ព្រំដែន កម្ពុជា៖ ថៃ--ថ្ងៃទី ១៥ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦

 Suy Se is with Suy Se Journo. 1m  · ថៃចែកដីជុំថ្មីដល់ពលរដ្ឋខ្លួន នៅភូមិជោគជ័យ កម្ពុជា តវ៉ាសកម្មភាពខុសច្បាប់

ត្រូវដឹង-Trov deng 23h  · ⛔️ជនជាតិថៃផ្ទុះកំហឹង ដោយមានពលករខ្មែរដែលធ្វើការនៅស្រុកថៃបានចាក់សម្លា_ប់ ជនជាតិថៃម្នាក់! ជាហេតុបែបនេះធ្វើឲ្យជនជាតិថៃចាប់ផ្តើមមើលងាយនឹងប្រមាទ ជនជាតិខ្មែរជាខ្លាំង!ដោយវាប្រមាទថាជាជនជាតិ<ឧក្រិដ្ធជន>

វ៉ាន់ សារាយ Vann Saray 3m  · ថៃ យកដីខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ ទៅចែកឱ្យពលរដ្ឋខ្លួន, កម្ពុជា បន្តតវ៉ាចំពោះទង្វើបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ

Chan Born  ព្រំដែន កម្ពុជា ​ថៃ៖ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​ប្តឹង តវ៉ា អំពីការដែល ថៃ យកដីខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ ទៅចែកឱ្យពលរដ្ឋខ្លួន។ ថៃ និង សៀម កំពុងតែ ធ្វើនយោបាយ ឈ្លានពានកម្ពុជា បង្កើតជាភស្តុតាងក្លែងក្លាយ Fait Accompli ទាំងផ្នែកការទូត នយោបាយ និង យោធា។  ផ្នែកការទូត នយោបាយ ថៃបាន ផ្សព្វផ្សាយអំពីការចែកដីខ្មែរយើងទៅឲ្យ ជនជាតិផ្សេងៗសញ្ជាតិថៃដែល ក្រីក្រដូចជា ខ្មែរសុរិន្ទ ខ្មែរកួយ ខ្មែរសៀម ភូមារថៃ  មន ការ៉ែន...ចំណែក ផ្នែកយោធា ពួកគេស្ថាបនាលេណដ្ឋានយោធា រួចថតបង្ហោះ ផ្សព្វផ្សាយតាម ប្រព័ន្ធ TV, Social media ថាកងទ័ពគេកំពុងធ្វើអ្វី យកបានកន្លែងណា? ដែលសុទ្ធតែជា Fait Accompli. 

thaiarmedforce.com

คณะกรรมการประนอมได้ประกาศชื่อ Katrina Cooper ให้เป็นหัวหน้าคณะกรรมการประนอมระหว่างไทยและกัมพูชาแล้ว… See more

The Australian Foreign Affairs Committee has announced that Katrina Cooper has been appointed as the head of the Australia-Cambodia Committee.

The selection process for the committee chair was conducted by four Australian and Cambodian representatives who came from two different parties. Ten candidates were nominated, and the committee selected Katrina Cooper from Australia.

Katrina Cooper is the Deputy Minister of Foreign Affairs of Australia. She has previously served as the Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs of Australia, overseeing state and foreign affairs. She has been the head of the AUKUS working group, which is a nuclear submarine project between Australia, the United Kingdom, and the United States. She has previously held the position of Deputy Minister of Foreign Affairs and Trade of Australia and Australia, and was the Special Envoy for Australia to Mexico. She has also been the Deputy Head of the Australian-US delegation on the first Trump administration's Australia-Mexico diplomatic mission.

An important experience is that Katrina Cooper was once an Australian representative in the Australia-Timor-Leste (ATL) negotiations, helping to understand the law of the sea or UNCLOS, especially the Chapter 5 process or the binding negotiation, and having a diplomatic concept in seeking a mutually acceptable solution.

The five-nation negotiation committee will begin the binding negotiation process between Thailand and Cambodia this September.

Prak Vanda 14m  · អ្នកសារព័ត៌មាន មិនមែនសុទ្ធតែអាចផ្សាយគ្រប់រឿងនោះទេ រឿងដែលមិនបានជាប្រយោជន៍ដល់សង្គម ត្រូវទម្លាក់ប៊ិច ទម្លាក់កាមេរ៉ា ទម្លាក់ក្បាលម៉ៃក្រូហ្វូនយើងចុះភ្លាម

Prak Vanda

នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរថៃបានធ្វើការបែងចែកដីធ្លីមួយជុំថ្មីទៀត ដល់ពលរដ្ឋថៃ នៅក្នុងភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៥ និង៤៧។ សកម្មភាពរដ្ឋបាលខុសច្បាប់នេះ គឺជាការប៉ុនប៉ងយ៉ាងជាក់ច្បាស់ ដើម្បីធ្វើឱ្យស្របច្បាប់នូវការកាន់កាប់ខុសច្បាប់របស់ថៃនៅក្នុងតំបន់នេះ ខណៈពេលដែលគេបដិសេធសិទ្ធិក្នុងការវិលត្រឡប់ដោយសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយបង្ខំពីលំនៅឋាន និងស្រែចម្ការរបស់គេនៅក្នុងតំបន់នោះ។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការប្រឆាំងនឹងការបន្តរំលោភបំពានដោយប្រទេសថៃលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាតាមបណ្តោយព្រំដែន។

Cambodia Protests against Thailand's Illegal Action in Chouk Chey Village 

C&N 42m  · 😓សូមចូលរួមសោកស្ដាយ អ្នកក្រុងប៉ោយប៉ែត ទទួលដំណឹងថារោងចក្រជប៉ុនដ៏ធំមួយ Nidec នៅផ្សារកណ្ដាលនឹងបិទដំណើរការនៅថ្ងៃទី22/10/26ហើយ។ នេះជារោងចក្រទី២ហើយនៅប៉ោយប៉ែតប្រកាសបិទ បន្ទាប់ពីរោងចក្រអូរនាង៕

រៀងចក្រនេះ ផលិតអ្វី? មានរៀងចក្រជប៉ុន ប៉ុន្មាននៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ថៃ កម្ពុជា ទាំងដីថៃ ទាំងដីកម្ពុជា?

១. រោងចក្រ Nidec ផលិតអ្វី?

រោងចក្រ Nidec Die-casting Cambodia ដែលស្ថិតនៅតំបន់ផ្សារកណ្ដាល ក្រុងប៉ោយប៉ែត គឺជាសាខារបស់ក្រុមហ៊ុន Nidec Corporation (ក្រុមហ៊ុនខ្នាតយក្សរបស់ជប៉ុន) ដែលមានឯកទេសខាង៖

ផលិតគ្រឿងបន្លាស់ម៉ូទ័រស្វ័យប្រវត្តិ និងម៉ូទ័រខ្នាតតូច (Components for Precision Motors)

គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក និងសម្ភារៈបច្ចេកវិទ្យា သိမ်းဆည်းទិន្នន័យ (ICT/Data Storage) ដែលជាទូទៅត្រូវយកទៅផ្គុំបន្តក្នុងម៉ូទ័រម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រ និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកផ្សេងៗ។

២. ចំនួនរោងចក្រជប៉ុនតាមបណ្ដោយព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា (ទាំងសងខាងដី)

តាមបណ្ដោយព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ភាគច្រើនជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (Special Economic Zones) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រ "Thailand Plus One" របស់ភាគីជប៉ុន ពោលគឺពង្រីកខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មពីប្រទេសថៃ មកកាន់ដីកម្ពុជាដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្លាំងពលកម្ម។

នៅលើដីកម្ពុជា (តំបន់ប៉ោយប៉ែត និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ): មានកន្លែង និងរោងចក្រក្រោមការបណ្តាក់ទុនរបស់ជប៉ុនជាច្រើន (រួមទាំងរោងចក្រខ្នាតមធ្យម និងធំ ព្រមទាំងឃ្លាំងជួល/ឧស្សាហកម្មក្រោមគម្រោងដូចជា Techno Park Poi Pet របស់ក្រុមហ៊ុន Toyota Tsusho និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសផ្សេងទៀត) ដែលមានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងគ្រឿងម៉ាស៊ីនជប៉ុនដូចជា Sumitronics និង Nidec ជាដើម។

នៅលើដីថៃ (ខេត្តជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ដូចជា Sa Kaeo ជាដើម និងខេត្តឧស្សាហកម្មជិតខាង ដូចជា Prachinburi និង Chachoengsao): ភាគីថៃមានតំបន់ឧស្សាហកម្មខ្នាតយក្សជាច្រើនដែលប្រមូលផ្ដុំដោយរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនរាប់រយ (ជាពិសេសផ្នែករថយន្ត អេឡិចត្រូនិក និងម៉ូទ័រ Nidec ធំៗនៅ Rojana Industrial Park និងតំបន់ Eastern Seaboard) ដែលតែងតែមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ជូនគ្រឿងបន្លាស់ឆ្លងដែនមករបស់រោងចក្រនៅฝั่งកម្ពុជា។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ស្ថិតិ ზუსត (Exact numbers) ជាផ្លូវការនៃចំនួនរោងចក្រជប៉ុនដាច់ខាតនៅលើដីទាំងសងខាងព្រំដែនគឺមានការផ្លាស់ប្តូរញឹកញាប់តាមគម្រោងវិនិយោគ ប៉ុន្តែតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសប៉ោយប៉ែត-ស្រះកែវ គឺជាច្រករបៀងឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់ដែលមានវត្តមានក្រុមហ៊ុនជប៉ុនបណ្តាក់ទុនប្រពន្ធ័សង្វាក់ផលិតកម្មជាមួយគ្នាជាច្រើន។

ក្នុងបរិបទនៃបញ្ហានយោបាយ ជម្លោះព្រំដែន ឬការបិទច្រកព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន (ដូចជា Nidec ឬក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មដទៃទៀត) ក្នុងការបិទរោងចក្រនៅកម្ពុជា ហើយរើ ឬប្តូរទិសដៅទៅកាន់ប្រទេសថៃវិញឬយ៉ាងណា អាចត្រូវបានវិភាគដូចខាងក្រោម៖

១. តើក្រុមហ៊ុនជប៉ុនពិតជារើពីកម្ពុជាទៅថៃវិញមែនទេ?

ជាទូទៅ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនខ្នាតអន្តរជាតិធំៗ មិនងាយសម្រេចចិត្តរើទីតាំងរោងចក្រទាំងស្រុងត្រឹមតែដោយសារបញ្ហាបិទព្រំដែនរយៈពេលខ្លី ឬជម្លោះនយោបាយកម្រិតតំបន់នោះទេ។ ប៉ុន្តែ ផលប៉ះពាល់ពីការបិទព្រំដែន អាចជាកត្តាជំរុញផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រមួយក្នុងចំណោមកត្តាដទៃទៀត ដែលធ្វើឱ្យពួកគេ៖

កាត់បន្ថយខ្នាតសង្វាក់ផលិតកម្ម (Scaling down): ផ្អាក ឬបិទសាខាណាមួយដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងដែនញឹកញាប់រវាងថៃ និងកម្ពុជា។

ប្តូរទិសដៅខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ (Supply Chain Diversification): ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើរោងចក្រនៅកម្ពុជា ពួកគេអាចពង្រីកការផលិតក្នុងរោងចក្រស្រាប់របស់ខ្លួននៅប្រទេសថៃ (ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មធំស្រាប់) ដើម្បីជៀសវាងការជាប់គាំងការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបន្លាស់។

២. ហេតុផលចម្បងៗដែលជំរុញឱ្យមានការសម្រេចចិត្តបែបនេះ៖

បញ្ហាប្រឈមនៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ឆ្លងដែន (Cross-Border Supply Chain Disruption):

រោងចក្រជប៉ុនភាគច្រើននៅតាមព្រំដែន (ប៉ោយប៉ែត-ស្រះកែវ) ដំណើរការក្រោមទម្រង់ "Just-in-Time" និងយុទ្ធសាស្ត្រ "Thailand Plus One" ពោលគឺ នាំចូលវត្ថុធាតុដើម ឬគ្រឿងបន្លាស់ពាក់កណ្តាលសម្រេចពីប្រទេសថៃ មកដំឡើង ឬកែច្នៃនៅកម្ពុជា ហើយដឹកជញ្ជូនត្រឡប់ទៅថៃ ឬនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសវិញ។ ប្រសិនបើព្រំដែនត្រូវបិទ ឬមានការរឹតត្បិតការដឹកជញ្ជូនទំនិញ វានឹងធ្វើឱ្យសង្វាក់ផលិតកម្មត្រូវអាក់ខាន មិនអាចទាន់ពេលវេលា និងខាតបង់ថវិកាច្រើន។

ថ្លៃដើម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធភស្តុភារកម្ម (Logistics & Transport Costs):

ការបិទច្រកព្រំដែនบังคับ ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនត្រូវបង្វែរទិសដៅដឹកជញ្ជូន ឬជួបការលំបាកផ្នែកគយ ដែលធ្វើឱ្យការចំណាយលើការដឹកជញ្ជូន (Logistics) កើនឡើងខ្ពស់ហួសពីការព្យាករណ៍អាជីវកម្ម។

ស្ថិរភាព និងបរិយាកាសវិនិយោគរយៈពេលវែង៖

សម្រាប់វិនិយោគិនជប៉ុន ស្ថិរភាពនយោបាយ និងភាពរលូននៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីគឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត។ បើមានភាពប្រាកដប្រជាទាប ឬមានហានិភ័យនៃការបិទច្រកព្រំដែនញឹកញាប់ ពួកគេมักនឹងពិចារណាកាត់បន្ថយហានិភ័យ ដោយការបង្រួបបង្រួមទីតាំងផលិតកម្មមកដីថៃវិញ ដែលជាកន្លែងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្មស្រាប់ និងរឹងមាំជាង។

សរុបមក ការបិទរោងចក្រនៅកម្ពុជា និងការងាកទៅពឹងផ្អែកលើប្រទេសថៃវិញ គឺដោយសារតែ ការធានាឱ្យបាននូវដំណើរការនៃខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មមិនឱ្យត្រូវកាត់ផ្តាច់ (Supply Chain Continuity) ព្រោះការបិទព្រំដែនធ្វើឱ្យម៉ូដែលអាជីវកម្មឆ្លងដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរមិនអាចដំណើរការដោយរលូនតាមការគ្រោងទុក។

ជានយោបាយ យុទ្ធសាស្រ្តរយៈពេលវែងរបស់ថៃ ត្រូវ តែបិទព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ ដើម្បីរារាំង ក្រុមហ៊ុននានារត់ចេញពី តំបន់ជុំវិញ បាងកក ប្រទេសថៃ មក ព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ ដែលមានតម្លៃពលកម្មថោក ដើម្បីប្រកួតជាមួយ ក្រុមហ៊ុនចិន ដែលកំពុងវាយលុក នៅបាងកក ដ៍មានតម្លៃធូរថ្លៃ ទាំងរថយន្ត អេឡិចត្រូនិច គ្រឿងចក្រផ្សេងៗ តើការគិតវិភាគរបស់់ខ្ញុំ សមតាម Logical analysis ដែរទេ? 

ការវិភាគរបស់អ្នកគឺជាការមើលឃើញក្នុងมุมมอง Geopolitics and Economic Nationalism (ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងជាតិនិយមសេដ្ឋកិច្ច) ដ៏ជ្រៅមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រកួតប្រជែងគ្នារវាងប្រទេសក្នុងតំបន់។ បើនិយាយតាម Logical Analysis ការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកមានមូលដ្ឋានហេតុគិតគូរជាប្រព័ន្ធ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ យើងអាចបែងចែកការពិនិត្យមើលជាពីរជ្រុង៖

១. ចំណុចដែលសមហេតុផល និងត្រូវតាម Logic (Valid Points)

ការការពារមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុករបស់ថៃ៖ ប្រទេសថៃគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មយានយន្ត និងអេឡិចត្រូនិកដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងអាស៊ាន (Detroit of Asia)។ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនធំៗហូរហែររត់ចេញពីតំបន់ជុំវិញបាងកកទៅកាន់ព្រំដែនកម្ពុជា (ដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ពីថ្លៃពលកម្មទាប និងគោលនយោបាយអនុគ្រោះ) វានឹងធ្វើឱ្យខេត្តឧស្សាហកម្មរបស់ថៃបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល កម្លាំងពលកម្ម និងការបណ្តាក់ទុន។

សម្ពាធពីការវាយលុករបស់បច្ចេកវិទ្យា និងទំនិញចិន៖ បច្ចុប្បន្ន ទំនិញ រថយន្តអគ្គិសនី (EV) និងគ្រឿងចក្ររបស់ចិនកំពុងវាយលុកទីផ្សារអាស៊ានយ៉ាងខ្លាំង រួមទាំងប្រទេសថៃផង។ ថៃត្រូវការពារឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួនមិនឱ្យរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពេកពីការប្រកួតប្រជែងតម្លៃ។

ការប្រើប្រាស់ព្រំដែនជាឧបករណ៍នយោបាយ-សេដ្ឋកិច្ច៖ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ការគ្រប់គ្រងព្រំដែន ការតឹងតែងផ្នែកគយ ឬការបិទច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ច ពេលខ្លះត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយប្រយោលជាយុទ្ធសាស្ត្រទប់ស្កាត់លំហូរធុរកិច្ច ឬការប្តូរទិសដៅខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដើម្បីរក្សាចំណែកសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសខ្លួន។

២. ចំណុចខ្វះខាត ឬកត្តាផ្សេងទៀតដែលត្រូវពិចារណាបន្ថែម (Alternative Perspectives)

ទោះបីជា Logic ខាងលើមានភាពទាក់ទាញក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅក្នុងពិភពជំនួញអន្តរជាតិ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន និងរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺមានភាពស្មុគស្មាញជាងការរារាំងគ្នាតាមរយៈការបិទព្រំដែនសុទ្ធសាធ ដោយសារហេតុផលដូចខាងក្រោម៖

គោលនយោបាយរួម "Thailand Plus One"៖ តាមពិតទៅ ភាគីថៃ និងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនខ្លួនឯង គឺជាអ្នកបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រ "Thailand Plus One" នេះឡើង។ គោលបំណងគឺឱ្យរោងចក្រធំៗបន្តបោះទីតាំងមេនៅថៃ (ជាកន្លែងធ្វើ R&D និងផលិតគ្រឿងបង្គុំធ្ងន់ៗ) ហើយបញ្ជូនផ្នែកដំឡើងខ្លះមកប្រទេសជិតខាងដូចជា កម្ពុជា ឬឡាវ ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។ ដូច្នេះ ថៃត្រូវការខ្សែច្រវាក់នេះដែរ ដើម្បីកុំឱ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនរត់ចេញពីតំបន់អាស៊ានទាំងមូលទៅកាន់ប្រទេសចិន ឬវៀតណាម។

ការខាតបង់ទៅវិញទៅមក (Mutual Economic Loss): ប្រសិនបើថៃបិទព្រំដែនជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីរារាំង ក៏ប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី និងក្រុមហ៊ុនថៃដែលរកស៊ីនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជាដែរ ព្រោះកម្ពុជាគឺជាទីផ្សារនាំចេញទំនិញដ៏ធំមួយរបស់ថៃ។

កត្តាផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមហ៊ុន (Corporate Internal Factors): ការបិទរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន (ឧទាហរណ៍៖ Nidec) ភាគច្រើនងាយនឹងរងផលប៉ះពាល់ពី ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធអាជីវកម្មសកល (Global Restructuring) ការធ្លាក់ចុះនៃសំណើទីផ្សារអន្តរជាតិ ការប្តូរទៅរកបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ឬបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ (ដូចជាបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ ឬការគ្រប់គ្រងជាដើម) ជាងការសម្រេចចិត្តទាំងស្រុងដោយសារតែសម្ពាធនយោបាយព្រំដែន។

សន្និដ្ឋាន៖ ការគិតរបស់អ្នកមានភាពសមស្របក្នុងកម្រិត macroeconomic and geopolitical theory (ទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ) ដែលប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំតែងតែរកគ្រប់មធ្យោបាយការពារមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មខ្លួនពីការបម្លាស់ទីរបស់ទុន។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងทางปฏิบัติ ការបិទព្រំដែនជារឿយៗកើតចេញពីភាពតានតឹងនយោបាយ-កិច្ចការព្រំដែនផ្ទាល់ខ្លួនច្រើនជាងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចសុទ្ធសាធ ព្រោះវាបង្កើតការខាតបង់ដល់ភាគីទាំងសងខាង។

តើពត៍មាននេះ ពិតដែរឬទេ? Prime Minister Anutin Charnvirakul has denied reports that the US plans to establish a drone production base in Thailand។ ដើម្បីវិភាគរកពត៍មានពិត តើទ័ពអាមេរិកវិភាគបែបណា? ប្រើ Tools អ្វី? Risk Analyis? or Pair Ranging?

១. ការពិតនៃព័ត៌មានខាងលើ

ព័ត៌មានដែលថា "សហរដ្ឋអាមេរិកមានផែនការបង្កើតមូលដ្ឋានផលិតគ្រឿងយន្តដ្រូន (Drone) នៅប្រទេសថៃ" គឺ មិនពិតនោះទេ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ លោក អានុធីន ចាហ្សាវីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) បានចេញមុខច្រានចោល និងបដិសេធជាផ្លូវការរួចហើយ ដោយបញ្ជាក់ថា លោកមិនទទួលបានរបាយការណ៍ ឬមិនមានកិច្ចពិភាក្សាណាមួយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះទាល់តែសោះ។

២. មធ្យោបាយ និងវិធីសាស្ត្រដែលកងទ័ព ឬអ្នកវិភាគយុទ្ធសាស្ត្រប្រើប្រាស់

ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងវិភាគព័ត៌មានប្រភេទនេះក្នុងវិស័យការពារជាតិ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ អ្នកជំនាញ ឬស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមិនប្រើប្រាស់ការស្មាននោះទេ ប៉ុន្តែគេច្រើនប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ និងឧបករណ៍វិភាគសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

OSINT (Open-Source Intelligence - ពត៌មានសម្ងាត់ពីប្រភពបើកចំហ): ជាឧបករណ៍ និងវិធីសាស្ត្រដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់រូបភាពផ្កាយរណប ឯកសារថែទាំកងទ័ព និងសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការ ដើម្បីមើលថាតើមានការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់សម្ភារយោធា ឬការសាងសង់រោងចក្រយោធាពិតប្រាកដដែរឬទេ។

Risk Analysis (ការវិភាគហានិភ័យ): ត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់វែងផលប៉ះពាល់នយោបាយការទូត ថាតើការបង្កើតមូលដ្ឋានយោធាបរទេសនៅលើទឹកដីថៃ នឹងបង្កហានិភ័យដល់ទំនាក់ទំនងអព្យាក្រឹតរបស់ថៃជាមួយមហាអំណាចផ្សេងទៀត (ជាពិសេសចិន) កម្រិតណា។

Policy & Diplomatic Channel Cross-Checking (ការផ្ទៀងផ្ទាត់បណ្តាញការទូត): ដូចករណីលោក Anutin បានជួបពិភាក្សាផ្ទាល់ជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក (US Under Secretary of Defense for Policy) ដើម្បីបែងចែកឱ្យដាច់រវាង "កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាប្រក្រតី (ឧ. លំហាត់យោធារួម Cobra Gold)" និង "ព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមពាណិជ្ជកម្ម-ពន្ធដារ"។

ចំណែកឯពាក្យថា Pair Ranging គឺពុំមែនជាឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ ឬយោធាទេ វាជាទូទៅជា用語 ក្នុងបច្ចេកវិទ្យា ឬស្ថិតិ ដូច្នេះក្នុងករណីវិភាគព័ត៌មានសន្តិសុខជាតិ គេមិនប្រើប្រាស់វាឡើយ។

ពត៍មានខាងលើ បើសិនជាយើងជា រាជការធម្មតាៗ មិនអាចធ្វើការវិភាគបែប OSINT (Open-Source Intelligence - ពត៌មានសម្ងាត់ពីប្រភពបើកចំហ) បានទេ តើមានវិណាស្រួល ងាយ រហ័ស តម្លៃថោកជាងហ្នឹងទេ?

សម្រាប់មន្ត្រីរាជការ ឬប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ដែលមិនមានឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាទំនើប ឬជំនាញបច្ចេកទេសកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ធ្វើការវិភាគបែប OSINT នោះទេ អ្នកនៅតែអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន ឬចចាមអារ៉ាមនានាបានយ៉ាង ងាយស្រួល រហ័ស និងមិនអស់ប្រាក់ ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រងាយៗដូចខាងក្រោម៖

១. វិធីសាស្ត្រផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយខ្លួនឯង (Simple Fact-Checking Methods)

ការស្វែងរកតាម Google (Google Search & Keyword Trick): ពេលឃើញព័ត៌មានណាមួយ សូមយកចំណងជើង ឬឈ្មោះតួអង្គសំខាន់ (ឧ. "US drone base Thailand" ឬ "Anutin drone") មកវាយបញ្ចូលក្នុង Google ដោយដាក់សញ្ញាសម្រង់ "" ស្វែងរកជាភាសាអង់គ្លេស ឬថៃ។ បើព័ត៌មាននោះពិត វានឹងត្រូវចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានធំៗផ្លូវការ (ដូចជា Reuters, Bangkok Post, The Nation) មិនមែនត្រឹមតែផេកហ្វេសប៊ុកគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់នោះទេ។

ការប្រើប្រាស់មុខងារស្វែងរករូបភាពបញ្ច្រាស (Google Reverse Image Search): ប្រសិនបើព័ត៌មាននោះមានភ្ជាប់ជារូបភាពរោងចក្រ ដ្រូន ឬកិច្ចប្រជុំ សូមយក្សរូបភាពនោះទៅឆែកក្នុង Google Lens ឬ Google Images។ ភាគច្រើន គេតែងតែយកស្គ្រីនសឺតពីរោងចក្រនៅប្រទេសផ្សេង (ដូចជា តៃវ៉ាន់ អ៊ុយក្រែន ឬអាមេរិក) មកកុហកថាធ្វើនៅថៃ។ វិធីនេះចំណាយពេលត្រឹមតែ ២ នាទីប៉ុណ្ណោះ។

ការតាមដានសារព័ត៌មានចរន្ត ១ ដែលមានប្រភពច្បាស់លាស់៖ ជំនួសឱ្យការជឿតាមការចែករំលែកតៗគ្នានៅលើ TikTok ឬ Telegram គួរពិនិត្យមើលការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត ដូចជា Bangkok Post ឬ The Nation Thailand ព្រោះពួកគាត់ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកផ្ទាល់ និងមានអ្នកយកព័ត៌មានតាមដានរដ្ឋាភិបាលស្រាប់។

២. ជំនួយការឆ្លាតវៃ (AI Assistant)

បច្ចុប្បន្ន លោកអ្នកអាចប្រើប្រាស់ AI (ដូចជា ChatGPT ឬ Gemini នេះផ្ទាល់) ដើម្បីជួយសង្ខេប និងពិនិត្យមើលការពិត ដោយគ្រាន់តែសួរថា៖

"តើព័ត៌មាន [ឈ្មោះព័ត៌មាន] នេះពិត ឬគ្រាន់តែជាចចាមអារ៉ាម? សូមជួយឆែកប្រភពឱ្យផង។"

AI នឹងជួយស្វែងរកទិន្នន័យពីបណ្តាញសង្គម និងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមកជម្រាបជូនលោកអ្នកបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមិនចាំបាច់ចេះបច្ចេកវិទ្យាពិបាកនោះទេ។

ថៃ យកដីខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ ទៅចែកឱ្យពលរដ្ឋខ្លួន, កម្ពុជា បន្តតវ៉ាចំពោះទង្វើបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ

15-08-2026 08:25

(ភ្នំពេញ)៖ ថៃ បន្តធ្វើទង្វើបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរថៃ បានបែងចែកដីធ្លីមួយជុំថ្មីទៀតដល់ពលរដ្ឋថៃ។ ដីនេះ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៃប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៥ និង៤៧។

កម្ពុជា បន្តតវ៉ាចំពោះទង្វើបំពានច្បាប់អន្តរជាតិនេះ ហើយបានធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការប្រឆាំងនឹងការបន្តរំលោភបំពានដោយប្រទេសថៃលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាតាមបណ្ដោយព្រំដែន។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស ចាត់ទុកទង្វើខុសច្បាប់របស់អាជ្ញាធរថៃ គឺជាការប៉ុនប៉ងយ៉ាងជាក់ច្បាស់ ដើម្បីធ្វើឱ្យស្របច្បាប់នូវកាន់កាប់ខុសច្បាប់របស់ថៃនៅក្នុងតំបន់នេះ ខណៈដែលគេបដិសេធសិទ្ធិក្នុងការវិលត្រឡប់ដោយសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលត្រូវបានបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំពីលំនៅឋាន និងស្រែចម្ការរបស់គេនៅក្នុងតំបន់នោះ។

កម្ពុជា ក៏បានចាត់ទុកសកម្មភាពខាងលើនេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការការងារកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនដែលអនុវត្តដោយគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ ហើយបានរំលោភលើមាត្រា៥នៃអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការវាស់វែង និងការកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកដែលកម្ពុជា និងថៃ បានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០, កំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោគ (JBC) ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងចំណុចទី១ (វិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង) នៃសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។

កម្ពុជាបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការមិនទទួលយកខ្សែព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីដោយប្រទេសថៃ ហើយសកម្មភាពដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ឬជំហររបស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។

កម្ពុជា បានជំរុញឱ្យប្រទេសថៃ បញ្ឈប់ការបន្តធ្វើសកម្មភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀត ដែលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ បានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុនមក ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងលើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងសម្រួលដល់ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធីសំដៅស្ដារសន្តិភាពស្ថិរភាពនិងទំនាក់ទំនងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អតាមបណ្ដោយព្រំដែន

កម្ពុជា-ថៃ។

កម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា បន្តរក្សានូវការប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយរាល់ជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃក៏ដូចជាជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ដោយសន្តិវិធីស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ដែលមានស្រាប់ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរជាគោលការណ៍របស់ខ្លួនថាខ្សែព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយកម្លាំងនោះឡើយ៕

Khmer News  · Following 6h  · កម្ពុជា បានធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការចំពោះការបន្តរំលោភបំពានរបស់ថៃ លើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា តាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរថៃបានធ្វើការបែង ចែកដីធ្លីមួយជុំថ្មីដល់ពលរដ្ឋថៃ នៅក្នុងភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៥ និង៤៧។

ស៊ីស៊ីថាមស៍   9h  · កម្ពុជា បានធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការចំពោះការបន្តរំលោភបំពានរបស់ថៃ លើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា តាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរថៃបានធ្វើការបែង ចែកដីធ្លីមួយជុំថ្មីដល់ពលរដ្ឋថៃ នៅក្នុង ភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៥ និង៤៧។

Thorn Thung

យោងតាមការបញ្ជាក់ពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការពារជាតិ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបានធ្វើការឃា//ត់ខ្លួនបុគ្គលឈ្មោះ ប៉េង ជីវ៉ា រួចរាល់ហើយ។ ការចា//ប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបុគ្គលរូបនេះបានប្រព្រឹត្តបទល្មើ//ស ដោយបានគ្រងឯកសណ្ឋានយោធិននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទដោយខុសច្បាប់ ហើយថែមទាំងបានយកឈ្មោះថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់មកប្រើប្រាស់ក្នុងន័យក្លែ//ងប//ន្លំថែមទៀតផង។ ចំណាត់ការដ៏ឆាប់រហ័សមិនដល់ ២៤ម៉ោងនេះ បានបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្នុងការការពារកិត្តិយស និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ក៏ដូចជាធានាឱ្យបាននូវសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។