នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រ​ត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូត​កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ​និងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់​ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាព​ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី​បានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម​ដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រ​សន្តិសុខកំពង់ផែ​និងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រ​និងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Friday, June 26, 2026

អំបូរជនជាតិ ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) Hakka (客家)

តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន  Haw (จีนฮ่อ)  

អំបូរជនជាតិ ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) Hakka (客家) 

Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិចិនហាក់កា (Hakka / 客家) ឬដែលប្រជាជនថៃតែងតែហៅថា "ខែកចៀ" (Kejia) គឺជាក្រុមអំបូរជនជាតិចិនភាគតិចដ៏សំខាន់មួយទៀតដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅភាគខាងជើង (ដូចជាខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ) ភាគកណ្ដាល និងភាគខាងលិច។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរជនជាតិ ជនជាតិចិនហាក់កា (Hakka / 客家) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖

១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%
២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%
៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%
៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%
៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%
៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%
៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%
៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច​ តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%

ជនជាតិចិនហាក់កា (Hakka / 客家) ឬដែលប្រជាជនថៃតែងតែហៅថា "ខែកចៀ" (Kejia) គឺជាក្រុមអំបូរជនជាតិចិនភាគតិចដ៏សំខាន់មួយទៀតដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅភាគខាងជើង (ដូចជាខេត្តឈៀងម៉ៃ) ភាគកណ្ដាល និងភាគខាងលិច។

១. ប្រវត្តិទូទៅនៃជនជាតិចិនហាក់កា (Hakka)

ក. ដើមកំណើត និងន័យនៃឈ្មោះ "ហាក់កា"

  • ពាក្យថា "ហាក់កា" (客家): ប្រែថា "គ្រួសារភ្ញៀវ" (Guest People)។ ដើមឡើយ ពួកគេជាជនជាតិហានដែលរស់នៅភាគខាងជើងប្រទេសចិន (វាលទំនាបកណ្ដាល) ប៉ុន្តែដោយសារសង្គ្រាម និងការផ្លាស់ប្តូររាជវង្ស ពួកគេបានធ្វើចំណាកស្រុកជាច្រើនលើកចុះមកភាគខាងត្បូងចិន (ខេត្តក្វាងទុង, ហ្វូជាន, និងជាំងស៊ី)។ ដោយសារមកដល់ក្រោយគេ ជនជាតិដើមភាគខាងត្បូងក៏បានហៅពួកគេថា "ភ្ញៀវ" (ហាក់កា)។

ខ. ការធ្វើចំណាកស្រុកមកកាន់ប្រទេសថៃ និងខេត្តឈៀងម៉ៃ

  • សម័យកាលធ្វើចំណាកស្រុក៖ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ (សម័យរាជវង្សឆេង) ជនជាតិហាក់កាបានចាកចេញពីភាគខាងត្បូងចិនតាមផ្លូវសមុទ្រមកកាន់ទីក្រុងបាងកក។

  • ការរីកចម្រើននៅឈៀងម៉ៃ (ភាគខាងជើង)៖

    • បន្ទាប់ពីមកដល់បាងកក ជនជាតិហាក់កាមួយចំនួនធំបានផ្លាស់ទីបន្តទៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ ជាពិសេស ខេត្តឈៀងម៉ៃ (Chiang Mai) និង លំប៉ាង (Lampang) ដើម្បីស្វែងរកឱកាសជំនួញថ្មីៗដែលមិនសូវមានការប្រកួតប្រជែង។

    • នៅឈៀងម៉ៃ ជនជាតិហាក់កាបានចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មជុំវិញតំបន់ ផ្សារវ៉ារ៉ូរ៉ុត (Kad Luang / Warorot Market) និងតាមដងទន្លេភីង (Ping River) ដោយបើកជារោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ហាងកាត់ដេរ សិប្បកម្មស្បែកជើង និងហាងលក់ថ្នាំបុរាណចិន។

  • ឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច៖ ជនជាតិហាក់កាក្នុងប្រទេសថៃត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សពូកែខាងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ។ គ្រួសារពាណិជ្ជករហាក់កាដ៏ល្បីល្បាញជាងគេនៅថៃ គឺត្រកូល លាំសាំ (Lamsam) ដែលជាស្ថាបនិក ធនាគារកសិករថៃ (Kasikornbank)។

២. ចំនួនប៉ាន់ស្មានជនជាតិចិនហាក់កានៅថៃសព្វថ្ងៃ

  • ចំនួនប៉ាន់ស្មានសរុប៖ ប្រមាណ ៥០០,០០០ នាក់ (៥ សែននាក់)

  • ភាគរយ៖ ស្មើនឹង ៥% នៃប្រជាជនថៃដែលមានដើមកំណើតចិនសរុប។

  • ចំណាត់ថ្នាក់៖ ជាក្រុមចិនភាគតិច ធំជាងគេទី ៤ នៅក្នុងប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពី ចិនតែកជីវ, ចិនហកកៀន, និង ចិនហាយណាន)។

  • តំបន់រស់នៅបច្ចុប្បន្ន៖ បែកចែកធំៗនៅ ខេត្តឈៀងម៉ៃ និងខេត្តភាគខាងជើង, ខេត្តកាត់ចនបុរី (Kanchanaburi), រ៉ាត់ឆាបុរី (Ratchaburi), ភូកេត និងរាជធានី បាងកក។

៣. លក្ខណៈសម្គាល់ និងវប្បធម៌ជនជាតិហាក់កា

  • ភាពអត់ធ្មត់ និងឯករាជ្យ៖ ដោយសារប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការផ្លាស់ទីលំនៅជាញឹកញាប់ ជនជាតិហាក់កាមានភាពរឹងមាំ អត់ធ្មត់ និងស្មោះត្រង់។

  • ស្ថាបត្យកម្មតូលូ (Tulou - 土楼)៖ ផ្ទះបុរាណចិនហាក់កាដ៏ល្បីនៅស្រុកចិន មានរាងមូល ឬរាងការ៉េធំៗសង់ពីដីឥដ្ឋមាំមួន ដើម្បីការពារពីការវាយប្រហាររបស់សត្រូវខាងក្រៅ។

  • ម្ហូបអាហារ៖ ម្ហូបហាក់កាមានរសជាតិប្រៃ និងឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ជាពិសេស តៅហ៊ូញ៉ាត់សាច់ (Yong Tau Foo) និងសាច់ជ្រូកខ្វៃបែបហាក់កា។

at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)