នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រ​ត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូត​កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ​និងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់​ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាព​ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី​បានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម​ដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រ​សន្តិសុខកំពង់ផែ​និងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រ​និងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Friday, June 26, 2026

អំបូរជនជាតិ ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) Hainanese (海南)

តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន  Haw (จีนฮ่อ)  

អំបូរជនជាតិ ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) Hainanese (海南) ប្រវត្តិ និងការបំលាស់ទីនៃជនជាតិចិនហាយណាន (Hainanese - 海南) នៅប្រទេសថៃ និងខេត្តសូរាជ ថានី (Surat Thani)

Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិចិន ហាយណាន  (Hainanese - 海南) គឺជាអំបូរជនជាតិចិនអន្តោប្រវេសន៍ធំទី ៤ នៅប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពីចិនតាជីវ, ហុកកៀន, និងហាក់កា) ដោយមានចំនួនប្រមាណ ១,១០០,០ជនជាតិ (ប្រហែល ១១% នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិន)។ ពួកគេមានប្រវត្តិសាស្ត្រលេចធ្លោខ្លាំងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅលើ កោះសាមុយ (Koh Samui) និង ខេត្តសូរាជ ថានី (Surat Thani)។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរ ជនជាតិចិន ហាយណាន  (Hainanese - 海南) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖

១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%

២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%

៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%

៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%

៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%

៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%

៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%

៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច​ តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%

ជនជាតិចិនហាយណាន គឺជាអំបូរជនជាតិចិនអន្តោប្រវេសន៍ធំទី ៤ នៅប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពីចិនតាជីវ, ហុកកៀន, និងហាក់កា) ដោយមានចំនួនប្រមាណ ១,១០០,០ជនជាតិ (ប្រហែល ១១% នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិន)។ ពួកគេមានប្រវត្តិសាស្ត្រលេចធ្លោខ្លាំងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅលើ កោះសាមុយ (Koh Samui) និង ខេត្តសូរាជ ថានី (Surat Thani)

១. ដើមកំណើត និងមូលហេតុនៃការបំលាស់ទី

  • កោះហាយណាន (Hainan Island): ជនជាតិចិនហាយណានមានដើមកំណើតមកពីកោះហាយណាន (ឆាវចូវ/ក្វាងតុង) ភាគខាងត្បូងបំផុតនៃប្រទេសចិន។

  • មូលហេតុចាកចេញ៖ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងសតវត្សរ៍ទី ២០ កោះហាយណានបានជួបប្រទះវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជន និងគ្រោះធម្មជាតិ។ ប្រជាជនដែលរស់នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ ដែលមានជំនាញខាងការនេសាទ និងការធ្វើនាវាចរណ៍ ដើរតួជាក្រុមដំបូងៗដែលសម្រេចចិត្តធ្វើដំណើរតាមទូកក្ដោងមកកាន់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Nanyang)।

២. ការមកដល់ និងការតាំងទីលំនៅនៅ "សូរាជ ថានី" និង "កោះសាមុយ"

  • កោះសាមុយ (ជម្រកដំបូង): ដោយសារកោះសាមុយមានអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងដើមដូងដូចគ្នានឹងកោះហាយណាន ជនជាតិចិនហាយណានជាច្រើនបានជ្រើសរើសទីនេះជាចំណុចចតទូក និងតាំងទីលំនៅដំបូង។ ពួកគេបាននាំយកមុខរបរដាំដូង នេសាទ និងការកែច្នៃផលសមុទ្រ។

  • ខេត្តសូរាជ ថានី (សរសៃឈាមពាណិជ្ជកម្ម): នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ រហូតដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ខេត្តសូរាជ ថានី បានប្រែក្លាយជាកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់។ ជនជាតិចិនហាយណានបានបំលាស់ទីពីកោះសាមុយចូលមកកាន់ដីគោកនៃសូរាជ ថានី ដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្ម បើករោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ និងក្តារឈើ។

៣. អាជីវកម្ម វប្បធម៌ និងឥទ្ធិពលក្នុងសង្គមថៃ

  • របរអាហារ និងហាងកាហ្វេ (Kopitiam): ដោយសារតែជនជាតិចិនហាយណានមកដល់ប្រទេសថៃ និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្រោយគេបង្អែកធៀបនឹងក្រុមផ្សេងទៀត ពួកគេបានចាប់យកអាជីវកម្មសេវាកម្ម រូបវិទ្យានៃការធ្វើម្ហូប និងអាហារដ្ឋាន។ ពួកគេល្បីល្បាញខ្លាំងខាង៖

    • បាយមាន់ហាយណាន (Hainanese Chicken Rice / ข้าวมันไก่): ដែលជាម្ហូបដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃ។

    • ហាងកាហ្វេបុរាណ (Kopitiam) និងនំប៉័ងអាំង៖ បង្កើតជាវប្បធម៌ជួបជុំពិភាក្សាការងាររបស់ជនជាតិថៃ។

  • ឧស្សាហកម្មកសិកម្ម និងឈើ៖ នៅសូរាជ ថានី ពួកគេដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឧស្សាហកម្មដូង ចម្ការកៅស៊ូ និងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក។

៤. អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នាពេលបច្ចុប្បន្ន

ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នជនជាតិចិនហាយណាននៅថៃ (ជាពិសេសជំនាន់ក្រោយ) បានធ្វើការកាយវិការ និងបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយវប្បធម៌ថៃក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅខេត្តសូរាជ ថានី និងកោះសាមុយ អ្នកនៅតែអាចឃើញ៖

  • សមាគមចិនហាយណាន (Hainanese Association): និងសាលារៀនចិន។

  • សោភ័ណភាពអាគារបុរាណ និងអ៊ាម/សានចៅ (Chao Mae Tubtim Shrine): អាស្រមអ្នកតាមការពារអ្នកធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រ ដែលជាជំនឿសាសនាដ៏រឹងមាំរបស់ពួកគេ។

Prompts: Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិចិន ហាយណាន Hainanese (海南), ចំនួនប្រមាណ 100,000 នាក់។  The term Hainanese Chinese (海南人; Khmer: ចិន ហាយណាន; Thai: ไหหลำ - Hai-lam) refers to Chinese migrants originating from Hainan Island in southern China. In Thailand, Hainanese communities settled heavily along coastal areas, major rivers, and Southern Thailand, with significant historic hubs in Surat Thani (សុរ៉ាជ ថានី), Koh Samui, Bangkok, and Chonburi." Showing an information regarding to  population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map

 . អំបូរជនជាតិ ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) Hainanese (海南)
Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិចិន ហាយណាន  (Hainanese - 海南) គឺជាអំបូរជនជាតិចិនអន្តោប្រវេសន៍ធំទី ៤ នៅប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពីចិនតាជីវ, ហុកកៀន, និងហាក់កា) ដោយមានចំនួនប្រមាណ ១,១០០,០ជនជាតិ (ប្រហែល ១១% នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិន)។ ពួកគេមានប្រវត្តិសាស្ត្រលេចធ្លោខ្លាំងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅលើ កោះសាមុយ (Koh Samui) និង ខេត្តសូរាជ ថានី (Surat Thani)។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរ ជនជាតិចិន ហាយណាន  (Hainanese - 海南) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%
២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%
៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%
៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%
៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%
៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%
៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%
៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច​ តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%

No comments:

Post a Comment