នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងអគ្គលេខាធិការ UN ដើម្បីចាប់ផ្ដើមដំណើរការយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមច្បាប់សមុទ្ររបស់UN។ សម្ដេចធិបតីថ្លែងក្នុងសារពិសេស។ កម្ពុជាបង្ហាញជំហររឹងមាំ លើសន្តិសុខសមុទ្រ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងនាមតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជា បេសកជនពិសេស របស់សម្ដេចអធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអញ្ជើញចូលរួម និងថ្លែងបទអន្តរាគមន៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមប្រធានបទ " ការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខសមុទ្រ ក្នុងរនោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃផ្លូវទឹក ដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ដែលជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ សម្រាប់សន្តិភាព សុវត្ថិភាព អន្តរជាតិស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគម្រាមគំហែងដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះសន្តិសុខសមុទ្រ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបង្ហាញនូវអតិភាពសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន៖ទី១៖ដោះស្រាយវិវាតដោយសន្តិវិធីរាល់វិវាទសមុទ្រ​ត្រូវតែដោះស្រាយតាមរយៈការសន្ទនានិងការទូត​កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរ​និងការឆ្លងកាត់ដោយស្របច្បាប់​ដែលត្រូវតែគោរពឲ្យបានពេញលេញស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទៀតជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ 1982 UNCLOS។ ទី2 បង្កើនជំនួយបច្ចេកទេសនិងការកសាងសមត្ថភាព​ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី​បានអំពាវនាវឲ្យមានការពន្លឿន ឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម​ដល់បណ្ដារដ្ឋជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍលើផ្នែកអនុវត្តច្បាប់សមុទ្រ​សន្តិសុខកំពង់ផែ​និងនាវាចរ ការយល់ដឹងអំពីដែនសមុទ្រ​និងការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនានាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទី3 វិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នានិងការបង្ការ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គួរតែអនុវត្តវិធីសាស្រ្ត ដែលបង្កើតភាពធន់ក្នុងរយៈពេលវែង ដោយផ្អែកលើបរិយាប័ននិងសន្តិភាពជាមួយច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី សុខស៊ីផាន ណា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារច្បាប់អន្តរជាតិនិងជម្រុញការសន្ទនាដោយសន្តិវិទ្យុ ពង្រឹងសន្តិសុខសមុទ្រជាពិសេសការប្រយ័ត្ត ប្រឆាំង និងបទល្មើសឆ្លងដែន កម្ពុជានៅតែបន្តស្វាគមន៍នាវាបរទេសមកកាន់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានធ្វើទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងគោលបំណងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងនិងបទល្មើសផ្សេងៗ ឯកឧត្តម សុខ ស៊ីផាន់ណា បានបញ្ជាក់ពីថាការផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង UNCLOS (UNCLOS)និងBBNJ នាពេលកន្លងមក គឺជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនងាករា របស់កម្ពុជា ចំពោះសណ្ដាប់ធ្នាប់សមុទ្រដែលផ្អែកលើច្បាប់ និង ការគ្រប់គ្រងធានធានសមុទ្រដោយការទទួលខុសត្រូវ៕

Monday, August 12, 2024

បដិវត្តិន៍ពណ៍ ភូមារ ២០២០

គំរូបដិវត្តន៍ពណ៍លើសកលលោករួមមានដូចជា ៖
  1. បដិវត្តន៍ពណ៍  កូរ៉េខាងត្បូង South Korea
  2. បដិវត្តន៍ពណ៍ ជប៉ុន Japan
  3. បដិវត្តន៍ពណ៍នៅ អូស្រ្តាលី Australia
  4. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅ តៃវ៉ាន់ Taiwan
  5. វេណេហ្សុយអេឡា Venezuela
  6. បដិវត្តន៍ពណ៍ ភូមារ Burma
  7. បដិវត្តន៍ពណ៍ ហុង កុង Hong Kong
  8. បដិវត្តន៍ពណ៍ ស្រីលង្លកា Sri Lanka
  9. បដិវត្តន៍ពណ៍ បាតុកម្ម នៅ អគ្ឡេស United Kongdoms
  10. បដិវត្តន៍ពណ៍ អ៊ុយក្រែន Ukraine 
  11. បដិវត្តន៍ពណ៍ បឹងក្លាដេស Bengladesh 
  12. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅប្រទេសថៃ Thailand 2006
  13. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅ វៀតណាម Vietnam 2014, 2018
  14. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅកម្ពុជា រដ្ឋប្រហារ ឆ្នាំ ១៩៧០ ( ប្រវត្តិ អ៊ិនតាំ ប្រវត្តិ លន់ នល់ ប្រវត្តិ .ហង់្ស ធុនហាក់.. ប្រវត្តិ ចេង ហេង. ប្រវត្តិ ស៉ឺង ង៉ុកថាញ់ )
  15. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅកម្ពុជា ២០១៣
  16. បដិវត្តន៍ពណ៍ នៅ កម្ពុជា ២០២៤ 
    1. ( ផែនការធ្វើ បដិវត្តន៍ពណ៍ 
    2. ( ផែនការកំទេច បដិវត្តន៍ពណ័)
  17. បដិវត្តន៍ពណ៍ យូហ្គោស្លាវី Yugoslavia 
What revolutions is ? តើអ្វីបដិវត្តន៍?
ការបរិយាយខាងក្រោមធ្វើតាមវិធី វិភាគដើមឈើបញ្ហា Problem Tree Analysis

និយមន៍យពាក្យ បដិវត្តន៍ Revolution គឺផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំ ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច យុត្តិធម៍ យោធា ទំនាក់ទំនងការទូត ដូចជាបដិវត្តន៍បារាំង  បដិវត្តន៍នៅសូរៀត បដិវត្តន៍នៅចិនដោយ ម៉ៅសេទុង
  1. ផ្លែផ្កានៃបដិវត្តន៍ Leaf of Revolution នឹងមានការ គឺផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំ ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច យុត្តិធម៍ យោធា ទំនាក់ទំនងការទូត ដូចជាបដិវត្តន៍បារាំង  បដិវត្តន៍នៅសូរៀត បដិវត្តន៍នៅចិនដោយ ម៉ៅសេទុង..
  2. ដើមឈើបញ្ហា Problem Tree : ការធ្វើបដិវត្តន៍
  3. ឬសគល់នៃបដិវត្តន៍៖ The Roof of Revolution Problem គេឃើញមានកត្តាធំ០៥ដែលនាំឲ្យសង្គមជួបកល្បយុគ្គ/អស្ថេរភាពសង្គម
There are five elements that create an unstable social equilibrium:
(1) វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​ឬ កត្តាសេដ្ឋកិច្ច economic or fiscal strain,
(2) ទំនាក់ទំនងរដ្ឋាភិបាលបរទេស ជាមួយបក្សប្រឆាំង alienation and opposition among the elites,
(3) មហាជនខឹងសម្បារជាមួយភាពអយុត្តិធម៍ widespread popular anger at injustice,
(4) មហាជនលែងទទួលយកការដឹកនាំ a persuasive shared narrative of resistance, and
(5) ទំំនោរនិន្នាការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ orable international relations.

ការវិភាគបែប  ដើមឈើបញ្ហា Problem Tree Analysis
ការវិភាគបែប  ដើមឈើបញ្ហា Problem Tree Analysis

ជំហាន Step in Revolution 
តាម​អ្នកជំនាញ​សង្កេតឃើញថា របៀប​នៃ​ការ​ដំណើរការ បដិវត្តន៍​ពណ៌​មាន​ប្រាំ​(៥) ជំ​ហ៊ាន​សំខាន់​គឺ​៖
  1. ១. ការ​ចលនា​បាតុកម្ម​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ដោយ​អហឹ​ង្សា (peaceful mass protests)
  2. ២.​ការ​ញុះញង់​និង​ការធ្វើឱយ​បាត់​ជំនឿ​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​កំពុងកាន់​អំណាច (provocation and discrediting the government in power)
  3. ៣. ការ​បន្សាបអំណាច (the neutralization of power)
  4. ៤. ការបង្ក​ចលាចល​សង្គម​និង​នយោបាយ​(Social and Political chaos) និង​
  5. ទី​៥. ការឡើង​ដណ្តើម​អំណាច (a takeover power)
 ផលវិបាក Impact of Revolution
  • ដូរប្រព័ន្ធ តែមិនផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពពូជសាសន៍/សញ្ជាតិ /សាសនា ក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំ (No killing indigenous people, minority people, not change state's religion)
  • មិនមែនជាផ្លូវនៃលទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ
  • ជាក្បូនសឹកនៃការធ្វើសង្រ្គាមដែលសម្លាប់មនុស្សទ្រង់ទ្រាយធំ
  • ជាក្បូនសឹកសរសេរដោយអ្នកឯកទេសសង្រ្គាម
  • ខុសច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សដែលចែងថា គេមិនត្រូវផ្លូវប្តូរវប្បធម៍មនុស្សឡើយ គេអាចត្រឹមកែលម្អរ (not to change the culture, but just improve for better manner) 

Rohingya people are Muslim practice, account somewhere of 2,000,000 lives in total of which living together with Buddhists in Arakan State.
The Central Power of Myanmar only needed the land of Rohingya sane as the Arakan state. Rohingya needed both land and separate state (independent).
នយោបាយភូមារ  និង រដ្ឋអារាកាន ចង់បានតែដី មិនត្រូវការជនជាតិ រូហិនយ៉ាទេ។ បង់ក្លាដែស ក៍មិនចង់បានជនជាតិ រូហិនយ៉ាដេរ។ មីយ៉ាម៉ា និង អារាកាន កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា។



at

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)