វិទ្យាសាស្រ្តយោធាកម្ពុជា: ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ប្រទេស គុយវ៉ែត

នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូតកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរនិងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាពឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីបានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែមដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រសន្តិសុខកំពង់ផែនិងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រនិងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Saturday, March 28, 2026

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ប្រទេស គុយវ៉ែត

ឯកសារយោង Wikipedia ប្រទេស គុយវ៉ែត, (ប្រកប៖ "ឃូ–វ៉ាយត៍") ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា រដ្ឋគុយវ៉ែត (ភាសាអារ៉ាប់៖ دولة الكويت‎) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅអាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅប៉ែកខាងជើងនៃតំបន់អារ៉ាប់ខាងកើត ពោលគឺនៅដើមឈូងសមុទ្រពែរ្ស ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់នៅភាគខាងជើង និងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតនៅភាគខាងត្បូង។ ប្រជាជនភាគច្រើននៃប្រទេសនេះចូលចិត្តរស់នៅប្រមូលផ្តុំគ្នានៅតំបន់រាជធានីគុយវ៉ែត។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ ប្រទេសគុយវ៉ែតមានប្រជាជនសរុប ៤.៦៧ លាននាក់ដោយក្នុងនោះមាន ១.៤៥ លាននាក់ជាប្រជាជនគុយវ៉ែត ខណៈ ៣.២ លាននាក់ទៀតជាជនបរទេសមកពីជាង ១០០ ប្រទេសផ្សេងៗគ្នា។ គុយវ៉ែតមានប្រេងបម្រុងធំជាងគេទី៥នៅក្នុងពិភពលោក និងជាប្រទេសមានជាងគេបំផុតទី៤ក្នុងលោក ដែលប្រជាជនមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។ ធនធានប្រេងរបស់ប្រទេសគុយវ៉េត ត្រូវបានរកឃើញ និងប្រើប្រាស់នាទសវត្សរ៍១៩៣០ និងបន្ទាប់ពីទទួលបានឯករាជ្យពីប្រទេសអង់គ្លេសកាលពីឆ្នាំ១៩៦១ វិស័យឧស្សាហកម្មប្រេងរបស់ប្រទេសនេះបានរីកលូតលាស់យ៉ាងខ្លាំង។ ផលិតផលប្រេង និងប្រេងឆៅរបស់ប្រទេសនេះមានតម្លៃ៩៥ភាគរយនៃទឹកប្រាក់នាំចេញ និងជាប្រភពចំណូល៨០ភាគរយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសគុយវ៉ែតត្រូវបានប្រទេសជិតខាងខ្លួន គឺប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ចូលឈ្លានពាន និងបន្ទាប់ពីកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកចូលអន្តរាគមន៍ដោយផ្ទាល់ ទើបបានបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងពីសំណាក់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ដែលមានរយៈពេលប្រមាណ៧ខែ។

យោធភូមិសាស្រ្ត ជុំវិញប្រទេស គូរ៉ែត កោះ BOBIYAN ISLAND

យោធភូមិសាស្រ្ត ជុំវិញប្រទេស គូរ៉ែត

ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ប្រទេស គុយវ៉ែត គុយវ៉ែត ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា រដ្ឋគុយវ៉ែត [ខ] គឺជាប្រទេសមួយនៅអាស៊ីខាងលិច។ ដោយមានឆ្នេរសមុទ្រប្រហែល 500 គីឡូម៉ែត្រ (311 ម៉ាយ) វាមានទីតាំងស្ថិតនៅក្បាលឈូងសមុទ្រពែរ្ស នៅគែមឦសាននៃឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងអ៊ីរ៉ាក់នៅភាគខាងជើង និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅភាគខាងត្បូង។ គុយវ៉ែត គឺជាប្រទេសឈូងសមុទ្រដែលនៅជិតបំផុតទៅនឹងដីគោកអ៊ីរ៉ង់ (បំបែកដោយឆ្នេរសមុទ្រអ៊ីរ៉ាក់តូចមួយ)។ ប្រទេសនេះគឺជារដ្ឋទីក្រុងតូចមួយ; ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងទីក្រុងគុយវ៉ែត ដែលជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុត។ គិតត្រឹមឆ្នាំ 2024 គុយវ៉ែតមានប្រជាជនចំនួន 4.82 លាននាក់ ដែលក្នុងនោះ 1.53 លាននាក់ជាពលរដ្ឋគុយវ៉ែត ខណៈដែល 3.29 លាននាក់ដែលនៅសល់ជាជនបរទេសមកពីជាង 100 ប្រទេស។ នៅឆ្នាំ 2024 គុយវ៉ែតមានចំនួនជនបរទេសច្រើនជាងគេលំដាប់ទីប្រាំពីររបស់ពិភពលោកជាភាគរយនៃចំនួនប្រជាជន ដែលពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនមានចំនួនតិចជាង 30% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។

The name "Kuwait" is from the Mesopotamian Arabic diminutive form of كويت (Kut or Kout), meaning "fortress built near water". The country's official name has been the "State of Kuwait" since 1961.

ឈ្មោះ "គុយវ៉ែត" គឺមកពីទម្រង់តូចភាសាអារ៉ាប់មេសូប៉ូតាមៀនៃ كويت (Kut ឬ Kout) ដែលមានន័យថា "បន្ទាយដែលសាងសង់នៅជិតទឹក"។ ឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះគឺ "រដ្ឋគុយវ៉ែត" តាំងពីឆ្នាំ 1961។
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ប្រទេស គុយវ៉ែត-ផែនទី ០៦ រដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ