គម្រោង «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One)

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនណាខ្លះដែលមានសង្វាក់ផលិតកម្មនៅថៃផង នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាផង តាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជាថៃ ដើម្បីផលិតនៅកម្ពុជា រួចនាំទៅថៃវិញ ចេញជាផលិតផលសម្រេច?

យុទ្ធសាស្ត្រខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មបែបនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One)។ ក្រោមគំរូអាជីវកម្មនេះ ក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់ជប៉ុនបានរក្សាទុកការផលិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬស្មុគស្មាញនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយបានពង្រីកការផលិតផ្នែកដែលត្រូវការកម្លាំងពលកម្មខ្លាំង (Labour-intensive) មកកាន់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសតាមបណ្តោយព្រំដែនក្នុងទឹកដីកម្ពុជា (ដូចជាក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តកោះកុង) រួចនាំចេញទៅផ្គុំបំពេញបន្ថែមនៅក្នុងប្រទេសថៃវិញ។ [1, 2, 3, 4]

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនលេចធ្លោជាងគេដែលមានទម្រង់ផលិតកម្មបែបនេះ រួមមាន៖
១. ក្រុមហ៊ុន Yazaki Corporation
ប្រភេទផលិតផល៖ ខ្សែកាប និងគ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់រថយន្ត (Automotive Wiring Harnesses)។
សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ក្រុមហ៊ុនមានរោងចក្រខ្នាតធំនៅប្រទេសថៃ និងបានបង្កើតរោងចក្របុត្រសម្ព័ន្ធ Yazaki (Cambodia) Products Co Ltd នៅក្នុងខេត្តកោះកុង។ ពលករកម្ពុជាធ្វើការកាត់ និងចងខ្សែភ្លើងរថយន្តយ៉ាងហ្មត់ចត់ រួចបញ្ជូនតាមច្រកព្រំដែនទៅកាន់រោងចក្រមេនៅថៃ ដើម្បីដំឡើងចូលទៅក្នុងរថយន្តសម្រេច។ 

២. ក្រុមហ៊ុន Sumitomo Wiring Systems
ប្រភេទផលិតផល៖ ប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត។
សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ស្រដៀងគ្នានឹង Yazaki ដែរ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមួយនេះប្រើប្រាស់រោងចក្រនៅកម្ពុជាសម្រាប់ដំណើរការផលិតកម្មដែលផ្ដោតលើកម្លាំងពលកម្ម (Assembly work) រួចដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែនយ៉ាងរហ័សទៅផ្គុំបញ្ចប់នៅមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មរថយន្តរបស់ខ្លួនក្នុងប្រទេសថៃ។ [1]
٣. ក្រុមហ៊ុន MinebeaMitsumi Inc.
ប្រភេទផលិតផល៖ ម៉ូទ័រខ្នាតតូច គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍បំភ្លឺ LED។
សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ទោះបីជា MinebeaMitsumi មានរោងចក្រធំនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញក៏ដោយ ក៏បណ្ដាញដឹកជញ្ជូន និងផ្គត់ផ្គង់របស់ពួកគេ (Supply Chain) គឺតភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងរោងចក្រនៅថៃ និងកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញការងារផលិតកម្មទៅវិញទៅមក។ [1, 2, 3, 4]
៤. ក្រុមហ៊ុន Denso Corporation
ប្រភេទផលិតផល៖ គ្រឿងបន្លាស់ និងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យារថយន្ត។
សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់ដ៏ធំសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Toyota។ Denso បានរៀបចំប្រព័ន្ធផលិតកម្មឆ្លងដែន ដោយបែងចែកសង្វាក់ផលិតកម្មមួយផ្នែកមកកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមពលកម្ម រួចបញ្ជូនទៅគាំទ្រដល់ខ្សែសង្វាក់ដំឡើងរថយន្តដ៏ធំរបស់ខ្លួននៅថៃ។ [1]
៥. ក្រុមហ៊ុន Sumitronics (បុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Sumitomo Corporation)
ប្រភេទផលិតផល៖ គ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិក (Electronic Manufacturing Services - EMS)។
សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ក្រុមហ៊ុនបានបង្កើតរោងចក្រ Sumitronics Manufacturing (Cambodia) នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត។ ទីតាំងព្រំដែននេះអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ដ៏ល្អរបស់ថៃ ដោយដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបង្គុំពីប៉ោយប៉ែតទៅកាន់តំបន់ឧស្សាហកម្មភាគខាងកើតប្រទេសថៃដោយប្រើពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៥ ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ [1]
ព័ត៌មានបន្ថែម៖ ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនទាំងនេះ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយក្ស Toyota Tsusho ក៏បានបង្កើតសួនឧស្សាហកម្មមួយឈ្មោះថា Techno Park Poi Pet នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសានកូ ប៉ោយប៉ែត (Sanco Poipet SEZ) ផងដែរ ដើម្បីផ្ដល់ជារោងចក្រជួល និងសេវាកម្មគាំទ្រផ្សេងៗសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនខ្នាតតូចនិងមធ្យម ដែលចង់ពង្រីកខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម «ថៃ បូកមួយ» មកកាន់កម្ពុជា។

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនណាខ្លះដែលមានសង្វាក់ផលិតកម្មនៅថៃផង នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាផង តាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជាថៃ ដើម្បីផលិតនៅកម្ពុជា រួចនាំទៅថៃវិញ ចេញជាផលិតផលសម្រេច?

យុទ្ធសាស្ត្រខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មបែបនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One)។ ក្រោមគំរូអាជីវកម្មនេះ ក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់ជប៉ុនបានរក្សាទុកការផលិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬស្មុគស្មាញនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយបានពង្រីកការផលិតផ្នែកដែលត្រូវការកម្លាំងពលកម្មខ្លាំង (Labour-intensive) មកកាន់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសតាមបណ្តោយព្រំដែនក្នុងទឹកដីកម្ពុជា (ដូចជាក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តកោះកុង) រួចនាំចេញទៅផ្គុំបំពេញបន្ថែមនៅក្នុងប្រទេសថៃវិញ។ [1, 2, 3, 4]

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនលេចធ្លោជាងគេដែលមានទម្រង់ផលិតកម្មបែបនេះ រួមមាន៖

១. ក្រុមហ៊ុន Yazaki Corporation

ប្រភេទផលិតផល៖ ខ្សែកាប និងគ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់រថយន្ត (Automotive Wiring Harnesses)។

សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ក្រុមហ៊ុនមានរោងចក្រខ្នាតធំនៅប្រទេសថៃ និងបានបង្កើតរោងចក្របុត្រសម្ព័ន្ធ Yazaki (Cambodia) Products Co Ltd នៅក្នុងខេត្តកោះកុង។ ពលករកម្ពុជាធ្វើការកាត់ និងចងខ្សែភ្លើងរថយន្តយ៉ាងហ្មត់ចត់ រួចបញ្ជូនតាមច្រកព្រំដែនទៅកាន់រោងចក្រមេនៅថៃ ដើម្បីដំឡើងចូលទៅក្នុងរថយន្តសម្រេច។ [1, 2, 3]

២. ក្រុមហ៊ុន Sumitomo Wiring Systems

ប្រភេទផលិតផល៖ ប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត។

សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ស្រដៀងគ្នានឹង Yazaki ដែរ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមួយនេះប្រើប្រាស់រោងចក្រនៅកម្ពុជាសម្រាប់ដំណើរការផលិតកម្មដែលផ្ដោតលើកម្លាំងពលកម្ម (Assembly work) រួចដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែនយ៉ាងរហ័សទៅផ្គុំបញ្ចប់នៅមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មរថយន្តរបស់ខ្លួនក្នុងប្រទេសថៃ។ [1]

٣. ក្រុមហ៊ុន MinebeaMitsumi Inc.

ប្រភេទផលិតផល៖ ម៉ូទ័រខ្នាតតូច គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍បំភ្លឺ LED។

សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ទោះបីជា MinebeaMitsumi មានរោងចក្រធំនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញក៏ដោយ ក៏បណ្ដាញដឹកជញ្ជូន និងផ្គត់ផ្គង់របស់ពួកគេ (Supply Chain) គឺតភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងរោងចក្រនៅថៃ និងកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញការងារផលិតកម្មទៅវិញទៅមក។ [1, 2, 3, 4]

៤. ក្រុមហ៊ុន Denso Corporation

ប្រភេទផលិតផល៖ គ្រឿងបន្លាស់ និងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យារថយន្ត។

សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់ដ៏ធំសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Toyota។ Denso បានរៀបចំប្រព័ន្ធផលិតកម្មឆ្លងដែន ដោយបែងចែកសង្វាក់ផលិតកម្មមួយផ្នែកមកកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមពលកម្ម រួចបញ្ជូនទៅគាំទ្រដល់ខ្សែសង្វាក់ដំឡើងរថយន្តដ៏ធំរបស់ខ្លួននៅថៃ។ [1]

៥. ក្រុមហ៊ុន Sumitronics (បុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Sumitomo Corporation)

ប្រភេទផលិតផល៖ គ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិក (Electronic Manufacturing Services - EMS)។

សង្វាក់ផលិតកម្ម៖ ក្រុមហ៊ុនបានបង្កើតរោងចក្រ Sumitronics Manufacturing (Cambodia) នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត។ ទីតាំងព្រំដែននេះអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ដ៏ល្អរបស់ថៃ ដោយដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបង្គុំពីប៉ោយប៉ែតទៅកាន់តំបន់ឧស្សាហកម្មភាគខាងកើតប្រទេសថៃដោយប្រើពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៥ ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ [1]

ព័ត៌មានបន្ថែម៖ ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនទាំងនេះ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយក្ស Toyota Tsusho ក៏បានបង្កើតសួនឧស្សាហកម្មមួយឈ្មោះថា Techno Park Poi Pet នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសានកូ ប៉ោយប៉ែត (Sanco Poipet SEZ) ផងដែរ ដើម្បីផ្ដល់ជារោងចក្រជួល និងសេវាកម្មគាំទ្រផ្សេងៗសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនខ្នាតតូចនិងមធ្យម ដែលចង់ពង្រីកខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម «ថៃ បូកមួយ» មកកាន់កម្ពុជា។

បកស្រាយអំពី «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One) រួមទាំងយុទ្ធសាស្រ្តពង្រីកទីផ្សារចូលកម្ពុជា

យុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One) គឺជាគំរូធុរកិច្ចដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយ ដែលក្រុមហ៊ុនពហុជាតិសាសន៍ធំៗ (ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនជប៉ុន) ប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើម [Thailand Plus One]។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះមិនមែនជាការចាកចេញពីប្រទេសថៃនោះទេ ប៉ុន្តែជាការរក្សាទុកមូលដ្ឋានផលិតកម្មចម្បងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយពង្រីកសង្វាក់ផលិតកម្មមួយផ្នែកទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងដែលមានព្រំដែនជាប់គ្នា ដូចជាកម្ពុជា ឡាវ ឬមីយ៉ាន់ម៉ា [Thailand Plus One]។

ខាងក្រោមនេះជាការបកស្រាយលម្អិតអំពីយុទ្ធសាស្ត្រនេះ និងរបៀបដែលក្រុមហ៊ុនទាំងនោះប្រើប្រាស់វាដើម្បីពង្រីកខ្លួនចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖

💡 ១. មូលហេតុ និងដំណើរការនៃយុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ»

បញ្ហានៅថៃ៖ ថៃប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្ម ថ្លៃឈ្នួលពលកម្មកើនឡើងខ្ពស់ និងការឈានចូលរកសង្គមមនុស្សចាស់ (Aging Society)។

ដំណោះស្រាយបែងចែកផលិតកម្ម៖

ថៃ (មជ្ឈមណ្ឌលចម្បង)៖ រក្សាទុកការងារដែលត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ការគ្រប់គ្រង ភស្តុភារកម្ម (Logistics) និងការដំឡើងចុងក្រោយ (Final Assembly)។

កម្ពុជា (បូកមួយ)៖ ទទួលយកការងារដែលត្រូវការកម្លាំងពលកម្មច្រើន (Labor-intensive) ដូចជា ការកាត់តម្រឹម ការចងខ្សែភ្លើង ឬការផ្គុំគ្រឿងបន្លាស់បឋម ដែលមិនទាមទារម៉ាស៊ីនស្មុគស្មាញ។

ការតភ្ជាប់ឆ្លងដែន៖ គ្រឿងបន្លាស់ដែលផលិតរួចរាល់នៅកម្ពុជា នឹងត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោកឆ្លងកាត់ព្រំដែនភ្លាមៗ ដើម្បីយកទៅផ្គុំបញ្ចប់ជាផលិតផលសម្រេចនៅក្នុងប្រទេសថៃ រួចនាំចេញទៅទីផ្សារពិភពលោក។

📈 ២. យុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកទីផ្សារ និងផលិតកម្មចូលមកកម្ពុជា

ក្រុមហ៊ុនធំៗបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះៗមួយចំនួន ដើម្បីពង្រីកខ្លួនចូលមកទឹកដីកម្ពុជា រួមមាន៖

📌 ការជ្រើសរើសទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ (Border SEZs)៖

ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនមិនពង្រីកទៅជ្រៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបោះទីតាំងនៅក្នុង តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) ជាប់ព្រំដែន ដូចជា ក្រុងប៉ោយប៉ែត (ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) ជាប់ខេត្តស្រះកែវរបស់ថៃ ឬខេត្តកោះកុង ជាប់ខេត្តត្រាតរបស់ថៃ។ ទីតាំងទាំងនេះអនុញ្ញាតឱ្យការដឹកជញ្ជូន خام ឬគ្រឿងបន្លាស់រវាងប្រទេសទាំងពីរធ្វើឡើងបានក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។

📌 ការប្រើប្រាស់អត្ថប្រយោជន៍ពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម (GSP & FTAs)៖

ការមកបើករោងចក្រនៅកម្ពុជា ជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពន្ធគយពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនានាដែលកម្ពុជាមានជាមួយបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTAs) ផ្សេងៗ ដែលជួយសម្រួលដល់ការនាំចេញផលិតផលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។

📌 យុទ្ធសាស្ត្រ «ចង្កោមឧស្សាហកម្ម» (Industrial Cluster)៖

ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់លំដាប់ទី១ (Tier 1 Suppliers) ដូចជា Toyota Tsusho បានមកបង្កើតសួនឧស្សាហកម្មផ្ទាល់ខ្លួននៅប៉ោយប៉ែត (Techno Park Poi Pet) ដើម្បីទាក់ទាញ និងសម្របសម្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនរង និងក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់តូចៗ (Subcontractors) ឱ្យមកវិនិយោគជារួមគ្នា ដែលបង្កើតបានជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផលិតកម្មដ៏ពេញលេញមួយ។

📌 ការបណ្តុះបណ្តាល និងផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាជាជំហានៗ៖

ដំបូងឡើយ ក្រុមហ៊ុនពង្រីកទីផ្សារដោយនាំយកតែខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មកម្រិតទាបមកកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពលករកម្ពុជាចាប់ផ្តើមមានជំនាញ និងការយល់ដឹងពីប្រព័ន្ធការងាររបស់ជប៉ុន (ដូចជាគោលការណ៍ Kaizen ឬ 5S) ក្រុមហ៊ុនក៏ចាប់ផ្តើមពង្រីកផលិតកម្មទៅរកផលិតផលដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ជាងមុន (Higher Value-added) ដូចជាឧបករណ៍វៃឆ្លាត និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកស្មុគស្មាញ។

៣. ផលចំណេញដែលកម្ពុជាទទួលបាន

យុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ» នេះ បានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង តាមរយៈ៖

ការបង្កើតការងារ៖ ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តាខេត្តជាប់ព្រំដែនមានការងារធ្វើ ដោយមិនបាច់ចំណាកស្រុកទៅធ្វើការខុសច្បាប់នៅប្រទេសថៃ។

ការធ្វើពិពិធកម្មឧស្សាហកម្ម៖ ជួយកម្ពុជាឱ្យងាកចេញពីការរំពឹងផ្អែកតែលើវិស័យកាត់ដេរ വస్త్ర និងស្បែកជើង ទៅជាប្រទេសដែលអាចផលិតគ្រឿងបន្លាស់បច្ចេកវិទ្យា និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តបាន។

ការអភិវឌ្ឍតំបន់ព្រំដែន៖ ប្រែក្លាយតំបន់ច្រកព្រំដែនស្ងប់ស្ងាត់ ទៅជាទីក្រុងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មដ៏មានសក្តានុពល។

រៀបរាប់ប្រវត្តិ Chronological TImeline «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One) និងទុនសរុបដែលជប៉ុន បណ្តាក់នៅប្រទេសថៃ និងបណ្តាប្រទេសជុំវិញ ថៃ

យុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One) មានប្រវត្តិវិវត្តន៍យ៉ាងស៊ីជម្រៅស្របតាមការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន [Thailand Plus One]។ ខាងក្រោមនេះជាកាលប្បវត្តិ (Chronological Timeline) នៃយុទ្ធសាស្ត្រនេះ រួមជាមួយទិន្នន័យទុនវិនិយោគសរុបរបស់ជប៉ុននៅថៃ និងប្រទេសជុំវិញ បច្ចុប្បន្នភាពត្រឹម ឆ្នាំ២០២៦៖

📅 កាលប្បវត្តិ (Chronological Timeline) នៃយុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ»

ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ – ១៩៩០៖ យុគសម័យមាសនៃទុនជប៉ុននៅថៃ

បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀង Plaza Accord ឆ្នាំ១៩៨៥ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនបានសម្រុកមកវិនិយោគយ៉ាងគំហុកនៅថៃ [Thailand profile - timeline - BBC News]។ ថៃបានក្លាយជា «Detroit នៃអាស៊ី» (មជ្ឈមណ្ឌលផលិតរថយន្ត និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកធំជាងគេក្នុងតំបន់)។

ឆ្នាំ ២០១១៖ មេរៀនពីគ្រោះទឹកជំនន់ធំនៅថៃ

គ្រោះទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅប្រទេសថៃបានធ្វើឱ្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (Supply Chain) របស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនត្រូវកាត់ផ្តាច់ និងខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ ចំណុចនេះបានបង្ខំឱ្យជប៉ុនចាប់ផ្តើមគិតគូរពីយុទ្ធសាស្ត្រ «ធ្វើពិពិធកម្មហានិភ័យ» (Risk Diversification) ដោយមិនទុកពងមាន់ទាំងអស់ក្នុងកន្ត្រកតែមួយនោះឡើយ។

ឆ្នាំ ២០១៣៖ ការលេចរូបរាងជាផ្លូវការនៃពាក្យ «Thailand Plus One»

អង្គការតំណាងពាណិជ្ជកម្មជប៉ុន (JETRO) បានប្រើប្រាស់ពាក្យនេះជាផ្លូវការនៅក្នុងរបាយការណ៍ស្ទង់មតិពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ២០១៣ [Delving into the details of Thailand Plus One - Bangkok Post]។ មូលហេតុចម្បងគឺដោយសារតែ ថៃចាប់ផ្តើមឡើងថ្លៃឈ្នួលពលកម្មអប្បបរមា និងប្រឈមនឹងកង្វះកម្លាំងពលកម្ម ស្របពេលដែលប្រទេសជិតខាង (CLMV: កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា វៀតណាម) ចាប់ផ្តើមបើកចំហសេដ្ឋកិច្ច និងមានកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងតម្លៃសមរម្យ [SCB EIC Article / Japan's "Thailand-Plus-One" revisited]។

ឆ្នាំ ២០១៥ – ២០១៩៖ ការពង្រីកខ្លួនចូលតំបន់ព្រំដែន

ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា MinebeaMitsumi, Yazaki និង Sumitomo Wiring បានបង្កើតរោងចក្របណ្តាក់គ្នានៅតាមបណ្តោយតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) នៃប្រទេសកម្ពុជា (ប៉ោយប៉ែត កោះកុង) និងឡាវ (សវណ្ណខេត) ដើម្បីផលិតគ្រឿងបង្គុំ រួចដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោកត្រឡប់ទៅផ្គុំបញ្ចប់នៅថៃ [Thailand Plus One: Poipet SEZ investment strategy, Japan's "Thailand-Plus-One" Strategy Insights | PDF - Scribd]។

ឆ្នាំ ២០២០ – ២០២៤៖ ការរៀបចំខ្សែសង្វាក់ឡើងវិញក្រោយកូវីដ-១៩

ទោះបីជាមានការរំខានដោយសារជំងឺរាតត្បាត និងបញ្ហានយោបាយផ្ទៃក្នុងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា (ដែលធ្វើឱ្យជប៉ុនដកថយពីមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយងាកមកបង្កើនការវិនិយោគនៅកម្ពុជា និងវៀតណាមជំនួសវិញ) ក៏យុទ្ធសាស្ត្រនេះនៅតែរឹងមាំ ដោយសារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនឆ្លងដែនក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ [Japan's "Thailand-Plus-One" Strategy Insights | PDF - Scribd]។

ឆ្នាំ ២០២៥ – ២០២៦៖ របត់ឆ្ពោះទៅរក «បច្ចេកវិទ្យាបៃតង និងវៃឆ្លាត»

យុទ្ធសាស្ត្រនេះបានវិវត្តទៅរកការធ្វើទំនើបកម្ម។ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុននៅថៃបានងាកទៅរកការវិនិយោគលើរថយន្តកូនកាត់ (HEV/MHEV) មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ (Data Centers) និង AI [The government reports that Japanese companies in Thailand ...-1]។ ចំណែកឯរោងចក្រ «បូកមួយ» នៅកម្ពុជា ត្រូវបានកម្រិតស្តង់ដារឱ្យប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ និងកែលម្អជំនាញពលកម្មឱ្យកាន់តែខ្ពស់ដើម្បីគាំទ្របច្ចេកវិទ្យាថ្មីទាំងនេះ [The government reports that Japanese companies in Thailand ...-1, Japanese investors are submitting 311 new projects to ...-1]។

💰 ទុនសរុបដែលជប៉ុនបណ្តាក់នៅប្រទេសថៃ និងបណ្តាប្រទេសជុំវិញ (គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥/២០២៦)

ជប៉ុន

នៅតែជាវិនិយោគិនបរទេសដ៏ធំ និងសំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាពិសេសក្នុងវិស័យកម្មន្តសាល និងរថយន្ត [Japanese investors are submitting 311 new projects to ...-1]៖

ប្រទេស

ស្ថានភាព និងទុនវិនិយោគសរុបរបស់ជប៉ុន

ប្រទេសថៃ

គឺជារោងចក្រមេដ៏ធំបំផុតរបស់ជប៉ុនក្នុងអាស៊ាន។ គិតត្រឹម ឆ្នាំ២០២៥ តែមួយ មានគម្រោងជប៉ុនចំនួន ៣១១ គម្រោង បានដាក់ពាក្យសុំវិនិយោគទៅកាន់គណៈកម្មាការជំរុញការវិនិយោគថៃ (BOI) ដែលមានតម្លៃទឹកប្រាក់រហូតដល់ ១១៩ ពាន់លានបាត (ប្រមាណ ៣.៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) កើនឡើង ១៤៦% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន [The government reports that Japanese companies in Thailand ...-1, BOI : The Board of Investment of Thailand-1]។ បើគិតពីទុនវិនិយោគសរុបបង្គរ (Cumulative FDI) ជប៉ុនឈរនៅលំដាប់កំពូលគេបង្អស់ក្នុងប្រទេសថៃដែលមានតម្លៃរាប់សិបពាន់លានដុល្លារ។

ប្រទេសកម្ពុជា

ជាចំណុច «បូកមួយ» ដ៏មានសក្តានុពល។ ជប៉ុនបានបោះទុនវិនិយោគបង្គរនៅកម្ពុជាសរុបជិត ៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ មក) ដោយមានក្រុមហ៊ុនជប៉ុនធំៗជាង ១៥០ ក្រុមហ៊ុនកំពុងដំណើរការ ភាគច្រើនស្ថិតក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ និងតំបន់ព្រំដែនក្រុងប៉ោយប៉ែត។

ប្រទេសវៀតណាម

ជាដៃគូប្រកួតប្រជែងផង និងបំពេញបន្ថែមផង។ វៀតណាមទទួលបានទុនវិនិយោគបង្គរពីជប៉ុនយ៉ាងច្រើនលើសលប់ លំដាប់ទី២ ក្នុងតំបន់បន្ទាប់ពីថៃ ដោយមានតម្លៃសរុបប្រមាណជាង ៧០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលផ្ដោតខ្លាំងលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកស្មុគស្មាញ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

ប្រទេសឡាវ

ទទួលទុនវិនិយោគពីជប៉ុនក្នុងកម្រិតមធ្យម ភាគច្រើនក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសវណ្ណខេត (ជាប់ព្រំដែនថៃ) លើវិស័យកសិកម្មកែច្នៃ និងគ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិកខ្នាតតូច ដោយមានតម្លៃវិនិយោគបង្គរប្រមាណជាង ៥០០ លានដុល្លារអាមេរិក។

រៀបរាប់សង្វាក់ផលិតកម្ម ក្រុមហ៊ុនបានបង្កើតរោងចក្រ Sumitronics Manufacturing (Cambodia) នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត។ ទីតាំងព្រំដែននេះអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ដ៏ល្អរបស់ថៃ ដោយដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបង្គុំពីប៉ោយប៉ែតទៅកាន់តំបន់ឧស្សាហកម្មភាគខាងកើតប្រទេសថៃដោយប្រើពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៥ ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ផ្នែកណាខ្លះផលិតនៅថៃ ផ្នែកណាខ្លះនៅកម្ពុជា តាំងពី វគ្គដំបួង រហូតបញ្ចប់។ បន្ថែមការប្រៀបធៀបតម្លៃពលកម្មនៅថៃ និង កម្ពុជា។

រៀបរាប់សង្វាក់ផលិតកម្ម ក្រុមហ៊ុនបានបង្កើតរោងចក្រ Sumitronics Manufacturing (Cambodia) នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត។ ទីតាំងព្រំដែននេះអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ដ៏ល្អរបស់ថៃ ដោយដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបង្គុំពីប៉ោយប៉ែតទៅកាន់តំបន់ឧស្សាហកម្មភាគខាងកើតប្រទេសថៃដោយប្រើពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៥ ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ផ្នែកណាខ្លះផលិតនៅថៃ ផ្នែកណាខ្លះនៅកម្ពុជា តាំងពី វគ្គដំបួង រហូតបញ្ចប់។ បន្ថែមការប្រៀបធៀបតម្លៃពលកម្មនៅថៃ និង កម្ពុជា។

ក្រុមហ៊ុន Sumitronics Manufacturing (Cambodia) Co., Ltd. (SMC) ដែលជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយក្ស Sumitomo Corporation និងទទួលបានកិច្ចសហការពីក្រុមហ៊ុនដៃគូក្នុងប្រទេសថៃ (Alpine Technology Manufacturing) បានបង្កើតគំរូសង្វាក់ផលិតកម្មឆ្លងដែនដ៏រលូនមួយ [Establishment of Electronics Manufacturing Services Site in ...]។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាការរៀបរាប់លម្អិតអំពីសង្វាក់ផលិតកម្មអេឡិចត្រូនិក (Electronics Manufacturing Services - EMS) របស់ក្រុមហ៊ុននេះ ដោយបែងចែកតាមវគ្គនីមួយៗរវាងកម្ពុជា និងថៃ រួមទាំងការប្រៀបធៀបតម្លៃពលកម្ម៖

⚙️ វគ្គនៃសង្វាក់ផលិតកម្ម (រវាងថៃ និងកម្ពុជា)

សង្វាក់ផលិតកម្មរបស់ Sumitronics ត្រូវបានបែងចែកយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយផ្អែកលើ កម្រិតបច្ចេកវិទ្យា និង តម្រូវការកម្លាំងពលកម្ម ដូចខាងក្រោម៖

វគ្គទី១៖ ការរចនា និងការផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមបឋម (ធ្វើនៅប្រទេសថៃ)

ការរចនា និងស្រាវជ្រាវ (R&D)៖ ការរចនាប្លង់សៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក (PCB Layout) និងការធ្វើតេស្តបច្ចេកវិទ្យាដំបូង គឺធ្វើឡើងនៅការិយាល័យកណ្តាល ឬរោងចក្រមេនៅក្នុងប្រទេសថៃ (បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់)។

ការបញ្ជាទិញវត្ថុធាតុដើម (Procurement)៖ គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិកល្អិតៗ (Microchips, Capacitors, Resistors) ត្រូវបានប្រមូលទិញ និងគ្រប់គ្រងតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលភស្តុភារកម្មដ៏ធំរបស់ជប៉ុននៅថៃ។

វគ្គទី២៖ ដំណើរការផលិតកម្មដែលត្រូវការកម្លាំងពលកម្ម (ធ្វើនៅប៉ោយប៉ែត កម្ពុជា)

បន្ទាប់ពីវត្ថុធាតុដើមត្រូវបានដឹកជញ្ជូនពីថៃមកដល់រោងចក្រ SMC ក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត (ប្រើពេល ២ ទៅ ៥ ម៉ោង) វគ្គផលិតកម្មសំខាន់ៗត្រូវបានចាប់ផ្តើម៖

ការដំឡើងបន្ទះសៀគ្វី (Printed Circuit Board Assembly - PCBA)៖ ពលករកម្ពុជាបំពេញការងារដំឡើងគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិកចូលទៅក្នុងបន្ទះសៀគ្វី [Thailand Plus One: Poipet SEZ investment strategy]។

ការផលិតខ្សែចម្លង និងប្រព័ន្ធកាប (Wiring Harness & Cables)៖ ដំណើរការកាត់ តម្រឹម និងចងខ្សែភ្លើងសម្រាប់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ ឬឧបករណ៍ហ្គាស (Gas equipment) ដែលជាការងារផ្ដោតខ្លាំងលើកម្លាំងពលកម្មផ្ទាល់ (Labor-intensive) [Expanding the electronics manufacturing service business in Cambodia | Sumitomo Corporation]。

ការត្រួតពិនិត្យគុណភាពបឋម (Sub-assembly Inspection)៖ ការពិនិត្យមើលភាពត្រឹមត្រូវនៃតំណភ្ជាប់ខ្សែភ្លើង និងការផ្សារភ្ជាប់គ្រឿងបង្គុំ មុននឹងរៀបចំច្រកកញ្ចប់។

វគ្គទី៣៖ ការដឹកជញ្ជូនត្រឡប់ និងការផ្គុំបញ្ចប់ជាផលិតផលសម្រេច (ធ្វើនៅប្រទេសថៃ)

ការដឹកជញ្ជូនរហ័ស (Cross-border Logistics)៖ គ្រឿងបង្គុំបឋម (Sub-assembled parts) ពីប៉ោយប៉ែត ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកព្រំដែនត្រឡប់ទៅកាន់តំបន់ឧស្សាហកម្មភាគខាងកើតប្រទេសថៃ (ដូចជា ខេត្តប្រាជិនបុរី ឬឆាឆឺងសៅ) វិញភ្លាមៗ [Establishment of Electronics Manufacturing Services Site in ...]។

📊 ការប្រៀបធៀបតម្លៃពលកម្ម (ថៃ VS កម្ពុជា)

មូលហេតុចម្បងដែល Sumitronics ជ្រើសរើសគំរូ «ថៃ បូកមួយ» គឺដោយសារតែផលចំណេញនៃថ្លៃដើមពលកម្ម៖

សូចនាករប្រៀបធៀប

🇹🇭 ប្រទេសថៃ

🇰🇭 ប្រទេសកម្ពុជា

ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា (Minimum Wage)

ប្រែប្រួលទៅតាមខេត្ត ចន្លោះពី ៣៣៧ ដល់ ៤០០ បាត/ថ្ងៃ (គិតជាមធ្យមប្រមាណ ៣០០ ទៅ ៣៥០ ដុល្លារ/ខែ) [Cambodia vs Thailand Manufacturing: Single or Dual Node?, New minimum daily wage rates in Thailand for 2025]។

វិស័យវាយនភណ្ឌ/កាត់ដេរកំណត់ ២១០ ដុល្លារ/ខែ ចំណែកឯវិស័យអេឡិចត្រូនិកនៅប៉ោយប៉ែត គឺផ្អែកលើការចរចាទីផ្សារ ប៉ុន្តែជាទូទៅស្ថិតក្នុងរង្វង់ ២០០ ទៅ ២៣០ ដុល្លារ/ខែ (ទាបជាងថៃប្រមាណ ៣០% ទៅ ៤០%) [Cambodia vs Thailand Manufacturing: Single or Dual Node?, Cambodia minimum wage FAQ. What is Cambodia's 2026 minimum wage?]។

ថ្លៃចំណាយបន្ថែមរបស់និយោជក (Overhead Costs)

ខ្ពស់ជាង ដោយសារប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសង្គម ច្បាប់ការងារតឹងរ៉ឹង និងការដំឡើងប្រាក់រង្វាន់ (Bonus) ប្រចាំឆ្នាំដែលជាទម្លាប់ឧស្សាហកម្ម។

ទាបជាង និងមានការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធដារច្រើនពីមន្ទីរ និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) [Thailand Plus One: Poipet SEZ investment strategy]។

កម្លាំងពលកម្មជំនាញ (Labor Supply)

ចាប់ផ្តើមកម្រិត និងខ្សត់ខ្សោយ ដោយសារថៃបានឈានចូល «សង្គមមនុស្សចាស់» (Aging Society)។

សម្បូរបែប ដោយសារកម្ពុជាមានប្រជាជនវ័យក្មេង (Young Labor Force) ដ៏ច្រើនលើសលប់ ដែលងាយស្រួលក្នុងការជ្រើសរើស និងបណ្តុះបណ្តាល [Electronics manufacturer to build factory in Poipet SEZ, Establishment of Electronics Manufacturing Services Site in ...]។

សន្និដ្ឋាន៖ តាមរយៈការបែងចែកនេះ Sumitronics អាចកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មយ៉ាងច្រើននៅក្នុងវគ្គផ្គុំដំឡើងនៅកម្ពុជា [Expanding the electronics manufacturing service business in Cambodia | Sumitomo Corporation] ប៉ុន្តែនៅតែអាចរក្សាបាននូវភាពលឿនរហ័ស និងបទដ្ឋានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ដោយប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងរោងចក្រមេនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ខ្សែសង្វាក់បែបនេះ បើនៅជប៉ុន ចំណាយលើកម្មករអស់ប៉ុន្មានដុល្លា/ថ្ងៃ និង គិតជាខែ?

ប្រសិនបើយកខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មខ្លាំង (Labor-intensive) ដូចជារោងចក្រដំឡើងគ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិក និងចងខ្សែភ្លើង (EMS) នេះ ទៅដំណើរការនៅក្នុង ប្រទេសជប៉ុន នោះការចំណាយលើថ្លៃឈ្នួលពលកម្មនឹងមានទំហំខ្ពស់ខ្លាំងលើសលប់ បើធៀបនឹងកម្ពុជា និងថៃ [Thailand Plus One: Poipet SEZ investment strategy, Minimum Wage in Japan: What You Need to Know in 2026]។

ផ្អែកលើការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងអត្រាប្តូរប្រាក់នៅក្នុង ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ការចំណាយលើកម្មករម្នាក់នៅជប៉ុនមានទិន្នន័យជាមធ្យមដូចខាងក្រោម [Minimum Wage in Japan: What You Need to Know in 2026]៖

💰 ១. គិតជាមធ្យមប្រចាំថ្ងៃ (Daily Wage)

ការគិត៖ គិតលើប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាជាមធ្យមទូទាំងប្រទេសជប៉ុនដែលកើនឡើងដល់ប្រមាណ ១,១៧៦ យ៉េនក្នុងមួយម៉ោង ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នេះ [Japan hikes FY2026 average minimum wage guideline by 4.9 ...-1]។ សម្រាប់ការធ្វើការស្តង់ដារ ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ៖

តម្លៃជាដុល្លារ៖ ជិត ៧០ ទៅ ៨០ ដុល្លារអាមេរិក/ថ្ងៃ (អាស្រ័យលើខេត្ត ដូចជាទីក្រុងតូក្យូអាចឡើងដល់ជាង ៨៥ ដុល្លារ/ថ្ងៃ ឯខេត្តដាច់ស្រយាលប្រហែល ៦៥ ដុល្លារ/ថ្ងៃ) [Minimum Wage in Japan: What You Need to Know in 2026]។

💵 ២. គិតជាមធ្យមប្រចាំខែ (Monthly Wage)

សម្រាប់កម្រិតប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា (Working 20-22 days/month)៖ ស្ថិតក្នុងរង្វង់ ១,៤០០ ដល់ ១,៧០០ ដុល្លារអាមេរិក/ខែ [Minimum Wage in Japan: What You Need to Know in 2026]។

ប្រាក់ខែជាក់ស្តែងរបស់កម្មកររោងចក្រកម្មន្តសាល (Average Manufacturing Salary)៖ តាមទិន្នន័យផ្លូវការរបស់ក្រសួងការងារជប៉ុន គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦ ប្រាក់ខែមធ្យមក្នុងវិស័យកម្មន្តសាលមានចំនួនប្រហែល ៣៣៥,៨០០ យ៉េន/ខែ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ២,១០០ ដល់ ២,៤០០ ដុល្លារអាមេរិក/ខែ (រួមបញ្ចូលទាំងប្រាក់ម៉ោងបន្ថែម OT និងប្រាក់លើកទឹកចិត្តផ្សេងៗ) [Japan Average Monthly Wages in Manufacturing-1, SSW Industrial Products Manufacturing Worker Salary in ...-1]។

📊 តារាងប្រៀបធៀបសង្ខេប៖ ជប៉ុន VS ថៃ VS កម្ពុជា (ឆ្នាំ២០២៦)

ប្រទេស

ចំណាយប្រចាំថ្ងៃ (Daily)

ចំណាយប្រចាំខែ (Monthly)

ស្ថានភាពសង្វាក់ផលិតកម្ម

🇯🇵 ជប៉ុន

៧០ – ៨៥ [Minimum Wage in Japan: What You Need to Know in 2026]

២,១០០ – ២,៤០០ [Japan Average Monthly Wages in Manufacturing-1, wage.is / Average Salary in Japan]

រក្សាទុកតែផ្នែក R&D បច្ចេកវិទ្យាស្វ័យប្រវត្តិកម្រិតខ្ពស់ និង Microchips ព្រោះថ្លៃពលកម្មខ្ពស់ខ្លាំង [Japan Electronics Manufacturing Services Market Size, Share ...-1]។

🇹🇭 ថៃ

១០ – ១២

៣០០ – ៣៥០

រោងចក្រមេលំដាប់តំបន់ ផ្ដោតលើការគ្រប់គ្រង ភស្តុភារកម្ម និងការដំឡើងចុងក្រោយ (Final Assembly)។

🇰🇭 កម្ពុជា

៧.៥ – ៨

២០០ – ២៣០

ទទួលវគ្គដែលត្រូវការកម្លាំងពលកម្មផ្ទាល់ (Labor-intensive) ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមឱ្យបានអតិបរមា។

💡 មូលហេតុដែលក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមិនធ្វើនៅស្រុកខ្លួនឯង៖

ប្រសិនបើ Sumitronics ជួលកម្មករជប៉ុនឱ្យមកអង្គុយចងខ្សែភ្លើង ឬផ្សារបន្ទះសៀគ្វីដោយដៃ ពួកគេត្រូវចំណាយថ្លៃពលកម្ម ខ្ពស់ជាងនៅកម្ពុជារហូតដល់ទៅ ១០ ដង [SSW Industrial Products Manufacturing Worker Salary in ...-1]។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបយុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ» (Thailand Plus One) ឆ្លងដែនមកកម្ពុជា ក្លាយជាជម្រើសដ៏វៃឆ្លាតបំផុតក្នុងការរក្សាឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារពិភពលោក [Thailand Plus One: Poipet SEZ investment strategy, Expanding the electronics manufacturing service business in Cambodia | Sumitomo Corporation]។

ចុះហេតុអ្វីបានជាជប៉ុន មិន ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិ (Automation/Robotics) នៅរោងចក្រជប៉ុន ដើម្បីជំនួសកម្លាំងពលកម្មដែលមានតម្លៃថ្លៃនេះ

សំណួរនេះល្អណាស់ និងត្រូវចំចំណុចបច្ចេកទេសស្នូលនៃឧស្សាហកម្មកម្មន្តសាល។ មូលហេតុចម្បងដែលក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមិនប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិ (Automation/Robotics) ១០០% នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីជំនួសកម្លាំងពលកម្ម ហើយសុខចិត្តពង្រីកសង្វាក់ផលិតកម្មមកកម្ពុជា គឺដោយសារ «ដែនកំណត់ខាងបច្ចេកទេស និងសេដ្ឋកិច្ច» ដូចខាងក្រោម៖

១. ដែនកំណត់បច្ចេកទេស៖ ម៉ាស៊ីនមិនទាន់អាចធ្វើការងារទន់ភ្លន់ខ្លះបាន (The Flexibility of Human Hands)

លក្ខណៈនៃប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង (Wiring Harness)៖ គ្រឿងបង្គុំអេឡិចត្រូនិកដែលផលិតនៅកម្ពុជា (ដូចជាសម្រាប់រថយន្ត ឬឧបករណ៍ហ្គាស) មានលក្ខណៈជាខ្សែភ្លើងទន់ៗ រាប់រយខ្សែចាក់ស្រែះគ្នា។

ភាពស្មុគស្មាញ៖ រ៉ូបូតអាចចាប់កាន់វត្ថុរឹងៗបានយ៉ាងលឿន និងច្បាស់លាស់ (ដូចជាការដំឡើងតួរថយន្ត ឬបាញ់ថ្នាំ) ប៉ុន្តែវាមិនទាន់មាន «ស្មារតី និងការប៉ះដឹងទន់ភ្លន់» (Tactile Sensitivity) គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចាប់កាន់ខ្សែភ្លើងទន់ៗ យកមកតម្រៀប ពត់ពែន និងចងរុំបញ្ចូលគ្នាបានលឿន និងស្ទាត់ជំនាញដូចដៃមនុស្សនោះទេ។ ការបង្កើតរ៉ូបូតដែលអាចធ្វើការងារទន់ភ្លន់បែបនេះបាន គឺមានតម្លៃថ្លៃហួសប្រមាណ និងដើរយឺតជាងដៃមនុស្ស។

២. បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច៖ តម្លៃនៃការវិនិយោគម៉ាស៊ីនខ្ពស់ហួសហេតុ (High Capital Expenditure)

ថ្លៃដើមដំបូង៖ ការទិញ និងដំឡើងប្រព័ន្ធរ៉ូបូតកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ដំណើរការស្មុគស្មាញ ត្រូវចំណាយទុនរាប់លានដុល្លារក្នុងមួយខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម។

វដ្តជីវិតផលិតផលខ្លី (Short Product Life Cycles)៖ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តបច្ចុប្បន្នផ្លាស់ប្តូរម៉ូដ និងបច្ចេកវិទ្យាលឿនណាស់ (រៀងរាល់ ១ ទៅ ២ ឆ្នាំម្តង)។ ប្រសិនបើប្រើម៉ាស៊ីន ក្រុមហ៊ុនត្រូវចំណាយលុយរាប់លានដុល្លារម្តងទៀត ដើម្បីកំណត់កម្មវិធី (Reprogramming) និងប្តូរគ្រឿងម៉ាស៊ីន (Re-tooling) ឱ្យត្រូវតាមម៉ូដថ្មី។ ផ្ទុយទៅវិញ បើប្រើកម្លាំងពលកម្មមនុស្ស ក្រុមហ៊ុនគ្រាន់តែចំណាយពេលបណ្តុះបណ្តាល (Retraining) តែប៉ុន្មានថ្ងៃ នោះពលករអាចធ្វើម៉ូដថ្មីបានភ្លាមៗ។

៣. គោលការណ៍ «តម្លៃដើមសរុបនៃភាពជាម្ចាស់» (Total Cost of Ownership - TCO)

ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន មិនមែនអស់លុយតែថ្លៃទិញម៉ាស៊ីននោះទេ ប៉ុន្តែវានាំមកនូវការចំណាយលាក់កំបាំងជាច្រើនទៀត៖

ថ្លៃថែទាំកម្រិតខ្ពស់ (Maintenance Cost)៖ ត្រូវការវិស្វករជំនាញជប៉ុនដែលមានតម្លៃខ្លួនខ្ពស់ខ្លាំង ដើម្បីចាំត្រួតពិនិត្យ ជួសជុល និងសរសេរកម្មវិធី។

ការចំណាយលើថាមពល៖ ថាមពលអគ្គិសនីនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យការបើកម៉ាស៊ីនខ្នាតធំ ២៤ ម៉ោង មិនប្រាកដថាចំណេញជាងថ្លៃពលកម្មមនុស្សនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នោះទេ។

៤. យុទ្ធសាស្ត្រ «ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យឆ្លងដែន» (Risk Diversification)

ប្រសិនបើជប៉ុនប្រមូលផ្តុំរោងចក្រ និងម៉ាស៊ីនទាំងអស់ទុកតែនៅក្នុងស្រុកខ្លួនឯង ពួកគេនឹងប្រឈមមុខខ្ពស់នឹង៖

គ្រោះធម្មជាតិ៖ ប្រទេសជប៉ុនងាយរងគ្រោះដោយសារការរញ្ជួយដី និងរលកស៊ូណាមិ។ ប្រសិនបើរោងចក្រមួយជួបគ្រោះថ្នាក់ ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មទូទាំងពិភពលោករបស់ក្រុមហ៊ុននឹងត្រូវគាំងទាំងស្រុង។ ការបែងចែកមកកម្ពុជា និងថៃ ជួយធានាថាទោះបីជាស្រុកជប៉ុនមានបញ្ហា ក៏រោងចក្រនៅអាស៊ាននៅតែអាចដំណើរការបាន។

💡 សន្និដ្ឋាន៖ យុទ្ធសាស្ត្រ «ថៃ បូកមួយ» គឺជារូបមន្តដែលរកឃើញ «ចំណុចប្រសព្វដ៏ល្អឥតខ្ចោះ» (Sweet Spot) រវាង បច្ចេកវិទ្យា និងសេដ្ឋកិច្ច។ ជប៉ុនជ្រើសរើសប្រើម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិតែលើផ្នែកណាដែលមនុស្សធ្វើមិនកើត (ដូចជាការផលិត Microchips ល្អិតៗនៅជប៉ុន ឬថៃ) ហើយទុកផ្នែកដែលមនុស្សធ្វើបានល្អជាង និងចំណេញជាង មកឱ្យពលករកម្ពុជា។

ជប៉ុនបិទរោងចក្រ ៣ នៅប៉ោយបែត តើកម្មករជំនាញជាង ៤០០០ នាក់ដែលបានបណ្តុះបណ្តាលនឹងទៅជាយ៉ាងណា? មានការងារធ្វើដែរទេ?

ស្ថានភាពកម្មករជាង ៤,០០០ នាក់ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការប្រកាសបិទនិងផ្អាកដំណើរការរោងចក្រចំនួន ៣ នៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត គឺមិនត្រូវបានបោះបង់ចោល ឬគ្មានការងារធ្វើនោះទេ។ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយផ្ដល់ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍នានា និងរៀបចំឱកាសការងារថ្មីជំនួសជូនកម្មករភ្លាមៗ។ [1, 2, 3]

ខាងក្រោមនេះជាការពិតជាក់ស្តែង និងដំណោះស្រាយចំពោះកម្មករជំនាញទាំងនោះ៖

🔍 ១. ការពិតអំពីការបិទរោងចក្រទាំង ៣ នៅប៉ោយប៉ែត

ព័ត៌មានដែលថាមានការប៉ះពាល់កម្មករជាង ៤,០០០ នាក់ គឺជាទិន្នន័យរួមបញ្ចូលគ្នានៃរោងចក្រចំនួន ៣ ដែលបានប្រកាសក្នុងពេលបន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយសារបញ្ហាធ្លាក់ចុះនៃការបញ្ជាទិញ និងផលប៉ះពាល់នៃការបិទច្រកព្រំដែនដីគោកជាបណ្ដោះអាសន្នរវាងកម្ពុជានិងថៃ៖ [1, 2, 3]

ក្រុមហ៊ុន Nidec Die-casting Cambodia (ជប៉ុន)៖ បានជូនដំណឹងដល់កម្មករថានឹងបិទរោងចក្រ ប៉ុន្តែខ្សែសង្វាក់ការងារនៅតែបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រុមហ៊ុននេះគ្រោងនឹងបង្វែរការផលិតទៅផ្គុំបញ្ចប់នៅប្រទេសថៃវិញ។ [1, 2, 3, 4]

ក្រុមហ៊ុន Hi-Tech Apparel (ថៃ-ផលិតខោអាវកីឡា Nike)៖ បានប្រកាសផ្អាកដំណើរការបណ្ដោះអាសន្ន (សង្វាក់ការងារត្រូវបានអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយរួចរាល់សម្រាប់កម្មករ ២,៥៣២ នាក់)។ [1, 2]

ក្រុមហ៊ុន ML Intimate Apparel (ចិន)៖ បានប្រកាសបិទតាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារក្ស័យធន (ប៉ះពាល់កម្មករជិត ៧០០ នាក់ និងទទួលបានការទូទាត់សំណងរួចរាល់)។ [1, 2]

🛠 ២. តើកម្មករជំនាញដែលបានបណ្តុះបណ្តាលនឹងទៅជាយ៉ាងណា?

កម្មករផ្នែកអេឡិចត្រូនិក និងមេកានិក (ដូចជានៅរោងចក្រ Nidec) គឺជា «ពលករជំនាញកម្រិតខ្ពស់» (Skilled Labor) ដែលទីផ្សារការងារកំពុងមានតម្រូវការខ្លាំង។ ពួកគេនឹងទទួលបានឱកាសដូចខាងក្រោម៖ [1, 2]

🔄 ការស្រូបយកដោយក្រុមហ៊ុនជប៉ុនដទៃទៀត៖ ក្រុមហ៊ុនយក្សជប៉ុនដែលនៅតែបន្តពង្រីកខ្លួនយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជា MinebeaMitsumi (ដែលទើបតែប្រកាសបោះទុនបន្ថែមរហូតដល់ ៧០០ លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់) និងក្រុមហ៊ុន Yazaki នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសកោះកុង គឺជាកន្លែងដែលអាចទទួលស្រូបយកកម្មករជំនាញអេឡិចត្រូនិកទាំងនេះទៅធ្វើការបន្តបានយ៉ាងងាយស្រួល ព្រោះពួកគេមានវិន័យការងារ និងជំនាញតាមស្តង់ដារជប៉ុនស្រាប់។ [1, 2]

💼 អន្តរាគមន៍ការងាររហ័សពីក្រសួងការងារ៖ តាមរយៈ [ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA)](facebook.comា%E1%9E%BE%E1%9E%9 office/) ក្រសួងបានរៀបចំការតភ្ជាប់កម្មករដែលបាត់បង់ការងារ ទៅកាន់ឱកាសការងារថ្មីៗដែលមានរាប់ម៉ឺនកន្លែងនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសផ្សេងទៀត។ [1, 2]

💵 ប្រាក់សំណងតាមច្បាប់៖ កម្មករទាំងអស់ត្រូវបានធានាថានឹងទទួលបានការទូទាត់ប្រាក់បំណាច់បញ្ចប់កិច្ចសន្យា ប្រាក់ជួសជុលការខូចខាត និងការជូនដំណឹងមុនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ស្តីពីការងារនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ [1, 2]

ទោះបីជាការបិទរោងចក្របង្កការព្រួយបារម្ភមួយគ្រា ប៉ុន្តែជំនាញបច្ចេកទេសដែលកម្មករខ្មែរទទួលបានពីក្រុមហ៊ុនជប៉ុន គឺជាទុនដ៏មានតម្លៃ (Asset) ដែលធ្វើឱ្យពួកគេនៅតែមានភាពទាក់ទាញខ្ពស់សម្រាប់រោងចក្រទំនើបៗដទៃទៀតនៅក្នុងប្រទេស។