នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រ​ត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូត​កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ​និងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់​ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាព​ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី​បានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម​ដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រ​សន្តិសុខកំពង់ផែ​និងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រ​និងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Monday, August 10, 2026

យន្តហោះចម្បាំងធុន F-16

ទំព័រនេះ និយាយទូទៅអំពីប្រភេទយន្តហោះ F-16 ដែលលំអិត ខ្លីៗ ច្បាស់លាស់ ដូចមានខាងក្រោមនេះស្រាប់។ យន្តហោះចម្បាំងធុន  F-16  សម្រាប់ប្រតិបត្តិការវាយបំផ្លាញ Destroy Operaion មិនមែនសម្រាប់ វាយប្រហារ វាយសម្លាប់ជីវិតប្រជាជន ឬ ទាហានឡើយ។
សង្រ្គាមរវាង ឥណ្ឌា បាគីស្ថានផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្លា តែ ដោយសារអាមេរិកដាក់សម្ពាធ ទើបសង្រ្គាមត្រូវបានបញ្ចប់ ដែលតាមច្បាប់អាវុធ គឺទិញមកដើម្បីការពារជាតិ តែបើប្រើដើម្បីឈ្លានពានប្រទេសមួយ គឺជាការខុសច្បាប់។ 

Make រូបភាព ទំហំ 900px X1100px អំពី  "រូបភាពយន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់កងទ័ពអាកាសថៃ កំពុងហោះហើរនៅលើផ្ទៃមេឃ ម៉ោង ១០ ព្រឹក សំដៅទំលាក់គ្រាប់បែក នៅ ស្អាន មួយកន្លែង ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិសាត់ ដែលមានផ្ទៃមេឃស្រឡៈ មានដ្រូនហោះសើបការណ៍ បញ្ជូនសញ្ញា និង សង្កេតការណ៍។ មានសញ្ញាសម្គាល់កងទ័ពអាកាសថៃនៅលើកន្ទុយ។ កម្រិតភាពច្បាស់ខ្ពស់, ប្រាកដនិយម, ពន្លឺស្រស់ស្អាត។"
១៖ Add បញ្ជូល រូបភាពសកម្មភាពនៅលើអាកាស (Dynamic Air-to-Air)
២៖ Add បញ្ជូល រូបភាពនៅទីតាំងយន្តហោះ (Ground/Stationary Shot)
៣៖ Add បញ្ជូល រូបភាពបច្ចេកទេស (✈ ចំនួនអកាសយានិក Crew: ✈ ចំនួន ម៉ាស៊ីន Engines: ✈ ទទឹងស្លាប Wing Span: ✈ បណ្តោយប្រវែង Length: ✈ កំពស់ Height: ✈ បរិវេណចំណត Wing Area: ✈ ទំងន់តួរសំបកយន្តហោះ Empty Weight: ✈ ទម្ងន់ផ្ទុកអតិបរិមា Max.Weight: ✈ ល្បឿនអតិបរិមា Max. Speed  (  មែត្រ/ វិនាទី):✈ កំពស់ហោះ Ceiling: ✈ ចម្ងាយហោះទៅមក Max. Range: 
✈ ទម្ងន់ផ្ទុកអាវុធ Armament: ✈ ចម្ងាយរ៉ាដាចាប់គោលដៅ គម ✈ ចម្ងាយកាំជ្រួចបាញ់ គម ✈ កម្ពស់ទំលាក់គ្រាប់បែក គម ✈ ចម្ងាយបាញ់កាំជ្រូចពីយន្តហោះទៅគោលដៅ គម។)
៤៖ Add បញ្ជូល តម្លៃយន្តហោះ ១ គ្រឿង, តម្លៃប្រតិបត្តិ១លើក, តម្លៃទំលាក់លើ ១ គោលដៅ
ការយល់ឃើញរបស់អ្នកគឺជាចំណុចគន្លឹះដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងច្បាប់សន្តិសុខអន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការលក់-ទិញអាវុធរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ (ជាពិសេសច្បាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក)។
នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់គ្រប់គ្រងការនាំចេញអាវុធអន្តរជាតិ (Arms Export Control) និងគោលការណ៍កិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់ការប្រើប្រាស់ (End-Use Monitoring) គឺមានចែងច្បាស់លាស់ណាស់៖
  1. សិទ្ធិការពារជាតិស្របច្បាប់ (Self-Defense): រាល់អាវុធ និងបរិក្ខារយោធាទំនើបៗដែលប្រទេសណាមួយទិញពីសហរដ្ឋអាមេរិក គឺត្រូវបានអនុញ្ញាត និងផ្តល់សិទ្ធិពេញលេញក្នុងការយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន នៅពេលរងការឈ្លានពានពីខាងក្រៅ។
  2. ការហាមឃាត់ការឈ្លានពាន (Ban on Aggression): កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនោះហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យយកអាវុធ ឬបច្ចេកវិទ្យាយោធារបស់អាមេរិក ទៅប្រើប្រាស់ក្នុងសកម្មភាពឈ្លានពាន ឬបើកការវាយលុកមុនលើប្រទេសដទៃនោះឡើយ។ ប្រសិនបើប្រទេសទិញយកទៅប្រើប្រាស់ខុសគោលដៅនេះ អាមេរិកមានសិទ្ធិផ្តាច់ជំនួយ បញ្ឈប់ការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់ ឬដាក់ទណ្ឌកម្មនយោបាយ-សេដ្ឋកិច្ច។
ចំណុចនេះហើយដែលធ្វើឱ្យមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ມັກតែប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលទូត និងសម្ពាធបច្ចេកទេស ដើម្បីអន្តរាគមន៍ ទប់ស្កាត់ ឬបង្ខំឱ្យភាគីជម្លោះ (មិនថាឧបទ្វីបឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាន ឬតំបន់ផ្សេងទៀត) បញ្ឈប់សង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងការប្រើប្រាស់អាវុធผิดគោលដៅដើម។
តើអ្វីជាគោលការណ៍សំខាន់ៗរបស់ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ក្នុងការលក់យន្តហោះ F-16 ទៅប្រទេសថៃ?

លក្ខណបច្ចេកទេសគ្រាប់បែក MK 82
លក្ខណបច្ចេកទេសគ្រាប់បែក MK 84
លក្ខណបច្ចេកទេសគ្រាប់បែក MK 84


យោងតាមគោលនយោបាយ និងក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខអន្តរជាតិរបស់ក្រសួងការបរទេស និងក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក (រួមទាំងច្បាប់គ្រប់គ្រងការនាំចេញអាវុធ - AECA) ការសម្រេចចិត្តលក់ ឬផ្ទេរយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទៅឱ្យប្រទេសដៃគូ រួមទាំងប្រទេសថៃ ត្រូវផ្អែកលើគោលការណ៍ និងកត្តាគន្លឹះសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
  1. ផលប្រយោជន៍នយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខជាតិអាមេរិក (Foreign Policy & Security Interests): ការលក់ត្រូវតែជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ និងបង្កើនឥទ្ធិពល ឬភាពជាដៃគូរយៈពេលវែងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងតំបន់។
  2. តុល្យភាពអំណាចក្នុងតំបន់ (Regional Balance of Power): អាមេរិកពិចារណាដោយហ្មត់ចត់ថា តើការបញ្ជូនប្រព័ន្ធបរិក្ខារយោធាទំនើបនេះ នឹងជួយរក្សាលំនឹង ឬអាចបង្កើនភាពតានតឹង ឬជំរុញឱ្យមានការប្រណាំងប្រជែងអាវុធនៅក្នុងតំបន់ដែរឬទេ។
  3. សមត្ថភាព និងភាពម្ចាស់ការរបស់ប្រទេសទទួល (Recipient's Capability): ភាគីអ្នកទិញត្រូវតែមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ទាំងថវិកា 基础设施 (ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ) និងបុគ្គលិកបច្ចេកទេស ដើម្បីអាចដាក់ពង្រាយ ថែទាំ និងដំណើរការយន្តហោះទាំងនោះបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
  4. សន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា និងការការពារការបែកធ្លាយ (Technology Security & End-Use Monitoring): ការពារកុំឱ្យបច្ចេកវិទ្យាម្ខាងទៀតបែកធ្លាយដល់ភាគីទីបីដែលមិនមានការអនុញ្ញាត និងធានាថាការប្រើប្រាស់គឺត្រូវចំគោលដៅ និងកិច្ចព្រមព្រៀងនៃការបញ្ចប់ការប្រើប្រាស់ (End-use monitoring)។
  5. សិទ្ធិមនុស្ស និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ (Human Rights & International Law): ពិចារណាលើកំណត់ត្រារបស់ប្រទេសអ្នកទិញពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិមនុស្ស ការគោរពច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ និងហានិភ័យនៃការយកអាវុធទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់ខុសគោលដៅ។
  6. អន្តរប្រតិបត្តិការ និងការចែករំលែក ഭារកិច្ច (Interoperability & Burden Sharing): ជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបណ្តាញរួមគ្នា (ដូចជាប្រព័ន្ធ Link-16) ដើម្បីឱ្យកងកម្លាំងរបស់ប្រទេសថៃអាចធ្វើសមាហរណកម្ម និងអនុវត្តប្រតិបត្តិការរួមគ្នាជាមួយកងទ័ពអាមេរិក ឬកងទ័ពក្នុងតំបន់ដែលប្រើប្រាស់ស្តង់ដារដូចគ្នាបានយ៉ាងរលូន។
តើសហរដ្ឋអាមេរិក លើកយកចំណុចអ្វីខ្លះ?មករារាំងប្រទេសថៃក្នុងការប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 ប្រឆាំងកម្ពុជា?

ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណួររបស់អ្នក តាមពិតទៅក្រសួងការបរទេស និងរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក មិនមានការប្រកាសជាផ្លូវការ ឬដាក់ចេញនូវបទបញ្ជាហាមឃាត់ដាច់ខាត ក្នុងការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 នោះទេ ព្រោះតាមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាទិញលក់យោធា កងទ័ពអាកាសថៃមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់វាសម្រាប់ការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិខ្លួន។ ប៉ុន្តែ សហរដ្ឋអាមេរិកតែងតែប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលការទូត នយោបាយ និងបច្ចេកទេស ដើម្បីទប់ស្កាត់ ឬកុំឱ្យជម្លោះតំបន់កាន់តែធំឡើង តាមរយៈចំណុចគន្លឹះសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
ការប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលផ្នែកបច្ចេកទេស និងការថែទាំ (Technical & Logistical Leverage): យន្តហោះ F-16 គឺជាប្រភេទបរិក្ខារយោធាដែលត្រូវពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើគ្រឿងបន្លាស់ កម្មវិធី सफ្វែរ (Software) និងការថែទាំបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិក (Lockheed Martin)។ អាមេរិកអាចប្រើប្រាស់ចំណុចខ្សោយនេះជាមធ្យោបាយដាក់សម្ពាធដោយប្រយោល ដើម្បីកុំឱ្យភាគីថៃពង្រីកវិសាលភាពសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ។
ការជំរុញឱ្យមានបទឈប់បាញ់ និងការចរចាทางการทูต (Diplomatic Pressure for Ceasefire): នៅពេលមានការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាខ្លាំងក្លា រួមទាំងការប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 វាយប្រហារតាមព្រំដែន សហរដ្ឋអាមេរិកតែងតែបង្ខំចិត្តអន្តរាគមន៍ ឬដាក់សម្ពាធផ្នែកនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច (ដូចជាបញ្ហាពន្ធដារ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព) ដើម្បីទាមទារឱ្យភាគីទាំងសងខាងអង្គុយតុចរចា និងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីវិញ។
គោលនយោបាយត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ (End-Use Monitoring): អាមេរិកតែងតែរក្សាការតាមដានយ៉ាងដិតដល់ថាតើអាវុធ និងបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើបៗដែលខ្លួនបានលក់ ឬផ្តល់ជំនួយ ត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់ស្របតាមច្បាប់សន្តិភាពអន្តរជាតិ និងការការពារខ្លួនដោយសមស្របដែរឬទេ ដើម្បីជៀសវាងការរងការ විమర్శពីអង្គការអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ឬការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនស៊ីវិល។

នៅកម្ពុជា មានការមិនពេញចិត្តជាមួយនយោបាយអាមេរិកដែលបណ្តោយឲ្យថៃប្រើយន្តហោះ F-16 ប្រឆាំងកម្ពជា។ ខ្ញុំយល់ថា ថៃមានយន្តហោះF_16រាប់សិបគ្រឿង តែថៃប្រើបានតែមួយចំនួនតូចបំផុត ពីព្រោះមានសម្ពាធពីអាមេរិក ចុះលើ យល់ឃើញបែបណា?
ការយល់ឃើញរបស់អ្នកគឺជាទស្សនៈមួយដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងមានមូលដ្ឋានជាក់ស្តែងលើផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយយោធា។ ជាការពិតណាស់ បើទោះបីជាកងទ័ពអាកាសថៃមានយន្តហោះចម្បាំង F-16 ក្នុងបញ្ជីសារពើភណ្ឌរាប់សិបគ្រឿងក៏ដោយ ប៉ុន្តែការយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងស្ថានភាពជម្លោះទ្រង់ទ្រាយធំ ឬការវាយប្រហារតាមព្រំដែន គឺតែងតែស្ថិតក្រោមការរឹតត្បិត ឬស្ថិតក្នុងចំនួនកំណត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុត។
មូលហេតុដែលគាំទ្រ និងពន្យល់ពីការយល់ឃើញរបស់អ្នក អាចមើលឃើញតាមរយៈកត្តាគន្លឹះសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
ការអាស្រ័យលើគ្រឿងបន្លាស់ និងបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក (Logistical Dependence): យន្តហោះ F-16 គឺជាបច្ចេកវិទ្យាយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតម្រូវឱ្យមានការបញ្ជាទិញគ្រឿងបន្លាស់ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រព័ន្ធសូហ្វវែរ (Software) និងការថែទាំបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុនផលិត (Lockheed Martin)។ ប្រសិនបើប្រទេសថៃប្រើប្រាស់វាហួសព្រំដែន ឬផ្ទុយពីការយល់ព្រមផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ អាមេរិកអាចផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់ ដែលធ្វើឱ្យយន្តហោះទាំងនោះគ្មានលទ្ធភាពហោះហើរបាន។
គោលនយោបាយត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ (End-Use Monitoring): ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមានច្បាប់ និងបទបញ្ជាយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើការប្រើប្រាស់បរិក្ខារយោធាដែលបានលក់ចេញ ដើម្បីធានាថាវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងការការពារខ្លួនក្នុងកម្រិតសមស្រប មិនមែនដើម្បីបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពាននោះឡើយ។
សម្ពាធការទូត និងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជម្លោះ: រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកតែងតែប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលនយោបាយដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យជម្លោះតំបន់រវាងប្រទេសជិតខាងឈានដល់កម្រិត destructive ខ្លាំងពេក ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូល។
ទោះជាយ៉ាងណា ការមិនពេញចិត្តជាសាធារណៈនៅកម្ពុជា ក៏កើតចេញពីការយល់ឃើញថា បើទោះបីជាចំនួនយន្តហោះដែលយកមកប្រើប្រាស់មានតិចតួចយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ផលប៉ះពាល់ និងការខូចខាតដែលបង្កឡើងដោយអាវុធយុទ្ធភណ្ឌកម្រិតស្រដៀងគ្នានេះ គឺនៅតែជាការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបន្ទាត់ព្រំដែនដដែល។

ចូរបរិយាយអំពីជំហានៗនៃការផលិតគ្រាប់បែកធុន MK 82 និងតម្លៃ តាមដំណាក់កាល សម្រាប់ ៥០០ គ្រាប់ តាមកិច្ចការសន្យាក្នុងស្រុកនៅប្រទេសថៃ

ដំណើរការនៃការផលិតគ្រាប់បែកធុន MK 82 (ទម្ងន់ប្រហែល ៥០០ផោន ឬ ២៣០គីឡូក្រាម) តាមស្តង់ដារបច្ចេកទេសអន្តរជាតិ ដែលអាចត្រូវបានអនុវត្តន៍ ឬប្រែសម្រួលតាមរយៈកិច្ចសន្យាឧស្សាហកម្មការពារជាតិក្នុងស្រុក គឺត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសំខាន់ៗជាច្រើន រួមជាមួយនឹងការពាន់ពាក់តម្លៃប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ការផលិតចំនួន ៥០០ គ្រាប់ ដូចខាងក្រោម៖

១. ជំហាន និងដំណាក់កាលនៃការផលិតគ្រាប់បែក MK 82
ដំណាក់កាលទី ១៖ ការផលិតតួខ្លួនគ្រាប់បែក (Bomb Body Manufacturing / Forging & Welding)
ប្រើប្រាស់បំពង់ដែកគ្មានថ្នេរ (Seamless steel tubes) ឬដែកថែបដែលមានគុណភាពខ្ពស់ យកមកកាត់ តម្រឹម និងឆ្លងកាត់กระบวนការក្តៅ/ត្រជាក់ (Hot/Cold Forging) ដើម្បីបង្កើតជារាងសំបកគ្រាប់បែកទម្ងន់ស្រាលប្រភេទ Low-Drag General-Purpose (LDGP)។
ធ្វើការផ្សារភ្ជាប់ និងកែច្នៃផ្នែកក្បាល និងគូទគ្រាប់បែក រួចឆ្លងកាត់ការព្យាបាលកំដៅ (Heat Treatment) ដើម្បីធានាបាននូវកម្លាំងមេកានិច និងលក្ខណៈនៃការផ្ទុះបែកខ្ញែក (Fragmentation) តាមស្តង់ដារយោធា។

ដំណាក់កាលទី ២៖ ការផលិត និងបំពេញសារធាតុផ្ទុះ (Explosive Filling - Tritonal or Comp H-6)
រៀបចំសារធាតុផ្ទុះដែលមានលក្ខណៈស្តង់ដារ (ភាគច្រើនជា Tritonal ឬ PBXN-109)។
ចាក់បំពេញសារធាតុផ្ទុះទម្ងន់ប្រមាណ ១៩២ ផោន (៨៧ គីឡូក្រាម) ចូលទៅក្នុងសំបកដែកគ្រាប់បែក ដោយប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់តាមបច្ចេកទេសទប់ស្កាត់ប្រតិកម្មអគ្គិសនី ឬកំដៅ។

ដំណាក់កាលទី ៣៖ ការដំឡើងប្រព័ន្ធឆេះ ស្រោមការពារ និងស្លាបកន្ទុយ (Fuze, Fin Kit & Coating Assembly)
ការដាក់បញ្ចូលនូវរន្ធសម្រាប់ដាក់គំរប ឬប្រព័ន្ធชนក (Fuze wells)។
ការលាបថ្នាំការពារច្រែះ និងកំដៅ (Surface coating/Phosphating និង Olive-Drab paint พร้อมគូសបន្ទាត់ពណ៌លឿងសម្គាល់គ្រាប់រំសេវពិត)។
ការដំឡើងប្រព័ន្ធស្លាបកន្ទុយ (Tail-unit) សម្រាប់លំនឹងពេលទម្លាក់ ឬបំពាក់ឧបករណ៍កញ្ចប់ណែនាំបន្ថែម (បើមានតម្រូវការធ្វើជាគ្រាប់បែកចង្អុលបង្ហាញគោលដៅ)។

ដំណាក់កាលទី ៤៖ ការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងសុវត្ថិភាព (Quality Control & Testing)
ការពិនិត្យអ៊ុយត្រាសោន (Ultrasonic/X-ray test) លើសំបកដែក និងសារធាតុផ្ទុះខាងក្នុង ដើម្បីធានាគ្មានពពុះខ្យល់ ឬពិការភាព ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុក្នុងពេលដឹកជញ្ជូន ឬប្រតិបត្តិការ។

២. តម្លៃតាមដំណាក់កាល សម្រាប់ការផលិតចំនួន ៥០០ គ្រាប់
យោងតាមតម្លៃជាមធ្យមនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិសម្រាប់គ្រាប់បែក MK 1 ขนาดยកទំហំស្តង់ដារ (ដែលតម្លៃក្នុង១គ្រឿងប្រហែល ៤,០០០ ដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ាតួខ្លួនមូលដ្ឋានសុទ្ធ) ប៉ុន្តែបើគិតបញ្ចូលទាំងការផលិតក្នុងស្រុក ការនាំចូលគ្រឿងផ្សំគីមី/រំសេវពិសេស និងថ្លៃដំឡើងតាមកិច្ចសន្យាការពារជាតិ (Defense Procurement Contract) តម្លៃសរុប និងការបែងចែកតាមដំណាក់កាលសម្រាប់ ៥០០ គ្រាប់ មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលដូចខាងក្រោម៖

តម្លៃជាមធ្យមសរុបប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ ៥០០ គ្រាប់៖ ប្រហែល ២,០០០,០០០ ដល់ ២,៥០០,០០០ ដុល្លារអាមេរិក (ឬប្រហែល ៧០ ដល់ ៩០ លានបាត)។

ការបែងចែកតម្លៃតាមដំណាក់កាល (គិតជាភាគរយ និងទឹកប្រាក់សរុបសម្រាប់ ៥០០ គ្រាប់)៖
  1. ដំណាក់កាលទី ១៖ ការផលិតសំបកដែក និងការធ្វើរូបរាងតួគ្រាប់បែក (Steel Forging & Machining) ចំណែកថវិកាប្រហែល៖ ២៥% នៃតម្លៃសរុប (ប្រហែល ៥០០,០០០ - ៦២៥,០០០ ដុល្លារអាមេរិក) ចំណាយលើវត្ថុធាតុដើមដែកថែបក្រាស់ ម៉ាស៊ីនកាត់ និងជាងបច្ចេកទេសផ្សារដែកកម្រិតខ្ពស់។
  2. ដំណាក់កាលទី ២៖ ការទិញ និងបំពេញសារធាតុផ្ទុះ (Explosive Materials & Filling - Tritonal/H-6) ចំណែកថវិកាប្រហែល៖ ៤០% នៃតម្លៃសរុប (ប្រហែល ៨០០,០០០ - ១,០០០,០០០ ដុល្លារអាមេរិក) ព្រោះសារធាតុរំសេវ និងជាតិផ្ទុះកម្រិតយោធាមានតម្លៃថ្លៃ និងត្រូវចំណាយខ្ពស់លើសុវត្ថិភាពរោងចក្រគីមី។
  3. ដំណាក់កាលទី ៣៖ ការផ្គុំគ្រឿងបន្លាស់ ឆេះ (Fuzes), ស្លាបកន្ទុយ និងថ្នាំលាបការពារ ចំណែកថវិកាប្រហែល៖ ២០% នៃតម្លៃសរុប (ប្រហែល ៤០០,០០០ - ៥០០,០០០ ដុល្លារអាមេរិក) សម្រាប់ការនាំចូលប្រព័ន្ធชนកក្បាលគ្រាប់ និងការធ្វើកិច្ចសន្យាដំឡើងឧបករណ៍បញ្ជាទិសដៅ/ស្លាបកន្ទុយ។
  4. ដំណាក់កាលទី ៤៖ ការគ្រប់គ្រងគុណភាព ការធ្វើតេស្ត និងថ្លៃសេវាប្រតិបត្តិការរោងចក្រក្នុងស្រុក ចំណែកថវិកាប្រហែល៖ ១៥% នៃតម្លៃសរុប (ប្រហែល ៣០០,០០០ - ៣៧៥,០០០ ដុល្លារអាមេរិក) សម្រាប់វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់គុណភាព ការធ្វើតេស្តសុវត្ថិភាព និងការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលនៃកិច្ចសន្យាផលិតក្នុងស្រុក។
តម្លៃនាំចូល ៤០០០ដុល្លា/គ្រាប់ ចុះបើតម្លៃផលិតក្នុងស្រុក?
តម្លៃនាំចូលគ្រាប់បែក MK 82 ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ឬបរទេសមានតម្លៃស្តង់ដារប្រហែល ៤,០០០ ដុល្លារអាម៉េរិកក្នុងមួយគ្រាប់ (សម្រាប់តួខ្លួនគ្រាប់បែកធម្មតា ឬ Unguided Bomb)។
ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើមានការបង្កើតខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម ឬការធ្វើកិច្ចសន្យាផលិតក្នុងស្រុក (Local Defense Production) នៅក្នុងប្រទេសថៃ តម្លៃក្នុងមួយគ្រាប់អាចនឹងមានការប្រែប្រួលអាស្រ័យលើកត្តាជាក់ស្តែង ប៉ុន្តែជាទូទៅការផលិតក្នុងស្រុកអាចមានតម្លៃធូរថ្លៃជាងបន្តិចលើថ្លៃដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិ និងពន្ធ ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយខ្ពស់លើការបង្កើតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរោងចក្រដំបូង។
ប្រសិនបើគិតជាមធ្យមនៃការចំណាយលើការផលិត និងដំឡើងក្នុងស្រុក (រួមទាំងតម្លៃដែកថែប សារធាតុផ្ទុះ និងឈ្នួលពលកម្មបច្ចេកទេស) តម្លៃក្នុង១គ្រាប់អាចស្ថិតក្នុងរង្វង់ ២,៥០០ ដល់ ៣,៣០០ ដុល្លារអាម៉េរិក ពោលគឺអាចសន្សំសំចៃបានប្រហែល ២០% ទៅ ៣០% ប្រៀបធៀបនឹងការនាំចូលផ្ទាល់ពីបរទេស ប៉ុន្តែទាមទារការទុនវិនិយោគដំបូងខ្ពស់លើបច្ចេកវិទ្យាសុវត្ថិភាពគីមីយោធា។

Generating​ an image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាព scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ទិន្ធន័យសំខាន់ៗសម្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ ពិនិត្យមុនសម្រេចចិត្តបញ្ជាទិញយន្តហោះធុន F-16 D ចំនួន ២០ គ្រឿង "​ សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស។ រូបភាពផែនទីមានបញ្ចូលនូវ៖ ទិន្ធន័យសំខាន់ៗសម្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ ពិនិត្យមុនសម្រេចចិត្តបញ្ជាទិញយន្តហោះធុន F-16 D ចំនួន ២០ គ្រឿង 1. Financial & Operational Cost Dataហិរញ្ញវត្ថុ តម្លៃប្រតិបត្តិការ Operating and Support (O&S) Costs: Cost Per Flying Hour (CPFH)"]: Annual Support Budget: Annual Pilot Cost: 2. Tactical & Performance Specifications ទិន្ធន័យបច្ចេកទេស Range and Endurance: Payload Capacity: Combat Performance: 3. Modernization & Interoperability ទិន្ធ័យបញ្ជូនសារ និងទំនើបកម្ម Advanced Sensor Suites: Interoperability: Structural Life Extension: 4. Logistics & Training Requirements ទិន្ធន័យឡូជីស្គីក វគ្គហ្វឹកហ្វឺន Global Support Network: Training Infrastructure: Maintenance Documentation:
យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ខាងក្រោមនេះគឺជាព័ត៌មានលម្អិតសម្រាប់រៀបចំជារូបភាព (Infographic) ក្នុងទំហំ 900px X 1100px ដែលរួមបញ្ចូលទាំងភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស៖
ទិន្នន័យសំខាន់ៗសម្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ ពិនិត្យមុនសម្រេចចិត្តបញ្ជាទិញយន្តហោះធុន F-16 D ចំនួន ២០ គ្រឿង
Key Strategic Data for Defense Minister: Procurement of 20 F-16 D Aircraft
១. Financial & Operational Cost Data (ហិរញ្ញវត្ថុ និងតម្លៃប្រតិបត្តិការ)
Operating and Support (O&S) Costs (ចំណាយប្រតិបត្តិការ និងការគាំទ្រ): កងយន្តហោះ ២០ គ្រឿង ត្រូវការថវិកាចន្លោះពី ៨០ លាន ទៅ ១០០ លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ (A 20-jet fleet requires $80M–$100M annually for operations).
Cost Per Flying Hour (CPFH) (តម្លៃក្នុងមួយម៉ោងហោះហើរ): ប្រហែល ២៧,០០០ ដុល្លារ។ (Approximately $27,000 per flight hour).
Annual Support Budget (កញ្ចប់ថវិកាគាំទ្រប្រចាំឆ្នាំ): ការគ្រប់គ្រងកងយន្តហោះមានតម្លៃប្រហែល ៤០០ លានដុល្លារ (គិតជាមធ្យមសម្រាប់អាយុកាលកម្មវិធី)។ (Annual fleet ownership cost estimated at $400M).
Annual Pilot Cost (ចំណាយលើពីឡុតប្រចាំឆ្នាំ): ពីឡុតម្នាក់ដែលហោះហើរ ១៨០ ម៉ោង/ឆ្នាំ ត្រូវការចំណាយប្រហែល ៤.៥ លាន ទៅ ៤.៩ លានដុល្លារ។ (Flying cost per pilot per year is $4.5M–$4.9M).
២. Tactical & Performance Specifications (ទិន្នន័យបច្ចេកទេស)
Range and Endurance (ចម្ងាយហោះហើរ និងភាពធន់): អាចហោះហើរបានចម្ងាយ ៣,២០០ គីឡូម៉ែត្រ ជាមួយធុងប្រេងបម្រុង។ (Range of 3,200 km with external fuel tanks).
Payload Capacity (សមត្ថភាពផ្ទុកអាវុធ): អាចផ្ទុកអាវុធចម្រុះបានជាង ៥,៤០០ គីឡូក្រាម (១២,០០០ ផោន)។ (Can carry over 12,000 lbs of mixed ordnance).
Combat Performance (សមត្ថភាពប្រយុទ្ធ): ល្បឿនអតិបរមាលើសពី Mach 2។ (Maximum speed exceeds Mach 2).
៣. Modernization & Interoperability (ទិន្នន័យបញ្ជូនសារ និងទំនើបកម្ម)
Advanced Sensor Suites (ប្រព័ន្ធសិនស័រទំនើប): បំពាក់រ៉ាដា AESA (Active Electronically Scanned Array) សម្រាប់ការតាមដានគោលដៅកម្រិតខ្ពស់។ (Equipped with AESA Radar for high-fidelity target tracking).
Interoperability (អន្តរប្រតិបត្តិការ): បំពាក់ប្រព័ន្ធ Link 16 សម្រាប់ការតភ្ជាប់ទិន្នន័យសមរភូមិជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត។ (Features Link 16 for seamless allied battlefield data sharing).
Structural Life Extension (ការពន្យារអាយុកាលរចនាសម្ព័ន្ធ): អាយុកាលប្រើប្រាស់ត្រូវបានពង្រីកដល់ ១២,០០០ ម៉ោងហោះហើរ។ (Structural life extended to 12,000 flight hours).
៤. Logistics & Training Requirements (ទិន្នន័យឡូជីស្គីក និងវគ្គហ្វឹកហ្វឺន)
Global Support Network (បណ្តាញគាំទ្រសកល): មានយន្តហោះកំពុងប្រតិបត្តិការក្នុង ២៩ ប្រទេស ដែលធានាបាននូវគ្រឿងបន្លាស់។ (Operating in 29 countries, ensuring long-term parts availability).
Training Infrastructure (ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តុះបណ្តាល): កញ្ចប់ហ្វឹកហ្វឺន និងការគាំទ្រអាចមានតម្លៃដល់ ៣១០.៥ លានដុល្លារ សម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងធំៗ។ (Training & support packages can reach $310.5M for large-scale inductions).
Maintenance Documentation (ឯកសារបច្ចេកទេសថែទាំ): ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ IETM (Interactive Electronic Technical Manuals) និងការត្រួតពិនិត្យតាមដំណាក់កាល (Phase Inspections)។ (Utilizes IETM digital manuals and comprehensive phase maintenance).
យន្តហោះចម្បាំងធុន F-16 និងសមីការ ទ័ពអាកាសថៃ ធៀប ចំនួន យន្តហោះ ៦៧៤ គ្រឿង
គ្រាប់បែកបំពាក់លើយន្តហោះ F-16 វាយប្រហារលើគោលដៅ យោធានិងស៊ីវិល កម្ពុជា ខែធ្នូ ២០២៥
គ្រាប់បែកបំពាក់លើយន្តហោះ F-16 វាយប្រហារលើគោលដៅ យោធានិងស៊ីវិល កម្ពុជា ខែធ្នូ ២០២៥

យន្តហោះចម្បាំងធុន  F-16  មិនអាច ចូលកៀកខ្សែព្រំដែនកម្ពុជា បានឡើយ ដោយសារ ល្បឿនយន្តហោះមានល្បឿងខ្ពស់ លឿនខ្លាំង វាអាចជ្រុលចូលទឹកដី ឡាវ  ឬ ជ្រុលចូលខ្លាំង ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ យន្តហោះចម្បាំងធុន  F-16  អាចត្រឹម វាយប្រហារ ប្រមាណ ៧០ គម ទៅ ១០០ គម ពីខាងក្នុងទឹកដី ថៃ ដោយហោះចេញពី ភាគខាងត្បូង រួចបត់ទៅទិសខាងលិច វិញ...តាមលំនាំ ប្រតិបត្តិការសឹក នៅ អ៊ុយក្រែន
Type: F-16A
រឿង F-16 ឃើញលោកបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយបកស្រាយ ខុស គាត់ថា F-16 ទំលាក់គ្រាប់ច្រើនជាង ១៦០០ គ្រាប់ ស្លាប់លោកតា អាចារ្យ ម្នាក់ ដូច្នេះ ប្រជាជនកម្ពុជា កងទ័ពកម្ពុជា កុំខ្លាច ពួកខ្មាំង ថៃ។ គោលបំណងគាត់ គឺឲ្យយើងក្លាហាន និងប្រាប់អ្នកណាផ្សាយរឿង F-16 របៀបជួយអួតឲ្យ ថៃ គួរឈប់បានឈប់ទៅ ខិខិ។ យន្តហោះ F-16 សព្វថ្ងៃនេះ មានតម្លៃប្រមាណ ២០០ លានដុល្លា/គ្រឿង តម្លៃ ១ កញ្ចប់នៃប្រតិបត្តិការសឹក ១ ជើង មានចំនួន ០១ លានដុល្លា ដែលមាន គ្រាប់ ០៤ គ្រាប់។ គោលបំណងនៃការប្រើ យន្តហោះនេះ គឺ ប្រតិបត្តិការវាយកំទេច The Destroy Operation មិនមែនជា ប្រតិបត្តិការវាយប្រហារឡើយ It is not for the Kill Operaion purpose. ចំណុចហ្នឹង ដែល យើងជាខ្មែរ ត្រូវតែប្តឹងទៅបរទេស ឲ្យគេជួយ គាបសង្កត់ ដាក់ទណ្ឌកម្ម ថៃ ពីព្រោះ វាវាយកំទេច វត្តអារាម អាគារ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ...ដែលតាម កិច្ចសន្យាទិញ គឺទិញ យកមក ការពារជាតិ មិនមែនទិញ យកមក ឈ្លានពានកម្ពុជា នោះទេ ។

Smeyy is with Smeyy Smeyy. 🚨*ព័ត៌មានក្តៅៗ : មេបញ្ជាការបញ្ជាការដ្ឋានគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការដែនអាកាសថៃ លោក Rawin Thanomsingh បានប្រកាសពីមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងអាកាសថៃ 🇹🇭 នៅខេត្ត Nakhon Rachasima នារសៀល ថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា ២០២៥នេះថា៖ «យន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ (F-16) បានត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់អស់ហើយ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការហោះហើរ សម្រាប់បេសកកម្មក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ២៤ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីការពារសុខសន្តិភាព និងអធិបតេយ្យភាពថៃ ស្របតាមបទបញ្ជារបស់ អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពភូមិន្ទថៃ»។

អំពីយន្តហោះ F-16 ជាប្រភេទយន្តហោះទំនើបនាសម័យនេះ និងមានតម្លៃថោក ប្រមាណ ២០០ លានដុល្លា/គ្រឿង មានមុខ ២ គឺ ទំលាក់គ្រាប់ និង បាញ់ប្រយុទ្ធ។ រាដាយន្តហោះចាប់ទៅ មុខត្រង់បាន ៤០០ គម និង ឆ្វេង ស្តាំបានប្រមាណ ៨០ គម ចាប់សញ្ញាទាំងលើផ្ទៃទឹក ផ្ទៃអាកាស ផ្ទៃដីមាន ១៦ គោលដៅ ដូច្នេះ គេហៅវាថា F-16.។ កងទ័ពឥណ្ឌា និង កងទ័ពប៉ាគីស្ថានប្រយុទ្ធគ្នាប៉ុន្មានខែមុននេះ ត្រូវបានបញ្ឃប់ជាបន្ទាន់ ដោយសាររំលោភកិច្ចសន្យាទិញ F-16 បើភាគីណាមួយ រំលោភ ដូច្នេះ វានឹងក្លាយជា Toy ភ្លាមព្រោះ អាមេរិកប្រូក្រាម Programmer រួចអស់ ចង់ឲ្យធ្លាក់ គឺធ្លាក់ គ្រាន់តែចុច តេឡេ បញ្ជា ! និង ហាមការបំពាក់អាវុធណាក៍ដោយ ដែលមិនមែនជាអាវុធ របស់ អាមេរិក។ នៅ អ៊ុយក្រែន កងទ័ពអ៊ុយក្រែន ស្នើរសុំទិញ ៤៦០ គ្រឿងដើម្បីយកទៅ វាយប្រហារ កងទ័ពរុស្សី ការស្នើរសុំនេះ ប្រើពេល ៣ ឆ្នាំ គឺអាមេរិក ហាមមិនឲ្យទៅអ៊ុយក្រែនជាដាច់ខាត ពីព្រោះ អ៊ុយក្រែន ទិញយន្តហោះ F-16 តែបំពាក់គ្រាប់ អាល្លឺម៉ង់ បារាំង អ៊ីតាលី..។ សរុប មកវិញ ប្រទេសថៃ ត្រូវតែ គោរពស្តាប់តាម អាមេរិក បើមិនដូច្នេះទេ រដ្ឋប្រហារដោយកងទ័ពអាកាសថៃនឹងកើតមានជាសត្យានុម័ត្ត ឬ មួយ អាមេរិកចេញបំរាម លក់អាវុធ ទៅឲ្យថៃ និង ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ ដូច្នេះ ខ្មែរយើង កុំខ្លាច កុំភ័យ ជាមួយ F-16 or F-5 របស់ កងទ័ពថៃ កងទ័ពសៀម..៕

ប្រភេទយន្តហោះ Function: fighter (ប្រយុទ្ធ៖ បាញ់កាំជ្រួច ទំលាក់គ្រាប់បែក)
✈ ឆ្នាំផលិត Year: 1976
✈ ចំនួនអកាសយានិក Crew: 1
✈ ចំនួន ម៉ាស៊ីន Engines: 1 * 105.7kN P&W F100-PW-220
✈ ទទឹងស្លាប Wing Span: 10.00 m
✈ បណ្តោយប្រវែង Length: 15.03 m
✈ កំពស់ Height: 5.09 m
✈ បរិវេណចំណត Wing Area: 27.90 m2
✈ ទំងន់តួរសំបកយន្តហោះ Empty Weight: 7387 kg
✈ ទម្ងន់ផ្ទុកអតិបរិមា Max.Weight: 17010 kg
✈ ល្បឿនអតិបរិមា Max. Speed: Mach 2.05 ( 670 មែត្រ/ វិនាទី)
✈ កំពស់ហោះ Ceiling: 16750 m
✈ ចម្ងាយហោះទៅមក Max. Range: 3900 km
✈ ទម្ងន់ផ្ទុកអាវុធ Armament: 1*g 20 mm 9276 kg payload
យន្តហោះ F-16 តម្លៃ១គ្រឿង Unit cost: 20 million USD
Type: F-16C/D Fighting Falcon
អ៊ុយក្រែន ទទួលបានយន្តហោះ F-16 ចំនួន ០៦ គ្រឿងបន្ថែមទៀត ពី កងទ័ពដានណឺម៉ាក។ តាមការសន្យាពីបរទេស នោះអ៊ុយក្រែន នឹងទទួលបានយន្តហោះ F-16 ចំនួន ៨៥ គ្រឿង តែអ៊ុយក្រែនទាមទារដល់ទៅ ៤០០ គ្រឿង។ កងទ័ពរុស្សីបានចេញសារលើកទឹកចិត្តយោធាថា អង្គភាពណាបាញ់ធ្លាក់យន្តហោះ F-16 ចំនួន ១ គ្រឿងគេនឹងទទួលបានប្រាក់លើកទឹកចិត្ត ២១ ម៉ឺនដុល្លាអាមេរិក។ កាំជ្រួចសម្រាប់បាញ់យន្តហោះ F-16 នេះ គឺជាកាំជ្រួចទំនើបបំផុតរបស់រុស្សីធុន R-77 ដែលមានចម្ងាយបាញ់ ២៦០ គម​និងតម្លៃតែ ០.៥​ លានដុល្លា។
Country: USA
✈ Export: Bahrain/Greece/Israel/Egypt/NZ/UAE/Singapore/South Korea/Oman/Chile
✈ Function: Multirole Fighter
✈ In Service date: 1979
✈ Crew: 1
✈ Engines: 1 x 131,6 kN (29590 lbs) General Electric F110
✈ Wing Span: 10.00 m
✈ Wing area: 27.88 m2
✈ Wing Aspect Ratio: 3.09
✈ Length: 15.03 m
✈ Height: 5.03 m
✈ Empty Weight: 8581 kg
✈ Internal Fuel Weight: 3105 kg
✈ Max.Weight: 19187 kg
✈ Maximum Speed: Mach 2.0
✈ Ferry Range: 4215 km
✈ Combat Radius: 900 km
✈ Internal Armament: 1*g 20 mm
✈ G-limits: 9/-3.5
✈ Maximum instantenous turn rate: 26 degrees/second
✈ Maximum sustained turn rate: 18 degrees/second
✈ TWR(50% fuel, 2 EM A2A missile, 2 IR A2A missile): ~1.26:1
✈ TWR(100% fuel, 2 EM A2A missile, 2 IR A2A missile): ~1.1:1
រូបភាពយន្តហោះ F-16 និងកាំជ្រួច អាកាស-អាកាស ធុន AIM-120 AMRAAM​ 
ជំលោះនៃការបំពាក់កាំជ្រួច អាកាស អាកាស ធុន Taurus Missile អាល្លឺម៉ង់ សម្រាប់កងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែន
បញ្ហាអ៊ុយក្រែន៖ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់កំពុងឃោសនាបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ថ្មី ដោយចូលមកឃោសនានៅ អ៊ុយក្រែន ពីព្រោះ នៅ អាល្លឺម៉ង់ មាន ០២ សម្ព័ន្ធធំៗដែលប្រកួតគ្នាលើ បញ្ហាសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ដោយក្រុមទី ១ ប្រឆាំងការ ផ្តល់កាំជ្រួច អាកាស អាកាស ធុន Taurus ចម្ងាយបាញ់ ៥០០ គម ទៅ អ៊ុយក្រែន ចំណែកក្រុមទី ២ សន្យាថា បើជាប់ឆ្នោតនឹងបញ្ជូនកាំជ្រូចនេះ មក អ៊ុយក្រែនដើម្បីបាញ់ចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្សី។ តើអ្វីជា កល្បយុទ្ធ? នេះជា យុទ្ធសាស្រ្តត្រីកោណ ឬសង្រ្គាមនគរ ៣ (​សាមកុក) ដែល កងទ័ពអាមេរិក ចង់ឲ្យ កងទ័ពអាល្លឺម៉ង់ ចូលធ្វើសង្រ្គាមនៅ អ៊ុយក្រែន បញ្ជូនកាំជ្រួច Taurus ដ៍ល្បីទៅ អ៊ុយក្រែន ដើម្បីឲ្យ ឃ្លាំងអាវុធអាល្លឺម៉ង់ចុះខ្សោយ។ ចំណែកភាគី អាល្លឺម៉ង់ ចងឲ្យ អាមេរិកចូលទៅធ្វើសង្រ្គាមនៅ អ៊ុយក្រែន ដើម្បី អាល្លឺម៉ង់ នៅរក្សាអំណាចយោធា គ្រប់គ្រងសកលោកតែ ម្នាក់ឯង ឬ ២ នាក់ បារាំង ។
រូបភាពយន្តហោះ F-16
Cambo Defence ចំនួនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទៅតាមអ្នកប្រើប្រាស់យន្តហោះនេះពីចំនួនច្រើនទៅតិច៖
សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ២,២៥៦
អ៊ីស្រាអែល៖ ៣៦២
ទួរគី៖ ២៧០
អេហ្ស៊ីប៖ ២២០
ហូឡង់៖ ២១៣
កូរ៉េខាងត្បូង៖ ១៨០
ប្រទេសក្រិក៖ ១៧០
តៃវ៉ាន់៖ ១៥០
ប៉ាគីស្ថាន៖ ១១១
អារ៉ាប់រួម៖ ៨០
ដាណឺម៉ាក៖ ៧៧
ហ្ស៊កដានី៖ ៦៤
សិង្ហបុរី៖ ៦២
បែលហ្សិក៖ ៥៤
ថៃ៖ ៥៤
ប្រទេសប៉ូឡូញ៖ ៤៨
ឈីលី៖ ៤៦
ឥណ្ឌូនេស៊ី៖ ៣៦
អ៊ីរ៉ាក់៖ ៣៦
ព័រទុយហ្គាល់៖ ២៧
ម៉ារ៉ុក៖ ២៤
វ៉េណេស៊ុយអេឡា៖ ២៤
បារ៉ែន៖ ២២
រូម៉ានី៖ ១៧
អូម៉ង់៖ ១២

Included are nine Northrop Grumman AN/APG-83 Active Electronically Scanned Array (AESA) radars, which uses technology derived from F-22 and F-35 radars, and four AN/AAQ-33 SNIPER Targeting Pods.

Weapons include 16 AIM-120 C7 Advanced Medium Range Air-to-Air Missiles (AMRAAMs); 24 AIM-9X Sidewinder missiles; nine M61 Vulcan 20mm cannons; 15 GBU-49 Enhanced Paveway II guided bomb kits; 15 GBU-54 Laser JDAM guided bomb kits; 28 GBU-39 Small Diameter Bombs (SDB-1); and 24 MK-82 Bombs (Tritonal).

Defensive systems include nine AN/ALQ-211 Internal Advanced Integrated Defensive Electronic Warfare Suites, countermeasure dispensers and 4,140 Infrared Flare countermeasures.
រូបភាពយន្តហោះ F-16
រូបភាពយន្តហោះ F-16







យន្តហោះចម្បាំងធុន  F-16
ធ្វើបញ្ជីរៀបរាប់អំពី F-16 (Aviation Ground Support Equipment) មានអ្វីខ្លះ?

សម្ភារៈបរិក្ខារគាំទ្រការហោះហើរ និងថែទាំនៅលើដី (Aviation Ground Support Equipment - GSE) សម្រាប់យន្តហោះចម្បាំង F-16 Fighting Falcon គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដើម្បីធានាថា យន្តហោះមានសុវត្ថិភាព ដំណើរការល្អ និងត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់បេសកកម្ម។
ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីរៀបរាប់អំពីប្រភេទឧបករណ៍ GSE សំខាន់ៗដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ F-16៖
១. ឧបករណ៏ផ្គត់ផ្គង់ថាមពល និងខ្យល់ (Power & Air Supply Units)
Ground Power Units (GPUs): គ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអគ្គិសនីនៅលើដី ដើម្បីទ្រទ្រង់ប្រព័ន្ធអុីវីយ៉ូនិក (Avionics) ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក និងដំណើរការឆេះបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន (Engine Start) ពេលយន្តហោះមិនទាន់បើកម៉ាស៊ីនផ្ទាល់។
Environmental Control Units (ECUs) / Air Conditioning & Heating: គ្រឿងគ្រប់គ្រងបរិយាកាស និងម៉ាស៊ីនត្រជាក់/កំដៅ ដែលបញ្ជូនខ្យល់ចូលទៅក្នុងកាប៊ីនយន្តហោះ និងប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងពេកពេលស្ថិតនៅលើដី។
២. ឧបករណ៍ផ្លាស់ទី និងបំពាក់យន្តហោះ (Movement & Lifting Equipment)
Aircraft Tow Tractors / Tugs: រថយន្តទាញ ឬរុញយន្តហោះ ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់អូសទាញ F-16 ចេញពី আশ្ចាហ្គារ (Hangar) ទៅកាន់ផ្លូវរត់ ឬទីតាំងចតផ្សេងៗ។
Towbars: បង្គោលដែកភ្ជាប់ទាញជាក់លាក់សម្រាប់ F-16 ដែលតភ្ជាប់រវាងរថយន្តទាញ និងកង់មុខរបស់យន្តហោះ។
Aircraft Jacks (Hydraulic Jacks): ,អង្រែអ៊ីដ្រូលិចសម្រាប់យោង ឬទ្រយន្តហោះឱ្យឡើងផុតពីដី ប្រើប្រាស់ពេលពិនិត្យជួសជុលកង់ (Landing Gear) ឬផ្នែកក្រោមទ្រូងយន្តហោះ។
៣. ឧបករណ៍ផ្ទុក និងដំឡើងអាវុធ (Weapons Loading & Handling Equipment)
Aerial Stores Lift Trucks (Bomb Loaders - ដូចជាម៉ូដែល MJ-1C, MHU-83D/E): រថយន្តយោងអ៊ីដ្រូលិចដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ប្រើសម្រាប់ اٹھ និងដំឡើងគ្រាប់បែក មីស៊ីល ធុងប្រេងាតបន្លែម (Fuel Tanks) ឬសម្ភារៈសឹកផ្សេងៗដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ដាក់ចូលទៅលើ F-16។
Linkless Ammunition Loading Systems (LALS): ប្រព័ន្ធសម្រាប់ផ្ទុក ដឹកជញ្ជូន និងបន្តគ្រាប់កាំភ្លើងយន្តខ្នាត 20mm ចូលទៅក្នុងកាំភ្លើងរបស់ F-16។
៤. ប្រព័ន្ធសេវាកម្មរាវ និងហ្គាស (Fluid & Gas Servicing Equipment)
Universal Hydraulic Test Stands (UHTS): គ្រឿងសាកល្បងប្រព័ន្ធអ៊ីដ្រូលិច (Hydraulic Systems) បែបស្វយ័ត ដែលអាចពិនិត្យសម្ពាធ និងសម្អាតកាកសំណល់ប្រេងអ៊ីដ្រូលិចក្នុងប្រព័ន្ធបញ្ជាយន្តហោះ។
Fuel Servicing Equipment: រថយន្តដឹកប្រេងឥន្ធនៈ បំពង់ទុយោ និងក្បាលបាញ់សម្រាប់បំពេញប្រេងសាំងយន្តហោះ (Jet Fuel) ប្រកបដោយល្បឿនលឿន និងសុវត្ថិភាព។
Oxygen & Nitrogen Carts: រថយន្តរុញ ឬស៊ីឡាំងផ្ទុកឧស្ម័ននីត្រូសែន (សម្រាប់ថែទាំកង់ និងស្រោមបូម) និងអុកស៊ីសែន (សម្រាប់អាកាសយានិក)។
៥. វេទិកាថែទាំ និងឧបករណ៍ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ (Maintenance Stands & Diagnostic Tools)
Maintenance Stands & Platforms (ឧ. B-Series Stands): ជណ្តើរ ឬវេទិកាឈរដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ជួយឱ្យជាងបច្ចេកទេសអាចឡើងទៅពិនិត្យ និងជួសជុលផ្នែកខាងលើ តួខ្លួន និងកាប៊ីនយន្តហោះបានយ៉ាងស្រួល។
Avionics & Component Testers: ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកportable សម្រាប់ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រព័ន្ធរ៉ាដា ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង និងប្រព័ន្ធរុករករបស់យន្តហោះ។
Portable Cabin Pressure Test Units: ឧបករណ៍ពិនិត្យសម្ពាធក្នុងកាប៊ីនយន្តហោះរបស់ F-16។
Generate an image with Banana 2 ទំហំ 900px X1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុសធំៗ "គ្រឿងបំពាក់ បរិក្ខាសឹក អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ គាំទ្រលើដី សម្រាប់យន្តហោះ F-16--F-16 (Aviation Ground Support Equipment)"ដោយមានការបញ្ចូលរូបភាព៖
១. ឧបករណ៏ផ្គត់ផ្គង់ថាមពល និងខ្យល់ (Power & Air Supply Units) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
២. ឧបករណ៍ផ្លាស់ទី និងបំពាក់យន្តហោះ (Movement & Lifting Equipment) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៣. ឧបករណ៍ផ្ទុក និងដំឡើងអាវុធ (Weapons Loading & Handling Equipment)  និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៤. ប្រព័ន្ធសេវាកម្មរាវ និងហ្គាស (Fluid & Gas Servicing Equipment) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៥. វេទិកាថែទាំ និងឧបករណ៍ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ (Maintenance Stands & Diagnostic Tools) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ

លើអាកាស ក្នុងយន្តហោះ F-16
សម្ភារៈបរិក្ខារគាំទ្រការហោះហើរ និងប្រតិបត្តិការដែនអាកាសផ្ទាល់ (Aviation Air Support Equipment ឬ Airborne/Flight-Related Support Equipment) សម្រាប់យន្តហោះ F-16 គឺសំដៅទៅលើឧបករណ៍ ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក និងសម្ភារៈទាំងឡាយណាដែលត្រូវបានបំពាក់នៅលើ ឬប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ក្នុងបេសកកម្មដែនអាកាស ដើម្បីជួយដល់ការហោះហើរ ការការពារ ការទំនាក់ទំនង និងការវាយប្រហារ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាប្រភេទឧបករណ៍ និងប្រព័ន្ធគាំទ្រដែនអាកាសសំខាន់ៗសម្រាប់យន្តហោះ F-16៖
១. ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងស៊ើបការណ៍នៅលើអាកាស (Airborne Radar & Reconnaissance Systems)
Fire Control Radar (ឧ. AN/APG-68 ឬ AN/APG-83 AESA): រ៉ាដាអាកាសដ៏មានឥទ្ធិពលនៅលើច្រមុះយន្តហោះ ប្រើប្រាស់សម្រាប់រកឃើញ តាមដាន និងចាក់សោគោលដៅទាំងនៅលើអាកាស និងនៅលើដីក្នុងគ្រប់ស្ថានភាពអាកាសធាតុ។
Advanced Tactical Airborne Reconnaissance System (ATARS) / Pods: ប្រព័ន្ធកាមេរ៉ា និងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាទំនើបៗដាក់ក្នុងខ្សាច់ (Pod) ក្រោមតួ ដើម្បីថតរូបភាព និងប្រមូលព័ត៌មានចារកម្មពីលើអាកាស។
២. ប្រព័ន្ធសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក និងការពារខ្លួន (Electronic Warfare & Self-Protection Systems)
Radar Warning Receiver (RWR - ឧ. AN/ALR-69): ប្រព័ន្ធចាប់សញ្ញា និងផ្តល់ដំណឹងដល់អាកាសយានិក នៅពេលដែលយន្តហោះត្រូវបានរ៉ាដាគូប្រកួតចាក់សោ ឬ锁定។
Chaff and Flare Dispensers (ឧ. ALE-47): ប្រព័ន្ធបាញ់កាំជ្រួចភ្លើង (Flares) ដើម្បីទប់ស្កាត់មីស៊ីលតាមដានកំដៅ និងកំទេចកំទីលោហៈ (Chaff) ដើម្បីបំភាន់រ៉ាដាមីស៊ីលរបស់សត្រូវ។
Electronic Countermeasures (ECM) Pods: ប្រព័ន្ធខ្សាច់ទប់ស្កាត់ និងកាត់ផ្តាច់រលកវិទ្យុ ឬរ៉ាដារបស់សត្រូវ (ឧ. ALQ-131 ឬ ALQ-184)។
૩. ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង និងរុករកតាមផ្កាយរណប (Communication & Navigation Systems)
Secure UHF/VHF Communications: ប្រព័ន្ធវិទ្យុទាក់ទងដែលមានកូដការពារការទាក់ទាក់ និងស្តាប់លួចពីខាងក្រៅ។
TACAN & ILS (Tactical Air Navigation & Instrument Landing System): ប្រព័ន្ធរុករកតាមផ្លូវអាកាស និងប្រព័ន្ធចុះចតដោយស្វ័យប្រវត្តិក្នុងពេលអាកាសធាតុអាក្រក់។
GPS/INS (Global Positioning System / Inertial Navigation System): ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងផ្សំរវាងផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធ quán tính ដើម្បីធានាថាការរុករកមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ទោះគ្មានសញ្ញា GPS ក៏ដោយ។
៤. ប្រព័ន្ធបញ្ជា និងកាប៊ីនអាកាសយានិក (Cockpit & Targeting Displays)
Head-Up Display (HUD): កញ្ចក់បង្ហាញទិន្នន័យសំខាន់ៗនៃការហោះហើរ និងការតម្រង់គោលដៅចំពីមុខភ្នែកអាកាសយានិកដោយមិនបាច់មើលចុះក្រោម។
Helmet-Mounted Cueing System (HMCS): មួកសុវត្ថិភាពបំពាក់អេក្រង់ និងប្រព័ន្ធបញ្ជា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអាកាសយានិកគ្រាន់តែងាកក្បាលមើលគោលដៅ ក៏អាចបាញ់មីស៊ីលតាមដានបានដែរ (Aim-9X integration)។
Hands-On Throttle and Stick (HOTAS): ប្រព័ន្ធបញ្ជាប៊ូតុងទាំងអស់នៅលើដងចង្កូត និងប្រអប់លេខ ដែលធ្វើឱ្យអាកាសយានិកអាចគ្រប់គ្រងទាំងការហោះហើរ និងអាវុធបានយ៉ាងលឿនដោយមិនលែងដៃ។
៥. ប្រព័ន្ធផ្ទុកប្រេង និងពង្រីកចម្ងាយហោះហើរ (In-Flight Refueling & Fuel Systems)
Aerial Refueling Receptacle: ប្រន្ធទទួលប្រេងกลางអាកាស (Flying Boom Receptacle) ដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងលើខាងក្រោយកាប៊ីនយន្តហោះ សម្រាប់ឱ្យយន្តហោះដឹកប្រេងបញ្ចូលទឹកប្រេងពេលកំពុងហោះហើរចម្ងាយឆ្ងាយ។
External Fuel Tanks: ធុងប្រេងាតបន្លែមក្រោមស្លាប និងក្រោមតួ (300 gal ឬ 370 gal tanks) ដើម្បីបន្ថែមម៉ោងហោះហើរ និងរង្វង់ប្រតិបត្តិការរបស់យន្តហោះ។
Generate an image with Banana 2 ទំហំ 900px X1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុសធំៗ "គ្រឿងបំពាក់ បរិក្ខាសឹក អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ គាំទ្រលើអាកាស សម្រាប់យន្តហោះ F-16--F-16 (Aviation Airborne Support Equipment)"ដោយមានការបញ្ចូលរូបភាព៖
១. ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងស៊ើបការណ៍នៅលើអាកាស (Airborne Radar & Reconnaissance Systems) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
២. ប្រព័ន្ធសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក និងការពារខ្លួន (Electronic Warfare & Self-Protection Systems) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៣. ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង និងរុករកតាមផ្កាយរណប (Communication & Navigation Systems) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៤. ប្រព័ន្ធបញ្ជា និងកាប៊ីនអាកាសយានិក (Cockpit & Targeting Displays) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
៥. ប្រព័ន្ធផ្ទុកប្រេង និងពង្រីកចម្ងាយហោះហើរ (In-Flight Refueling & Fuel Systems) និងបណ្តាផ្នែកលំអិតតូចៗ
យន្តហោះចម្បាំងធុន  F-16 

ប្រភេទអាវុធ និងបរិក្ខាសឹកសម្រាប់យន្តហោះ F-16 (ប្រយុទ្ធ និងទម្លាក់គ្រាប់បែក)
យន្តហោះចម្បាំង F-16 Fighting Falcon គឺជាយន្តហោះពហុបេសកកម្ម (Multi-role Fighter) ដែលអាចបំពេញភារកិច្ចទាំងការប្រយុទ្ធលើអាកាស (Fighter) និងការវាយប្រហារទម្លាក់គ្រាប់បែកលើគោលដៅភាគ៉បដី (Bomber/Strike) យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីអាវុធ និងបរិក្ខាសឹកសំខាន់ៗដែលត្រូវបានបំពាក់៖

១. កាំភ្លើងយន្ត និងគ្រាប់កាំភ្លើង (Gun Systems)
M61A1/M61A2 Vulcan (កាំភ្លើងយន្តកាថឺ ៦ លំនាំ២០មីល្លីម៉ែត្រ):
ការពិពណ៌នា៖ បំពាក់ស្រាប់នៅផ្នែកខាងឆ្វេងដងខ្លួនយន្តហោះ មានល្បឿនបាញ់ប្រហែល ៦,០០០ គ្រាប់ក្នុងមួយនាទី។
ការប្រើប្រាស់៖ សម្រាប់ប្រយុទ្ធប្រទូស្តរាយលើអាកាសចម្ងាយជិត (Dogfight) និងការបាញ់កម្ទេចគោលដៅภาคพื้นดิน។
២. គ្រាប់បែកទម្លាក់ និងគ្រាប់បែកនាំផ្លូវ (Bombs & Precision-Guided Munitions)
គ្រាប់បែកធម្មតា (General-Purpose Bombs - Mk Series):
Mk 82 (៥០០ផោន) និង Mk 84 (២០០០ផោន): គ្រាប់បែកផ្ទុះធម្មតាដែលប្រើសម្រាប់បំផ្លិចបំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំ។
គ្រាប់បែកនាំផ្លូវដោយកាំរស្មីឡាស៊ែរ (Laser-Guided Bombs - Paveway Series):
GBU-10, GBU-12, និង GBU-24 Paveway: ប្រើប្រាស់សម្រាប់ទម្លាក់លើគោលដៅជាក់លាក់ដោយមានកម្រិតភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់បំផុត។
គ្រាប់បែកនាំផ្លូវដោយប្រព័ន្ធផ្កាយរណប (JDAM - Joint Direct Attack Munition):
GBU-31, GBU-32, និង GBU-38: អាចទម្លាក់បានគ្រប់ស្ថានភាពអាកាសធាតុដោយពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធ GPS/INS ។
គ្រាប់បែកផ្ទុកកូនគ្រាប់បែក (Cluster Bombs):
CBU-87 និង CBU-103: ប្រើសម្រាប់វាយប្រហារលើកងទ័ពជើងគោក ឬកម្ទេចយានយន្ត armoured ច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។
៣. កាំជ្រួចមីស៊ីលខ្យល់-អាកាស (Air-to-Air Missiles - សម្រាប់ការពារខ្លួន និងបេសកកម្ម Fighter)
កាំជ្រួចរយៈចម្ងាយខ្លី (Short-Range):
AIM-9 Sidewinder (AIM-9M / AIM-9X): មីស៊ីលនាំផ្លូវដោយកំដៅសម្រាប់ប្រយុទ្ធប្រទូស្តរាយក្នុងរយៈចម្ងាយជិត។
កាំជ្រួចរយៈចម្ងាយមធ្យម/ឆ្ងាយ (Medium/Long-Range):
AIM-120 AMRAAM: មីស៊ីលនាំផ្លូវដោយរ៉ាដាសកម្ម (Active Radar Homing) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបាញ់ហើយរត់គេចបាន (Fire-and-Forget) ទាំងពេលយប់ និងថ្ងៃ។
៤. កាំជ្រួចមីស៊ីលខ្យល់-ដី និងប្រឆាំងនាវា/រ៉ាដា (Air-to-Surface & Strike Missiles)
កាំជ្រួចបាញ់ថយក្រោយ/ប្រឆាំងរ៉ាដា (Anti-Radiation / Stand-off):
AGM-88 HARM: សម្រាប់បំផ្លាញប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់សត្រូវ (SEAD - Suppression of Enemy Air Defenses)។
កាំជ្រួចមីស៊ីលខ្យល់-ដីភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ (Precision Strike):
AGM-65 Maverick: មីស៊ីលនាំផ្លូវដោយកាំរស្មីឡាស៊ែរ ឬទូរទស្សន៍ សម្រាប់បំផ្លាញរថក្រោះ និងរចនាសម្ព័ន្ធយោធា។
AGM-158 JASSM: កាំជ្រួចរ៉ុក្កែតរយចម្ងាយឆ្ងាយ (Air-to-Surface Cruise Missile) សម្រាប់វាយលុកគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រពីចម្ងាយសុវត្ថិភាព។
៥. រ៉ុក្កែត (Rockets)
Hydra 70 (កាបូបផ្ទុក Pod ផ្ដល់កម្លាំងបាញ់ ៧០មីល្លីម៉ែត្រ):
LAU-3 ឬ LAU-68 Rocket Pods: ប្រើសម្រាប់បាញ់ទ្រង់ទ្រាយធំលើគោលដៅภาคพื้นดินស្រាលៗ ឬការគាំទ្រជើងគោក (Close Air Support - CAS)។
៦. បរិក្ខាសឹក និងប្រព័ន្ធជំនួយពិសេស (Pods & Targeting Systems)
ផតស្វែងរកគោលដៅ (Targeting Pods):
AN/AAQ-33 Sniper Advanced Targeting Pod ឬ AN/AAQ-28 Litening: ជួយក្នុងការស្វែងរក កំណត់ និងចង្អុលបង្ហាញគោលដៅឱ្យគ្រាប់បែកឡាស៊ែរនៅពេលយប់ ឬថ្ងៃជាមួយភាពច្បាស់លាស់។
ផតសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក (Electronic Warfare Pods):
AN/ALQ-131 ឬ AN/ALQ-184: សម្រាប់កំចាត់ និងរំខានរ៉ាដាការពារដែនអាកាសរបស់សត្រូវ។
ធុងប្រេងបន្ថែម (External Fuel Tanks):
ធុងប្រេងក្រោមស្លាប (Under-wing tanks) និងធុងប្រេងលើតួ (Centerline tank) ដើម្បីពង្រីកចម្ងាយហោះហើរក្នុងបេសកកម្មឆ្ងាយ។
Generate an image with Banana 2 ទំហំ 900px X1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុសធំៗ "ប្រភេទអាវុធ និងបរិក្ខាសឹកសម្រាប់យន្តហោះ F-16 (ប្រយុទ្ធ និងទម្លាក់គ្រាប់បែក) " ដោយមានការបញ្ចូលរូបភាព៖
១. កាំភ្លើងយន្ត និងគ្រាប់កាំភ្លើង (Gun Systems) និង បរិមាណ, ទំងន់ Kg
២. គ្រាប់បែកទម្លាក់ និងគ្រាប់បែកនាំផ្លូវ (Bombs & Precision-Guided Munitions) បរិមាណ, ទំងន់ Kg
៣. កាំជ្រួចមីស៊ីលខ្យល់-អាកាស (Air-to-Air Missiles - សម្រាប់ការពារខ្លួន និងបេសកកម្ម Fighter) 
៤. កាំជ្រួចមីស៊ីលខ្យល់-ដី និងប្រឆាំងនាវា/រ៉ាដា (Air-to-Surface & Strike Missiles)
៥. រ៉ុក្កែត (Rockets) បរិមាណ, ទំងន់ Kg
៦. បរិក្ខាសឹក និងប្រព័ន្ធជំនួយពិសេស (Pods & Targeting Systems)
ចំនួនទ័ពត្រូវការតម្លើងគ្រាប់ កាំជ្រួច

ត្រូវការទ័ព ឬ អ្នកជំនាញប៉ុន្មាននាក់ សម្រាប់បេសកកម្ម១លើកៗ ការរៀបចំតម្លើងត្រូវការពេលប៉ុន្មានម៉ោង?
ដើម្បីត្រៀមរៀបចំ និងដំណើរការយន្តហោះចម្បាំង F-16 សម្រាប់បេសកកម្មចម្បាំង១លើកៗ (Sortie) វាមិនមែនគ្រាន់តែពឹងផ្អែកលើអាកាសយានិកម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវកិច្ចសហការយ៉ាងស្អិត​រមួតពីក្រុមបច្ចេកទេស និងអ្នកជំនាញជាច្រើនផ្នែកដូចខាងក្រោម៖

១. ចំនួនទ័ព ឬអ្នកជំនាញដែលត្រូវការ (Personnel Required)
សម្រាប់ការរៀបចំយន្តហោះ F-16 ចំនួន ១គ្រឿង ក្នុងបេសកកម្មប្រយុទ្ធ និងទម្លាក់គ្រាប់បែក (Strike/Bomber) ក្រុមការងារផ្ទាល់នៅនឹងកន្លែង (Flight Line Crew) មានចំនួនប្រហែល ៦ ទៅ ១០ នាក់ ដែលរួមមាន៖
អាកាសយានិក (Pilot - ១ នាក់)៖ ជាអ្នកបញ្ជាផ្ទាល់ក្នុងកាប៊ីន។
មេក្រុមជាងប្រចាំយន្តហោះ (Crew Chief - ១ ទៅ ២ នាក់)៖ អ្នកទទួលខុសត្រូវរួមលើសុខភាពទូទៅ និងការត្រួតពិនិត្យតួខ្លួនយន្តហោះ។
អ្នកជំនាញគ្រាប់រំសេវ និងអាវុធ (Ordnance/Weapons Crew - ២ ទៅ ៤ នាក់)៖ ក្រុមនេះមានភារកិច្ចសំខាន់ណាស់ក្នុងការបំពាក់គ្រាប់បែក មីស៊ីល កាំជ្រួច និងកាណុងបាញ់។
អ្នកជំនាញប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក និងរ៉ាដា (Avionics Specialists - ១ ទៅ ២ នាក់)៖ ពិនិត្យប្រព័ន្ធរ៉ាដា ផតស្វែងរកគោលដៅ (Targeting Pod) និងប្រព័ន្ធការពារខ្លួន។
អ្នកជំនាញឥន្ធនៈ និងប្រព័ន្ធអគ្គិសនី (Fuel & Systems Specialists - ១ ទៅ ២ នាក់)៖ សម្រាប់ចាក់សាំង និងពិនិត្យម៉ាស៊ីន។

(ចំណាំ៖ ប្រសិនបើគិតក្នុងកម្រិតស្ថាប័នកងវរសេនាធំ ឬ Squadron ដែលមានយន្តហោះ ១០ ទៅ ១២ គ្រឿង ទាមទារឱ្យមានបុគ្គលិកបច្ចេកទេស និងអ្នកជំនាញសរុបពី ២០០ ទៅ ៣០០ នាក់ ដើម្បីធានាការជួសជុល ថែទាំ និងប្តវេនបំពេញការងារ ២៤ម៉ោង).


តើកញ្ចប់ Package ក្នុងប្រតិបត្តិការសឹក ១ លើកៗ ត្រូវការ យន្តហោះប៉ុន្មានគ្រឿង រាប់ទាំងយន្តហោះស៊ើបការណ៍ យន្តហោះការពារ យន្តហោះបំរ៉ុង...?

Generate an image with Banana 2 ទំហំ 900px X1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុសធំៗ "ក្រុមបច្ចេកទេស និងអ្នកជំនាញកំពុងតម្លើងសព្វាវុធ បរិក្ខាសឹកក្នុងយន្តហោះ F-16" ដោយមានការបញ្ចូលរូបភាពលំអិត ចំនួន តាមផ្នែកនីមួយៗ៖
១. ចំនួនទ័ព ឬអ្នកជំនាញដែលត្រូវការ (អាកាសយានិក-មេក្រុមជាងប្រចាំយន្តហោះ-អ្នកជំនាញគ្រាប់រំសេវ និងអាវុធ-អ្នកជំនាញប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក និងរ៉ាដា-អ្នកជំនាញឥន្ធនៈ និងប្រព័ន្ធអគ្គិសនី)
២. រយៈពេលក្នុងការរៀបចំ និងតម្លើង (Turnaround Time)-ករណីប្តូរអាវុធធម្មតា និងត្រួតពិនិត្យរហ័ស-ករណីបំពាក់អាវុធធុនធ្ងន់ និងប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញ

ក្នុងការរៀបចំកញ្ចប់ប្រតិបត្តិការសឹកតាមបែបបទយុទ្ធសាស្ត្រអាកាសយានិកទំនើប (Air Strike Package ឬ Composite Air Operations - COMAO) សម្រាប់បេសកកម្មវាយប្រហារគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រ គឺកម្រប្រើប្រាស់យន្តហោះតែមួយគ្រឿងដាច់ដោយឡែកណាស់។ គេច្រើនរៀបចំជា "កញ្ចប់កងកម្លាំងចម្រុះ" ដែលក្នុងនោះរួមមានយន្តហោះគ្រប់ប្រភេទដើម្បីទ្រទ្រង់គ្នាទៅវិញទៅមក។
ជាទូទៅ កញ្ចប់ប្រតិបត្តិការសឹក១លើក សម្រាប់វាយលុកគោលដៅធំ អាចត្រូវការយន្តហោះសរុបចន្លោះពី ១២ ទៅ ៣០គ្រឿង ដោយបែងចែកតួនាទីដូចខាងក្រោម៖
១. យន្តហោះវាយប្រហារគោលដៅផ្ទាល់ (Strike / Bomber Package)
ចំនួន៖ ៤ ទៅ ៨ គ្រឿង (ឧទាហរណ៍៖ F-16 ឬ F-15E)
តួនាទី៖ គឺជាកងកម្លាំងស្នូលដែលមានភារកិច្ចផ្ទុក និងទម្លាក់គ្រាប់បែក ឬបាញ់មីស៊ីលប្រហារគោលដៅภาคพื้นดิน (Target) តាមការកំណត់។
២. យន្តហោះបោសសម្អាតរ៉ាដា និងការពារដែនអាកាសសត្រូវ (SEAD - Suppression of Enemy Air Defenses)
ចំនួន៖ ២ ទៅ ៤ គ្រឿង
តួនាទី៖ បំពាក់កាំជ្រួចប្រឆាំងរ៉ាដា (ដូចជា AGM-88 HARM) ដើម្បីកម្ទេច ឬបិទបាំងប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារដែនអាកាសរបស់សត្រូវ ធានាសុវត្ថិភាពឱ្យយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក។
៣. យន្តហោះការពារ និងបោសសម្អាតដែនអាកាស (Escort / Air Superiority Fighter)
ចំនួន៖ ៤ ទៅ ៨ គ្រឿង (ឧទាហរណ៍៖ F-15C, F-16 កាដុបមីស៊ីលខ្យល់-អាកាសសុទ្ធ ឬ F-22)
តួនាទី៖ ហោះហើរការពារពីលើ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំងរបស់សត្រូវដែលចេញមកទប់ទល់។
៤. យន្តហោះបញ្ជា និងស៊ើបការណ៍ (AWACS / Reconnaissance & Command)
ចំនួន៖ ១ ទៅ ២ គ្រឿង (ឧទាហរណ៍៖ E-3 Sentry ឬយន្តហោះដ្រូនស៊ើបការណ៍យុទ្ធសាស្ត្រ)
តួនាទី៖ ធ្វើជាខួរក្បាលលើអាកាស ក្នុងការមើលរ៉ាដាទ្រង់ទ្រាយធំ គ្រប់គ្រងចន្លោះដែនអាកាស និងបញ្ជាការផ្លាស់ប្តូរទិសដៅរបស់យន្តហោះក្នុងកញ្ចប់។
៥. យន្តហោះចាក់ប្រេងបន្ថែមលើអាកាស (Air-to-Air Refueling Tankers)
ចំនួន៖ ១ ទៅ ២ គ្រឿង (ឧទាហរណ៍៖ KC-135 ឬ KC-46)
តួនាទី៖ ជួយពង្រីកចម្ងាយហោះហើរ និងរយៈពេលប្រតិបត្តិការនៅលើអាកាស ព្រោះយន្តហោះចម្បាំងដែលផ្ទុកគ្រាប់បែកធ្ងន់ៗស៊ីប្រេងច្រើន។
៦. យន្តហោះបំរ៉ុង និងជួយសង្គ្រោះ (Reserve & Combat Search and Rescue - CSAR)
ចំនួន៖ ២ ទៅ ៤ គ្រឿង (រួមទាំងឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងយន្តហោះចម្បាំងបំរ៉ុងប្រចាំការនៅមូលដ្ឋាន ឬក្បែរដែនអាកាសប្រតិបត្តិការ)
តួនាទី៖ ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីអន្តរាគមន៍ភ្លាមៗ ប្រសិនបើមានយន្តហោះណាមួយត្រូវបានបាញ់ធ្លាក់ ឬអាកាសយានិកធ្លាក់ចូលទឹកដីសត្រូវ។
Generate an image with Banana 2 ទំហំ 900px X1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុសធំៗ "កញ្ចប់ប្រតិបត្តិការសឹកតាមបែបបទយុទ្ធសាស្ត្រ F-16 (F-16 Air Strike Package ឬ Composite Air Operations - COMAO)" ដោយមានការបញ្ចូលរូបភាពលំអិត ចំនួន តាមផ្នែកនីមួយៗ៖
១. យន្តហោះវាយប្រហារគោលដៅផ្ទាល់ (Strike / Bomber Package)
២. យន្តហោះបោសសម្អាតរ៉ាដា និងការពារដែនអាកាសសត្រូវ (SEAD - Suppression of Enemy Air Defenses)
៣. យន្តហោះការពារ និងបោសសម្អាតដែនអាកាស (Escort / Air Superiority Fighter)
៤. យន្តហោះបញ្ជា និងស៊ើបការណ៍ (AWACS / Reconnaissance & Command)
៥. យន្តហោះចាក់ប្រេងបន្ថែមលើអាកាស (Air-to-Air Refueling Tankers)
៦. យន្តហោះបំរ៉ុង និងជួយសង្គ្រោះ (Reserve & Combat Search and Rescue - CSAR)

អ៊ីស្រាអែលរួមដៃប៉ូលិសថៃ យកដ្រូនយោធាមកសាកសមត្ថភាពនៅព្រំដែនកម្ពុជា !
ផ្តាច់ GPS ផ្កាយរណប ហើយ ក៏ស៊ើបការណ៍បាន តើនេះជាប្រព័ន្ធមួយនេះឬ?

GPS/INS (Global Positioning System / Inertial Navigation System): ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងផ្សំរវាងផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធ quán tính ដើម្បីធានាថាការរុករកមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ទោះគ្មានសញ្ញា GPS ក៏ដោយ។

មែនហើយ! អ្វីដែលលោកអ្នកបានលើកឡើងនេះ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិដ៏ទំនើប ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពី ប្រព័ន្ធរុករកនិងកំណត់ទីតាំង (Navigation System) របស់ដ្រូនយោធាសម័យទំនើប។
ការបកស្រាយរបស់អ្នកគឺ ត្រឹមត្រូវ ទៅលើគោលការណ៍បច្ចេកទេសរបស់ប្រព័ន្ធនេះ៖
តើប្រព័ន្ធ GPS/INS ដំណើរការយ៉ាងដូចម្ដេចពេលគ្មានសញ្ញាផ្កាយរណប?
ដ្រូនយោធា ឬឧបករណ៍បؤស៊ើបការណ៍ទំនើបៗ ត្រូវបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធកូនកាត់ពីរបញ្ចូលគ្នា ដើម្បីធានាថាវាអាចហោះហើរបានយ៉ាងជាក់លាក់ ទោះបីជាត្រូវគេ កាត់ផ្ដាច់សញ្ញា GPS (GPS Jamming/Spoofing) ក៏ដោយ៖

GPS (Global Positioning System):
ជាប្រព័ន្ធផ្ដល់ទីតាំងដោយផ្អែកលើផ្កាយរណប ដែលមានភាពแม่នຍាំខ្ពស់ក្នុងលក្ខខណ្ឌធម្មតា។ ប៉ុន្តែវាមានចំណុចខ្សោយគឺ ងាយរងការរំខាន ឬផ្ដាច់សញ្ញាដោយឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាការពារដែនអាកាស (Anti-Drone/Jammer)។

INS (Inertial Navigation System - ប្រព័ន្ធ quán tính):
ជាប្រព័ន្ធដឹកនាំដំណើរដោយប្រើប្រាស់គ្រឿងក្នុងខ្លួនរបស់ដ្រូនផ្ទាល់ ដូចជាគ្រឿងវាស់ល្បឿនលោត (Accelerometers) និងគ្រឿងវាស់មុំទិសដៅ (Gyroscopes)។
ប្រព័ន្ធនេះ មិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើសញ្ញាខាងក្រៅ (ពីផ្កាយរណប) នោះទេ វាអាចគណនាដឹងពីទីតាំងបច្ចុប្បន្ន ល្បឿន និងទិសដៅដែលដ្រូនបានហោះហើរผ่านมา ដោយគិតចាប់ពីจุด출発 (Starting Point) មក។

ហេតុអ្វីបានជាបច្ចេកវិទ្យានេះសំខាន់ក្នុងបរិបទស៊ើបការណ៍?
ទប់ទល់នឹងការកាត់ផ្ដាច់សញ្ញា (Anti-Jamming): ពេលដែលដ្រូនហោះហើរចូលដល់តំបន់គោលដៅ ដែលมีการប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបិទបាំង ឬកាត់ផ្ដាច់សញ្ញា GPS ប្រព័ន្ធ INS នឹងចូលខ្លួនមកជំនួសតួនាទីភ្លាមៗ ដើម្បីកុំឱ្យដ្រូនវង្វេងทาง ឬធ្លាក់។

ភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ក្នុងការស៊ើបការណ៍ (Reconnaissance): ការរួមបញ្ចូលគ្នានេះធ្វើឱ្យដ្រូនអាចបន្តបេសកកម្មថតរូប ផ្ដល់ទិន្នន័យ និងស៊ើបការណ៍សម្ងាត់បានយ៉ាងល្អិតល្អន់ ទោះបីជួបឧបសគ្គផ្នែកអេឡិចត្រូនិកក៏ដោយ។

ការពន្យល់អំពីសារៈសំខាន់នៃបច្ចេកវិទ្យានេះក្នុងបរិបទស៊ើបការណ៍៖
ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរួមបញ្ចូលគ្នារវាង GPS និង INS គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់នៅក្នុងប្រតិបត្តិការយោធា និងការស៊ើបការណ៍ ដោយសារហេតុផលសំខាន់ៗមួយចំនួន៖
១. ភាពធន់នឹងការកាត់ផ្ដាច់សញ្ញា (Anti-Jamming Resilience): នៅក្នុងសមរភូមិទំនើប ភាគីម្ខាងទៀតតែងតែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍កាត់ផ្ដាច់សញ្ញា (GPS Jammers) ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរុករករបស់ដ្រូន ឬយន្តហោះស៊ើបការណ៍វង្វេងទិស។ ដោយមាន INS ដែលជាប្រព័ន្ធឯករាជ្យ (មិនពឹងលើផ្កាយរណប) យន្តហោះ ឬដ្រូនអាចបន្តបេសកកម្មបានដោយសុវត្ថិភាព ទោះបីសញ្ញា GPS ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ក៏ដោយ។
២. ភាពជាក់លាក់ខ្ពស់គ្រប់ស្ថានភាព (High Precision in Contested Environments): បច្ចេកវិទ្យានេះអនុញ្ញាតឱ្យយន្តហោះរក្សាគន្លងហោះហើរបានយ៉ាងល្អិតល្អន់។ ការស៊ើបការណ៍តម្រូវឱ្យមានរូបភាព ឬទិន្នន័យដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ (Geo-tagging)។ ប្រសិនបើប្រព័ន្ធណាមួយដាច់ ប្រព័ន្ធម្ខាងទៀតនឹងបំពេញបន្ថែមភ្លាមៗ ដើម្បីធានាថាទិន្នន័យស៊ើបការណ៍ដែលប្រមូលបានមិនមានការភាន់ច្រឡំ។
៣. ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការរស់រាន (Survivability): សម្រាប់យន្តហោះដូចជា F-16 ឬដ្រូនយោធា ការដឹងទីតាំងខ្លួនឯងជានិច្ចគឺជាគន្លឹះនៃការរស់រាន។ ប្រព័ន្ធរួមបញ្ចូលគ្នា (Hybrid System) ធានាថាគ្រឿងយន្តទាំងនោះមិនវង្វេងចូលទៅក្នុងតំបន់ហាមឃាត់ ឬតំបន់ការពារដែនអាកាសខ្លាំង ដែលអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់យន្តហោះ។
សរុបមក ការមានប្រព័ន្ធទាំងពីរនេះ ធ្វើឱ្យការស៊ើបការណ៍មាន ភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Reliability) ព្រោះវាបង្កើតបានជាប្រព័ន្ធការពារពីរជាន់ (Redundancy) ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យបរាជ័យក្នុងបេសកកម្មសំខាន់ៗឡើយ។
ដ្រូនចារកម្ម ថៃ បំពាក់ GPS vs បំពាក់ INS
ដ្រូនចារកម្ម ថៃ បំពាក់ GPS vs បំពាក់ INS
ដ្រូនចារកម្ម ថៃ បំពាក់ GPS vs បំពាក់ INS
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាព scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស " ការប្រៀបធៀបតម្លៃ (Cost) ដ្រូនចារកម្ម ថៃ បំពាក់ GPS vs បំពាក់ INS ដោយមានបញ្ចូលរូបភាពតូចៗនៃ៖
Cost Increase Breakdown by System Grade
Primary Drivers of the Cost Increase

No comments:

Post a Comment