តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
អំបូរជនជាតិ ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Haw (จีนฮ่อ)
Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho។ ជនជាតិចិនហាវ (Chin Haw / จีนฮ่อ) ឬ ចិនយួនណាន (Yunnanese Chinese) គឺជាក្រុមជនជាតិចិនអន្តោប្រវេសន៍ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រប្លែក និងលេចធ្លោមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ (ដូចជា ខេត្តឈៀងម៉ៃ ឈៀងរ៉ៃ និងម៉ែហុងសុង) ព្រមទាំងប្រទេសឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរជនជាតិ ជនជាតិចិនអំបូរ ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន ឬ ឆាវចូវ និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%
២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%
៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%
៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%
៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%
៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%
៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%
៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%
ជនជាតិចិនហាវ (Chin Haw / จีนฮ่อ) ឬ ចិនយួនណាន (Yunnanese Chinese) គឺជាក្រុមជនជាតិចិនអន្តោប្រវេសន៍ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រប្លែក និងលេចធ្លោមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ (ដូចជា ខេត្តឈៀងម៉ៃ ឈៀងរ៉ៃ និងម៉ែហុងសុង) ព្រមទាំងប្រទេសឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។
១. ដើមកំណើត និងលក្ខណៈសម្គាល់
តំបន់ដើម៖ ពួកគេមានដើមកំណើតមកពី ខេត្តយួនណាន (Yunnan) ភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន។
សាសនា និងអំបូរ៖ ជនជាតិចិនហាវមានពីរក្រុមធំៗ រួមបញ្ចូលគ្នា៖
ចិនហាន (Han Chinese): ដែលកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ និងតាវ។
ចិនហួយ (Hui Muslims): ដែលជាជនជាតិចិនកាន់សាសនាឥស្លាម (គេតែងហៅថា ចិនហាវឥស្លាម ឬ Panthay)។
ពាក្យថា "ហាវ" (Haw/Ho): ជាពាក្យដែលប្រជាជនថៃ និងឡាវ ប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់ហៅជនជាតិចិនដែលធ្វើដំណើរចុះមកពីខេត្តយួនណាន តាមផ្លូវគោក (ខុសពីចិនភាគខាងត្បូងផ្សេងទៀតដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវសមុទ្រ)។
២. រលកអន្តោប្រវេសន៍ និងប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗ
ការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ជនជាតិចិនហាវមកកាន់ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ និងប្រទេសជិតខាង មាន ៣ រលកធំៗ៖
១. សតវត្សរ៍ទី ១៩ (ក្រុមពាណិជ្ជករក្បួនសេះ - Caravan Traders)
កាលពីមុន ជនជាតិចិនហាវជាអ្នកជំនាញខាងដឹកជញ្ជូនទំនិញតាម ក្បួនសេះ និងលា (Caravans) ឆ្លងកាត់ជួរភ្នំពីយួនណាន ចុះមកប្រភពពាណិជ្ជកម្មនៅភូមា ឡាវ និងភាគខាងជើងថៃ។ ពួកគេបានបង្កើតផ្លូវពាណិជ្ជកម្មបុរាណ និងបានចាប់ផ្តើមតាំងទីលំនៅជាបណ្តើរៗនៅតាមតំបន់ព្រំដែន។
២. ចលាចលបះបោរ "ប៉ាន់ថៃ" (Panthay Rebellion - ទសវត្សរ៍ ១៨៥០-១៨៧០)
នៅពេលមានសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការបង្រ្កាបលើជនជាតិចិនឥស្លាម (Hui) នៅក្នុងខេត្តយួនណានដោយរាជវង្សឆេង ចិនហាវកាន់សាសនាឥស្លាមជាច្រើនម៉ឺននាក់បានភៀសខ្លួនចុះមកភាគខាងត្បូង ហើយបានចូលមកតាំងទីលំនៅយ៉ាងរឹងមាំនៅតំបន់ភាគខាងជើងថៃ (ជាពិសេសនៅទីក្រុងឈៀងម៉ៃ)។
៣. សង្គ្រាមស៊ីវិលចិន និងកងទ័ព KMT (ទសវត្សរ៍ ១៩៥០)
បន្ទាប់ពីបក្សកុំម្មុយនីស្តចិនឈ្នះសង្គ្រាមនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ កងទ័ពចិនជាតិនិយម (Kuomintang - KMT វរវិនាសលេខ ៩៣) ដែលមានដើមកំណើតពីយួនណាន បានដកថយចូលមកក្នុងរដ្ឋសាន (ប្រទេសភូមា) និងភាគខាងជើងថៃ។
ពួកគេបានបង្កើតសហគមន៍ភូមិភាគខាងជើងថៃ ដូចជា ភូមិម៉ែសាឡង (Santikhiri / Mae Salong) ក្នុងខេត្តឈៀងរ៉ៃ។
ក្រោយមក រាជរដ្ឋាភិបាលថៃបានផ្តល់សញ្ជាតិ និងដីធ្លីជូនពួកគេ ជាថ្នូរនឹងការជួយការពារព្រំដែនថៃពីការជ្រៀតជ្រែករបស់កុំម្មុយនីស្តក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់។
៣. វប្បធម៌ និងជីវភាពរស់នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន
ចំនួនប្រជាជននៅថៃ៖ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាមានប្រមាណ ២០០,០០០ នាក់ (ប្រហែល ២% នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិន) ដោយភាគច្រើនរស់នៅខេត្តឈៀងរ៉ៃ ឈៀងម៉ៃ និងម៉ែហុងសុង។
សេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍៖ ជនជាតិចិនហាវបានប្រែក្លាយតំបន់ភ្នំភាគខាងជើងថៃ (ដូចជា ម៉ែសាឡង) ឱ្យទៅជា តំបន់ដាំតែអ៊ូឡុង (Oolong Tea) កាហ្វេ និងផ្លែឈើត្រជាក់ដ៏ល្បីល្បាញ ព្រមទាំងជាតំបន់ទេសចរណ៍បែបវប្បធម៌ចិនយួនណាន។
ម្ហូបអាហារ៖ ម្ហូបរបស់ចិនហាវមានលក្ខណៈពិសេសប្លែកពីចិនភាគខាងត្បូង ដោយសារប្រើប្រាស់គ្រឿងទេសភ្នំ ចូក/គុយទាវយួនណាន (Khao Soi / Yunnanese Noodles), ជើងជ្រូកខ្វៃក្លាស៊ិក ញ៉ាំជាមួយនំប៉័ងចំហុយ (Mantou) និងតែចិន។
Prompts: Make an image with scale 900px X 1200 px of "Chin Haw or Chin Ho or simply Haw/Ho; ចិន ហាវ ឬ ចិនយួនណាន Thai: จีนฮ่อ by pointing their original destination place and today living location in Thailand , adding the population size, making key icon picture of their descendants path, population size, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture, currently location they are living . The title of an image is in Khmer at top follow by English version
អំបូរជនជាតិ ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Haw (จีนฮ่อ)
Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិ Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho ។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរជនជាតិ Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%
២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%
៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%
៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%
៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%
៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%
៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%
៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%
អំបូរជនជាតិ ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Haw (จีนฮ่อ)
អំបូរជនជាតិ ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Haw (จีนฮ่อ)
The term Chin Haw (also spelled Chin Ho or simply Haw/Ho; Thai: จีนฮ่อ) refers to Chinese migrants—and their descendants—who migrated overland from Yunnan Province in southwestern China into Northern Thailand, Myanmar, and Laos. Unlike the majority of Thai Chinese who arrived by sea from southeastern coastal provinces (like Guangdong or Fujian), the Chin Haw are "overland Chinese" who historically traveled through rugged mountain trade routes.
Key Characteristics & Historical Waves
1. Two Main Distinct Groups
Hui Muslims (Panthay): Arrived largely in the late 19th century following the suppression of the Panthay Rebellion in Yunnan. Many settled in urban centers like Chiang Mai and Chiang Rai, establishing famous community hubs such as the Baan Ho Mosque.
Han Chinese (Kuomintang / KMT): Arrived in the mid-20th century (1940s–1950s) following the Chinese Civil War. Remnants of the KMT 93rd Division settled along the mountainous Thai-Myanmar borderlands, particularly in areas like Doi Mae Salong (Santi Khiri) in Chiang Rai.
2. Trade & Culture
Caravan Traders: Historically, early Chin Haw were famed muleteers and traders who organized long-distance trade caravans across the Golden Triangle, transporting tea, textiles, spices, and medicines.
Language: They natively speak Southwestern Mandarin (Yunnanese Mandarin) rather than Cantonese, Hokkien, or Teochew.
Cuisine & Agriculture: In Northern Thailand, Chin Haw communities transformed mountain economies by replacing opium cultivation with high-altitude Oolong tea production, arabica coffee, and Yunnanese cuisine (famous for khao soi roots, steamed buns, and cured meats).
No comments:
Post a Comment