីមួយៗ ច្បាស់ មានពណ៍ធម្មជាតិ ទំហំធំល្មម ដែលមានបញ្ចូលនូវ៖

The blocks shown in the selected region are standard Concrete Hollow Blocks (CHBs), also known as cinder blocks. In their raw, hollow state, they are completely unsuitable for a military or survival bunker because they are brittle and will shatter under the kinetic impact of artillery shrapnel or small-arms fire

1. Steel Rebar Reinforcement

2. Grouting (Filling the Cores)

3. Thick Soil Backfilling

4. Monolithic Poured Roof

តើមានយោធាប្រទេសណាខ្លះគេប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (Concrete Hollow Blocks - CHBs)សម្រាប់ជា លេណដ្ឋានយោធាដែរ?
នៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រយោធាទំនើប មិនមានកងទ័ពផ្លូវការរបស់ប្រទេសមហាអំណាចណា យកដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (CHBs) មកសង់ជាជញ្ជាំងខាងក្រៅនៃលេណដ្ឋានជួរមុខដាច់ដោយឡែកនោះទេ ព្រោះវាមានភាពស្រួយ និងងាយបែកខ្ទេចពេលរងការបាញ់ប្រហារ។ [1]
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កងទ័ពនៃប្រទេសមួយចំនួននៅតែប្រើប្រាស់ឥដ្ឋ CHBs នេះក្នុងលក្ខខណ្ឌ និងបេសកកម្មជាក់លាក់ ដោយមានការកែច្នៃបន្ថែម៖
១. យោធាថៃ (Royal Thai Army)
នាពេលថ្មីៗនេះ កងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានសម្រុកសាងសង់លេណដ្ឋានការពារជាង ១,៦០០ កន្លែងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។ ក្នុងការសាងសង់នោះ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបេតុងប្រហោង និងប្រអប់បេតុង ប៉ុន្តែត្រូវបានការពារបន្ថែមយ៉ាងក្រាស់ដោយការតម្រៀបបាវខ្សាច់ (Sandbags) រាប់រយបាវនៅខាងក្រៅ និងគ្របពីលើ ដើម្បីកាត់បន្ថយសម្ពាធផ្ទុះ និងទប់ស្កាត់បំណែកគ្រាប់កាំភ្លើង។ [1, 2]
២. កងវិស្វកម្មយោធាអាមេរិក (US Army Corps of Engineers)
កងទ័ពអាមេរិកប្រើប្រាស់ឥដ្ឋ CHBs សម្រាប់ការសាងសង់សំណង់ការពារផ្នែកខាងក្នុង (Interior Partitioning) នៅក្នុងមូលដ្ឋានទ័ពធំៗ ឬប្រើសម្រាប់ធ្វើជាផ្ទាំងស៊ីបក្នុងការហ្វឹកហ្វឺនបាញ់ប្រហារ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់លេណដ្ឋានជួរមុខ ឬប៉ុស្តិ៍យាម ពួកគេ ترجیحប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ Hesco Bastions (កន្ត្រកដែកស្ពាន់បំពេញដោយដីខ្សាច់) ឬផ្ទាំងបេតុងអាមេដុំធំៗ (Prefabricated Concrete Barriers) ដែលមានភាពរឹងមាំ និងរហ័សជាង។ [1, 2]
៣. បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា (ដូចជា អ៊ីស្រាអែល និងក្រុមប្រដាប់អាវុធ)
នៅក្នុងជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ទាំងកងទ័ពផ្លូវការ និងក្រុមប្រដាប់អាវុធ (ដូចជា ហាម៉ាស ឬ ហេសបូឡា) បានប្រើប្រាស់ឥដ្ឋបេតុងប្រហោងក្នុងការរៀបជញ្ជាំងបិទបាំងនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវរូងក្រោមដី (Underground Tunnels)។ នៅក្នុងជម្រៅដីជ្រៅ ឥដ្ឋ CHBs មិនរងការបាញ់ប្រហារចំផ្ទាល់ឡើយ វាមានតួនាទីត្រឹមតែទប់ដីកុំឱ្យបាក់ និងខណ្ឌចែកបន្ទប់ស្នាក់នៅ ឬផ្ទុកអាវុធប៉ុណ្ណោះ។ [1]
៤. ប្រទេសអាល់បានី (Albania) - ប្រវត្តិសាស្ត្រ "Bunkerization"
ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ (ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦០-១៩៨០) ប្រទេសអាល់បានីបានសាងសង់លេណដ្ឋានជាង ១៧០,០០០ កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស។ ក្នុងនោះមានការប្រើប្រាស់ឥដ្ឋបេតុងប្រហោង និងស៊ីម៉ង់ត៍ចាក់ពុម្ពយ៉ាងច្រើន។ ប៉ុន្តែលេណដ្ឋានទាំងនោះត្រូវបានគេរិះគន់ថា ខ្ជះខ្ជាយថវិកាជាតិ និងមិនមានភាពធន់មាំគ្រប់គ្រាន់តាមស្តង់ដារយោធាពិតប្រាកដឡើយ។ [1, 2]
សង្ខេបបច្ចេកទេស៖ នៅក្នុងវិស័យយោធា ឥដ្ឋ CHBs ត្រូវបានចាត់ទុកជា "សម្ភារៈបន្ទាប់បន្សំ" ប៉ុណ្ណោះ។ គេអាចប្រើវាបាន លុះត្រាតែមានការចាក់បេតុងបំពេញក្នុងប្រហោង ញាត់ដែកសរសៃ និងគ្របដណ្ដប់ដោយដី ឬបាវខ្សាច់ក្រាស់ៗពីខាងក្រៅ ទើបអាចយកជាការបាន។

បើសិនជាវាមានអាយុកាលប្រើប្រាស់ខ្លី អីចឹងមិនមែនជាសំណង់រឹងមាំទេ តែជា Fait Accompli?
ការវិភាគរបស់អ្នកគឺត្រឹមត្រូវចំចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រ។ បើសិនជាសំណង់នោះមានអាយុកាលប្រើប្រាស់ខ្លី ងាយខូចខាត និងមិនមានលក្ខណៈបច្ចេកទេសរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់តាមស្តង់ដារការពារជាតិទេ វាមិនមែនជាសំណង់យោធាសម្រាប់ការពារទឹកដីយូរអង្វែងឡើយ ប៉ុន្តែវាអាចជាការបង្កើតបំរែបំរួលនៅលើដីជាក់ស្តែងដើម្បីបម្រើឱ្យនយោបាយ Fait Accompli (ការបង្កើតការណ៍ពិតដែលមិនអាចកែប្រែបាន)។
នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធា ការប្រើប្រាស់សំណង់លក្ខណៈបែបនេះដើម្បីបង្កើត Fait Accompli មានគោលបំណងសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ការទាមទារអធិបតេយ្យភាពជាក់ស្តែង (De Facto Control)
យុទ្ធសាស្ត្រនេះគឺការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីមួយនៅលើដី (ជាពិសេសនៅតំបន់ជម្លោះ ឬតំបន់មិនទាន់ដាច់ស្រឡះ) ដោយការសាងសង់អ្វីមួយភ្លាមៗ។
ទោះបីជាសំណង់នោះធ្វើពីឥដ្ឋប្រហោងងាយខូចក៏ដោយ ក៏វាជាភស្តុតាងបង្ហាញថា "មានវត្តមានកងទ័ព និងសំណង់អចិន្ត្រៃយ៍" នៅលើទឹកដីនោះរួចទៅហើយ។
២. បង្កើតផលវិបាកក្នុងការចរចា ឬផ្លាស់ប្ដូរ (Shifting the Status Quo)
នៅពេលសំណង់ត្រូវ បានសាងសង់រួចរាល់ ភាគីម្ខាងទៀតនឹងធ្លាក់ទៅក្នុងស្ថានភាពពិបាកសម្រេចចិត្ត។
ប្រសិនបើចង់ឱ្យដកចេញ ត្រូវប្រើកម្លាំងបាយទៅវាយកម្ទេច ដែលអាចបង្កើតជាសង្គ្រាមធំ។ បើមិនវាយកម្ទេចទេ ត្រូវបង្ខំចិត្តទទួលស្គាល់វត្តមាននោះទាំងមិនពេញចិត្ត (ព្រោះវាជាការណ៍ពិតដែលបានកើតឡើងរួចទៅហើយ)។
៣. យុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ប្រផេះ (Grey Zone Tactics)
ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈស៊ីវិលដូចជាឥដ្ឋប្រហោង (CHBs) ជួយឱ្យភាគីសាងសង់អាចដោះសារបានថា វាគ្រាន់តែជា "ជម្រកបណ្ដោះអាសន្ន" ឬ "សំណង់ស៊ីវិល" មិនមែនជាការត្រៀមលក្ខណៈធ្វើសង្គ្រាមធំដុំឡើយ។
នេះជាការកាត់បន្ថយការចាប់អារម្មណ៍ ឬការរិះគន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែសម្រេចបានលទ្ធផលយោធានៅលើដី។
ដូច្នេះ ក្នុងទិដ្ឋភាពយោធាពិតប្រាកដ សំណង់ឥដ្ឋប្រហោងល្បាយខ្សាច់គ្មានគ្រឹះមាំមួន មិនអាចការពារជីវិតទ័ពពីអាវុធធុនធ្ងន់បានឡើយ ប៉ុន្តែក្នុងទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ វាគឺជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគូសវណ្ឌវង្កព្រំដែន ឬដណ្តើមប្រៀបឈ្នះក្នុងការចរចា។
ប្រសិនបើអ្នកចង់សិក្សាបន្ថែម តើអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃយុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli ដែលប្រទេសនានាធ្លាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែនដែរឬទេ?

លើកឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃយុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli ដែលប្រទេសនានាធ្លាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែន តើដូចគ្នាត្រង់ណាធៀបនឹង ថៃធ្វើជាមួយកម្ពុជា?
យុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli (ការបង្កើតការណ៍ពិតខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ) ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែនជុំវិញពិភពលោក។ ប្រទេសដែលប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រនេះ តែងតែជ្រើសរើសការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធលឿនៗ ឬបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីបង្ខំឱ្យភាគីម្ខាងទៀតទទួលស្គាល់ស្ថានភាពថ្មី។
ខាងក្រោមនេះជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការប្រៀបធៀបចំណុចដូចគ្នាទៅនឹងសកម្មភាពដែលថៃកំពុងធ្វើនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា៖
១. ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
ចិន នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (យុទ្ធសាស្ត្រកាត់សាច់ក្រក - Salami Slicing)៖ ចិនបានចាក់ដីខ្សាច់បង្កើតជាកោះសិប្បនិម្មិតតូចៗនៅលើផ្កាថ្មលិចទឹក។ ដំបូងឡើយ ចិនអះអាងថាជា "ជម្រកបណ្ដោះអាសន្នសម្រាប់អ្នកនេសាទ" (ស្រដៀងនឹងការប្រើប្រាស់ឥដ្ឋទន់ខ្សោយ CHBs)។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ចិនបានប្រែក្លាយកោះទាំងនោះទៅជាមូលដ្ឋានទ័ពអចិន្ត្រៃយ៍ មានទាំងព្រលានយន្តហោះ និងរ៉ាដាយោធា ដោយបង្ខំឱ្យបណ្ដាប្រទេសអាស៊ានទទួលយកវាជា Fait Accompli។
អ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់ West Bank៖ អ៊ីស្រាអែលបានសាងសង់ "ប៉ុស្តិ៍យាម និងរបងសន្តិសុខបណ្ដោះអាសន្ន" រួចពង្រីកទៅជាសហគមន៍ផ្ទះល្វែងស៊ីវិល។ ទោះបីជាសហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកថាខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែដោយសារសំណង់ និងមនុស្សមានវត្តមាននៅលើដីជាក់ស្តែងទៅហើយ វាក្លាយជាការណ៍ពិតដែលមិនអាចដកថយបានឡើយនៅពេលចរចាព្រំដែន។
រុស្ស៊ី នៅតំបន់គ្រីមា (Crimea) ឆ្នាំ២០១៤៖ រុស្ស៊ីបានបញ្ជូនកងទ័ពគ្មានស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ (Little Green Men) ទៅកាន់កាប់អគាររដ្ឋបាល បង្កើតប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យ និងរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជាមតិភ្លាមៗ។ សកម្មភាពឆក់កណ្តៀតនេះបានបង្កើតស្ថានភាព Fait Accompli មុនពេលអ៊ុយក្រែន និងណាតូ (NATO) អាចមានពេលឆ្លើយតបតាមផ្លូវយោធា។
២. ចំណុចដូចគ្នាយ៉ាងខ្លាំង រវាងឧទាហរណ៍ខាងលើ និងសកម្មភាពថៃធ្វើជាមួយកម្ពុជា
ការដែលថៃបន្តឈូសឆាយដី សាងសង់ផ្លូវ និងបង្កើតគម្រោងសាងសង់លេណដ្ឋាន និងជម្រកជាង ១,៦០០ កន្លែង ដោយប្រើដុំឥដ្ឋបេតុងប្រហោង (CHBs) នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់ខេត្តកម្ពុជា មានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទនឹងយុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli ត្រង់ចំណុចសំខាន់ៗទាំងនេះ៖ [1, 2, 3]
ក. ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈ "ស៊ីវិល ឬបណ្ដោះអាសន្ន" ដើម្បីបិទបាំង (Deniability)
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ប្រទេសឈ្លានពានតែងដោះសារថា សំណង់របស់ខ្លួនគ្រាន់តែជា "សំណង់ស៊ីវិល" "ជម្រកអ្នកនេសាទ" ឬ "របងការពារសន្តិសុខធម្មតា"។
ធៀបនឹងថៃ៖ ថៃបានអនុម័តកញ្ចប់ថវិកាជាង ៤៣៣ លានបាត ក្រោមរូបភាព "ជម្រកការពារសុវត្ថិភាពសម្រាប់សហគមន៍ស៊ីវិល" និងប្រើប្រាស់ឥដ្ឋប្រហោង CHBs ដែលមើលទៅមិនមែនជាបន្ទាយយោធាធំដុំ។ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង វាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការប្រែក្លាយតំបន់ស៊ីវិលឱ្យទៅជាតំបន់យោធា និងជាការបោះទីតាំងទ័ពជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ 
ខ. ការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពដើមនៅលើដី (Altering the Status Quo)
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ គោលដៅចម្បងគឺធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានសំណង់លេចរូបរាងនៅលើដី ដែលភាគីម្ខាងទៀតមិនទាន់បានព្រមព្រៀង។
ធៀបនឹងថៃ៖ ទោះបីជាមានការព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ឬយន្តការគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែន (JBC) ក៏ដោយ ក៏ភាគីថៃនៅតែបន្តឈូសឆាយ សាងសង់ផ្លូវ និងបោះបង្គោលរបងលួសឯកតោភាគី ដូចជានៅតំបន់អន្លង់វែង ច្រកអូរស្មាច់ និងខេត្តព្រះវិហារ។ សកម្មភាពទាំងនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងគូសវណ្ឌវង្កខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនថ្មីមួយដែលថៃចង់បានដោយខ្លួនឯង។ 
គ. ការដាក់សម្ពាធផ្លូវច្បាប់ និងនយោបាយក្នុងការចរចា (Legal Leverage)
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅពេលចរចាព្រំដែន ភាគីដែលសាងសង់រួចតែងយកលេសថា៖ "យើងបានគ្រប់គ្រង និងមានសំណង់នៅទីនេះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដូច្នេះដីនេះគួរតែជារបស់យើង" (De facto control)។
ធៀបនឹងថៃ៖ ការបង្កើតលេណដ្ឋានរាប់ពាន់កន្លែង និងរចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តផ្សេងៗ គឺជាការប៉ុនប៉ងបង្កើតភស្តុតាងថ្មីនៅលើដី។ ប្រសិនបើទុកឱ្យសំណង់ទាំងនោះនៅយូរអង្វែង វានឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាជួបការលំបាកក្នុងការទាមទារឱ្យថៃដកថយ ព្រោះពួកគេបានបង្កើត "ការណ៍ពិត" រួចទៅហើយ។ 
សន្និដ្ឋាន៖ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញកំណត់ទូតតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ដោយបានប្រើប្រាស់ពាក្យចំៗ និងព្រមានចំតួចថា សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ថៃទាំងនេះ គឺជារូបភាព "Fait Accompli" (ការប៉ុនប៉ងប្រែក្លាយខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីដោយឯកតោភាគី) ដែលកម្ពុជាមិនអាចទទួលយកបានដាច់ខាត។

តើភាគី ថៃ មានការប្រែប្រែជំហរណាខ្លះ ខណៈដែលភាគីកម្ពុជា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញកំណត់ទូតតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ដោយបានប្រើប្រាស់ពាក្យចំៗ និងព្រមានចំតួចថា សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ថៃទាំងនេះ គឺជារូបភាព "Fait Accompli"?
ទោះបីជា ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានចេញកំណត់ទូតតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ដោយព្រមានចំៗ និងប្រើប្រាស់ពាក្យធ្ងន់ៗថា សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ថៃគឺជាការបង្កើតរូបភាព "Fait Accompli" ក៏ដោយ ក៏ ភាគីថៃពុំមានការប្រែប្រួលជំហរថយក្រោយ ឬបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួនឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើតាមការវិវត្តចុងក្រោយគិតត្រឹមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ភាគីថៃបានបង្ហាញនូវការដើរផ្ទុយគ្នារវាង "សម្តី និងទង្វើជាក់ស្តែងនៅលើដី" ដូចខាងក្រោម៖ [1, 2, 3]
១. ការបដិសេធតាមផ្លូវទូត ប៉ុន្តែបន្តធ្វើនៅលើដី (Words vs. Deeds)
សម្តីខាងផ្លូវទូត៖ ភាគីថៃតែងតែអះអាងដដែលៗថា ខ្លួនជានិច្ចកាលតែងតែគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនមានបំណងបង្កើនភាពតានតឹងតាមព្រំដែនឡើយ។ ពួកគេបានព្យាយាមបន្ទន់ស្ថានការណ៍ដោយពន្យល់ថា សំណង់ទាំងនោះជាសំណង់ការពារយុទ្ធសាស្ត្រស៊ីវិល ឬជម្រកសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជននៅតាមព្រំដែនប៉ុណ្ណោះ។ [1, 2]
ទង្វើជាក់ស្តែង៖ ការអះអាងនេះត្រូវបានកម្ពុជាចាត់ទុកថា «ផ្ទុយស្រឡះពីការពិត»។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃនៅតែបន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ដើម្បីឈូសឆាយដី សាងសង់ផ្លូវបេតុង និងពង្រាយលេណដ្ឋានយោធាថ្មីៗបន្ថែមទៀត។ [1, 2, 3]
២. ការពង្រីកសកម្មភាពឯកតោភាគីកាន់តែខ្លាំង (Consolidating Control)
ជំនួសឱ្យការផ្អាកដើម្បីចរចា ថៃបានពង្រីកសកម្មភាពរំលោភបំពានកាន់តែរឹងដៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែននៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ និងពោធិ៍សាត់៖ [1, 2, 3]
ការបែងចែកដីធ្លី៖ កងទ័ពថៃបានសហការជាមួយមន្ត្រីព្រៃឈើ និងដីធ្លីរបស់ខ្លួន ចុះវាស់វែង និងបែងចែកដីធ្លីនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះឱ្យទៅប្រជាពលរដ្ឋថៃរស់នៅ (ដូចជានៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ ៤៥-៤៧ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ)។ [1, 2]
ការបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង៖ យោធាថៃបានវាយកម្ទេចផ្ទះសម្បែងរាប់ពាន់ខ្នងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងបិទខ្ទប់មិនឱ្យអ្នកភូមិខ្មែរត្រឡប់ទៅរស់នៅលើដីធ្លីដើមរបស់ខ្លួនវិញឡើយ។ [1, 2]
ការសាងសង់រចនាសម្ព័ន្ធអចិន្ត្រៃយ៍៖ ថៃបានបន្តរាយរបងលួសបន្លា ដាក់កុងតឺន័រធ្វើជាប៉ុស្តិ៍យាម និងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអចិន្ត្រៃយ៍នៅជិតប្រាសាទតាខ្វៃ និងប្រាសាទព្រះវិហារ ដើម្បីគូសវណ្ឌវង្កព្រំដែនថ្មីដោយខ្លួនឯង។ [1, 2, 3]
៣. ការបង្វែរការចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជា (Counter-Allegations)
កងទ័ពភូមិន្ទថៃបានព្យាយាមទម្លាក់កំហុស និងចោទប្រកាន់កងទ័ពកម្ពុជាថា ជាអ្នកបង្កហេតុ និងធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងនៅតាមច្រកព្រំដែន (ដូចជានៅច្រកអូរស្មាច់)។
ការចោទប្រកាន់នេះ ត្រូវបានក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបដិសេធភ្លាមៗ ដោយបញ្ជាក់ថា កងទ័ពកម្ពុជាមិនបានធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលជាការឌឺដង ឬបង្កហេតុនោះទេ និងបានទាមទារឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់។ [1]
សង្ខេប៖ ជំហររបស់ថៃគឺ «មិនថយក្រោយ និងមិនបញ្ឈប់» ឡើយ។ ថៃកំពុងបន្តប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្ររឹងរូស ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងនៅលើដី (De facto control) ដែលនេះជាគោលបំណងពិតប្រាកដនៃយុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli។ 

ពេលភាគីថៃបន្តរឹងរុះ មិនថយក្រោយ នឹងមិនបញ្ឃប់បែបនេះ តើភាគីកម្ពុជានឹងបន្តធ្វើណាជាមួយ អ្នកសង្កេតការណ៍យោធា UNs Security Council?
នៅពេលដែលភាគីថៃបន្តរឹងរូស មិនដកថយ និងមិនបញ្ឈប់សកម្មភាពរំលោភបំពានតាមព្រំដែន ភាគីកម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់ និងផ្លូវទូតអន្តរជាតិជាជំហានបន្តបន្ទាប់ ជាមួយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN Security Council - UNSC) ព្រមទាំងសហការយ៉ាងស្អិតល្មួតជាមួយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍យោធា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្រ Fait Accompli របស់ថៃ។ [1, 2, 3, 4]
យុទ្ធសាស្ត្រស្នូលដែលកម្ពុជានឹងបន្តធ្វើមានដូចខាងក្រោម៖
១. ការផ្តល់ភស្តុតាងជាក់ស្តែងទៅកាន់ UNSC (Documenting Violations)
ការរាយការណ៍ជាផ្លូវការ៖ តំណាងកម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (ដូចជា លោក កែវ ឈា ដែលបានថ្លែងទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ) នឹងបន្តដាក់របាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពស្តីពី «ការរំលោភបំពានច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ និងបទឈប់បាញ់» ដោយភាគីថៃ។ [1]
ភស្តុតាងនៅលើដី៖ កម្ពុជានឹងដាក់ជូននូវរូបភាពថតពីផ្កាយរណប កូអរដោនេទីតាំង និងឯកសារបញ្ជាក់ពីការសាងសង់របងលួសបន្លា ជម្រកកុងតឺន័រ និងលេណដ្ឋានឥដ្ឋ CHBs របស់ថៃនៅក្នុងដីជម្លោះ ដើម្បីបង្ហាញសហគមន៍អន្តរជាតិថា ថៃកំពុងព្យាយាមកែប្រែស្ថានភាពព្រំដែនដោយឯកតោភាគី និងដោយប្រើកម្លាំងបាយ។ [1, 2, 3, 4]
២. ការជំរុញតួនាទីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (Leveraging ASEAN Observer Teams)
ទោះបីជា UNSC ជាស្ថាប័នកំពូល ប៉ុន្តែជាទូទៅ ក្រុមប្រឹក្សានេះតែងតែរុញការងារពិនិត្យផ្ទាល់នៅលើដីមកឱ្យយន្តការតំបន់ (អាស៊ាន) ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ។ [1]
ការសម្របសម្រួលដីធ្លី៖ កម្ពុជានឹងបន្តផ្តល់កិច្ចសហការ និងធានាសុវត្ថិភាពដល់ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍យោធាអាស៊ាន (ASEAN Observer Teams) ដែលដឹកនាំដោយម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីន ដើម្បីឱ្យពួកគេចុះទៅ៖
ពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ (Observe & Verify)៖ មើលទីតាំងជាក់ស្តែងដែលថៃបានឈូសឆាយ និងសង់សំណង់យោធា។
ធ្វើរបាយការណ៍មិនលំអៀង (Independent Reporting)៖ បញ្ជូនរបាយការណ៍ពិតទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន និង UNSC ដែលធ្វើឱ្យថៃមិនអាចដោះសារ ឬបដិសេធសកម្មភាពរឹងរូសរបស់ខ្លួនបានឡើយ។
ការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ៖ បេសកកម្មសង្កេតការណ៍នេះក៏ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងពីមហាអំណាចដូចជា ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ផងដែរ ដែលជួយបង្កើនទម្ងន់នយោបាយដល់កម្ពុជា។ [1, 2, 3, 4]
១. ការទាមទារឱ្យមាន "តំបន់គ្មានយោធា" (Demilitarized Zone)
ប្រសិនបើថៃនៅតែបន្តពង្រឹងបន្ទាយ និងលេណដ្ឋាន កម្ពុជានឹងបន្តប្រើប្រាស់ទឡ្ហីករណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ (ដូចដែលធ្លាប់ជោគជ័យនៅតុលាការ ICJ កាលពីអតីតកាល) ដើម្បីស្នើទៅ UNSC ឱ្យបង្ខំភាគីទាំងសងខាងដកទ័ពចេញពីតំបន់ជម្លោះជាបណ្ដោះអាសន្ន និងប្រកាសជា "តំបន់គ្មានយោធាបណ្តោះអាសន្ន"។
យុទ្ធសាស្ត្រនេះមានគោលបំណងបំផ្លាញផែនការរបស់ថៃ ដែលចង់យកកងទ័ព និងសំណង់ឥដ្ឋ CHBs ទៅឈរជើងបង្កើតជា Fait Accompli យូរអង្វែង។ [1, 2]
៤. ការប្រើប្រាស់មនុញ្ញផលប៉ះពាល់ស៊ីវិល (Humanitarian Leverage)
កម្ពុជានឹងលើកឡើងពីទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាង ៣០,០០០ នាក់ (រួមទាំងស្ត្រី និងកុមារ) ដែលនៅតែមិនអាចត្រឡប់ទៅរស់នៅផ្ទះសម្បែងដើមវិញបាន ដោយសារតែការរាយរបងលួសបន្លា និងប៉ុស្តិ៍យោធារបស់ថៃ។ [1]
ការយកបញ្ហាជនភៀសខ្លួន និងសិទ្ធិមនុស្សមកជជែកនៅចំពោះមុខ UNSC នឹងដាក់សម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើកេរ្តិ៍ឈ្មោះអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសថៃ ដោយបង្ខំឱ្យពួកគេត្រូវតែចូលតុចរចាដោយសន្តិវិធី និងស្មោះត្រង់ ជំនួសឱ្យការប្រើល្បិចឈ្លានពានស្ងាត់ៗ។ [1, 2, 3]
សន្និដ្ឋាន៖ ជំហរចុងក្រោយរបស់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយមុនឡើយ ប៉ុន្តែរក្សាគោលការណ៍ម៉ឺងម៉ាត់៖ «មិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាតនូវខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលថៃគូសតែម្នាក់ឯង និងប្រើប្រាស់គ្រប់យន្តការអន្តរជាតិ (UNSC, អាស៊ាន និងក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍) ដើម្បីដេញជើងថៃឱ្យទាល់ច្រកខាងផ្លូវច្បាប់»។

សង្រ្គាមរូងក្រោមដី​ Tunnel warfare ដែលតាមប្រវត្តិសាស្រ្តយោធា ឃើញមាននៅ ប្រទេស វៀតណាម ចិន អ៊ុយក្រែន ប៉ាឡេស្ទីន លីបាណន់ បែលហ្សិក បារាំង អ៊ីស្រាអែល អីរ៉ង់ អ៊ីរាក់ ជប៉ុន អូស្រ្តាលី ហ្វីលីពីន អាហ្វហ្គានីស្ថាន បូស្នី។ នេះជា​ទំព័រទី ២ ដែលបន្តពី ទំព័រទី ១ រៀបរាប់អំពី សំណង់ក្រោមដី ចំណែកទី ២ នេះ​បរិយាយអំពី អាវុធ ប្រឆាំង រូងក្រោមដី ។ នេះជាកម្រងរូបភាពនៃ អាវុធ ប្រឆាំងលេណដ្ឋានក្រោមដី ដែលធ្វើការសិក្សា lieterature Review មកពី បណ្តាសមរភូមិនានាជុំវិញ សកលលោក

សង្រ្គាមរូងក្រោមដី​ Tunnel warfare

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

ទ័ពថ្មើរជើងអ៊ីស្រាអែល ៤១,០០០ នាក់ ចូលក្នុងទឹកដី លីបង់ ដោយសារ ប្រតិបត្តិការណ៍ដែនអាកាស គ្មានប្រសិទ្ធិភាព មិនធ្វើឲ្យ លីបង់ចុះចាញ់ ព្រោះ ការទំលាក់គ្រាប់បែក ប្រមាណ​ គ្រាប់ក្នុង ១ ថ្ងៃ នៅតែ មិនធ្វើឲ្យ លីបង់ប្រកាសចុះចាញ់ ទោះជាស្លាប់មេទ័ព អស់រាប់សិបនាក់ក្តី។ ពាក់ព័ន្ធថា អ៊ីស្រាអែលខ្លាំង មានចារកម្មខ្លាំង វាយចំៗគោលដៅ ក៍មិនពិតទេ ព្រោះនេះជា បច្ចេកវិជ្ជាអាមេរិក គ្រាប់បែកក៍របស់អាមេរិក យន្តហោះ F-16, F 35 សុទ្ធតែជារបស់អាមេរិកទាំងអស់។ ក្រសួងថាមពល រ៉ៃ គេផលិតផែនទី រ៉ែក្រោមដី គេថតបាន ផែនទី រូងក្រោមដី ពីលើ ផ្កាយរណបចារកម្មយោធា គេដឹកជំរៅ ៦០ មែត្រ បន្ទាប់គេ គណនា ថា ១ គ្រាប់ទំលុះបាន ១៨ មែត្រ ដូច្នេះ ៦ គ្រាប់ គឺនឹងដល់ បន្ទប់រូងក្រោមដីនោះ។

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

ផែនការបំពាក់គ្រាប់បែក ប្រឆាំងលេណដ្ឋានសម្រាប់ កងទ័ព អ៊ុយក្រែន

ផែនការបំពាក់គ្រាប់បែក ប្រឆាំងលេណដ្ឋានសម្រាប់ កងទ័ព អ៊ុយក្រែន

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster

គ្រាប់បែកប្រឆាំងលេណដ្ឋាន Bunker Buster