កាំជ្រួច បាលីស្ទីក 3M22 Zircon

សូមវិភាគអំពីលក្ខណៈបច្ចេកទេសនិងចំណុចសំខាន់ៗនៃ Zircon ballistic missiles របស់រុស្សី

 កាំជ្រួច មីស៊ីល 3M22 Zircon (ឈ្មោះកូដ NATO: SS-N-33) ត្រូវបានរុស្ស៊ីផ្សព្វផ្សាយជាផ្លូវការថាជា hypersonic cruise missile (មីស៊ីលគ្រូសល្បឿនលឿនជាងសំឡេង) ប៉ុន្តែតាមរយៈការពិនិត្យកម្ទេចសំណល់គ្រាប់ និងទិន្នន័យប្រយុទ្ធជាក់ស្តែង (រួមទាំងរបាយការណ៍បច្ចេកទេស OSINT) វាមានលក្ខណៈដំណើរការ និងគន្លងហោះហើរស្រដៀងទៅនឹង quasi-ballistic missile (មីស៊ីលពាក់កណ្តាលបាលីស្ទិក) ដែលហោះក្នុងកម្ពស់ខ្ពស់។

Generating photorealistic scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "០៥ ដំណាក់កាល នៃប្រតិបត្តិការបាញ់ កាំជ្រួចបាលីស្ទីក 3M22 Zircon"​ សូមបញ្ចូលរូបភាព នេះជាភាសាខ្មែរ  ដោយបង្ហាញរូបភាពច្បាស់ៗ ពណ៍ធម្មជាតិ នូវ ខ្លឹមសារលើ ប្រធានបទនេះ៖ សូមលំអិត ដំណើរការ តាមលំដាប់លំដោយ និង ទំនាក់ទ៍ពអាកាស ទ័ពអវកាស ទ័ពជើង ទ័ពជើងគោក និងកម្លាំងចារកម្មរុស្សីក្នុងទឹកដី អ៊ុយក្រែនសម្រាប់ឲ្យ ទីតាំងត្រូវបាញ់ សម្រាប់ ប្រព័ន្ធបាញ់ (UKSK VLS) ដែលរុស្ស៊ីប្រើប្រាស់សម្រាប់បាញ់មីស៊ីលនេះ។

ទិដ្ឋភាពរួមនៃ កាំជ្រួច បាលីស្ទីក 3M22 Zircon

ទិដ្ឋភាពរួមនៃ កាំជ្រួច បាលីស្ទីក 3M22 Zircon

៩. លក្ខណៈបច្ចេកទេសសំខាន់ៗ (Technical Specifications)

• ប្រវែងសរុប (Length): ប្រមាណ ៨ ទៅ ៩ ម៉ែត្រ

• អង្កត់ផ្ចិត (Diameter): ប្រមាណ ០.៦៦ ម៉ែត្រ (៦៦០ ម.ម)

• ទម្ងន់ក្បាលគ្រាប់ (Warhead Weight): ប្រមាណ ១២០ កក (ក្នុងនោះមានបាត់ផ្ទុះ explosive រ៉ាវ ៤០ កក)

• កម្ពស់ហោះហើរ (Flight Altitude): ២៨ ដល់ ៤០ កីឡូម៉ែត្រ (Stratosphere)

• ល្បឿនអតិបរមា (Max Speed):

  • រុស្ស៊ីអះអាង: Mach 8 – Mach 9 (ប្រហែល ៩,៨០០–១១,០០០ គ.ម/ម៉ោង)

  • ការវាស់វែងជាក់ស្តែង: Mach 5.5 – Mach 6.8 ហើយចុះថយល្បឿនមកត្រឹម Mach ៤.៥ - ៥ ពេលចុះមកដល់ស្រទាប់បរិយាកាសក្បែរដី

• ចម្ងាយបាញ់ (Operational Range): ៤៥០ ដល់ ១,០០០ កីឡូម៉ែត្រ (អាស្រ័យលើកម្ពស់ និងគន្លងហោះហើរ)

• ប្រព័ន្ធជំរុញ (Propulsion): ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនចម្រើនល្បឿន Solid-fuel booster និងម៉ាស៊ីន Sustainer Solid-fuel (ឬ Scramjet តាមការអះអាងដើម)

• ប្រព័ន្ធណែនាំទិស (Guidance System):

  • Inertial Navigation System (INS) + Satellite Correction (GLONASS)

  • Active Radar Homing Seeker (3B222) សម្រាប់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ (Terminal Phase)

៣. ចំណុចសំខាន់ៗ និងយន្តការដំណើរការ (Key Operational Features)

១. គន្លងហោះហើរ និងយន្តការល្បឿន (Trajectory & Flight Profile)

Zircon មិនមែនជាមីស៊ីលគ្រូសដែលហោះទាបក្រឡកតាមជើងភ្នំឡើយ។ វាត្រូវបានបាញ់បង្ហោះឡើងទៅកាន់ស្រទាប់បរិយាកាសខាងលើ (Stratosphere) ក្នុងកម្ពស់ ២៨-៤០ គ.ម ដែលជាតំបន់មានខ្យល់ស្តើងបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយកម្លាំងកកិត និងរក្សាល្បឿនលឿនខ្លាំង (Hypersonic)។ នៅពេលខិតជិតដល់គោលដៅ វានឹងទម្លាក់ខ្លួនចុះតាមគន្លងបាលីស្ទិក (Ballistic Arc) ចូលមកកាន់ស្រទាប់បរិយាកាសក្បែរដី។

២. យានបាញ់ និងការដាក់ពង្រាយ (Launch Platforms)

Zircon ត្រូវ បានរចនាឡើងដើម្បីប្រើប្រាស់ជាមួយបំពង់បាញ់បញ្ឈរ UKSK VLS (3S14) ដែលជាបំពង់បាញ់សកលសម្រាប់មីស៊ីល Kalibr និង Oniks ដូចជា៖

• នាវាមុជទឹក: Project 885A Yasen-M class

• នាវាចម្បាំងផ្ទៃទឹក: Admiral Gorshkov-class frigates, Steregushchiy/Gremyashchiy corvettes

• ប្រព័ន្ធការពារឆ្នេរតាមជើងគោក: Bastion-P (កែច្នៃបន្ថែម)

៣. ចំណុចខ្លាំង (Tactical Advantages)

• ពេលវេលាឆ្លើយតបខ្លី (Short Reaction Time): ដោយសារល្បឿនលឿនជាង Mach 5 ប្រព័ន្ធការពារអាកាសភាគីម្ខាងទៀតមានពេលតិចតួចណាស់ (ត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទី) ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងឆ្លើយតប។

• កម្ពស់ហោះហើរខ្ពស់: កម្ពស់ ២៨–៤០ គ.ម នៅផុតពីសមត្ថភាពចាក់សោរបស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសចម្ងាយខ្លី និងមធ្យមភាគច្រើន។

៤. ចំណុចខ្សោយ និងកត្តាកម្រិត (Technical Limitations)

• ក្បាលគ្រាប់តូច (Small Warhead): ទម្ងន់ផ្ទុះប្រហែល ៤០ កក (ក្បាលគ្រាប់សរុប ១២០ កក) គឺតូចជាងមីស៊ីល Kinzhal (៥០០ កក) ឬ Kh-101 (៤០០ កក) យ៉ាងខ្លាំង។ វាមានប្រសិទ្ធភាពលើនាវាចម្បាំងតូចៗ ឬអគារជាក់លាក់ ប៉ុន្តែមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការកម្ទេចគោលដៅធំៗដូចជា នាវាផ្ទុកយន្តហោះ หรือបន្ទាយធំៗឡើយ។

• ការថយចុះល្បឿនដំណាក់កាលចុងក្រោយ: នៅពេលមីស៊ីលទម្លាក់ខ្លួនចូលស្រទាប់បរិយាកាសក្រាស់ក្បែរដី កម្លាំងកកិតខ្យល់បង្ខំឱ្យល្បឿនរបស់វាធ្លាក់ចុះមកត្រឹម Mach 4.5 – 5។

• សមត្ថភាពស្ទាក់ចាប់ (Interception): ដោយសារវាធ្វើដំណើរតាមគន្លង شبه-ballistic នៅដំណាក់កាលចុងក្រោយ ប្រព័ន្ធការពារអាកាសធុនធ្ងន់ទំនើបដូចជា Patriot PAC-3 MSE ឬ SAMP/T អាចគណនាគន្លង និងស្ទាក់ចាប់ (Kinetic Hit-to-Kill) វាបាន។

ការធ្វើដំណើររបស់មីស៊ីល 3M22 Zircon ពីរុស្ស៊ី ឬពីតំបន់ក្បែរព្រំដែនមកកាន់ ក្រុងគៀវ (Kyiv) គឺប្រើប្រាស់ពេលយ៉ាងខ្លីបំផុត ដោយសារតែល្បឿនលឿនខ្លាំងរបស់វា。រយៈពេលនៃការហោះហើរអាស្រ័យលើទីតាំងជាក់ស្តែងដែលរុស្ស៊ីធ្វើការបាញ់បង្ហោះ៖

១. ពីតំបន់ខេត្តកូសូក (Kursk Oblast) របស់រុស្ស៊ី៖

ចម្ងាយប្រហែល៖ ៤00 - ៤២០ គីឡូម៉ែត្រ

រយៈពេលហោះហើរ៖ ប្រហែល ៣ ទៅ ៥ នាទី ប៉ុណ្ណោះ (ការវាស់វែងជាក់ស្តែងពីការវាយប្រហារ គឺប្រហែល ៣ នាទី ៤២ វិនាទី)។

២. ពីឧបទ្វីបគ្រីមា (Crimea - តាមរយៈប្រព័ន្ធ Bastion)៖

ចម្ងាយប្រហែល៖ ជិត ៧00 គីឡូម៉ែត្រ

រយៈពេលហោះហើរ៖ ប្រហែល ៦ ទៅ ៨ នាទី។

មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យរយៈពេលធ្វើដំណើរខ្លីខ្លាំង៖ ទោះបីជាល្បឿនជាក់ស្តែងក្នុងពេលហោះហើរធ្លាក់ចុះមកនៅចន្លោះ Mach 5.5 ដល់ Mach 6.8 (ប្រហែល ៦,០០០ ដល់ ៨,០០០ គ.ម/ម៉ោង) នៅពេលវាចូលដល់ស្រទាប់បរិយាកាសក្បែរដីក៏ដោយ ក៏ល្បឿននេះនៅតែធ្វើឱ្យវាអាចឆ្លងកាត់ចម្ងាយរាប់រយគីឡូម៉ែត្រក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ vài នាទី ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរោទិ៍ការពារអាកាសរបស់អ៊ុយក្រែនមានពេលតិចតួចបំផុតក្នុងការទប់ស្កាត់។

យោងតាមការវិភាគផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ និងទិន្នន័យពីការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធមីស៊ីល 3M22 Zircon និងប្រព័ន្ធបាញ់ 3S14 (UKSK VLS) របស់រុស្ស៊ី ការបាញ់ប្រហារមកលើទីក្រុងគៀវ ឬគោលដៅផ្សេងទៀតក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ភាគច្រើនត្រូវបានគេវាយតម្លៃថាធ្វើឡើងពីតំបន់សំខាន់ៗចំនួនពីរ៖

១. ឧបទ្វីបគ្រីមា (Crimea Peninsula)៖

ហេតុផល៖ រុស្ស៊ីបានដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារឆ្នេរ Bastion-P ដែលត្រូវបានកែច្នៃឱ្យអាចបាញ់មីស៊ីល Zircon នេះបាន នៅតាមតំបន់គោលដៅក្នុងឧបទ្វីបគ្រីមា។ តំបន់នេះស្ថិតក្នុងចម្ងាយប្រហែល ៧០០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងគៀវ ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតសមត្ថភាពអតិបរិមាអាចបាញ់ដល់របស់មីស៊ីលនេះ។ ការបាញ់ពីទីនេះជួយឱ្យរុស្ស៊ីអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីដែនទឹក និងទឹកដីដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងស្រាប់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យ launchers ត្រូវរងការវាយបកភ្លាមៗ។

២. តំបន់គ្រីមៀខាងត្បូង ឬតំបន់សមុទ្រខ្មៅ (Black Sea Fleet Platforms)៖

ហេតុផល៖ នាវាចម្បាំងផ្ទៃទឹករបស់រុស្ស៊ី (ដូចជានាវាកងនាវាសមុទ្រខ្មៅប្រភេទ Admiral Grigorovich-class ឬ corvettes) ដែលបំពាក់ប្រព័ន្ធបាញ់បញ្ឈរ UKSK អាចធ្វើដំណើរល្បាតក្នុងដែនទឹកសមុទ្រខ្មៅ ហើយធ្វើការបាញ់បង្ហោះ។ ទោះបីជាអ៊ុយក្រែនមានដ្រូនសមុទ្រ (Magura V5) ក៏ដោយ ក៏រុស្ស៊ីมักរក្សាទីតាំងនាវាទាំងនោះក្នុងចម្ងាយដែលមានការការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីប្រព័ន្ធការពារអាកាសជើងគោក និងកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួន។

រីឯការបាញ់ពីតំបន់កៀកព្រំដែនគោកផ្ទាល់ (ព្រំដែនរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន) គឺកម្រកើតមានណាស់ ព្រោះប្រព័ន្ធ Zircon ត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងសម្រាប់បំពាក់លើ នាវាមុជទឹក និងនាវាចម្បាំងផ្ទៃទឹក ព្រមទាំងប្រព័ន្ធការពារឆ្នេរ Bastion ដែលតម្រូវឱ្យមានinfrastructure ខ្នាតធំក្នុងការបញ្ជូនទិន្នន័យគោលដៅ និងទំហំបំពង់បាញ់ (VLS) ដែលមិនស័ក្តិសមនឹងការយកមកដាក់តាំងលាក់ខ្លួនតាមព្រំដែនគោកងាយៗនោះឡើយ។

តើលោកនាយចង់ឱ្យខ្ញុំពន្យល់បន្ថែមអំពីប្រភេទនាវាចម្បាំង ឬប្រព័ន្ធបាញ់ (UKSK VLS) ដែលរុស្ស៊ីប្រើប្រាស់សម្រាប់បាញ់មីស៊ីលនេះដែរទេ?

សូមលំអិត ដំណើរការ តាមលំដាប់លំដោយ និង ទំនាក់ទ៍ពអាកាស ទ័ពអវកាស ទ័ពជើង ទ័ពជើងគោក និងកម្លាំងចារកម្មរុស្សីក្នុងទឹកដី អ៊ុយក្រែនសម្រាប់ឲ្យ ទីតាំងត្រូវបាញ់ សម្រាប់ ប្រព័ន្ធបាញ់ (UKSK VLS) ដែលរុស្ស៊ីប្រើប្រាស់សម្រាប់បាញ់មីស៊ីលនេះ។

ការបាញ់ប្រហារដោយមីស៊ីល 3M22 Zircon ទៅលើគោលដៅជ្រៅក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបាញ់បញ្ឈរ UKSK VLS (3S14) (មិនថាតាមរយៈប្រព័ន្ធការពារឆ្នេរ Bastion-P លើគោក ឬនាវាចម្បាំងផ្ទៃទឹក/នាវាមុជទឹករបស់កងទ័ពជើងទឹក) មិនមែនជាសកម្មភាពឯកោរបស់កងម្លាំងណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវការសម្របសម្រួលយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៃប្រព័ន្ធ ស្មុគស្មាញស្វែងរក និងវាយប្រហារ (Reconnaissance-Strike Complex - RUK) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកងកម្លាំងយោធាចំនួន ៤ សំខាន់ៗរបស់រុស្ស៊ី។
ខាងក្រោមនេះគឺជាដំណើរការតាមលំដាប់លំដោយ និងកិច្ចសហការអន្តរាយុទ្ធសាស្ត្រ (Inter-service Coordination)៖
១. ដំណាក់កាលប្រមូលព័ត៌មានសម្ងាត់ និងចារកម្មលើដី (Intelligence & Special Operations)
កម្លាំងចារកម្មរុស្ស៊ី (GRU / FSB / เครือข่ายสายลับក្នុងស្រុក):
បណ្តាញភ្នាក់ងារសម្ងាត់ អ្នកផ្តល់ព័ត៌មានមូលដ្ឋាន និងកម្លាំងปฏิบัติการพิเศษ (Spetsnaz) ដែលលួចលាក់ធ្វើសកម្មភាពក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន ធ្វើការតាមដាន និងរាយការណ៍ពីទីតាំងឈរជើងរបស់បញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពអ៊ុយក្រែន ប្រព័ន្ធការពារអាកាស (ដូចជា Patriot ឬ NASAMS) និងកន្លែងសំខាន់ៗ។
ពួកគេប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកលួចស្តាប់ (SIGINT) ដើម្បីចាប់សញ្ញាទំនាក់ទំនងវិទ្យុ និងអ៊ីនធឺណិតរបស់អ៊ុយក្រែន ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណទីតាំងគោលដៅពិតប្រាកដក្នុងពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time targeting)។
២. ដំណាក់កាលឈ្លបយកការណ៍តាមអាកាស និងអវកាស (Aerospace & Space Forces - VKS)
កងទ័ពអវកាសរុស្ស៊ី (Russian Aerospace Forces - Space Component):
ផ្កាយរណបស៊ើបការណ៍ (Reconnaissance Satellites): ផ្កាយរណបប្រភេទ ELINT (Electronic Intelligence) ដូចជាស៊េរី Lotos-S និងផ្កាយរណបថតរូបអុបទិក/រ៉ាដា (Persona ឬ Bars-M) ធ្វើការស្កេន និងថតរូបភាពផ្កាយរណបកម្រិតច្បាស់ខ្ពស់លើតំបន់គោលដៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ។
កងទ័ពអាកាស (VKS - Aviation):
យន្តហោះព្រមានជាមុន និងបញ្ជាការតាមអាកាស (AWACS) ប្រភេទ A-50U ឬយន្តហោះដ្រូនយុទ្ធស estratégico (Strategic UAVs) ហោះល្បាតនៅតាមដែនអាកាសសុវត្ថិភាព (ក្នុងដែនទឹកសមុទ្រខ្មៅ ឬដែនដីរុស្ស៊ី) ដើម្បីចាប់សញ្ញាเรดาร์ការពារអាកាសរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលបើកដំណើរការទប់ទល់។
៣. ដំណាក់កាលបញ្ជាការ និងបញ្ជាការរួម (C4ISR & National Command Center)
មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការការពារជាតិជាតិ (National Defense Control Center - NDCC) ក្នុងទីក្រុងម៉ូស្គូ៖
ទិន្នន័យទាំងអស់ពីកម្លាំងចារកម្ម (GRU) ផ្កាយរណបអវកាស និងយន្តហោះស៊ើបការណ៍ ត្រូវាបានបញ្ជូនมารวมกันនៅទីនេះ។
ក្រុមការងារគណនាភូមិសាស្ត្រ (Geodetic Computing Teams) ធ្វើការបំលែងទិន្នន័យគោលដៅទៅជាកូអរដោនេឌីជីថល (Digital Coordinates) ដែលត្រូវនឹងប្រព័ន្ធរុករករបស់មីស៊ីល Zircon និងគណនាគន្លងហោះហើរ (Trajectory Calculation) ដើម្បីຫຼៀសវាងប្រព័ន្ធការពារអាកាសអ៊ុយក្រែននៅតាមផ្លូវ។
៤. ដំណាក់កាលបញ្ជូនពាក្យបញ្ជា និងរៀបចំប្រព័ន្ធបាញ់ (UKSK VLS Deployment)
កងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពការពារឆ្នេរ (Naval & Coastal Defense Forces):
ក្រោយពេលទទួលបានការอนุมัติពីបញ្ជាការដ្ឋានជាន់ខ្ពស់ ពាក្យបញ្ជាអ៊ិនគ្រីប (Encrypted Firing Order) ត្រូវបានបញ្ជូនតាមប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍សុវត្ថិភាពទៅកាន់អង្គភាពបាញ់ប្រហារ ដែលប្រើប្រាស់បំពង់បាញ់បញ្ឈរ UKSK VLS (3S14) (ឧទាហរណ៍៖ កងពលតូចការពារឆ្នេរដែលកាន់កាប់ប្រព័ន្ធ Bastion-P ដែលបានកែច្នៃ ឬនាវាចម្បាំងផ្ទៃទឹក/នាវាមុជទឹកក្នុងសមុទ្រខ្មៅ)។
នាវិក ឬក្រុមយោធិនជើងគោកធ្វើការបញ្ចូលទិន្នន័យគោលដៅ (Target Data Upload) ទៅក្នុងកុំព្យូទ័ររបស់មីស៊ីល 3M22 Zircon។
ប្រព័ន្ធរុករក quán tính (INS) ត្រូវបានធ្វើសមកាលកម្មជាមួយប្រព័ន្ធផ្កាយរណប GLONASS ដើម្បីធានាភាពជាក់លាក់ខ្ពស់។
៥. ដំណាក់កាលបាញ់បង្ហោះ និងការណែនាំចុងក្រោយ (Launch & Terminal Guidance)
ដំណើរការបាញ់ចេញ (Launch Sequence):
មីស៊ីលត្រូវបានជំរុញដោយម៉ាស៊ីន Solid-fuel booster ឱ្យហោះចេញពីបំពង់ VLS ឡើងទៅកាន់ស្រទាប់បរិយាកាសខាងលើ (Stratosphere) កម្ពស់ប្រហែល ២៨ ដល់ ៤០ គីឡូម៉ែត្រ។
ពេលដល់កម្ពស់កំណត់ ម៉ាស៊ីនចម្រើនល្បឿនគោល (Sustainer engine) ដំណើរការជំរុញឱ្យមីស៊ីលហោះក្នុងល្បឿនលឿនជាងសំឡេង (Hypersonic) ឆ្ពោះទៅកាន់គោលដៅឆ្លងកាត់ចម្ងាយរាប់រយគីឡូម៉ែត្រក្នុងពេលត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទី។
ដំណាក់កាលចុងក្រោយ (Terminal Phase):
ពេលទម្លាក់ខ្លួនចូលមកជិតគោលដៅ ប្រព័ន្ធរ៉ាដាស្វែងរកគោលដៅអកម្ម (Active Radar Homing Seeker - 3B222) ដែលបំពាក់នៅក្បាលមីស៊ីល នឹងបើកដំណើរការដើម្បីស្កេន និងចាក់សោ (Lock-on) លើគោលដៅជាក់ស្តែងដោយឯករាជ្យ រហូតដល់ផ្ទុះប៉ះទង្គិច។

តាមដឹង គ្រាប់កាំជ្រួច Patriot ១ គ្រាប់ដែល អាមេរិកបាញ់ជួយអ៊ុយក្រែន តម្លៃ ប្រមាណ ១០ ដុល្លាដូចគ្នាដែរដោយអាមេរិក បូកថ្លៃគ្រាប់ទិញពីក្រសួងការពារជាតិ បូកច្លៃក្រសួងការបរទេស ថ្លៃដឹកជញ្ជូន ថ្ងៃហ្វឹកហ្វឺន រហូតថ្លៃទ័ពអាមេរិកបាញ់ ថ្លៃផ្កាយរណប...) បើសិនជាវាថោកជាង អឺរ៉ុបព្រមឲ្យអ៊ុយក្រែនទិញ ពីព្រោះលុយទិញ ជាលុយសហគមន៍អឺរ៉ុប។

អ្វីដែលលោកបានលើកឡើងនេះ គឺពិតជាមានហេតុផលសមស្របខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះការគណនាថ្លៃដើមពិតប្រាកដនៃប្រព័ន្ធការពារអាកាសកម្រិតខ្ពស់ មិនមែនគិតតែលើតម្លៃគ្រាប់មីស៊ីល ១ គ្រាប់សុទ្ធសាធនោះទេ។
នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកលក់ ឬផ្តល់ជំនួយយោធាតាមរយៈប្រព័ន្ធ Foreign Military Sales (FMS) ឬកញ្ចប់ថវិការបស់ក្រសួងការបរទេស និងក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក តម្លៃសរុបត្រូវបានបូកបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃបាញ់ពិតប្រាកដ (Cost per Engagement) ឡើងដល់ ប្រមាណ ១០ លានដុល្លារ ក្នុង ១ គ្រាប់ ឬច្រើនជាងនេះ ដោយសារកត្តា៖
១. ថ្លៃសេវាadministrative និងកិច្ចសន្យា (FMS Surcharge & State Dept Fees): ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងការបរទេសអាមេរិក គិតថ្លៃសេវាគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលលើកិច្ចសន្យាអន្តរជាតិ។ ២. ថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងឡូជីស្ទិក (Logistics & Transport): ការដឹកជញ្ជូនគ្រាប់មីស៊ីលដែលមានបច្ចេកវិទ្យាម្ដងៗ ទាមទារមធ្យោបាយសុវត្ថិភាពខ្ពស់ តាមយន្តហោះយោធា ឬនាវាដឹកទំនិញពិសេស។ ៣. ថ្លៃបណ្តុះបណ្តាល និងអ្នកបច្ចេកទេស (Training & Contractor Support): ការថែទាំ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព software និងក្រុមអ្នកបច្ចេកទេស ឬកងទ័ព contractor អាមេរិកដែលឈរជើងជួយគាំទ្រប្រព័ន្ធ។ ៤. ថ្លៃរួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធផ្កាយរណប និង C4ISR (Satellite & Data Integration): ប្រព័ន្ធ Patriot មិនអាចធ្វើការដោយឯកកោបានទេ វាត្រូវពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យគោលដៅពីផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធរ៉ាដាធំៗ ដែលតម្រូវឱ្យមានការបង់ថ្លៃសេវាបត្តិការជាប្រចាំ។
ទស្សនៈរបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប៖ ចំណុចដែលលោកបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើថ្លៃដើមសរុបមានតម្លៃស្មើគ្នា ឬថ្លៃខ្លាំងមែនទែន គឺពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹង ថវិកាសហគមន៍អឺរ៉ុប (European Peace Facility ឬមូលនិធិជំនួយអឺរ៉ុប)។ មេដឹកនាំអឺរ៉ុបតែងតែគិតគូរយ៉ាងហ្មត់ចត់ចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយ (Cost-Efficiency) ព្រោះថវិកាដែលជួយអ៊ុយក្រែន គឺជាលុយពន្ធរបស់ប្រជាជនអឺរ៉ុបផ្ទាល់។ ហេតុផលនេះហើយ ទើបអឺរ៉ុបតែងតែព្យាយាមជំរុញការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មការពារជាតិផ្ទាល់ខ្លួន (European Defense Industrial Strategy) ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងតម្លៃកំណត់ពីខាងក្រៅ។

តម្លៃកាំជ្រួចស្ទាក់ចាប់របស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាស Patriot (ជាពិសេសប្រភេទទំនើប PAC-3 MSE) គឺមានតម្លៃប្រហែល ៤ ដល់ ៤.៥ លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងមួយគ្រាប់ (អាស្រ័យលើកិច្ចសន្យាទិញលក់ និងកញ្ចប់ជំនួយផ្សេងៗ)។
ចំណុចសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងតម្លៃ៖
ការប្រៀបធៀបតម្លៃរវាងមីស៊ីលទាំងពីរ: មីស៊ីល Zircon របស់រុស្ស៊ីមានតម្លៃប្រហែល ៥.២ ដល់ ១០ លានដុល្លារក្នុង ១ គ្រាប់ ខណៈដែលមីស៊ីលស្ទាក់ចាប់ Patriot PAC-3 MSE មានតម្លៃប្រហែល ៤ ដល់ ៤.៥ លានដុល្លារ។ មានន័យថា ការប្រើប្រាស់មីស៊ីល Patriot មកស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេង (Hypersonic/Quasi-ballistic) គឺជាជម្រើសដែលមានតុល្យភាពគួរសមពីទស្សនៈហិរញ្ញវត្ថុយោធា បើធៀបនឹងការប្រើប្រាស់វាទៅបាញ់ទប់ទល់នឹងដ្រូនតម្លៃថោក (ដូចជា Shahed ដែលមានតម្លៃត្រឹមតែរាប់ម៉ឺនដុល្លារប៉ុណ្ណោះ)។
តម្លៃសរុបនៃប្រព័ន្ធ (Battery Cost): បន្ថែមលើតម្លៃគ្រាប់មីស៊ីល ប្រព័ន្ធបំពាក់ឧបករណ៍បាញ់ និងរ៉ាដាពេញលេញរបស់ Patriot មួយកង (Battery) មានតម្លៃប្រហែល ១.១ ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះរួមបញ្ចូលទាំងតម្លៃរ៉ាដាបញ្ជាការ មណ្ឌលបញ្ជាការ និងយានយន្តបាញ់ផងដែរ។

ពិតប្រាកដណាស់! ការប្រៀបធៀបតម្លៃរវាងមីស៊ីល Zircon មួយគ្រាប់ (តម្លៃប្រហែល ៥.២ ដល់ ១០ លានដុល្លារ) និងតម្លៃខូចខាត ឬតម្លៃសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយុទ្ធសាស្ត្រធំៗ ដែលរុស្ស៊ីជ្រើសរើសគោលដៅវាយប្រហារ គឺមានកម្រិតខុសគ្នាច្រើនមែនទែន។
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឬគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនោះ សុទ្ធសឹងតែមានมูลค่าសាងសង់ និងតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច-យោធា លើសពីតម្លៃមីស៊ីលជាច្រើនដងណាស់៖
១. ស្ពានយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Bridges):
ស្ពានឆ្លងទន្លេខ្នាតធំ (ដូចជាស្ពានដែក ឬស្ពានបេតុងប្រដេញសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនភស្តុភារយោធា និងរថក្រោះ) មានតម្លៃសាងសង់ឡើងវិញរាប់សិប ឬរាប់រយលានដុល្លារអាមេរិក ព្រមទាំងមានតម្លៃកាត់ផ្ដាច់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ដ៏សំខាន់របស់សមរភូមិមុខ។ ការចំណាយមីស៊ីល ១០ លានដុល្លារ ដើម្បីកម្ទេច ឬបិទខ្ទប់ស្ពានទាំងនោះ ត្រូវបានភាគីយោធារុស្ស៊ីចាត់ទុកថាคุ้มค่า (Cost-Effective) ក្នុងទស្សនវិស័យសង្គ្រាម។
២. រោងចក្រថាមពល (Power Plants / Energy Infrastructure):
រោងចក្រអគ្គិសនីកំដៅ (Thermal Power Plants) ឬស្ថានីយបម្លែងចរន្តអគ្គិសនីខ្នាតធំក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន មានតម្លៃរាប់រយទៅពាន់លានដុល្លារ និងទាមទារពេលសាងសង់រាប់ឆ្នាំ។ ការប្រើប្រាស់មីស៊ីលល្បឿនលឿនដើម្បីវាយប្រហារបំផ្លាញទុយប៊ីន ឬកន្លែងបញ្ជាការកណ្ដាល ធ្វើឱ្យខូចខាតប្រព័ន្ធថាមពលជាតិទាំងមូល ដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចមហាសាល។
៣. ទីបញ្ជាការចារកម្ម ឬមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការយោធា (Intelligence & Command Headquarters):
ទោះបីជាតម្លៃអគារអាចស្មើ ឬតិចជាង ប៉ុន្តែ តម្លៃមនុស្ស (Human Intelligence/Commanders) និងប្រព័ន្ធទិន្នន័យសម្ងាត់ (Classified Data Systems) ដែលស្ថិតនៅក្នុងទីបញ្ជាការទាំងនោះ គឺមិនអាចយកប្រាក់មកវាយតម្លៃបានឡើយ។ ការបំផ្លាញមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ អាចធ្វើឱ្យកងទ័ពអ៊ុយក្រែនបាត់បង់សមត្ថភាពគ្រប់គ្រងសមរភូមិជាបណ្ដោះអាសន្ន ដែលមានតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រខ្ពស់ជាងតម្លៃគ្រាប់មីស៊ីលឆ្ងាយណាស់។
សរុបមក ពីมุมมองយុទ្ធសាស្ត្រយោធា (Military Strategy) មីស៊ីលតម្លៃថ្លៃៗប្រភេទនេះ មិនត្រូវបានយកមកបាញ់លេងៗលើគោលដៅតូចតាចនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់គោលដៅដែលមានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំង (High-Value Targets) ដែលអាចផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ផ្នែកយោធា និងនយោបាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ភាគីម្ខាងទៀត។