ព្រំដែនកម្ពុជា​ ថៃ៖​ ថ្ងៃទី ២៦ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២៦ អានុទីននាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផ្លូវការ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀមស្រម៉ោល បានរួមគ្នា កែប្រែខ្សែព្រំដែនសិប្បនិម្មិត ទៅជាខ្សែព្រំដែនអចិន្រ្តៃយ៍ ដែលពត៍មានបង្ករឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានការឈឺចាប់ជាមួយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯង នេះជាបំណងរបស់់ សៀម របស់ ថៃ។ ដូច្នេះ អ្នកឃោសនា ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពត៍មាន វាយបក ប្រតិកម្មរហ័ស តបទៅវិញថា កម្ពុជាប្រកាន់យកជានិច្ច " គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម Franco-Siam Treaty 1904-1907 កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែន (fait accompli to Fact On the Ground)។ នៅ តុលាការ នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិគេ កាត់សេចក្តីសំអាងលើ ផែនទីអន្តរជាតិ មិនយក Fait Accompli ឡើយ។

Saturday, September 19, 2026

សង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ vs សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី

សង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ vs សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី The Old Cold War vs The New Cold War
បរិបទសង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី The Atmosphere of New Cold War: អាមេរិកលក់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសតម្លៃជិត ៣០០០ លានដុល្លា ទៅឲ្យ អ៊ុយក្រែន ជាផ្នែកមួយ ក្នុងសង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី រវាង អាមេរិក និង អឺរ៉ុប។ សង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ Old Cold War ជាជំលោះរវាង សូវៀត ជាមួយ ណាតូ NATO ចំណែកពេលនេះជាជំលោះ រវាង អាមេរិក ជាមួយ បារាំង អាឡឺម៉ង់ ក្នុងការដណ្តើមគ្រប់់គ្រងប្រទេស អ៊ុយក្រែន។ អ៊ុយក្រែន មានផែនការដឹកនាំប្រទេស ចេញពី សហគមន៍អឺរ៉ុប ដូច អគ្លេសចេញពី អឺរ៉ុបដែរ។ អ៊ុយក្រែន មានផែនការបង្កើតសហរដ្ឋអ៊ុយក្រែន United States of Ukraine ដែលមាន រដ្ឋ ០៦ ជុំវិញនោះ​ នឹងចងសម្ព៍ន្ជភាពជាមួយ អាមេរិក។ អ៊ុយក្រែន រៀបចំសេណារីយោសង្រ្គាមឲ្យ អាមេរិក អឺរ៉ុប រុស្សី ធ្វើសង្រ្គាមជាមួយគ្នា។ ជាលទ្ធផល អ៊ុយក្រែនមិនបានចូលជា​ សមាជិកអឺរ៉ុប ខាង អ់ឺរ៉ុប មិនផ្តល់អាវុធឲ្យអ៊ុយក្រែន ដូច្នេះ អ៊ុយក្រែន មានតែ ផលិតអាវុធខ្លួនឯង និង នាំចេញចូលពី អាមេរិក។
សង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ vs សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី
សង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ vs សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី

Chan Born
កម្ពុជា ក្នុងសង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី Cambodia in New Cold War Era កាលសង្រ្គាមត្រជាក់ចាស់ ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន មិនឈ្លានពានគ្នា រួមគ្នា ប្រឆាំង រុស្សី ប្រឆាំង ចិន តែ បរិបទសង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មីនេះ ប្រទេសថៃ ជាសមាជិកអាស៊៊ាន កំពុងឈ្លានពាន សម្លាប់ បំផ្លាញប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈសង្រ្គាមឈ្លានពាន។

សង្គ្រាមត្រជាក់ថ្មី គឺជាការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពល នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងមហាអំណាចធំៗ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន រួមទាំងរុស្ស៊ី ដែលស្រដៀងនឹងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់អតីតកាល។មូលហេតុចម្បងការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចនិងបច្ចេកវិទ្យា៖ ការគ្រប់គ្រងទីផ្សារពិភពលោក និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជា 5G និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។បញ្ហភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ភាពតានតឹងជុំវិញសមុទ្រចិនខាងត្បូង កោះតៃវ៉ាន់ និងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ការបែងចែកបក្សពួក៖ ការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពយោធា ឬសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗ ដើម្បីទប់ទល់ឥទ្ធិពលគ្នាទៅវិញទៅមក។

 

ពាក្យ​ថា “សង្រ្គាម​ត្រជាក់” ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ដំបូង នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៥ ដោយ​អ្នកនិពន្ធ​អង់គ្លេស​ម្នាក់​ ឈ្មោះ​ថា George Orwell ដោយ​សំដៅ​ទៅលើ​ស្ថានភាព​នៃ​ការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​​ជា​ប្រចាំ រវាង​រដ្ឋ ក៏ប៉ុន្តែ មិនឈាន​ដល់​ការ​ផ្ទុះសង្រ្គាម​នឹងគ្នា​ដោយផ្ទាល់។ ក្រោយមក ពាក្យ​ថា “សង្រ្គាមត្រជាក់” នេះ ត្រូវបាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​ជា​ទូទៅ ដើម្បី​សំដៅ​លើ​ការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា រវាង​មហាអំណាច​ធំៗ​ទាំងពីរ នៅ​ក្រោយ​សង្រ្គាម​លោកលើកទី២ គឺ​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សហភាព​សូវៀត។

សង្រ្គាមត្រជាក់ ចាប់រាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៥ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៩១ គ្រាដែលសហភាពសូវៀតដួលរលំ។ សង្រ្គាមត្រជាក់ ថ្មីមួយទៀតដែលកើតមានជាបន្ត គឺ ពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដល់ បច្ចុប្បន្ន ខណៈដែល មហាអំណាចចិន បានជំនួសតួរនាទី របស់ សូវៀត។ កាលសង្រ្គាមត្រជាក់ឆ្នាំ ១៩៦០ ប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ស្ថិតនៅក្នុងប៉ូល មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងអព្យាក្រិត ចំណែក វៀតណាម និង ប្រទេសថៃ  សងខាងកម្ពុជា ប្រកាន់ សេរីនិយម ដូច្នេះ ថៃ និង វៀតណាម ជាសត្រូវឈ្លានពានកម្ពុជា​!។ សព្វថ្ងៃ ស្ថានភាពដូចគ្នា គឺ ប្រទេសថៃ និង វៀតណាម នូវតែរក្សាស្ថានភាព ទំនោរអាមេរិក ឬ សេរី ដែលចាត់ទុកកម្ពុជាថាជា កុម្មុយនីស្តលំអៀងចិន ដូច្នេះ វៀតណាម និង ថៃ នៅតែ គៀបសង្កត់កម្ពុជា។ ការយល់ដឹងអំពី សង្រ្គាមត្រជាក់ នឹងជួយដល់ ជនរួមជាតិខ្មែរ ដឹងថា បក្សណាដឹកនាំទៅខាងណា? បក្សណាលំអៀងវៀតណាម?បក្សណាលំអៀងទៅ ថៃ ដែលជាប្រទេសជិតខាង ដែលមានបំណង ហែកប្រទេសកម្ពុជាជា ០២ ផ្នែកត្រឹមទន្លេមេគង្គ​គឺ ខ្មែរខាងកើតលំអៀង វៀតណាម ខ្មែរខាងលិច លំអៀងទៅ​ថៃ ដែលសុទ្ធតែ សេរី បែបអាមេរិកកាំង !។ ការវិភាគបែបខាងលើ ដោយយើងលើ ផែនទី និង រូបភាព ១០០ ផ្ទាំងខាងក្រោមនេះ៖ 


No comments:

Post a Comment