ព្រំដែនកម្ពុជា​ ថៃ៖​ ថ្ងៃទី ២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦ អានុទីននាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផ្លូវការ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀមស្រម៉ោល បានរួមគ្នា កែប្រែខ្សែព្រំដែនសិប្បនិម្មិត ទៅជាខ្សែព្រំដែនអចិន្រ្តៃយ៍ ដែលពត៍មានបង្ករឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានការឈឺចាប់ជាមួយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯង នេះជាបំណងរបស់់ សៀម របស់ ថៃ។ ដូច្នេះ អ្នកឃោសនា ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពត៍មាន វាយបក ប្រតិកម្មរហ័ស តបទៅវិញថា កម្ពុជាប្រកាន់យកជានិច្ច " គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907 កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)។ នៅ តុលាការ នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិគេ កាត់សេចក្តីសំអាងលើ ផែនទីអន្តរជាតិ មិនយក Fait Accompli ឡើយ។

Monday, July 20, 2026

អំបូរជនជាតិ ចិនហុកកៀន ( ភូ កេត Phuket)

តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖
១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន  Haw (จีนฮ่อ)  

រៀបរាប់ប្រវត្តិសាស្រ្ត ជនជាតិ​អ៊ីស្រាអែល តាំងទីលំនៅ ខេត្ត ភូ កេត ប្រទេសថៃ

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែល និងសហគមន៍ជនជាតិយូដា (Jewish) នៅក្នុងខេត្តភូកេត ប្រទេសថៃ គឺពុំមែនជាការមករស់នៅតាំងពីបុរាណកាលដូចនៅទីក្រុងបាងកກនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ដោយសារតែវិស័យទេសចរណ៍ និងតម្រូវការនៃការปฏิบัติศาสนกิจ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបចំលម្អិតអំពីប្រវត្តិ និងការវិវត្តនៃការតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលនៅខេត្តភូកេត៖


១. ការចាប់ផ្ដើមដំបូង និងកំណើនទេសចរណ៍
សម័យកាលដំបូង៖ បើទោះបីជាជនជាតិយូដាបានចាប់ផ្តើមមករស់នៅក្នុងប្រទេសថៃតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៧ (សម័យអយុធ្យា) ក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅខេត្តភូកេត មិនសค่อยมีប្រវត្តិជនជាតិអ៊ីស្រាអែលរស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ច្រើនទេ។
រលកនៃទេសចរណ៍៖ ក្រោយពេលដែលខេត្តភូកេតអភិវឌ្ឍខ្លួនជា "តំបន់ទេសចរណ៍ពិភពលោក" ជនជាតិអ៊ីស្រាអែល ជាពិសេសយុវជនអ៊ីស្រាអែលដែលទើបបញ្ចប់ការបំពេញសេវាោធា (Backpackers) និយមមកលំហែកាយ និងធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅទីនេះយ៉ាងច្រើនកុះករ។


២. ព្រឹត្តិការណ៍រលកយក្សស៊ូណາມិ (ឆ្នាំ ២០០៤) និងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌល
ចំណុចរបត់ប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ គ្រោះមហន្តរាយរលកយក្សស៊ូណາມិ (Tsunami) កាលពីថ្ងៃទី ២៦ දෙසැම්បឺរ ឆ្នាំ ២០០៤ បានបំផ្លិចបំផ្លាញខេត្តភូកេតយ៉ាងដំណំ។
ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលចាប៉າດ (Chabad House of Phuket)៖ ភ្លាមៗក្រោយគ្រោះមហន្តរាយនោះ អង្គការសាសនាជ្វីហ្វ Chabad បានបញ្ជូនក្រុមការងារមកជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះชาวអ៊ីស្រាអែល និងបរទេស។ ក្រោយពេលសកម្មភាពមនុស្សធម៌បានបញ្ចប់ องค์ការនេះបានសម្រេចចិត្តបន្តស្ថិតនៅទីនោះ ដើម្បីផ្តល់សេវាកម្មសាសនា ម្ហូបអាហារស្របតាមគន្លងធម៌ (Kosher) និងទីជម្រកសម្រាប់អ្នកទេសចរអ៊ីស្រាអែល ដែលធ្វើដំណើរមកកាន់កោះភូកេតឥតឈប់ឈរ។


៣. ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាសនា
ការសាងសង់អគារថ្មី (ឆ្នាំ ២០១៧)៖ ដោយសារចំនួនជនជាតិអ៊ីស្រាអែល និងជនជាតិយូដាដែលមកទស្សនាកម្សាន្ត ឬរស់នៅទីនោះមានការកើនឡើងខ្ពស់ខ្លាំង អង្គការ Chabad បានទិញដី និងសាងសង់អគារខ្នាតធំខ្ពស់ ៧ ជាន់នៅខេត្តភូកេត ซึ่งเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการในเดือนสิงหาคม 2017។
បរិក្ខារសហគមន៍៖ អគារនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសวดမนต์ (Beth Knesset) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានបំពាក់នូវ អាហារដ្ឋាន Kosher ភោជនីយដ្ឋាន កន្លែងធ្វើពិធីសាសនា (Mikveh) បន្ទប់ស្នាក់នៅសម្រាប់ភ្ញៀវ និងរៀបចំកម្មវិធីបុណ្យសាសនាផ្សេងៗ (เช่น Shabbat ជារៀងរាល់សប្តាហ៍) ដែលអាចបម្រើដល់មនុស្សរាប់រយនាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។


៤. ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន
វត្តមានសេដ្ឋកិច្ច និងជីវភាពរស់នៅ៖ បច្ចុប្បន្ន ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលមិនត្រឹមតែជាអ្នកទេសចរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែមានខ្លះបានប្ដូរមកតាំងទីលំនៅរយៈពេលវែង បើកអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន (ដូចជាភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ និងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍) ជាពិសេសនៅតំបន់ឆ្នេរពេញនិយមដូចជា ផាតង (Patong) និងកะรน (Karon)។
ទំនាក់ទំនងវប្បធម៌៖ ភូកេតបានក្លាយជាគោលដៅទីពីរដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ชาวអ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពីរាជធានីបាងកກ) ដោយមានការហោះហើរត្រង់ពីប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមកកាន់ខេត្តភូកេតជាញឹកញាប់ ដែលជួយជំរុញដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងបង្កើតជាសហគមន៍ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលដ៏ធំមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
តើអ្នកចង់ដឹងបន្ថែមអំពីផ្នែកណាមួយ ដូចជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ឬសកម្មភាពវប្បធម៌របស់ពួកគេនៅភូកេតដែរឬទេ?
វិបត្តិនៃការព្យាយាមបណ្តេញជនជាតិ អ៊ីស្រាអែលចេញពី តំបន់នោះទៅវិញ
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាតស៊ូ ឬភាពតានតឹងជុំវិញការចង់បណ្តេញ ឬការប្រឆាំងនឹងជនជាតិអ៊ីស្រាអែលនៅខេត្តភូកេត (ព្រមទាំងតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងទៀតក្នុងប្រទេសថៃ) វាមិនមែនជាគោលនយោបាយផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការបណ្តេញចេញនោះទេ។ ប៉ុន្តែវាគឺជា រលកនៃភាពមិនពេញចិត្ត និងការតវ៉ាជាមូលដ្ឋានពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន (Local Backlash) ក៏ដូចជាបញ្ហាកកស្ទះសង្គម ដែលបានផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលថ្មីៗនេះ។
ខាងក្រោមនេះជាហេតុផល និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលនាំឱ្យមានភាពតានតឹង និងការទាមទារឱ្យមានវិធានការតឹងរ៉ឹងលើជនបរទេស ជាពិសេសជនជាតិអ៊ីស្រាអែល៖
១. ជម្លោះឥរិយាបថ និងការមិនគោរពវប្បធម៌ក្នុងស្រុក
ការប៉ះទង្គិចគ្នាលើការរស់នៅ៖ ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលជាច្រើន ជាពិសេសយុវជនដែលទើបបញ្ចប់ការបំពេញសេវាយោធា បានជ្រើសរើសប្រទេសថៃជាកន្លែងសម្រាកលំហែកាយ។ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានៃវប្បធម៌ ដូចជាការនិយាយស្តីខ្លាំងៗ ការមិនគោរពម៉ោងសម្រាក ការមិនអើពើនឹងច្បាប់មូលដ្ឋាន និងអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យនៅតាមទីសាធារណៈ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃនៅមូលដ្ឋានមានការអាក់អន់ចិត្តជាខ្លាំង។
ការតវ៉ារបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ("Save Phuket")៖ នៅក្នុងខេត្តភូកេត (ជាពិសេសតំបន់ប៉ាតង) ប្រជាជនមូលដ្ឋានបានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម និងយុទ្ធនាការផ្សេងៗ ដើម្បីទាមទារឱ្យអាជ្ញាធររឹតបន្តឹងច្បាប់ ចាត់វិធានការលើជនបរទេសដែលបង្កបញ្ហា និងសូម្បីតែការស្នើឱ្យកាត់បន្ថយរយៈពេលទិដ្ឋាការ (Visa) សម្រាប់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលផងដែរ។
២. ការឆ្លុះបញ្ចាំងពីវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (ជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន)
ការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមហាង និងកន្លែងអាជីវកម្ម៖ ជម្លោះដ៏ក្តៅគគុកនៅឯមជ្ឈមណ្ឌលបូព៌ា (អ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន) ត្រូវបានគេមើលឃើញថាបានហូរចូលមកដល់ប្រទេសថៃ។ មានករណីជម្លោះជាច្រើនរវាងម្ចាស់ហាង ឬអ្នកលក់ដូរជនជាតិថៃ និងទេសចរអ៊ីស្រាអែល ជុំវិញការដាក់តាំងបង្ហាញនិមិត្តសញ្ញា ឬទង់ជាតិប៉ាឡេស្ទីន ដែលនាំឱ្យមានការជជែកដេញដោល ការបង្ខំឱ្យដកចេញ ឬការឈ្លោះប្រកែកគ្នាជាសាធារណៈ។
ឧប្បត្តិហេតុទាំងនេះបានរីករាលដាលនៅលើបណ្តាញសង្គមយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឱ្យមតិសាធារណៈថៃកាន់តែមានភាពរសើប និងប្រឆាំងទៅនឹងវត្តមានរបស់ក្រុមជនបរទេសដែលបង្ករឿងហេតុ។
៣. បញ្ហាអាជីវកម្មខុសច្បាប់ និងជនអន្តោប្រវេសន៍លាក់មុខ (Nominees)
ក្រៅពីបញ្ហាទេសចរណ៍ អាជ្ញាធរថៃក៏បានបើកប្រតិបត្តិការចុះត្រួតពិនិត្យអាជីវកម្មនានា (ជាពិសេសនៅភូកេត និងเกาะสมุย) ដែលគ្រប់គ្រងដោយជនបរទេសតាមរយៈ «ជននាមនាម ឬ Nominee» (យកឈ្មោះជនជាតិថៃបាំងមុខ ប៉ុន្តែគ្រប់គ្រងនិងស៊ីចំណេញដោយជនបរទេស) ដែលបំពានច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងដណ្តើមរបរប្រជាជនមូលដ្ឋាន។
៤. ប្រតិកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល និងស្ថានទូត
វិធានការតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលថៃ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡា ក៏ដូចជាការិយាល័យអន្តោប្រវេសន៍ថៃ បានចេញមុខប្រកាសជាផ្លូវការថានឹង ដកហូតទិដ្ឋាការ (Visa Revocation) និងបណ្តេញចេញ ជនបរទេសណាដែលបង្កភាពវឹកវរ បំពានច្បាប់ ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គម ដោយមិនលើកលែងឱ្យជនជាតិណាមួយឡើយ។
ការអន្តរាគមន៍ពីស្ថានទូតអ៊ីស្រាអែល៖ ភាគីស្ថានទូតអ៊ីស្រាអែលប្រចាំនៅប្រទេសថៃ ក៏បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹង និងអդ្ដសីលធម៌ទទូចឱ្យពលរដ្ឋខ្លួនគោរពច្បាប់ថៃ ឱ្យតម្លៃលើវប្បធម៌ក្នុងស្រុក និងកាត់បន្ថយអាកប្បកិរិយាដែលបង្កការប៉ះទង្គិច ដើម្បីជៀសវាងការខូចខាតដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។
សរុបមក ភាពតានតឹងនេះ មិនមែនជាការបណ្តេញចេញដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ឬការបណ្តេញចេញទាំងបورتនោះទេ ប៉ុន្តែវាជា ការសម្ពាធសង្គម ការតវ៉ារបស់ប្រជាជនក្នុងស្រុក និងការរឹតបន្តឹងផ្លូវច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ទៅលើជនបរទេសទាំងឡាយណាដែលមិនគោរពច្បាប់ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសថៃ។

អំបូរជនជាតិ ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) Hokkien (福建)

សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរជនជាតិ ចិនហកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) Hokkien (福建) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។

ជនជាតិចិនហកកៀន (Hokkien / 福建) គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចចិនមួយដែលមានដើមកំណើត និងប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងសំខាន់នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្តភូកេត (Phuket) ផាងញ៉ា (Phang Nga) ត្រាង (Trang) និងសុងខ្លា (Songkhla)។

Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិ ចិនហុកកៀន Hokkien (福建) ។  សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរជនជាតិ ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) Hokkien (福建) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add summary of total of 08 Chinese descendance group and to show an information regarding to  population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖

១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho  (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ  200,000 នាក់  2%

២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's)  200,000 នាក់ 2%

៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក)  300,000 នាក់  3%

៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ)  500,000 នាក់ 5%

៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង)  500,000 នាក់ 5%

៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី)  1,100,000 នាក់ 11%

៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង)  1,600,000 នាក់ 16%

៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច​ តាក់ស៊ីន)  5,600,000 នាក់ 56%

១. ប្រវត្តិទូទៅនៃជនជាតិចិនហកកៀននៅថៃ

  • ដើមកំណើត៖ ជនជាតិហកកៀន មានដើមកំណើតមកពីខេត្ត ហ្វូជាន (Fujian / 福建) ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសចិន។

  • រលកនៃការធ្វើចំណាកស្រុក៖

    • សម័យអយុធ្យា (សតវត្សរ៍ទី ១៦-១៨)៖ ជនជាតិហកកៀនបានធ្វើដំណើរតាមផ្លូវសមុទ្រមកជួញដូរនៅតំបន់សមុទ្រអាន់ដាម៉ាន (Andaman Sea) និងឈូងសមុទ្រថៃរួចទៅហើយ។

    • សម័យរាជវង្សឆេង និងសតវត្សរ៍ទី ១៩៖ គឺជាសម័យកាលនៃការជម្លៀសខ្លួនធំបំផុត ដោយសារសង្គ្រាម និងភាពក្រីក្រនៅប្រទេសចិន។ ពួកគេបានមកដល់ភាគខាងត្បូងថៃ ដើម្បីធ្វើការក្នុង ឧស្សាហកម្មរ៉ែសំណប៉ាហាំង (Tin Mining) និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមដែនសមុទ្រ។

  • មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ (ភូកេត-ផាងញ៉ា-ត្រាង)៖ ជនជាតិហកកៀនបានកសាងទីក្រុងចាស់ភូកេត (Phuket Old Town) ដោយនាំយកស្ថាបត្យកម្មបែប Sino-Portuguese (ចិន-ព័រទុយហ្គាល់) មកជាមួយ និងបានបន្សល់ទុកនូវពិធីបុណ្យប្រពៃណីដ៏ល្បីល្បាញ គឺ ពិធីបុណ្យសែនកែវ (Vegetarian Festival / ពិធីបុណ្យញ៉ាំជេ) នៅក្នុងខេត្តភូកេត និងខេត្តជិតខាង។

២. ចំនួនប៉ាន់ស្មានជនជាតិចិនហកកៀននៅថៃសព្វថ្ងៃ

  • ចំនួនប៉ាន់ស្មានសរុប៖ ប្រមាណ ១,៦០០,០ លាននាក់ (១.៦ លាននាក់) ឬស្មើនឹង ១៦% នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិនសរុប។

  • ចំណាត់ថ្នាក់៖ ជនជាតិហកកៀនគឺជាក្រុមចិនភាគតិច ធំជាងគេទី ២ នៅក្នុងប្រទេសថៃ (បន្ទាប់ពីជនជាតិចិនតែកជីវ/Teochew ដែលមានរហូតដល់ប្រមាណ ៥៦%)។

  • ការរស់នៅបច្ចុប្បន្ន៖ ភាគច្រើននៃជនជាតិហកកៀនរស់នៅក្នុងខេត្តភាគខាងត្បូងថៃ (ភូកេត, ផាងញ៉ា, ត្រាង, រ៉ាន៉ង, ក្រាប៊ី និងសុងខ្លា/ហាតយ៉ៃ) ហើយបានធ្វើអាំងតេក្រាលស៊ីជម្រៅជាមួយវប្បធម៌ថៃភាគខាងត្បូង រហូតកើតជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ចិន-ថៃយ៉ាងរឹងមាំ។

សូមបកស្រាយប្រវត្តិ ទីតាំងដែលជនជាតិ Hokkien (福建)បំលាស់ទីពី ចិន មកដល់ប្រទេសថៃ និង ចំនួនបាន់ស្មានៅប្រទេសថៃ

យោងតាមទិន្នន័យដែលមានក្នុងរូបភាពខាងលើ សូមធ្វើការបកស្រាយអំពីប្រវត្តិ ទីតាំងបំលាស់ទី និងចំនួនប៉ាន់ស្មានរបស់ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀន (Hokkien - 福建) នៅក្នុងប្រទេសថៃដូចខាងក្រោម៖

១. ប្រវត្តិសង្ខេប និងទីតាំងដើម ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀន មានដើមកំណើតមកពី ខេត្តហ្វូជៀន (Fujian - 福建) ដែលជាតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសចិន។ ដោយសារតំបន់នេះជាប់សមុទ្រ ប្រជាជនរបស់ខ្លួនមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយក្នុងការធ្វើជំនួញតាមផ្លូវសមុទ្រ និងធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ។

២. ការបំលាស់ទីពីចិន មកដល់ប្រទេសថៃ ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិហុកកៀនមកកាន់ប្រទេសថៃបានកើតឡើងជាច្រើនដំណាក់កាលតាមរយៈផ្លូវសមុទ្រ ដោយភាគច្រើនបានធ្វើដំណើរមកដល់តំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ។ នៅក្នុងរូបភាព ក៏មានបង្ហាញពីផែនទីបង្ហាញផ្លូវព្រួញក្រហម ដែលជាទូទៅតំណាងឱ្យគន្លងផ្លូវធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិចិនតាមផ្លូវសមុទ្រ ចូលមកកាន់ប្រទេសថៃ និងបន្តទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត។

៣. ទីតាំងរស់នៅបច្ចុប្បន្នក្នុងប្រទេសថៃ ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀន ជាអំបូរជនជាតិចិនធំទី៣ នៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីអំបូរ Teochew (តាជីវ) និង Hakka (ហាក់កា)។ ពួកគេមានប្រវត្តិរស់នៅយ៉ាងច្រើនកុះករ និងលេចធ្លោរនៅក្នុងតំបន់ ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ (Southern Thailand)។ ទីតាំងសំខាន់ៗដែលពួកគេតាំងទីលំនៅរួមមាន៖

  • ខេត្តភូកេត (Phuket)

  • ខេត្តផាងញ៉ា (Phang Nga)

  • ខេត្តត្រាង (Trang)

  • ក្រៅពីនេះ ពួកគេក៏មានវត្តមាននៅតំបន់ភាគខាងត្បូងផ្សេងទៀតផងដែរ។

៤. ចំនួនប៉ាន់ស្មាននៅក្នុងប្រទេសថៃ យោងតាមទិន្នន័យក្នុងតារាងនៃរូបភាព ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀនមាន៖

  • ចំនួនប៉ាន់ស្មាន៖ ១,៦០០,០០០ នាក់ (មួយលានប្រាំសែននាក់)។

  • ភាគរយ៖ ១៦% (ដប់ប្រាំមួយភាគរយ) នៃប្រជាជនថៃដើមកំណើតចិនសរុប។

Make an image with scale 900px X 1200 px of "ពត៍មានអំពី ជនជាតិ ចិនហុកកៀន Hokkien (福建) ១. ប្រវត្តិសង្ខេប និងទីតាំងដើម ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀន មានដើមកំណើតមកពី ខេត្តហ្វូជៀន (Fujian - 福建) ដែលជាតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសចិន។ ដោយសារតំបន់នេះជាប់សមុទ្រ ប្រជាជនរបស់ខ្លួនមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយក្នុងការធ្វើជំនួញតាមផ្លូវសមុទ្រ និងធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ។ ២. ការបំលាស់ទីពីចិន មកដល់ប្រទេសថៃ ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិហុកកៀនមកកាន់ប្រទេសថៃបានកើតឡើងជាច្រើនដំណាក់កាលតាមរយៈផ្លូវសមុទ្រ ដោយភាគច្រើនបានធ្វើដំណើរមកដល់តំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ។ នៅក្នុងរូបភាព ក៏មានបង្ហាញពីផែនទីបង្ហាញផ្លូវព្រួញក្រហម ដែលជាទូទៅតំណាងឱ្យគន្លងផ្លូវធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិចិនតាមផ្លូវសមុទ្រ ចូលមកកាន់ប្រទេសថៃ និងបន្តទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត។ ៣. ទីតាំងរស់នៅបច្ចុប្បន្នក្នុងប្រទេសថៃ ជនជាតិចិនអំបូរហុកកៀន ជាអំបូរជនជាតិចិនធំទី៣ នៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីអំបូរ Teochew (តាជីវ) និង Hakka (ហាក់កា)។ ពួកគេមានប្រវត្តិរស់នៅយ៉ាងច្រើនកុះករ និងលេចធ្លោរនៅក្នុងតំបន់ ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ (Southern Thailand)។ សូមលើកយកប្រវត្តិទូទៅនៃ អំបូរ ជនជាតិចិន ចិនហុកកៀន Hokkien (福建) និង ចំនួនប៉ានស្មាន ជនជាតិនេះ កំពុងរស់នៅប្រទេស ថៃសព្វថ្ងៃ។ To add an overview of Thailand map, to add summary of total of 08 Chinese descendance group, and to show an information regarding to population size​ per countries, original destination place and today living location in Thailand, China, Myanmar, Laos, Vietnam, Cambodia as well as their image picture on 3D map. Adding the population size, making key icon picture of their descendants path, Key Characteristics & Historical Waves, their Trade & Culture.The title of an image is in Khmer at top follow by English version. Adding this offered image overlay your made image 3D map . តួរលេខទំហំអំបូរជនជាតិ ចិនទាំង ០៨ រួមមាន៖

  1. ១.Haw (จีนฮ่อ) ចិនហាវ ឬ ចិនយួនណាន Chin Haw or Chin Ho (Yunnanese Chinese) ជា ចិន មូស្លីម the Hui Muslims and Han Chinese ឈៀងរ៉ៃ 200,000 នាក់ 2%
  2. ២.Peranakan (Baba-Nyonya) ចិនកូនកាត់ ថៃម៉ាឡេ (Phuket's) 200,000 នាក់ 2%
  3. ៣.Cantonese (广府) ចិន កងតុង ( បាងកក) 300,000 នាក់ 3%
  4. ៤.Hakka (客家) ចិន ហាក់កា ( ឈៀងម៉ៃ) 500,000 នាក់ 5%
  5. ៥.Guangxi (广西)ចិន ហ្គោងស៊ី ( ថៃភាគខាងត្បូង) 500,000 នាក់ 5%
  6. ៦.Hainanese (海南)ចិន ហាយណាន ( សូរាជ ថានី) 1,100,000 នាក់ 11%
  7. ៧.Hokkien (福建) ចិនហុកកៀន ( ថៃខាងត្បូង ភូកេត ផាងញ៉ា ត្រាង) 1,600,000 នាក់ 16%
  8. ៨.Teochew(潮州) ចិនតាជីវ (បាងកក ចៅព្រះ តាចិន ស្តេច​ តាក់ស៊ីន) 5,600,000 នាក់ 56%

 អំបូរ ជនជាតិចិន ចិនហុកកៀន Hokkien (福建) 
អំបូរ ជនជាតិចិន ចិនហុកកៀន Hokkien (福建) 

ចូរនិយាយអំពីជនជាតិដើម នៃជាតិពន្ធុរនៅក្នុងខេត្ត ភូកេត ប្រទេសថៃ។ បន្ថែមពត៍មាន ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨០០ ដល់ បច្ចុប្បន្ននេះ

ខេត្តភូកេត (Phuket) របស់ប្រទេសថៃ មានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់ និងជាកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិដើម ក៏ដូចជាក្រុមជនជាតិភាគតិចផ្សេងៗគ្នា ដែលបានមករស់នៅ និងបង្កើតជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបនៅលើកោះនេះ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការពិពណ៌នាអំពីជនជាតិដើម និងការវិវត្តចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ ដល់បច្ចុប្បន្ន៖
១. ជនជាតិដើម និងក្រុមជនជាតិភាគតិចនៅលើកោះភូកេត
ជនជាតិដើម និងក្រុមមនុស្សដែលរស់នៅលើកោះភូកេតយូរលង់មកហើយ អាចបែងចែកជាពីរក្រុមសំខាន់ៗគឺ៖
ជនជាតិដើមភាគតិច «ចའូលេ» (Chao Ley / Sea Gypsies ឬ ជនជាតិសមុទ្រ): ពួកគេគឺជាជនជាតិដើមភាគតិចដែលរស់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរ និងកោះនានាក្នុងសមុទ្រអ៊ាន់ដាម៉ាន់ (Andaman Sea) រួមទាំងខេត្តភូកេតផងដែរ។ ក្រុមរងធំជាងគេគឺ អ៊ុយរ៉ាក់ឡាវ៉ូយ (Urak Lawoi) និង ម៉ូខេន (Moken)។ មុនពេលមានការអភិវឌ្ឍសម័យទំនើប ពួកគេរស់នៅដោយការនេសាទ រស់តាមទូក និងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើធនធានធម្មជាតិ និងជំនឿអរូបី ( Animism)។
ជនជាតិដើមក្នុងព្រៃភ្នំផ្នែកខាងក្នុង: មុនសម័យអភិវឌ្ឍន៍ តំបន់ព្រៃភ្នំខាងក្នុងកោះភូកេត ធ្លាប់មានជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅប្រកបរបរដើរព្រៃ និងបរបាញ់ មុនពេលពួកគេត្រូវបានជំនួសទីតាំង និងរំកិលខ្លួនចេញដោយសារការរុករកអعدរ៉ែសំណប៉ាហាំង។
២. ការវិវត្តចាប់ពីឆ្នាំ ១៨០០ ដល់បច្ចុប្បន្ន
ក. រយៈពេលពីឆ្នាំ ១៨០០ ដល់ចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ (សម័យរុករករ៉ែ និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាសាស្ត្រ)
ការរីកចម្រើននៃកិច្ចការរ៉ែសំណប៉ាហាំង: នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ កោះភូកេតបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយ ដោយសារធនធានរ៉ែសំណប៉ាហាំងដ៏សម្បូរបែប។
ការហូរចូលនៃជនជាតិចិន: ដើម្បីធ្វើការក្នុងរណ្តៅរ៉ែ รัฐบาลសยាម (ប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន) និងពួកអភិជនបាននាំយកកម្មករជនជាតិចិនភាគច្រើនមកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន (ជាពិសេសជនជាតិចិនហុកគៀន) ចូលមកភូកេតយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។
កំណើតវប្បធម៌ បាបា-ន្យ៉ូនយ៉ា (Baba-Peranakan): ជនជាតិចិនដែលបានមករៀបការជាមួយប្រជាជនមូលដ្ឋាន (ជនជាតិថៃភាគខាងត្បូង និងម៉ាឡាយូ) បានបង្កើតឡើងនូវវប្បធម៌កូនសាសន៍ដ៏ល្បីល្បាញមួយហៅថា បាបា ឬ ប៉េរ៉าน៉ាកាន់ (Peranakan) ដែលបន្សល់ទុកនូវស្ថាបត្យកម្មបែប ស៊ីណូ-ព័រទុយហ្គាល់ (Sino-Portuguese) នៅទីក្រុងចាស់ភូកេតរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។
ខ. រយៈពេលពីដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០ (ការធ្វើកំណែទម្រង់ និងកៅស៊ូ)
ដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អភិជន និងការកែទម្រង់រដ្ឋបាល តំបន់ព្រៃភ្នំមួយចំនួនធំត្រូវបានកាប់ឆ្ការដើម្បីដូរមកធ្វើជាចម្ការកៅស៊ូ ដែលជាដំណាំសេដ្ឋកិច្ចទីពីរ បន្ទាប់ពីសំណប៉ាហាំង។
ចំពោះជនជាតិដើម «ចའូលេ» វិញ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលថៃលើកទឹកចិត្តឱ្យបញ្ឈប់ជីវិតរស់នៅបែបពនេចរលើទូក ហើយងាកមកបង្កើតភូមិអចិន្ត្រៃយ៍នៅតាមឆ្នេរនានា (ឧទាហរណ៍៖ ឆ្នេររ៉ាវ៉ាយ Rawai)។ នៅช่วงទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះរាជវង្សានុវង្សថៃ បានព្រះរាជទាននាមត្រកូលដល់ជនជាតិចའូលេ ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានសិទ្ធិពលរដ្ឋពេញលេញ ប័ណ្ណសម្គាល់ខ្លួន និងសិទ្ធិបញ្ជូនកូនចៅចូលរៀនសាលា។
គ. ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧0 ដល់ បច្ចុប្បន្ន (សម័យកាលទេសចរណ៍ និងភាពទំនើប)
ការបិទបញ្ចប់រ៉ែសំណប៉ាហាំង និងការចាប់ផ្តើមទេសចរណ៍: នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ (ឆ្នាំ ១៩៩២) ឧស្សាហកម្មរ៉ែសំណប៉ាហាំងបានបិទបញ្ចប់ទាំងស្រុងដោយសារធនធានអស់ និងបញ្ហាបរិស្ថាន។ ខេត្តភូកេតបានប្តូរទិសដៅសេដ្ឋកិច្ចទាំងស្រុងមក វិស័យទេសចរណ៍សមុទ្រវិញ ដោយសារឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្រស់ស្អាត និងការបើកព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ។
ជីវិតជនជាតិដើមចའូលេក្នុងសម័យទំនើប: បច្ចុប្បន្ន ជនជាតិដើមចའូលេនៅតែរក្សាប្រពៃណី និងជំនឿរបស់ខ្លួនខ្លះៗ (όπως ពិធីបុណ្យបួសសមុទ្រ និងការគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធบรรพชน) ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងពីការអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យ ຣីស៊ត និងតម្លៃដីធ្លីដ៏ខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដីធ្លីប្រពៃណីរស់នៅរបស់ពួកគេ។
ភូកេតបច្ចុប្បន្ន: កោះនេះបានក្លាយជាទីក្រុងអន្តរជាតិដ៏ទំនើបមួយ ដែលមានការលាយឡំគ្នារវាងជនជាតិថៃមូលដ្ឋាន ជនជាតិចិន-ភូកេត (Peranakan) ប្រជាជនចំណាកស្រុក និងជនជាតិដើមភាគតិច រួមរស់ជាមួយគ្នាក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញកម្រិតពិភពលោក។

តើអ្វីជាមូលហេតុចម្បងនៃការនាំមកនូវ សហគមន៍ជនជាតិ អ៊ីស្រាអែល ហេតុអ្វីប្រជាជននៅភូកេត ប្រឆាំងវត្តមានសហគមន៍អ៊ីស្រាអែលនៅឆ្នាំ ២០២៦ នេះ?

ការកើនឡើងចំនួនប្រជាជន និងវត្តមានសហគមន៍អ៊ីស្រាអែលនៅខេត្តភូកេត ព្រមទាំងភាពតានតឹងដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គឺផ្អែកលើកត្តាសំខាន់ៗចំនួនពីរគឺ មូលហេតុនៃការមករស់នៅ និងមូលហេតុនៃការកើតមានការប្រឆាំងពីប្រជាជនមូលដ្ឋាន៖
១. មូលហេតុចម្បងនៃការនាំមកនូវសហគមន៍ជនជាតិអ៊ីស្រាអែល
ការកើនឡើងនៃការធ្វើដំណើរកម្សាន្ត និងការស្នាក់នៅរយៈពេលវែង៖ ស្ថិតិពីក្រសួងអន្តោប្រវេសន៍ថៃបានបង្ហាញថា ប្រជាជន និងភ្ញៀវទេសចរអ៊ីស្រាអែលបានសម្រុកមកកាន់ប្រទេសថៃយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយក្នុងនោះខេត្តភូកេតគឺជាគោលដៅចម្បងបំផុត។ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរអ៊ីស្រាអែលនៅភូកេតបានកើនឡើងខ្ពស់ខ្លាំង (ឧទាហរណ៍ កើនឡើងជាង ៥០% ជាធៀបនឹងឆ្នាំមុន)។
ការទិញអចលនទ្រព្យ និងការវិនិយោគ៖ ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលមានទំនោរបណ្តាក់ទុនទិញផ្ទះ និងវីឡាទំហំមធ្យម ព្រមទាំងការទិញអចលនទ្រព្យក្នុងគោលបំណង diversify ការវិនិយោគ ដោយសារអត្ថប្រយោជន៍នៃអត្រាប្តូរប្រាក់ និងតម្លៃអចលនទ្រព្យក្នុងតំបន់។
កត្តាអំណោយផលនៃសេវាកម្មសហគមន៍៖ ការរីកដុះដាលនៃសេវាកម្មស្របតាមតម្រូវការជាក់លាក់ (ដូចជា អាហារហាឡាល់/កូស៊ែរ និងស្លាកសញ្ញាភាសាហេព្រើល) នៅតាមតំបន់ដូចជា ប៉ាតុង បាងតាវ និងរ៉ាវ៉ាយ បានទាក់ទាញឱ្យមានការបង្កើតជា «សហគមន៍បណ្តុំ» សម្រាប់ជនបរទេសទាំងនោះស្នាក់នៅរយៈពេលវែង។
២. មូលហេតុដែលប្រជាជននៅភូកេតបង្ហាញភាពតានតឹង និងការប្រឆាំងនៅឆ្នាំ ២០២៦
ភាពតានតឹង និងការប្រមូលផ្តុំគ្នាទាមទាររបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន (រួមទាំងក្រុមប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវករនៅភូកេត) គឺបណ្តាលមកពីរឿងក្តៅៗដូចខាងក្រោម៖
ជម្លោះឥរិយាបថ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងក្នុងតំបន់៖ មានករណីប៉ះទង្គិចគ្នារវាងភ្ញៀវទេសចរបរទេសមួយចំនួន និងអាជីវករ المحلية (ឧទាហរណ៍ ជម្លោះពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់តាំងនិមិត្តសញ្ញា ឬទង់ជាតិប៉ាឡេស្ទីននៅ μួងហាងលក់កញ្ចប់ទស្សនាចរណ៍នៅប៉ាតុង ដែលបង្កឱ្យមានការប្រកែកគ្នា និងការមិនពេញចិត្តដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក)។
បញ្ហាអាជីវកម្មប្រកួតប្រជែង និង nominee (ជនបរទេសងាកមកបើកអាជីវកម្មបាំងមុខ): អាជីវករ និងអ្នករកស៊ីក្នុងស្រុកមានការព្រួយបារម្ភ និងបានប្តឹងតវ៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មខ្លះដោយជនបរទេស ការប្រើប្រាស់ឈ្មោះអ្នកបាំងមុខ (Nominee) និងការបង្កើតអាជីវកម្មបម្រើតែក្រុមជនបរទេសបិទជិត ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឱកាសរកស៊ីរបស់ប្រជាជនថៃក្នុងស្រុក។
ការបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខ និងព័ត៌មានមិនច្បាស់លាស់តាមបណ្តាញសង្គម៖ ភាពតានតឹងក៏ត្រូវបានរុញច្របាច់បន្ថែមដោយសារការចែករំលែកព័ត៌មានមិនពិត ឬការយល់ច្រឡំផ្សេងៗ (ឧទាហរណ៍ ករណីជម្លោះហាងអាហារដែលដំបូងឡើយមានការយល់ច្រឡំថាពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាតិអ៊ីស្រាអែល មុនពេលប៉ូលិសចេញមកកែសម្រួលថាជារឿងរបស់ជនជាតិដទៃ) ដែលធ្វើឱ្យរឿងនយោបាយអន្តរជាតិ និងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាត្រូវគេទាញមកពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃនៅភូកេត។
ជារួមមក ភាពតានតឹងនេះមិនមែនសំដៅលើការបណ្តេញចេញទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការផ្ទុះឡើងនៃការមិនពេញចិត្តផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក ការប្រកួតប្រជែងរបររកស៊ី និងការប៉ះទង្គិចផ្នែកអារម្មណ៍ទាក់ទងនឹងជម្លោះភូមិសាស្ត្រនយោបាយអន្តរជាតិ ដែលនាំឱ្យប្រជាជនក្នុងស្រុកងើបមុខមកទាមទារឱ្យអាជ្ញាធររឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់លើជនបរទេសដែលមករស់នៅ និងរកស៊ី។

No comments:

Post a Comment